Diplomasi
Trump, Rusya’ya Ukrayna konusunda verdiği 50 günlük ültimatomu kısaltıyor

ABD Başkanı Donald Trump, Avrupa Birliği ile Rusya’yı hedef alan ve Avrupa için “aşağılayıcı” olarak nitelendirilen yeni bir ticaret anlaşması imzaladı. Trump aynı zamanda Rusya’ya Ukrayna konusunda tanıdığı 50 günlük süreyi de kısaltacağını duyurdu.
İddiaya göre Avrupa Birliği (AB), Washington ile ağır şartlar içeren ticaret anlaşmasını ABD’nin Ukrayna’ya yönelik desteğini sonlandıracağı yönündeki endişeler sebebiyle kabul etti.
Bloomberg haber kuruluşunun Avrupalı yetkililerin görüşlerine aşina kaynaklara dayandırdığı haberine göre, AB ülkeleri ekonomik riskleri en aza indirmek ve Washington’a meydan okumaktan kaçınmak için anlaşmaya razı oldu.
Anlaşmanın ağır şartları
Trump’ın dün İskoçya’da Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile yaptığı görüşmede duyurduğu anlaşmaya göre AB, ABD’den 750 milyar dolar tutarında enerji kaynağı satın almayı ve Amerikan ekonomisine 600 milyar dolar daha yatırım yapmayı taahhüt etti.
Anlaşma kapsamında, pek çok Avrupa malının ABD’ye ihracatında yüzde 15’lik gümrük vergisi uygulanacak. Buna karşılık, Amerikan malları için Avrupa pazarındaki gümrük vergileri sıfırlanacak.
Von der Leyen, anlaşmanın AB’nin Rusya’nın petrol ve doğalgazından bütünüyle vazgeçerek bunların yerine ABD’den sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ve nükleer yakıt almasına imkân tanıyacağını belirtti. Von der Leyen, anlaşmayı, getirdiği gümrük vergilerine rağmen “AB tarihindeki en büyük ticaret anlaşması” olarak nitelendirdi.
Medvedev: Anlaşma Avrupa için aşağılayıcı ve Rusya karşıtı
Öte yandan Rusya Güvenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Dmitriy Medvedev, ABD ile AB arasındaki ticaret anlaşmasının bariz şekilde Rusya karşıtı nitelik taşıdığını söyledi.
Anlaşmanın Washington için kârlı, Avrupalılar için ise “tamamen aşağılayıcı” olduğunu savunan Medvedev, anlaşmanın Avrupa pazarındaki korumayı kaldırarak Amerikan mallarına gümrük vergilerini sıfırladığına dikkat çekti.
Medvedev, anlaşmanın AB ülkelerindeki sanayi ve tarım için devasa ek maliyetler yarattığını ve onları pahalı Amerikan enerji kaynaklarını satın almaya zorladığını ifade etti.
Ayrıca, anlaşmanın ciddi yatırım akışlarını Avrupa’dan ABD’ye yönlendirdiğini ve bunun AB ekonomisini olumsuz etkileyebileceğini vurgulayan Medvedev, “Sıradan Avrupalılar için ancak üzüntü duyulabilir,” diye ekledi.
Avrupa’dan tepkiler
Anlaşmaya Avrupa içinden de sert tepkiler geldi. Fransa’daki sağcı Ulusal Birlik partisinin meclis grup başkanı Marine Le Pen, ticaret anlaşmasını “siyasi fiyasko” olarak tanımladı.
Le Pen, anlaşmanın Fransa’nın sanayi, enerji ve askeri sektörlerinin teslim olması anlamına geldiğini söyledi.
Bloomberg‘e konuşan kaynaklar, AB’nin anlaşmayı kabul etmesinin ardındaki nedenlerden birinin Almanya ve Fransa’daki siyasi zayıflık olduğunu belirtti.
Haberde, “Bu durum kısmen, hem [Şansölye Friedrich] Merz’in hem de Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un, her türlü iktisadi sıkıntıyı siyasi amaçlarla kullanmaya hazır sağ popülistlerin tehdidiyle karşı karşıya olduğu Almanya ve Fransa’daki siyasi zayıflıktan kaynaklanıyor,” ifadeleri kullanıldı.
Kiev’e yardımın kesilmesi riskinin de Avrupalı liderlerin göze alamayacağı bir diğer husus olduğu kaydedildi.
Trump’tan Putin’e ültimatom
Ticaret anlaşması, Trump’ın Rusya üzerindeki baskıyı artırdığı bir dönemde imzalandı. İngiltere Başbakanı Keir Starmer ile İskoçya’da yaptığı görüşmenin ardından konuşan Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin açısından “büyük hayal kırıklığına uğradığını” söyledi.
Trump, “Bu yüzden bunu yeniden gözden geçirmek zorundayız ve ona verdiğim 50 günü daha kısa bir rakama indireceğim, zira sanırım cevabı zaten biliyorum,” dedi.
Trump, 14 Temmuz’da Rusya’ya ültimatom vererek, Ukrayna’daki ihtilafın 3 Eylül’e kadar (50 gün içinde) çözülmemesi hâlinde Rusya ve ticari ortaklarına karşı “çok sert” gümrük vergileri getireceğini açıklamıştı.
Bu vergilerin en az yüzde 100 olacağı belirtilirken, Trump, ABD’nin bu savaşa yaptığı harcamaların halihazırda 150 milyar doları aştığını ve savaşın bitmesini istediklerini vurgulamıştı.
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, 17 Temmuz’da yaptığı açıklamada, Kremlin’in durumu analiz etmeye devam ettiğini ve Putin’in gerekli görmesi hâlinde yorum yapacağını söylemişti.
Öte yandan, Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steven Witkoff, 27 Temmuz’da Fox News‘e verdiği mülakatta, ihtilafın Trump’ın başkanlık döneminin sonuna, yani Ocak 2029’a kadar sona ermesinin de başarı sayılacağını ifade etmiş, ancak Trump’ın “sabrını yitirdiği” uyarısında bulunmuştu.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını7 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını7 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Dünya Basını2 hafta önceProf. Pape: İran savaş öncesinden daha güçlü









