Trump’ın 50 günlük ültimatomu sona ererken sırada ne var?

Gazeteci Konstantin Smirnov, Moskovskiy Komsomolets gazetesinde kaleme aldığı makalede, ABD Başkanı Donald Trump’ın Rusya’ya yönelik 50 günlük ültimatomunu ve yaptırım tehdidinin olası sonuçlarını analiz etti. Smirnov, Trump’ın Kongre’yi devre dışı bırakma taktiklerine ve yaptırımların küresel enerji piyasaları üzerindeki muhtemel etkilerine dikkat çekti.

Gazeteci Konstantin Smirnov, Moskovskiy Komsomolets gazetesinde kaleme aldığı makalede, ABD Başkanı Donald Trump’ın Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e yönelik 50 günlük ültimatomunun sonuçlarını değerlendirdi.

Smirnov, Trump’ın 14 Temmuz’da başlattığı sayacın, Rusya’dan yapılan ithalata yüzde 100 gümrük vergisi getirme tehdidini içerdiğini belirtti.

Smirnov, asıl önemli tehdidin, Rusya’nın petrol, petrol ürünleri, doğalgaz, kömür ve uranyumunu tüketen ülkelere yönelik ikincil vergiler olduğunu ifade etti.

Smirnov, bu yaptırımların, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’in Putin’i davet ettiği Pekin’deki İkinci Dünya Savaşı’nın bitişinin 80. yıl dönümü kutlamaları esnasında yürürlüğe girmesinin planlandığını hatırlattı. Trump’ın bu “cehennemvari” kısıtlamaları, “X günü”ne kadar Moskova ve Kiev’in kayıtsız şartsız ateşkes konusunda anlaşamaması halinde devreye sokma sözü verdiğini yazdı.

Ancak Smirnov, Trump’ın gerçekte ne planladığının tam olarak bilinmediğini vurguladı. Smirnov, Trump’ın 28 Temmuz’da İskoçya’da İngiltere Başbakanı Keir Starmer ile görüşmeyi beklerken taleplerine uymayanları cezalandırmayı hızlandıracağı tehdidinde bulunduğunu aktardı.

Trump’ın, “Bu 50 günü daha kısa süreye indireceğim, zira cevabın ne olacağını ve ne yaşanacağını bildiğimi düşünüyorum,” dediğini belirtti. Smirnov, bu tehdidin ardından ruble ve Rusya borsasının gergin tepki vererek göstergelerini yaklaşık yüzde 1 düşürdüğünü, ancak uzlaşma umudunun hâlâ devam ettiğini yazdı.

Trump’ın Kongre’yi baypas etme taktiği

Smirnov, yasaklayıcı ithalat vergileri fikrinin Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham’a ait olduğunu anımsattı. Graham’ın 1 Nisan’da Kongre’ye sunduğu “2025 Rusya’ya Karşı Yaptırımlar Yasası” başlıklı yasa tasarısının, Ukrayna’da ateşkes sağlanamaması durumunda Rusya’nın enerji kaynaklarını tüketen ülkelere yüzde 500 gümrük vergisi uygulanmasını öngördüğünü belirtti.

Smirnov, tasarının 84 senatör tarafından ön destek aldığını ve bu durumda başkanın veto hakkını kullanamayacağını ifade etti.

Ancak Smirnov, Trump’ın kendisine rahatsızlık veren yasa tasarılarını ustalıkla savuşturma tekniğine sahip olduğunu vurguladı.

Smirnov, “Trump, 14 Temmuz’da bu belgeyi çöp sepetine attı. Kongre’nin aşırı denetimine ihtiyacı yok ve senatörlerin çoğu Graham’ı değil, onu destekledi,” diye yazdı.

Smirnov, Trump’ın yüzde 500 gibi aşırı yüksek oranlar yerine, Amerikan pazarını yasaklı ürünlere kapatmaya yetecek yüzde 100’lük vergileri kendi kararnameleriyle uygulamayı planladığını belirtti.

Yaptırımların siyasi ve iktisadi bedeli

Smirnov, Trump’ın elinin ilk bakışta serbest göründüğünü ancak yüzde 100’lük vergiler konusunda dikkatli olması gerektiğini ifade etti.

Smirnov, “Rusya’nın tüm ortaklarının ihanet edip enerji kaynaklarından vazgeçtiğini varsayarsak, bu kaynakların fiyatlarında keskin artış kaçınılmaz olur,” diye yazdı.

Rusya’nın küresel ham petrol piyasasının yüzde 5’ini ve petrol ürünlerinin de benzer bir payını tedarik ettiğini belirten Smirnov, bu ürünlerin piyasadan çekilmesinin mevcut fiyatları ikiye katlayacağını söyledi.

Bu senaryoda ABD’de benzin fiyatlarının kaçınılmaz olarak ikiye katlanacağını ve bunun Trump için iktisadi olduğu kadar siyasi darbe anlamına geleceğini vurguladı.

Ayrıca Smirnov, Trump’ın en sadık müttefiklerinden Macaristan Başbakanı Viktor Orbán’ın ekonomisinin, bütünüyle Rusya’nın enerji kaynaklarına bağımlı olması nedeniyle yaptırımlardan muaf tutulması gerekeceğine işaret etti.

Smirnov, Rusya’nın enerji ihracatının engellenmesinin ülke ekonomisine ve bütçesine pahalıya mal olacağını, ancak ekonominin ayakta kalacağını, zira enerji sektörüne bağımlılığın 10 yıl öncesine göre daha az kritik olduğunu belirtti.

AB’nin 18. yaptırım paketi işe yarayacak mı?

Smirnov, Avrupa Birliği’nde ise durumun tam tersi olduğunu ifade ederek, 18 Temmuz’da Rusya ve Çin karşıtı ikincil yaptırımları da içeren 18. paketin kabul edildiğini yazdı.

Bu yaptırımların 18 Rusya, Çin, Hindistan ve İran vatandaşı ile Çin ve Hindistan bankaları da dahil 41 tüzel kişiliği hedef aldığını belirtti.

Avrupa Komisyonunun bu kısıtlamaların Rusya’ya karşı en ölümcül tedbirler olduğunu iddia ettiğini aktaran Smirnov, yeni paketin ayrıntılarını şöyle sıraladı:

“Deniz yoluyla tedarik edilen petrolde varil başına 60 dolar olan tavan fiyat, 47,6 dolara düşürüldü ve artık Ural petrolünün altı aylık ortalama piyasa fiyatından yüzde 15 indirimle otomatik olarak ayarlanacak. Ayrıca, Rusya’dan alınan ham maddelerle üçüncü ülkelerde üretilen petrol ürünlerinin ithalatına yasak getirildi.”

Smirnov, bu paketin artık SWIFT sisteminden çıkarmayı değil, 22 banka ve Rusya Doğrudan Yatırım Fonu (RDIF) ile tüm küresel işlemleri yasaklamayı hedeflediğini belirtti.

Smirnov, “AB istediği sonuçları elde edebilir mi? Şüpheli,” ifadelerini kullandı. Tavan fiyat uygulamasıyla Rusya’nın petrol ihracatını engellemenin şimdiye kadar mümkün olmadığını ve Trump’ın desteği olmadan bunun daha da zorlaşacağını vurguladı.

Smirnov, Avrupa Komisyonunun son zamanlarda Trump’ın taktiklerini benimseyerek tarife engelleriyle Rusya ekonomisine darbe vurduğunu, ancak bunun bir bedeli olacağını ve Rus gübrelerinin Avrupa pazarından çekilmesinin fiyatları en az yüzde 20-30 artıracağını belirtti.