‘Trump’ın denizaltı hamlesi ciddiye alınmayacak bir şov’

ABD Başkanı Trump, Rusya Güvenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Medvedev’in açıklamalarına yanıt olarak iki nükleer denizaltıyı Rusya sınırlarına yaklaştırdığını bildirdi. Rus uzmanlar hamlenin iç siyasetteki sorunlardan dikkat dağıtma maksatlı ve ciddiye alınmaması gereken bir “şov” olduğunu değerlendiriyor.

ABD Başkanı Donald Trump, geçen hafta basın mensuplarıyla yaptığı görüşmede, Rusya Güvenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Dmitriy Medvedev’in açıklamalarına yanıt olarak iki Amerikan nükleer denizaltısının Rusya sınırlarına yaklaştırıldığını bildirdi. Daha önce denizaltıları stratejik öneme sahip bölgelere yerleştireceğini söylemiş fakat yer belirtmemişti.

Trump, NEWSMAX haber kuruluşuna verdiği mülakatta, “İki Amerikan denizaltısını nereye gönderdiniz?” sorusuna, “Rusya’ya daha yakınlar. Evet, gerçekten daha yakınlar,” yanıtını verdi.

Trump, denizaltıların intikali emrini Medvedev’in açıklamalarının ardından verdiğini ve temel amacının Amerikalıları korumak olduğunu vurguladı.

Trump, “Dikkatli olmalıyız. Tehdit edildik ve bu tehditlerin kabul edilemez olduğuna karar verdik, bu yüzden ihtiyatlı hareket etmek gerekiyor,” diye konuştu.

Daha önce Trump, sosyal medya platformu Truth Social’daki paylaşımında, “eski Rusya Devlet Başkanı Dmitriy Medvedev’in son derece kışkırtıcı açıklamaları” karşısında, bu sözlerin laftan ibaret olup olmadığını anlamak için iki nükleer denizaltıyı “ilgili bölgelere” yerleştirme talimatı verdiğini yazmıştı. Ancak Trump, hangi bölgelerden ve hangi açıklamalardan bahsettiğini netleştirmemişti.

Trump, Washington’un Ukrayna ihtilafının çözümü için belirlediği sürelere ilişkin açıklamaları nedeniyle Medvedev’e sert bir dille tepki göstermişti. ABD Başkanı, Medvedev’in bu tür ifadelerinin “çok tehlikeli bir çizgiye” yaklaştığını belirtmiş ve Rus siyasetçiye sözlerinde daha dikkatli olmasını tavsiye etmişti.

Medvedev ise Trump’ın çıkışlarına, “Eğer eski Rusya Devlet Başkanı’nın sözleri mevcut ABD Başkanı’nda bu kadar sinirli bir tepkiye neden oluyorsa, bu Rusya’nın her konuda haklı olduğu ve kendi yolunda ilerlemeye devam edeceği anlamına gelir,” sözleriyle yanıt vermişti. Medvedev ayrıca Trump’a “The Walking Dead” dizisini yeniden izlemesini tavsiye etmişti.

“Bu ciddiyetsizlik”

Rus ekonomist, profesör ve Rusya Bilimler Akademisi Avrupa Enstitüsü baş araştırmacısı Nikolay Mejeviç’e göre, Trump’ın denizaltılarla ilgili tüm bu komedisi, uzayıp giden tatsız bir şakayı andırıyor.

Moskovskiy Komsomolets gazetesine konuşan Mejeviç, “Öncelikle hatırlatmak isterim: ABD’nin sadece nükleer denizaltıları ve okyanus sınıfı dizel denizaltıları var ve bunların hepsi delicesine pahalı. Sadece inşası değil, işletmesi de öyle. Bu tamamen farklı bir maliyet seviyesi. Denizaltı filosu içinde bunlar elittir. Sosyal medyada biri sizi gücendirdi diye elit bir teçhizatı sevk etmek pek ciddi değil. Paranın hesabını bilen biri, ki Trump’ın bildiği varsayılır, bu tür kararları öyle kolayca almaz,” dedi.

Mejeviç, ikinci bir hususa dikkat çekerek, “Trump’ın denizaltıların nereye gönderileceğine şahsen karar verdiğini kim söyledi? Bu tür kararları Genelkurmay Başkanları, Deniz Kuvvetleri Komutanı ve filo komutanları alır. Bu, ‘Ben istiyorum, o halde gidiyoruz’ demekle olmuyor. Her şey önceden onaylanmış planlara göre sıkı bir şekilde yürütülür. Muharebe nöbet bölgeleri yıllar öncesinden belirlenir. Komutanlar, eski başkanımızı korkutmak için Fiji adalarında ‘gün batımını izlemeye’ veya Rusya kıyılarına gidemez. Her şey katı kurallara bağlıdır,” ifadelerini kullandı.

Mejeviç, bu nedenle Trump’ın şahsen Rusya’ya denizaltı gönderdiği yönündeki konuşmaların, gerçek eylemlerden çok halkla ilişkiler ve siyasi oyunlarla ilgili olduğunu belirtti.

Mejeviç, “Trump açıkça aşırı tepki gösterdi. Siyasi oyunlar, sert mülahazalar anlaşılabilir. Ama basit bir kamuoyu tartışması yüzünden stratejik havacılığı kaldırıp nükleer gerilimi tırmandırmak? Hayır, bu artık aşırıya kaçmak,” diye ekledi.

Ayrıca uzman, “Dürüst olmak gerekirse, tuhaf bir izlenim bırakıyor. Dmitriy Medvedev, büyük bir siyasi geçmişe sahip biri, ABD Başkanı’nın onunla kamuoyu önünde polemiğe girmesi onun için bir onurdur. Ancak Trump, bu polemiğe girerek aslında kendi otoritesini artırmıyor,” dedi.

Mejeviç, ABD’nin amacının Üçüncü Dünya Savaşı çıkarmak değil, Rusya’nın teslim olmasını ve zayıflamasını sağlamak olduğunu belirterek, “İki denizaltı bize doğru ‘yüzerse’ korkup tazminatlarla birlikte teslimiyet de dahil olmak üzere gereken tüm belgeleri imzalayacağımızı umuyorlar ki bu elbette olmayacak,” diye konuştu.

“Amaç iç gündemi değiştirmek”

Öte yandan siyaset bilimci Malek Dudakov’a göre, Donald Trump’ın son açıklamaları, bir ölçüde dikkatleri iç sorunlardan başka yöne çekme girişimi.

Dudakov, Trump’ın denizaltı konusunu gündeme getirmesinin iki temel nedeni olduğunu belirtti:

“İlk neden, Rusya ile müzakere sürecinde güç gösterme ve Rusya üzerinde bir tür baskı kurabildiğini sergileme arzusu. Tabii ki bu baskı tamamen sembolik. Eğer ikincil gümrük vergileri ve yaptırımlar uygulamak isteseydi, ilan ettiği son tarihe kadar hala biraz zamanı vardı. Bunu şimdi yapabilirdi ama bu durumda Rusya ile anlaşma ihtimalini tamamen ortadan kaldırırdı. Bu yüzden, pek bir anlamı olmayan nükleer denizaltılar konusunu gündemde tutarak ABD’deki ‘şahinlerin’ gözünde kendini daha avantajlı bir konuma getirmeye çalışıyor.”

Dudakov, ikinci nedenin ise dikkatleri iç sorunlardan uzaklaştırmak olduğunu söyledi ve iki konuya işaret etti:

“Birincisi, gelişmekte olan Epstein davası. Görünen o ki, Epstein’in suç ortağı Ghislaine Maxwell savcılıkla anlaşma yaptı. Ağır rejimli bir hapishaneden daha hafif koşullara sahip bir hapishaneye nakledildi. Demokratlar, Trump’ı, Maxwell’in Trump’ın Jeffrey Epstein ile olan bağları hakkında bilgi vermemesi için onu serbest bırakmaya çalışmakla suçluyor.”

Dudakov, “İkinci ve daha ciddi olan konu ise ABD’nin iş gücü piyasasında şu anda gördüğümüz kaos: Yaratılan istihdam sayısındaki keskin düşüş ve Trump’ın bu tür verileri yayımladığı için Çalışma İstatistikleri Bürosu başkanını görevden alma kararı. Bu da Demokratlar ve Trump’ı eleştirenler arasında hoşnutsuzluğa neden oluyor. Buna karşılık Trump, Amerikan nükleer denizaltı filosunun zaten sürekli bir bölgeden diğerine seyrettiği ve muhtemelen tüm okyanuslarda mevcut olduğu herkes tarafından bilinmesine rağmen, nükleer denizaltıların yeniden konuşlandırılmasıyla ilgili bu tür boş açıklamalarla gündemi değiştiriyor,” yorumunu yaptı.