Diplomasi
Xi Jinping, Vietnam liderine ‘tek taraflılığa birlikte karşı çıkma’ çağrısı yaptı

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, Vietnam lideri To Lam’a “tek taraflılığa birlikte karşı çıkmaları” gerektiğini söyledi.
Xi, devlet ziyareti için Pekin’de bulunan Vietnam Devlet Başkanı To Lam’a, İran savaşı küresel enerji krizini derinleştirirken “tedarik zincirlerinin istikrarlı ve engelsiz” tutulması çağrısında bulundu.
“Çin ve Vietnam, tek taraflılığa ve korumacılığa karşı birlikte durmalı ve küresel meydan okumalara ortaklaşa karşı koymalı”, ifadelerini kullandı.
Çin dışişleri bakanlığının açıklamasına göre Xi, “Her iki taraf da barış, kalkınma, işbirliği ve kazan-kazan sonuçları bayrağını yükseltmeli, tek taraflılığa ve korumacılığa ortaklaşa karşı çıkmalı, küresel serbest ticaret sistemini korumalı ve sanayi ile tedarik zincirlerini istikrarlı ve engelsiz tutmalıdır,” dedi.
Xi’nin açıklamaları, her iki ülkenin de enerji güvenliğini sağlamaya ve Amerika Birleşik Devletleri’nden gelen gümrük tarifesi baskısını yönetmeye çalıştığı bir dönemde, Çin-Vietnam ilişkilerini geliştirmeyi amaçlayan To Lam’ın dört günlük devlet ziyareti sırasında geldi.
Sánchez: İran ve Hürmüz krizini Çin’den başka çözebilecek kimse yok
Lam, bu hafta Çin’e seyahat eden dünya liderleri serisinin sonuncusu oldu; İspanya Başbakanı Pedro Sanchez ve Abu Dabi Veliaht Prensi Şeyh Halid bin Muhammed bin Zayed El Nehyan’ın ziyaretlerinin ardından geldi.
Ayrıca çarşamba günü, üst düzey Rus diplomat Sergey Lavrov Xi Jinping ile görüştü.
Üst düzey görüşmeler, artan jeopolitik gerginlik ortamında Pekin’le daha fazla uluslararası temas kurulduğunu gösteriyor.
ABD’nin pazartesi günü başlayan İran limanlarına yönelik ablukası, hafta sonu ABD ile İran arasında Pakistan’da yapılan görüşmelerin çökmesinin ardından küresel enerji piyasalarını sarstı ve Hürmüz Boğazı’ndaki belirsizliği artırdı.
Lam, çarşamba günü Xi ile yaptığı görüşmede, Hanoi’nin ticaret, yatırım, demiryolu ve diğer altyapı alanlarında Pekin ile işbirliğini artırmaya istekli olduğunu söyledi.
Çin açıklamasına göre Vietnam ayrıca “denizde barışı korurken kara sınırlarını daha iyi yönetecek”.
Lam, devlet haber ajansı Xinhua’ya göre salı günü ziyaretine başladı ve Pekin’den başkentin yaklaşık 100 km (62 mil) güneybatısındaki Şiong’an Yeni Bölgesi’ni ziyaret etmek üzere geldikten sonra yüksek hızlı trene bindi.
Lam’ın perşembe günü Guangxi Zhuang özerk bölgesini ziyaret etmesi bekleniyor.
Vietnamlı yetkililere göre Vietnam lideri ayrıca çarşamba günü Çin Başbakanı Li Qiang ve Çin’in üçüncü en üst düzey yetkilisi ve yasama organının başı olan Zhao Leji ile görüştü. Salı günü ise Çin’in dördüncü en üst düzey yetkilisi Wang Huning ile bir araya geldi.
Lam, salı günü Tsinghua Üniversitesi’nde yaptığı konuşmada, Çin ile Vietnam’ın “birbirini tamamladığı ve ortak kalkınma sağlayabileceği” sektörleri özellikle vurguladı.
Bunlar arasında yapay zeka, büyük veri, bulut bilişim, yarı iletkenler ve robotik gibi stratejik teknolojiler yer aldı.
Lam’ın ziyareti, Çin liderinin komşu ülkelerle bağları güçlendirmek ve ABD Başkanı Donald Trump’ın gümrük tarifesi tehditlerine karşı koymak amacıyla Güneydoğu Asya turunun bir parçası olarak Vietnam’ı ziyaret etmesinden bir yıl sonra gerçekleşti.
Bu yılın başlarında, Lam’a Komünist Parti genel sekreteri olarak bir dönem daha verildi. 7 Nisan’da ayrıca, 2024’te de kısa süreliğine yürüttüğü bir görev olan devlet başkanlığına Ulusal Meclis tarafından seçildi; bu da onu son on yılların en güçlü Vietnamlı liderlerinden biri haline getirdi.
Seçilmesinden sonraki ilk yurt dışı gezisi olan Çin ziyareti, Hanoi’nin Pekin ile ilişkiye verdiği önemin bir işareti olarak görülüyor.
Lam’ın devlet başkanı olması dolayısıyla gönderdiği tebrik mesajında Xi, iki ülke arasındaki ilişkiyi “‘yoldaş artı kardeşler’ şeklindeki derin dostluk” olarak tanımladı.
Xi ayrıca Lam ile birlikte “ilgili sosyalist davaları sürekli güçlendirmek”, ortak faydaları teşvik etmek ve bölgeye ve dünyaya “daha fazla istikrar enjekte etmek” için çalışacağı sözünü verdi.
Çin dışişleri bakanlığı sözcüsü Mao Ning, geçen hafta Pekin’in Vietnam ile kapsamlı stratejik ortaklığını derinleştirmeyi dört gözle beklediğini söyledi.
Lam’ın Çin’e son ziyareti, selefi Nguyen Phu Trong’un bir önceki ay ölümünün ardından parti lideri olarak atanmasından yalnızca iki hafta sonra, Ağustos 2024’te gerçekleşmişti. Bu aynı zamanda o roldeki ilk yurt dışı gezisiydi.
Çin, Vietnam’ın en büyük ithalat kaynağı olmaya devam ederken, Vietnam da derin biçimde entegre olmuş tedarik zincirleriyle Çin’in Güneydoğu Asya’daki en büyük ticaret ortaklarından biri konumunda.
Diplomasi
Hindistan, Rusya’dan petrol alımında rekor kırdı

Kpler verilerine göre Hindistan’ın Rusya’dan petrol ve kömür ithalatı, Ortadoğu’daki savaş ve sevkiyat aksaklıkları nedeniyle haziran ayında rekor seviyelere ulaştı. Rusya’dan yapılan günlük petrol sevkiyatının haziranda 2,55 milyon varile çıkması beklenirken, Moskova Avustralya’yı geride bırakarak Hindistan’ın ikinci en büyük kömür tedarikçisi konumuna yükseliyor.
Hindistan, İran’da yaşanan gerilim nedeniyle tedarik zincirinde meydana gelen aksamalar ve yükselen fiyatlar karşısında Rusya’dan petrol ve kömür ithalatını artırıyor.
Reuters haber ajansının uluslararası analiz şirketi Kpler verilerine dayandırdığı habere göre, Rusya’dan Hindistan’a yapılan sevkiyatlar haziran ayında rekor düzeylere ulaştı.
Kpler tahminlerine göre, Rusya’nın Hindistan’a petrol sevkiyatı haziran ayında günlük 2,55 milyon varille rekor düzeye yükselecek.
Bu miktar, mayıs ayındaki günlük 2,13 milyon varillik sevkiyatı ve Mayıs 2023’teki günlük 2,16 milyon varillik düzeyi geride bırakıyor.
Rusya’nın Hindistan’ın haziran ayındaki toplam ithalatı içindeki payı ise yüzde 50’nin hemen altında gerçekleşecek. Bu oran, Ortadoğu’daki çatışmanın başladığı 28 Şubat öncesindeki üç aylık dönemde ortalama yüzde 23 seviyesindeydi.
Hindistan’ın Rus petrolüne yönelmesi, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı fiilen kapatmasının ardından piyasadaki arzı artırmak amacıyla ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin alımlara yönelik yaptırımları geçici olarak kaldırmasını izledi.
Ancak yaptırımlardan muafiyet süresi 17 Haziran’da sona erdi ve ABD Hazine Bakanlığı tarafından uzatılmadı.
Reuters, bu durumun Rus petrolü alımlarında azalmaya yol açabileceğini, ancak sürecin gidişatının Hindistan rafinerilerinin ve yetkililerinin Ortadoğu ülkelerinden sevkiyatlara dönme konusundaki istekliliğine bağlı olacağını belirtiyor.
Kpler öngörülerine göre, Suudi Arabistan’dan yapılan ithalatın haziran ayında günlük 349 bin varil seviyesinde kalması bekleniyor. Bu miktar, savaş öncesindeki üç aylık dönemde günlük ortalama 832 bin varil düzeyindeydi.
İthalat artışı Rus kömüründe de gözleniyor. Haziran ayında tüm kalitelerde Rus kömürü ithalatının, mayıs ayındaki 3,27 milyon tona kıyasla 3,16 milyon ton olarak gerçekleşmesi bekleniyor.
Her iki ay da geçen yılın mayıs ayında kaydedilen 3,76 milyon tonluk zirvenin ardından sırasıyla tarihin en yüksek ikinci ve üçüncü değerleri olarak kayda geçecek.
Rusya’nın haziran ayında Avustralya’yı geride bırakarak, Çin’den sonra dünyanın en büyük ikinci kömür ithalatçısı olan Hindistan’a en çok kömür sağlayan ikinci ülke konumuna geleceği tahmin ediliyor.
Ajansın değerlendirmesine göre Rusya, Hindistan’ın temel kömür tedarikçisi olma rolünü korumaya devam edecek; ancak Rus petrolünün gelecekteki alımları, ABD’nin Moskova’ya yönelik yaptırım politikasını olası sıkılaştırma adımlarına bağlı olacak.
Yeni Delhi petrol sevkiyatının yaptırımlardan etkilenmeyeceğini açıkladı
Hindistan Dışişleri Bakanı Subrahmanyam Jaishankar, haziran ayı ortasında yaptığı açıklamada, ülkesinin 2022 yılından bu yana küresel fiyatları dizginlemek amacıyla ABD’nin talebi doğrultusunda Rus petrolü alımlarını artırdığını belirtmişti.
Jaishankar, Rus hammaddesine yönelik Amerikan kısıtlamalarını eleştirerek, bu önlemlere büyük ilkeler süsü verilmemesi çağrısında bulunmuştu.
Hindistan Petrol ve Doğalgaz Bakanlığı Temsilcisi Sujata Sharma da mayıs ayında yaptığı açıklamada, Rusya’dan sevkiyatların devam ettiğini ve ABD’nin yaptırım muafiyetlerine ilişkin kararlarından bağımsız olarak süreceğini kaydetmişti.
Hindistan rafinerileri, 2025 yılında ABD baskısı ve Hindistan mallarına yönelik yüzde 25’lik gümrük tarifesi tehdidi nedeniyle Rusya’dan yaptıkları ithalatı azaltarak Suudi Arabistan ve Irak’a yönelmişti.
Ancak Reuters’ın verilerine göre, Ortadoğu’daki savaşın ve Hürmüz Boğazı’ndaki ablukanın ardından Hindistan firmaları mart ayı başında Rus petrolü alımlarını yeniden artırdı.
Rusya’nın Yeni Delhi Büyükelçisi Denis Alipov nisan ayı sonunda yaptığı açıklamada, Hindistan’ın kabul etmeye hazır olduğu miktarda hammaddeyi tedarik etmeye hazır olduklarını duyurmuştu.
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov da daha sonra yaptığı açıklamada, Moskova’nın Hindistan’a enerji taşıyıcıları sevkiyatına ilişkin anlaşmalara bağlı kaldığını doğrulamıştı.
Diplomasi
Honduras uyuşturucu çeteleriyle mücadele için Ukrayna’dan İHA alacak

Honduras Devlet Başkanı Nasry Asfura, organize suçla mücadele ve sınır güvenliğini sağlamak amacıyla Ukrayna’dan insansız hava araçları satın almayı planladıklarını açıkladı. Geçen hafta Kiev’i ziyaret eden Asfura, Ukrayna’nın yüksek teknolojik ekipmanlarıyla uyuşturucu kaçakçılığına karşı destek sağlayabileceğini belirtti.
Honduras Devlet Başkanı Nasry Asfura, AFP’ye verdiği mülakatta, ülkesinin sınırlarını korumak ve uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadele etmek amacıyla Ukrayna’dan insansız hava araçları satın almayı planladığını duyurdu.
Asfura, yüksek teknolojik ekipmanlar aracılığıyla organize suçla daha etkin mücadele etmeyi hedeflediklerini belirterek, “Sınırlarımızı korumak, sınırlarımızda etkin güvenliği sağlamak ve yüksek teknolojik ekipmanlarla organize suçla mücadele etmek için insansız hava araçlarından bahsediyoruz” ifadesini kullandı.
Honduras lideri, Ukrayna’nın sınırların daha da güçlendirilmesi ve uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadele süreçlerinde ülkesine yardımcı olabileceğini kaydetti.
Geçen hafta Ukrayna’nın başkenti Kiev’e resmi bir ziyarette bulunan Asfura ile bir araya gelen Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Honduraslı mevkidaşına Ukrayna’nın bu alandaki deneyimlerinden yararlanmayı teklif etti.
Ukrayna lideri Zelenskiy, haziran ayında Baltık ülkeleri üzerindeki insansız hava aracı sorununa çözüm olarak “drone anlaşması” önerisinde bulunmuş ve Ukrayna’nın İHA koruması konusundaki uzman ekiplerini her an bu bölgeye göndermeye hazır olduğunu ifade etmişti.
Rusya Güvenlik Konseyi Sekreter Yardımcısı Aleksey Şevtsov ise ilkbahar aylarında yaptığı açıklamada, Ukrayna’ya ait insansız hava araçlarının Polonya ve Baltık ülkelerinin hava sahasından engelsiz şekilde geçtiğini ifade etmişti.
Uyuşturucu kartelleri Ukrayna’yı drone okulu olarak kullanıyor
Diplomasi
Ermenistan’da en büyük kumarhane olan Shangri La kapatıldı

Ermenistan Ekonomi Bakanlığı, muhalefet lideri Gagik Carukyan’a ait Onira Club şirketinin kumarhane işletme lisansını usulsüzlük gerekçesiyle iptal etti. Kararın, ülkede gerçekleştirilen parlamento seçimlerinin ardından muhalefetin sonuçlara itiraz ettiği ve Anayasa Mahkemesinin süreci incelediği bir dönemde alınması dikkati çekti.
Ermenistan Ekonomi Bakanı Gevorg Papoyan, muhalefetteki Müreffeh Ermenistan Partisi’nin lideri Gagik Carukyan’a ait Onira Club şirketinin kumarhane işletme lisansının iptal edilmesine yönelik kararı imzaladı.
Sputnik Ermenistan’ın aktardığı gelişmeye göre iptal kararı, başkent Erivan yakınlarında bulunan ve ülkenin en büyük kumarhanesi olan Shangri La’yı kapsıyor.
Bakan Papoyan, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, lisans iptaline gerekçe olarak Mart 2026’da gerçekleştirilen denetimlerde tespit edilen usulsüzlükleri gösterdi.
Yapılan incelemelerde, şirketin sunduğu finansal raporlar ile oyun makinelerinin sayaçlarındaki fiili veriler arasında tutarsızlıklar belirlendi. Papoyan, kumarhane yönetimi tarafından sunulan verilerin tahrif edildiğini ve yanlış bilgiler içerdiğini kaydetti.
Tüketicilerin ve kamu yararının korunması amacıyla hemen yürürlüğe girdiği belirtilen karara karşı, Ermenistan mevzuatı uyarınca iki ay içinde idari yoldan veya Ermenistan İdari Mahkemesinde dava açılarak itiraz edilebilecek.
Onira Club şirketine kumarhane işletme lisansı, ilk olarak 1 Ocak 2014 tarihinde Ermenistan Maliye Bakanlığı tarafından verilmişti.
Şirketin lisansı daha önce 2020 yılında, üçüncü çeyreğe ait devlet harcının dörtte birinin ödenmemesi gerekçesiyle de iptal edilmiş, ancak şirket daha sonra gerekli izinleri yeniden alarak faaliyetine devam etmişti.
Eski Ermenistan Cumhurbaşkanı Robert Koçaryan’a yurt dışına çıkış yasağı
Seçim sonuçlarına yönelik itirazlar sürüyor
Söz konusu lisans iptali kararı, ülkede parlamento seçimlerinin ardından yaşanan siyasi hareketliliğin ortasında geldi. Ermenistan’da 7 Haziran’da yapılan parlamento seçimlerinin ardından, aralarında Samvel Karapetyan liderliğindeki Güçlü Ermenistan Bloku, eski Cumhurbaşkanı Robert Koçaryan’ın Ermenistan İttifakı ve Gagik Carukyan’ın Müreffeh Ermenistan Partisi’nin de bulunduğu yedi siyasi oluşum, 19 Haziran’da seçim sonuçlarının yeniden incelenmesi talebiyle Anayasa Mahkemesine başvurdu. Ermenistan Anayasa Mahkemesi, bu başvuruları 21 Haziran’da görüşmeye başladı.
Seçimlerden Başbakan Nikol Paşinyan’ın liderliğindeki Sivil Sözleşme Partisi birinci çıkarken, muhalefet partileri oy verme sürecinde organize usulsüzlükler yapıldığını savunuyor.
Güçlü Ermenistan Bloku, Ermenistan Merkezi Seçim Komisyonunun 14 Haziran tarihli kararının iptal edilmesini ve seçimlerin ikinci turunun düzenlenmesini talep ediyor.
Amerika6 gün öncePeter Thiel’in gizli cemiyeti: “Dialog”
Görüş2 hafta önceYeni Delhi’den Yükselen Ses: BRICS’in Yeni Dünya Düzeni Manifestosu
Asya7 gün önceÇKP, ‘Xi Jinping’in Parti İnşası Üzerine Düşüncesi’ni resmi doktrin ilan etti
Görüş1 hafta önceSavaşın kısa tarihi ve senaryolar – 5
Dünya Basını2 hafta önceİran’ın Yeni Büyük Stratejisi
Ortadoğu1 hafta önceİran, ABD ile varılan anlaşmanın detaylarını açıkladı
Asya2 hafta önceGüney Kore’de askeri istihbarat teşkilatına tarihi darbe
Görüş2 hafta önceSavaşın kısa tarihi ve senaryolar – 4









