Diplomasi
Ukrayna, Yunanistan ve Azerbaycan’dan doğalgaz tedarikinde umduğunu bulamadı

Rusya ordusunun yerel üretim tesislerine düzenlediği saldırılar nedeniyle doğalgaz ihtiyacı artan Ukrayna, Yunanistan ve Azerbaycan üzerinden tedarik sağlanan Dikey Doğalgaz Koridoru’nda ocak ayı için alıcı bulamadı. Avrupalı tüccarların kış şartları nedeniyle elindeki Rus gazını mevcut müşterilerine yönlendirmesi ve hattın yüksek maliyeti, kapasite artışına rağmen akışın sıfıra düşmesine neden oldu.
Ukrayna, Rusya ordusunun enerji altyapısına yönelik saldırılarının ardından yerli üretimdeki düşüşü telafi etmek için ihtiyaç duyduğu doğalgazı temin etmede ciddi sorunlar yaşıyor.
EADaily’nin haberine göre Yunanistan’dan sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ve Azerbaycan’dan boru hattı gazı tedariki için oluşturulan “Dikey Doğalgaz Koridoru” beklentileri karşılayamadı.
Aralık ayında operatörler tarafından Ukrayna’ya giden rota sayısı birden üçe çıkarılmasına rağmen, ocak ayı teslimatları için alıcı bulunamadı ve arzın sıfıra düşeceği kesinleşti.
Ocak ayı ihalelerine teklif gelmedi
Aralık ayında Yunanistan, Bulgaristan, Romanya, Moldova ve Ukrayna’nın doğalgaz iletim sistemi operatörleri, Ukrayna’ya güneyden gaz tedariki sağlamak amacıyla iki yeni güzergâh üzerinde anlaşmaya vardı.
Bu kapsamda Yunanistan’daki Revitusa LNG terminali üzerinden işleyen 1. Güzergâh, Aleksandrupoli LNG terminalini kapsayan 2. Güzergâh ve Azerbaycan gazı için Yunanistan-Bulgaristan sınırındaki ara bağlantı hattını içeren 3. Güzergâh devreye alındı.
Macaristan’daki RBP platformunda 22 Aralık’ta ocak ayı tedarikleri için düzenlenen ihalede, 1. Güzergâh için günlük 2,3 milyon metreküp, 2. ve 3. Güzergâhlar için ise 4,9’ar milyon metreküp kapasite teklif edildi.
Ancak hiçbir güzergâh için teklif veren çıkmadı. Sonuç olarak, Dikey Doğalgaz Koridoru’nun ocak ayında tamamen boş kalacağı netleşti.
Polonya ve Yunanistan Rus gazına alternatif enerji koridoru kuruyor
Siyasi anlaşmalar sahaya yansımadı
İhalede tek bir teklifin dahi gelmemesi, siyasi düzeyde atılan adımlarla çelişiyor. Vladimir Zelenskiy kasım ayında Atina’yı ziyaret etmiş ve Ukrayna ulusal doğalgaz şirketi Naftogaz, Yunanistan Çevre Koruma Ajansı (DEPA) ile aralık-ocak döneminde yeniden gazlaştırılmış LNG teslimatlarını öngören bir mutabakat zaptı imzalamıştı.
Buna rağmen, aralık ayında bu güzergâh üzerinden Ukrayna’ya günlük sadece 2 milyon metreküpün biraz üzerinde gaz sevk edilebildi.
Söz konusu miktarın 1,3 milyon metreküpü 1 numaralı güzergâhtan, kalan 900 bin metreküpü ise Romanya üzerinden geldi.
Türk Akımı faktörü
Rezervasyonların düşük kalmasının temel nedeni olarak, Yunanistan ve diğer Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin Türk Akımı boru hattı üzerinden Bulgaristan aracılığıyla Ukrayna’ya aktardığı Rus doğalgazının yetersizliği gösteriliyor.
Kış soğuklarının bastırmasıyla birlikte Avrupalı tüccarların, ellerindeki Rus gazını Ukrayna yerine düzenli müşterilerine yönlendirdiği değerlendiriliyor.
Bu durum, AB doğalgaz iletim sistemi operatörleri platformu ENTSOG verileriyle de dolaylı olarak doğrulanıyor.
Verilere göre haziran ayında Yunanistan’dan Bulgaristan’a fiziksel gaz teslimatı sadece yedi gün sürerken, Azerbaycan’dan Bulgaristan’a yapılan tedarik yıl boyunca günlük 2,7 milyon metreküpü aşmayacak şekilde seyretti.
Buna karşın Türk Akımı’nın Avrupa hattı üzerinden yapılan arz, aralık ayında günlük 55,6 milyon metreküp ile tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı.
Ukrayna transitinden mahrum kalan Slovakya da yakıt ihtiyacını Karadeniz yoluyla karşılarken, yıllık 15,75 milyar metreküp kapasiteli Türk Akımı boru hattının tam kapasiteyle çalıştığı belirtildi.
Maliyetler ve üretimdeki kayıplar
Dikey Doğalgaz Koridoru’nun tercih edilmemesindeki bir diğer etkenin yüksek maliyetler olduğu ifade ediliyor.
Yunanistan’dan tek bir tarife uygulanmasına rağmen bu rota, Ukrayna’nın ana tedariklerinin geçtiği ve aralık ayında günlük yaklaşık 25 milyon metreküp ithalatın gerçekleştiği Macaristan ve Polonya güzergâhlarından önemli ölçüde daha pahalıya mal oluyor.
Naftogaz, ekim ayında Rusya ordusunun doğalgaz üretim tesislerine yönelik dokuz misilleme saldırısı düzenlediğini bildirmişti.
Şirket, bu saldırıların yarattığı üretim açığını kapatmak için Ukrayna’nın 4 milyar metreküpten fazla ek doğalgaz ithal etmek zorunda kalacağını öngörüyor.
Gelinen noktada Ukrayna, Rus doğalgaz transitini engelleme girişiminin ilk mağduru konumuna düştü.
Söz konusu eski rota, Ukrayna’nın Avrupalı tüccarlardan daha uygun fiyat teklifleri almasını ve taşıma maliyetlerini en aza indirmesini sağlıyordu.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını6 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Dünya Basını1 hafta önceProf. Pape: İran savaş öncesinden daha güçlü








