Diplomasi
Trump’ın Avrupa stratejisini şekillendiren isim: Andy Baker

Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Danışman Yardımcısı Andy Baker, Trump yönetiminin Avrupa müttefiklerine yönelik sert tutumunun ve Ukrayna’da barış arayışlarının merkezinde yer alıyor. Politico’nun analizine göre akıcı Rusçası ve stratejik zekasıyla öne çıkan Baker, Cumhuriyetçilerin yeni dış politika vizyonunu perde arkasından yönetiyor.
Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Danışman Yardımcısı Andy Baker, Washington ve Avrupa başkentlerindeki dar çevreler dışında pek tanınmasa da Başkan Donald Trump’ın “Önce Amerika” vizyonunun en etkili uygulayıcılarından biri haline geldi.
Politico tarafından yayımlanan kapsamlı portreye göre Baker; akıcı Rusça, Bulgarca ve Farsça bilgisiyle özellikle Ukrayna ile Rusya arasındaki barış müzakerelerinde kritik bir işlev üstleniyor.
Başkan Yardımcısı J.D. Vance’in en yakın çalışma arkadaşı olarak nitelendirilen Baker, yönetimin Avrupa müttefiklerine karşı takındığı sert tutumun entelektüel zeminini hazırlıyor.
Trump’ın ulusal güvenlik ekibinin vazgeçilmez bir parçası olan Baker, kamuoyunun önüne nadiren çıkıyor. Adının en çok duyulduğu anlardan biri, Yemen’deki Husilere yönelik saldırılara dair bir sohbet sızıntısı sırasında Vance’in kendisini “irtibat kişisi” olarak tanımlaması oldu.
Ancak perde arkasında Baker, sadece askeri operasyonları değil, aynı zamanda ABD’nin küresel ittifaklarını yeniden tanımlayan stratejik belgeleri de kaleme alıyor.
Ukrayna barış görüşmelerinde “yaratıcı çözümler” sunuyor
Ukrayna’daki savaşın sona erdirilmesi için yürütülen çabalarda Baker’ın etkisi belirgin bir şekilde hissediliyor. Eski Ulusal Güvenlik Danışman Yardımcısı Alex Wong, Baker’ın barış müzakerelerinin ilk hatlarını şekillendiren ve yer altı kaynaklarına ilişkin anlaşmalar gibi teknik detayları belirleyen ana danışman olduğunu ifade etti.
Müzakere sürecinde Baker’ın “pratik” ve “yaratıcı” fikirlerle masaya geldiği, özellikle ABD’nin Avrupa’daki yükümlülüklerini azaltırken çatışmayı sonlandıracak formüller üzerinde çalıştığı belirtiliyor.
Buna karşın Baker’ın yaklaşımı tüm müttefikler tarafından olumlu karşılanmıyor. Bir Avrupalı yetkili, Baker’ın “oldukça zeki” olduğunu kabul etmekle birlikte, “Rusya konusundaki anlayışının Avrupalı müttefiklerden temelden farklı olduğunu” dile getirdi.
Bu durum, Trump yönetiminin Ukrayna konusundaki “gerçekçi” yaklaşımının Avrupa’nın geleneksel güvenlik algısıyla yaşadığı çatışmayı da ortaya koyuyor.
Savunma ve istihbarat stratejilerini Baker şekillendiriyor
Baker’ın etkisi yalnızca diplomatik müzakerelerle sınırlı kalmıyor. Şubat 2025’te Münih Güvenlik Konferansı’nda Vance tarafından yapılan konuşmanın ve ABD’nin yeni Ulusal Güvenlik Stratejisi belgesinin hazırlanmasında Baker doğrudan rol oynadı.
Ayrıca haziran ayında İran’ın nükleer tesislerine yönelik operasyonlar sırasında Trump ile birlikte harekat merkezinde bulunan isimlerden biriydi.
Husilere yönelik askeri faaliyetler ile Hindistan ve Pakistan arasındaki gerilimin yönetilmesi gibi kritik dosyalarda da Baker’ın imzası bulunuyor.
Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Baker’ın liderliğinin Trump yönetiminin dış politika başarılarında hayati önem taşıdığını vurguladı.
Rubio, Baker’ı “başkanın programını ilerleten ve muhakemesiyle fark yaratan değerli bir ekip üyesi” olarak tanımladı.
Baker’ın Beyaz Saray Özel Kalem Müdürü Susie Wiles ile olan yakınlığı da yönetim içerisindeki gücünü pekiştiren unsurlar arasında gösteriliyor.
Elitlerin dış politikasından halkın çıkarlarına dönüş
San Francisco’da işçi sınıfı bir ailede yetişen Baker’ın kariyer yolculuğu, onun bugünkü ideolojik duruşunu da açıklıyor.
Oxford Üniversitesi’nde tarih üzerine doktora yaptıktan sonra 13 yıl boyunca Dışişleri Bakanlığı bünyesinde Afganistan ve NATO gibi kritik noktalarda görev yapan Baker, zamanla Amerikan dış politikasının “seçkinlerin bir oyuncağına” dönüştüğü sonucuna vardı.
Baker’a göre, Demokratların öncülük ettiği müdahaleci politikalar Amerikan halkına, özellikle de kendi geldiği kesimlere fayda sağlamıyordu.
2023 yılında bu vizyonunu hayata geçirmek amacıyla bakanlıktaki görevinden ayrılan Baker, görüşlerini paylaşan J.D. Vance ile tanıştı.
Trump’ın Ulusal Güvenlik Konseyi’ni yeniden yapılandırma hamlesiyle birlikte göreve gelen Baker, bugün yabancı hükümetlerin Washington’da görüşmek için en çok çaba sarf ettiği isimlerin başında geliyor.
Kaynaklar, Baker’ın keskin bir ideolog olmasına rağmen iyi bir dinleyici ve kolay iletişim kurulan bir diplomat olduğunu kaydediyor.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını5 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını6 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Dünya Basını1 hafta önceProf. Pape: İran savaş öncesinden daha güçlü










