Trump’ın Avrupa stratejisini şekillendiren isim: Andy Baker

Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Danışman Yardımcısı Andy Baker, Trump yönetiminin Avrupa müttefiklerine yönelik sert tutumunun ve Ukrayna’da barış arayışlarının merkezinde yer alıyor. Politico’nun analizine göre akıcı Rusçası ve stratejik zekasıyla öne çıkan Baker, Cumhuriyetçilerin yeni dış politika vizyonunu perde arkasından yönetiyor.

Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Danışman Yardımcısı Andy Baker, Washington ve Avrupa başkentlerindeki dar çevreler dışında pek tanınmasa da Başkan Donald Trump’ın “Önce Amerika” vizyonunun en etkili uygulayıcılarından biri haline geldi.

Politico tarafından yayımlanan kapsamlı portreye göre Baker; akıcı Rusça, Bulgarca ve Farsça bilgisiyle özellikle Ukrayna ile Rusya arasındaki barış müzakerelerinde kritik bir işlev üstleniyor.

Başkan Yardımcısı J.D. Vance’in en yakın çalışma arkadaşı olarak nitelendirilen Baker, yönetimin Avrupa müttefiklerine karşı takındığı sert tutumun entelektüel zeminini hazırlıyor.

Trump’ın ulusal güvenlik ekibinin vazgeçilmez bir parçası olan Baker, kamuoyunun önüne nadiren çıkıyor. Adının en çok duyulduğu anlardan biri, Yemen’deki Husilere yönelik saldırılara dair bir sohbet sızıntısı sırasında Vance’in kendisini “irtibat kişisi” olarak tanımlaması oldu.

Ancak perde arkasında Baker, sadece askeri operasyonları değil, aynı zamanda ABD’nin küresel ittifaklarını yeniden tanımlayan stratejik belgeleri de kaleme alıyor.

Ukrayna barış görüşmelerinde “yaratıcı çözümler” sunuyor

Ukrayna’daki savaşın sona erdirilmesi için yürütülen çabalarda Baker’ın etkisi belirgin bir şekilde hissediliyor. Eski Ulusal Güvenlik Danışman Yardımcısı Alex Wong, Baker’ın barış müzakerelerinin ilk hatlarını şekillendiren ve yer altı kaynaklarına ilişkin anlaşmalar gibi teknik detayları belirleyen ana danışman olduğunu ifade etti.

Müzakere sürecinde Baker’ın “pratik” ve “yaratıcı” fikirlerle masaya geldiği, özellikle ABD’nin Avrupa’daki yükümlülüklerini azaltırken çatışmayı sonlandıracak formüller üzerinde çalıştığı belirtiliyor.

Buna karşın Baker’ın yaklaşımı tüm müttefikler tarafından olumlu karşılanmıyor. Bir Avrupalı yetkili, Baker’ın “oldukça zeki” olduğunu kabul etmekle birlikte, “Rusya konusundaki anlayışının Avrupalı müttefiklerden temelden farklı olduğunu” dile getirdi.

Bu durum, Trump yönetiminin Ukrayna konusundaki “gerçekçi” yaklaşımının Avrupa’nın geleneksel güvenlik algısıyla yaşadığı çatışmayı da ortaya koyuyor.

Savunma ve istihbarat stratejilerini Baker şekillendiriyor

Baker’ın etkisi yalnızca diplomatik müzakerelerle sınırlı kalmıyor. Şubat 2025’te Münih Güvenlik Konferansı’nda Vance tarafından yapılan konuşmanın ve ABD’nin yeni Ulusal Güvenlik Stratejisi belgesinin hazırlanmasında Baker doğrudan rol oynadı.

Ayrıca haziran ayında İran’ın nükleer tesislerine yönelik operasyonlar sırasında Trump ile birlikte harekat merkezinde bulunan isimlerden biriydi.

Husilere yönelik askeri faaliyetler ile Hindistan ve Pakistan arasındaki gerilimin yönetilmesi gibi kritik dosyalarda da Baker’ın imzası bulunuyor.

Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Baker’ın liderliğinin Trump yönetiminin dış politika başarılarında hayati önem taşıdığını vurguladı.

Rubio, Baker’ı “başkanın programını ilerleten ve muhakemesiyle fark yaratan değerli bir ekip üyesi” olarak tanımladı.

Baker’ın Beyaz Saray Özel Kalem Müdürü Susie Wiles ile olan yakınlığı da yönetim içerisindeki gücünü pekiştiren unsurlar arasında gösteriliyor.

Elitlerin dış politikasından halkın çıkarlarına dönüş

San Francisco’da işçi sınıfı bir ailede yetişen Baker’ın kariyer yolculuğu, onun bugünkü ideolojik duruşunu da açıklıyor.

Oxford Üniversitesi’nde tarih üzerine doktora yaptıktan sonra 13 yıl boyunca Dışişleri Bakanlığı bünyesinde Afganistan ve NATO gibi kritik noktalarda görev yapan Baker, zamanla Amerikan dış politikasının “seçkinlerin bir oyuncağına” dönüştüğü sonucuna vardı.

Baker’a göre, Demokratların öncülük ettiği müdahaleci politikalar Amerikan halkına, özellikle de kendi geldiği kesimlere fayda sağlamıyordu.

2023 yılında bu vizyonunu hayata geçirmek amacıyla bakanlıktaki görevinden ayrılan Baker, görüşlerini paylaşan J.D. Vance ile tanıştı.

Trump’ın Ulusal Güvenlik Konseyi’ni yeniden yapılandırma hamlesiyle birlikte göreve gelen Baker, bugün yabancı hükümetlerin Washington’da görüşmek için en çok çaba sarf ettiği isimlerin başında geliyor.

Kaynaklar, Baker’ın keskin bir ideolog olmasına rağmen iyi bir dinleyici ve kolay iletişim kurulan bir diplomat olduğunu kaydediyor.