Ukrayna’da yapılan anket: Nüfusun yarıya yakını evde Rusça konuşuyor

Ukrayna Sosyal ve Pazarlama Araştırmaları Merkezi (Socis) tarafından yapılan anket, ülke sakinlerinin yüzde 46’sının günlük yaşamda Rusçayı kullanmaya devam ettiğini ortaya koydu. Araştırmaya katılanların yüzde 34,7’si evde hem Rusça hem Ukraynaca konuştuğunu belirtirken, sadece Rusça iletişim kuranların oranı yüzde 11,3 oldu.

Ukrayna Sosyal ve Pazarlama Araştırmaları Merkezi (Socis) verilerine göre Ukrayna sakinlerinin yüzde 46’sı, aile içi iletişimde Rusçayı şu ya da bu ölçüde kullanmayı sürdürüyor.

Araştırma sonuçlarına göre katılımcıların yüzde 34,7’si evde hem Rusça hem de Ukraynaca konuştuklarını beyan etti. Yüzde 11,3’lük kesim ise yakınlarıyla sadece Rusça iletişim kurduğunu belirtti.

Ankete göre evinde sadece Ukraynaca konuşanların oranı yüzde 53,6 olarak belirlendi.

Çalışma, 12-18 Aralık tarihlerinde yüz yüze görüşme yöntemiyle gerçekleştirildi. 18 yaş üstü 2 bin kişinin katıldığı ankette katılımcıların yüzde 45,5’ini erkekler, yüzde 54,5’ini ise kadınlar oluşturdu.

Yasal koruma kalkanı kaldırıldı

Bu ayın başında Ukrayna parlamentosu Verhovna Rada, Avrupa Şartı hükümleri uyarınca ulusal azınlık dili olarak kabul edilen Rusçanın koruma statüsünü kaldıran kararı onaylamıştı.

Rusça, Ukrayna’da devlet dili statüsüne sahip olmasa da uzun süre ülkenin güney ve doğu bölgelerinde bölgesel dil olarak kullanıldı.

Anayasa’nın 10. maddesi Rusça ve diğer azınlık dillerinin serbestçe gelişmesini, kullanılmasını ve korunmasını garanti ediyor. Ancak 2019 yılında yürürlüğe giren yasa, ülkede kullanılan diğer dillere kıyasla Ukraynacaya ayrıcalıklı haklar tanıdı.

Barış planı taslaklarında dil meselesi

Rus makamları, Ukrayna’da Rusçaya yönelik ayrımcılık yapıldığını defalarca dile getirdi. Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova, Kiev’in Rusçayı bölgesel diller listesinden çıkarma çağrılarını eleştirmişti.

New York Times gazetesi de ağustos ayında, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Amerikalı mevkidaşı Donald Trump ile Alaska’da yaptığı görüşmede, Rusçanın Ukrayna’da resmi dil olması garantisini talep ettiğini yazmıştı.

Kasım ayında, ABD’nin çatışmanın çözümü için hazırladığı barış planının ilk taslağında Rusçanın Ukrayna’da resmi devlet dili olarak tanınması maddesi yer almıştı. Ancak belge daha sonra birkaç kez güncellendi.

Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy’nin geçen günlerde yayımladığı ve ABD ile müzakere edilen 20 maddelik barış planında Rusçanın statüsüne değinilmedi.