Washington Post: Çin nükleer savaş başlığı üretim tesislerini modernize ediyor

The Washington Post, uzmanların analiz ettiği uydu görüntülerine dayanarak Çin’in nükleer savaş başlığı bileşenleri üreten gizli tesis ağını hızla modernize ettiğini yazdı. Analistler, Pekin’in olası bir saldırıya daha hızlı yanıt verebilmek amacıyla plütonyum çekirdekleri ve patlayıcı madde üreten fabrikalarını genişlettiğini belirtiyor.

The Washington Post (WP) gazetesinin uzmanlarca analiz edilen uydu görüntülerine dayandırdığı haberine göre Çin, savaş başlığı bileşenlerinin üretiminde kullanılan gizli tesis ağını hızla modernize ediyor.

Gazete, bu modernizasyonun Pekin’in olası bir saldırıya daha hızlı yanıt verme kapasitesini artırma çabalarıyla eş zamanlı gerçekleştiğini vurguladı.

Haberde, araştırmacıların dikkatinin genellikle Çin’in kuzeyindeki çöllerde bulunan yüzlerce füze silosuna odaklandığı, ancak daha az incelenen üretim tesislerine ait son görüntülerin, Pekin’in nükleer cephaneliğini barındıran altyapıyı yenilemek için çalıştığını gösterdiği kaydedildi.

Görüntüleri analiz eden uzman Renny Babiarz, “Yaklaşık 2019’dan bugüne kadar gözlemlediğimiz değişim seviyesi, muhtemelen şimdiye kadar gördüğümüz her şeyden daha büyük” diye konuştu.

Habere göre genişleme çalışmaları en aktif aşamasına 2021 yılında ulaştı.

Altı kritik tesis mercek altına alındı

Gazetenin haberine göre görüntülerde, Çin’in savaş başlığı üretiminde kilit rol oynayan altı tesis yer alıyor.

Fotoğrafların analizi, Viyana merkezli Open Nuclear Network (ONN) ve Londra merkezli kâr amacı gütmeyen “Doğrulama Araştırma, Eğitim ve Bilgi Merkezi” (VERTIC) tarafından gerçekleştirildi.

Analistler, uydu görüntülerini gizliliği kaldırılmış hükümet belgeleri ve bilimsel makalelerle karşılaştırdı. Ayrıca Çin tesislerindeki askeri araç hareketliliği de incelendi.

Modernizasyon programı, analistlerin savaş başlıkları için plütonyum çekirdekleri tasarlayıp ürettiğini tahmin ettiği işletmelerin yanı sıra nükleer reaksiyonları başlatmak için kullanılan patlayıcı maddeleri üreten fabrikaların kapsamlı yenilenmesini içeriyor.

Güvenlik duvarları ve yeni binalar inşa ediliyor

Babiarz’ın yaptığı analiz, Çin’in Siçuan eyaletinin dağlık bölgesinde, Pingtung kenti yakınlarında bulunan ve potansiyel olarak çekirdek üretimi yapılan tesisin son beş yılda büyük çaplı bir modernizasyondan geçtiğini ortaya koydu.

Bölgeye korunan alanı iki katına çıkaran yeni bir çit çekildiği, binaların yenilendiği ve çekirdek üretiminin yapıldığı tahmin edilen ana tesisin yakınları da dahil olmak üzere en az on noktada inşaat çalışması yürütüldüğü tespit edildi.

Nükleer reaksiyonları başlatmak için gereken patlayıcı madde bileşenlerinin üretildiği düşünülen bir diğer işletmenin de hızla modernize edildiği görüldü.

Analistlere göre Siçuan eyaletinin ücra bir bölgesinde bulunan bu tesis de 2019’dan bu yana önemli ölçüde genişletildi.

Babiarz, 2021’den itibaren bölgede büyük bir koruma duvarının inşa edildiğini ve yeni bir depolama alanı olabileceğini düşündüğü yapıların yükseldiğini belirtti.

Aynı bölgedeki Zıtung ilçesinde analistler, inşası 2024 yılında tamamlanan 40 bin metrekarelik bir tesis tespit etti.

Uzmanlar, bu tesisin savaş başlığı bileşenlerinin montajı, işlenmesi, hazırlanması ve muhtemelen Çin içindeki diğer noktalara nakliyesi için kullanılabileceğini değerlendiriyor.

Silahlanma yarışına hazırlık sinyali

WP’ye göre analistler, Çin’in nükleer cephaneliğinin yakın gelecekte ABD’nin sahip olduğu yaklaşık 3 bin 700 savaş başlığı seviyesine ulaşmasının zor olduğunu düşünüyor.

Ancak uzmanlar, Pekin’in nükleer programının neredeyse tüm yönlerinde yaptığı köklü değişikliklerin, ülkenin topyekûn bir silahlanma yarışına hazırlandığına işaret ettiğini vurguluyor.

Reuters haber ajansı daha önce, Çin’in mevcut savaş başlığı stokunu genişletmeye devam ettiğini ve 2030 yılına kadar elinde bin adetten fazla savaş başlığı bulunabileceğini öngören gizli bir Pentagon raporuna atıfta bulunmuştu.

Söz konusu belgede, Çin’in Tayvan nedeniyle yaşanabilecek olası bir çatışma ihtimaline karşı askeri kabiliyetlerini geliştirdiği ve böyle bir savaşı 2027 sonuna kadar yürütüp kazanabilecek seviyeye gelmeyi hedeflediği ifade edilmişti.

Pentagon yetkilileri, Pekin’in özellikle 1500 ila 2 bin deniz mili (yaklaşık 2 bin 800 ila 3 bin 700 kilometre) mesafeye yapabileceği vuruşların, ABD’nin Asya-Pasifik bölgesindeki varlığını zorlaştırabileceğini değerlendiriyor.