Amerika
Yellen, Biden’ın ekonomiden ‘ulusal güvenliğe’ kayan stratejisini açıklamaya gidiyor

ABD Hazine Bakanı Janet Yellen, Washington’un ticari gerilimlerin arttığı bir dönemde ilişkileri geliştirme planının bir parçası olarak perşembe günü Pekin’e gidecek.
Yellen’ın dört günlük gezisi, Dışişleri Bakanı Antony Blinken’ın geçen ay her iki tarafın da “samimi ve yapıcı” olarak tanımladığı ziyaretini takiben geldi. Ancak, pazartesi günü Pekin, Washington’un bu yaz Çin’e çip yapım ekipmanı satışını azaltma planlarına tepki olarak, elektrikli araçların ve yarı iletkenlerin üretimi için hayati önem taşıyan bazı galyum ve germanyum ürünlerinin ihracatını kontrol etmeye başlayacağını açıkladı. Bu hamlenin üzerine Yellen’ın ziyaretine ilişkin beklentiler daha da düştü.
Dünyanın en büyük iki ekonomisi, özellikle teknoloji konusunda stratejik bir rekabet içinde.
Nikkei Asia, geçen ayki ziyaret için aslında Yellen ve Ticaret Bakanı Gina Raimondo’nun önerildiğini, ancak Washington’un ilişkilere verdiği öncelikten dolayı Blinken konusunda ısrar ettiğini yazdı.
Aynı şekilde Pekin’in “iyi niyetinin bir göstergesi olarak” Çin’in ABD Büyükelçisi Xie Feng, pazartesi günü Yellen ile bir araya geldi.
Yellen’in ofisinden yapılan açıklamada, “Açık sözlü ve verimli görüşme, Bakan Yellen’ın Pekin’e yapacağı ziyaretle uyumlu olarak, açık iletişim hatlarını sürdürme ve ABD-Çin ikili ilişkisini sorumlu bir şekilde yönetme çabalarını destekledi” denildi.
Ekonomik kaygılar yerine ulusal güvenlik çıkarları öncelikli
Nisan ayında yaptığı bir konuşmada Yellen, Çinli meslektaşlarıyla ekonomik diyaloğu yeniden başlatma niyetinin sinyalini vermişti. Yellen’ın bu hafta ise Pekin’de, Washington’ın Çin’le ilişki kurma biçiminin “ekonomik kaygılar” yerine “ulusal güvenlik çıkarları” odaklı olduğunu açıklayacağı ifade ediliyor.
Eurasia Group’ta kurumsal ilişkiler ve Çin Direktörü Anna Ashton, Nikkei Asia’ya verdiği demeçte, “Çin tarafının, ABD’nin ‘riski azaltma’ söylemi ve yakında çıkacak olan Beyaz Saray kararnamesine ilişkin endişelerini dile getirmesini ve Yellen’in muadillerini rahatlatmaya çalışmasını bekliyoruz” dedi.
Ashton, Washington’ın hassas olmayan endüstrilerde ticaret ve yatırımı sürdürmeye çalışırken ulusal güvenlik veya insan hakları endişeleri taşıyabilecek sektörlerde çözülmeye çalıştığını söyledi.
Riski azaltma mı ayrıştırma mı?
Önceki ABD Başkanı Donald Trump döneminde başlayan Çin’e ek vergi tarifeleri, Biden döneminde de sürdürüldü. Ayrıca teknoloji alanındaki kısıtlamalar da artırılarak Çin’e çip ihracatına yönelik kısıtlamalarla devam ettirildi.
Çin’in eski Washington büyükelçisi Cui Tiankai, pazartesi günü Pekin’de düzenlenen bir forumda ABD Başkanı Joe Biden’ın “çatışmayı önlemek için angajman kurallarını netleştirme” çağrısına atıfta bulunarak, “İki ülke arasındaki ilişki yanlış yoldaysa, ‘korkulukların’ ne yararı var?” diye sordu.
Yellen’ın ziyareti, Biden yönetiminin Çin’e giden yatırımları kısıtlayarak ve yapay zeka teknolojisinde kullanılan yarı iletkenlerle ilgili yeni ihracat kontrolleri uygulayarak Çin’den gelen “riski azaltma” stratejisini takip ediyor.
Pekin, ABD’nin bu stratejisine şiddetle karşı çıkıyor. Çin’in Washington büyükelçiliği sözcüsü Liu Pengyu geçen hafta gazetecilere verdiği demeçte, “Nasıl paketlenirse paketlensin, ABD’nin ‘riski azaltma’ stratejisi hala ‘ayrışmak’ ve tedarik zincirlerini kesmekle ilgili” dedi ve ekledi, “Bu kimsenin çıkarına hizmet etmiyor.”
Yellen’in ziyareti, Washington’ın gerektiğinde Çin’le rekabet etmek ve yine kendi çıkarları doğrultusunda işbirliği yapmak gibi çift yönlü yaklaşımını yansıtıyor.
ABD, “riski azaltma” stratejisini sürdürürken aynı zamanda Çin’le askeri angajman, iklim değişikliği, fentanil üretimi ve ihracatını kontrol etme gibi konularda müzakereleri yeniden başlatmayı hedefliyor.
ABD’nin iklim için özel başkanlık elçisi John Kerry’nin de, Washington’un ihracat ve yatırım kısıtlamaları karşısında Pekin’in tutumunu yumuşatmak için kullanabileceğini umduğu bir gezi yapmayı planladığı kaydedildi.
Ancak yatırımcılar uzun süreli gerilimlere hazırlanıyor. BNY Mellon Investment Management’ın Asya yatırım stratejisi başkanı Aninda Mitra, Salı günü Hong Kong’da düzenlenen bir konferansta, “Asıl sorunlar doğası gereği daha ekonomik ve teknolojik. Ortak bir zemin bulma kapsamının gerçekten de oldukça sınırlı olduğunu düşünüyorum” dedi ve ilişkinin dikkatli bir şekilde yönetilmesi gerektiğini de sözlerine ekledi.
Amerika
Microsoft’un veri merkezi yatırımı New York’un elektrik talebini aşacak

Microsoft, bulut ve yapay zeka hizmetlerindeki sunucu açığını kapatmak amacıyla veri merkezlerinin kapasitesini 2032’ye kadar üçe katlayıp 38 gigavatın üzerine çıkarmayı hedefliyor. Planlanan bu enerji miktarı, New York eyaletinin zirve dönemdeki elektrik tüketimini aşıyor.
Amerikan teknoloji şirketi Microsoft, veri merkezlerinin kapasitesini 2032 yılına kadar üç kattan fazla artırarak 38 gigavatın üzerine çıkarmayı planlıyor.
Bloomberg’in konuya aşina kaynaklara dayandırdığı haberine göre, hedeflenen bu kapasite, New York eyaletinin en yüksek tüketim dönemlerindeki elektrik ihtiyacını geride bırakıyor.
Kapasite artışı, Microsoft’un bulut hizmetleri ve yapay zeka operasyonlarında yaşadığı işlem gücü yetersizliğini aşmasını amaçlıyor.
Şirketin dünya genelindeki veri merkezi ağının mevcut elektrik kapasitesi yaklaşık 12 gigavat seviyesinde seyrediyor.
Gelecekteki kapasitenin yaklaşık üçte birinin yapay zeka donanımlarına ayrılması hedefleniyor. Bu alandaki güncel tüketim ise 2 gigavat civarında kalıyor.
Sunucu kapasitesindeki yetersizlik, Microsoft’u ABD ve Avrupa’daki bazı merkezlerinde yeni bulut aboneliklerini sınırlandırmak zorunda bıraktı. Bu durum nedeniyle müşterilerin bir bölümü rakiplerle sözleşme imzaladı.
Tesis inşasını hızlandıran şirket, Atlanta bölgesi dahil yeni merkezler kuruyor. Son mali yılda sermaye harcamaları 145 milyar dolara ulaşan şirketin harcamalarında, analistlerin değerlendirmelerine göre yükseliş sürecek.
Tesislerin inşasının yıllar alması, talep ve teknolojideki değişimlerin sürmesi sebebiyle mevcut planlar revizyona uğrayabilir.
Microsoft, programın ayrıntılarına dair henüz açıklama yapmadı.
Daha önce şirket içi değerlendirmelerde, yapay zeka merkezleri inşasının elektrik, su tüketimi ve karbon emisyonları nedeniyle çalışanlar arasında kaygı yarattığı kabul edilmişti.
Microsoft, su verimliliğini artırdığını ve yenilenebilir enerji kaynaklarını güçlendirdiğini savunuyor.
Amerika
“Teknoloji devleri gençlerin tepki odağında petrolün yerini aldı”

ABD’li kayaç petrolü üreticisi Diamondback Energy şirketinin yöneticisi Kaes Van’t Hof, teknoloji devlerinin petrol şirketlerinin yerini alarak kamuoyunun bir numaralı hedefi haline geldiğini söyledi. Van’t Hof, yüksek gelir ve kariyer arayışındaki gençlerin enerji sektörüne ilgisinin arttığını savundu. Bloomberg verileri ise sektörde üretimin rekor kırmasına karşın son on yılda 250 bin kişilik istihdam kaybı yaşandığını gösteriyor.
ABD merkezli kayaç petrolü üreticisi Diamondback Energy şirketinin tepe yöneticisi Kaes Van’t Hof, teknoloji devlerinin kamuoyu nezdinde petrol şirketlerinin yerini alarak “bir numaralı halk düşmanı” haline geldiğini söyledi.
Financial Times gazetesine konuşan Van’t Hof, iyi gelir ve güçlü kariyer fırsatları arayan gençlerin artık petrol sektörünü dışlanan bir alan olarak görmediğini vurguladı.
Teknoloji şirketlerinin, özellikle veri merkezlerinin inşası nedeniyle yoğun bir toplumsal baskıyla karşı karşıya kaldığını belirten Van’t Hof, enerji sektörüne yönelik yaklaşımın ise dönüştüğünü savundu.
The New York Times gazetesinin daha önce yer verdiği haberde, veri merkezlerine yönelik endişelerin çevreye dönük tehditler ve sohbet robotlarına olan bağımlılıkla bağlantılı olduğu aktarılmıştı.
Van’t Hof, toplumun enerjinin gündelik hayattaki vazgeçilmez rolünü artık çok daha iyi kavradığına dikkat çekti.
Gelişmeleri değerlendiren Diamondback yöneticisi, şu ifadeleri kullandı:
“Birkaç yıl öncesine kadar neredeyse her gün petrol sektörünün öldüğüne dair makaleler çıkıyordu. Ancak bugün insanların bunun saygın, iyi ödeme yapan, ayrıca yapay zeka ile enerjinin kesiştiği bir alan olduğunu anladığını düşünüyorum.”
Söz konusu dönüşümün istihdam piyasasına da yansıdığını kaydeden Van’t Hof, sektöre genç yetenek akışı yaşandığını ve staj başvurularında artış görüldüğünü dile getirdi.
Van’t Hof, değerlendirmesini şu sözlerle sürdürdü: “Enerji sektörü havalı olabilir mi? Evet, sanırım öyle. Artık asıl bilişimciler kötü adam olarak görülüyor.”
Teksas merkezli olan ve kayaç petrolü çıkaran Diamondback, 56 milyar dolarlık ciroya sahip. Şirket, ABD’nin güneyindeki geniş petrol ve doğalgaz bölgesi Permian Havzası’nın en büyük bağımsız petrol üreticisi konumunu elinde tutuyor.
Öte yandan Bloomberg, Temmuz ayında geçtiği haberde ABD petrol ve doğalgaz sektörünün son on yılda istihdamını yaklaşık yüzde 40 oranında azalttığını duyurmuştu.
Bu oran 250 bin kişilik iş kaybına denk gelirken, söz konusu pozisyonların büyük kısmının geri dönmeyeceği kaydedildi.
İstihdamdaki bu sert düşüşe rağmen, aynı dönemde ham petrol üretimi yüzde 50 artış kaydetti.
Bloomberg’in aktardığına göre 2014 yılındaki fiyat çöküşünün ardından yatırımcılar şirketlerden daha yüksek verimlilik ve kâr talep etmeye başladı.
Bu baskı; işten çıkarmaları, şirket birleşmelerini, ileri teknolojilerin kullanımını, otomasyonu ve robotik sistemleri beraberinde getirdi.
Ajansın hesaplamalarına göre sektörde 2023 yılının başından bu yana gerçekleşen birleşme ve devralma işlemlerinin toplam hacmi 500 milyar doları aştı ve önceki üç yıllık dönemin toplamını yüzde 20’den fazla geride bıraktı.
Güncel verilerle ABD’deki ham petrol üretimi günlük 13,8 milyon varille rekor seviyeye ulaşsa da sektördeki istihdam son üç yılın en düşük seviyesinde seyrediyor.
Ülkedeki enerji şirketleri, 2014 yılında çalışan sondaj kulelerinin üçte birinden daha azıyla faaliyet gösteriyor; ancak sahadaki her bir kule artık o döneme kıyasla yaklaşık dört kat daha fazla petrol üretiyor.
Amerika
ABD, ismi açıklanmayan “büyük” bir bankaya yaptırım uygulayacak

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Trump yönetiminin önümüzdeki hafta büyük bir bankaya yaptırım uygulayacağını söyledi.
Yeni yaptırım, yine İran’a karşı iktisadi abluka kapsamında ilan edilecek.
“Real America’s Voice” programına konuk olduğu sırada ne finans kurumunun adını ne de bulunduğu ülkeyi belirten Bessent, bu adımın pazartesi günü (14 Eylül) atılacağını ifade etti.
Bessent, bu adımın başlangıçta cuma günü gerçekleştirilmesinin planlandığını fakat 11 Eylül 2001 saldırılarının 25. yıldönümü anma törenleri nedeniyle ertelendiğini belirtti.
Bessent şöyle konuştu:
“Herkes bu rejimle ilişkisini kesene kadar bu sürece devam edeceğiz. Bunu o kadar kârsız hale getireceğiz ki, şirketinizin ya da kendinizin, kişisel mali durumunuzun yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalmasını göze almak istiyorsanız, buyurun deneyin. Ama peşinize düşeceğiz.”
ABD, Türkiye’deki bir bankaya “İran bağlantılı” olduğu iddiasıyla yaptırım uyguladı
ABD, Şubat ayında çatışmanın başlamasından bu yana İran’a karşı petrol ihracatı, nakliye ağları, silah tedarik kanalları, finansal aracılar, dijital varlık borsaları ve havacılık bağlantılarını hedef alan bir dizi ekonomik önlem uyguladı.
Trump yönetimi, geçen ay Bessent’in “Ekonomik Dışlama Operasyonu” olarak adlandırdığı girişimle kampanyasını tırmandırdı.
ABD, yaklaşık 60 kuruluş, kişi ve gemiye yaptırımlar uyguladı ve deniz taşımacılığı, havacılık, teknoloji, altın ve dijital varlıklar gibi sektörlerde İran’la iş yapanlara yönelik ikincil yaptırımların kapsamını genişletti.
Beyaz Saray geçen hafta İstanbul merkezli Golden Global Bank’ı, Çin’in İran petrolü karşılığında ödediği büyük meblağları Devrim Muhafızları’na aktardığı gerekçesiyle yaptırım kapsamına almıştı.
İran üzerindeki baskı giderek artmasına rağmen, ABD Başkanı Donald Trump savaşın Kasım ayındaki ABD ara seçimlerinden sonraya kadar sona ermeyeceğini öngördü.
Avrupa5 gün önceAvrupa savunma sanayii Ukrayna’ya yetişemiyor
Avrupa4 gün önceKoçbaşı olarak AfD
Görüş2 hafta önceBişkek’te “Yeni Düzen” gerçeğe dönüşüp dönüşemeyeceğini görmek için toplanıyor
Avrupa5 gün önceCDU, AfD’yi durdurmak için yeni göç planı hazırlıyor
Asya2 hafta önceHindistan’ın 2047 gelişmiş ekonomi hedefi zora girdi
Asya2 hafta önceABD’nin baskısıyla karşı karşıya kalan Japonya Merkez Bankası kritik bir karar aşamasında
Asya4 gün önceÇin’in HQ-17AE kısa menzilli hava savunma sistemi Pakistan’ın İHA savunmasını güçlendirecek
Asya2 hafta önceÇin insansı robot pazarında liderliği hedefliyor












