Avrupa
Yunanistan’da telefon dinleme skandalının yankıları sürüyor

Komşumuz Yunanistan’da geçtiğimiz yaz aylarında su yüzüne çıkan telefon dinleme skandalı yıl sonunda boyutlanarak devam ediyor.
Son olarak Yunan polisinin, telefon dinlemede kullanılan casus yazılımı üreten İsrailli Intellexa şirketine yaptığı baskın gündeme gelmişti.
Muhalifler, Intellexa’ya yapılan baskının göstermelik olduğunu ve olay ortaya çıktıktan aylar sonra yapıldığına dikkat çekiyorlar.
Ne olmuştu?
Skandal, Yunan İstihbarat Servisi’nin (EYP), Başbakanlık’ın talimatıyla araştırmacı gazeteci Thanasis Koukakis ve muhalefetteki PASOK’un lideri Nikos Androulakis’in telefonlarının dinlendiğinin anlaşılmasıyla patlak vermişti.
İktidardaki Yeni Demokrasi’ye (ND) karşıtlığıyla bilinen Documento gazetesinin yayınladığı dinleme listesinde, aralarında mevcut bakanların da bulunduğu 33 kişi yer alıyordu. Bu bakanlar, Dışişleri Bakanı Nikos Dendias ile Kalkınma Bakanı Adonis Georgadis’ti. Bunların yanı sıra medya devi Evangelos Marinakis ile eski başbakanlardan Antonis Samaras da istihbarat dinlemesine takılan isimlerden.
İlk isimlerden sonra Documento listeyi güncelledi. Dinlenenler arasında gazeteciler, siyasetçiler, iş adamları, medya patronları yer alıyordu. İlginç olan, istihbaratın çengel attığı isimler yalnızca Kyriakos Miçotakis’in rakipleri değildi; bunlar arasında Başbakan’ın yakın sırdaşları da bulunuyordu. Documento, yüzlerce kişinin dinlendiğini ileri sürüyordu.
Miçotakis hükümetinin tepkisi
DW’ye konuşan Documento Genel Yayın Yönetmeni Kostas Vaksenavis, hükümetin bu meseleyi sanki küçük bir olaymış gibi lanse ettiğini ve üzerini örtmek için Yunanistan’ın iç güvenliği veya Türkiye ile olan gerilimlerin kullanıldığını savundu.
Atina, casus yazılım kullandığı iddialarını yalanlıyor. 33 kişilik ilk liste ortaya çıktığında açıklama yapan hükümet sözcüsü Yannis Oikonomou, haberin hikâyelerle dolu olduğunu ama kanıt sunmadığını söylemişti.
Bununla birlikte, EPY şefi Panagiotis Kontoleon haberin ortaya çıkmasının ardından istifa etmişti. Başbakanlık’tan yapılan açıklamada, Kontoleon’un “yasal telefon dinleme prosedürleri esnasında hatalı eylemlerinin bulunmasının ardından” istifa ettiği belirtilmişti.
İstihbarat şefinin ardından, EYP’nin rapor vermekle sorumlu olduğu Başbakanlık Genel Sekreteri Grigoris Dimitriadis de istifa etti. Bir hükümet yetkilisi, Dimitriadis’in casus yazılım kullanımı ile bir ilgisinin olmadığını fakat Kontoleon’un etrafında oluşturulan “toksik atmosfer” nedeniyle ayrıldığını söylemişti.
Yunan parlamentosu yakın zamanda ticari amaçla casus yazılım alım-satımını yasaklayan bir yasayı kabul etti.
Telefon dinleme kayıtları akçalı işleri de gözler önüne seriyor
Öte yandan Documento tarafından yayınlanan haberler, hükümet ile iş dünyası arasındaki fazlasıyla yakın ilişkilere dair de ipuçları sunuyor.
Kasım 2020-Kasım 2021 arasında Yeni Demokrasi hükümetinde enerji bakanlığı yapan Kostis Hatzidakis’in de istihbarat örgütü tarafından dinlendiği ortaya çıktı.
Gazete, Hatzidakis’in bir iş adamıyla görüşme deşifresini yayınladı. Görüşmelerden birinde, bir iş adamı ve yayıncı, Hatzidakis’ten “güneş paneli” projesi için yardım istiyor.
Bir başka deşifrede, Hatzidakis, Miçotakis’in kendisini Enerji Bakanlığından Çalışma Bakanlığına atamasından duyduğu endişe dile getiriyor ve kendisinin bu alan konusunda bilgisinin olmadığını söylüyor.
Yunan savcıdan ‘Katargate’ benzetmesini tepki
Konuyla ilgili soruşturma başlatan Yunanistan Anayasa Mahkemesi Savcısı Isidoros Dogiakos, soruşturmanın ele alınışı Katar’ın Avrupa Parlamentosu milletvekillerine rüşvet vermesindeki Belçika savcılığının rolü ile kıyaslayan medya organlarına sert tepki gösterdi.
Dogiakos, “etkisiz basın yasalarını” kullanan bazı medya organlarının, görevini yapan birisinin saygınlığına zarar vermesinin kabul edilemez olduğunu söyledi.
Yunan medyası, Katargate meselesinde harekete geçen Belçika savcılığının soruşturmasının “hızlı ve etkili” olduğunu öne sürüyordu.
Kendisini eleştiren medya organlarının mali kaynaklarını şüpheli olduğunu ima eden savcı, “Belki de bu birkaç medya organına yönelik geniş bir vergi denetimi profesyonel faaliyetleri hakkında ilginç gerçekleri ortaya çıkaracaktır,” dedi.
ABD’den yardım isteyecekler
Soruşturmayı yöneten Yunan savcılar, dijital iz takibi için ABD’den yardım istemeye karar verdi.
Soruşturmadaki iki Yunan savcı, metin mesajlarını (SMS) da içeren elektronik adreslerin dijital izlerini takip için ABD’deki kurumlardan yardım isteyecek. Casus yazılımın SMS yoluyla hedef kişilerin cep telefonlarına yüklendiği düşünülüyor.
Soruşturmada, elektronik adreslerin ABD’deki bir ya da daha fazla şirkete ait olduğu tespit edildi. Bu nedenle, Amerikan makamlarının işbirliğinin bu şirketlerin tespitine imkân sağlayacağı düşünülüyor.
Dinlemeler ilk değil
Muhafazakâr ND hükümetinin telefon dinleme skandalına adının karışması henüz kamuoyunda büyük bir tepki yaratmadı fakat Yunanistan’da bu türden skandallarla ilk kez karşılaşılmıyor.
Daha önce de SYRIZA hükümeti döneminde bazı bakanların EYP tarafından dinlendiği iddia edilmişti.
To Vima gazetesinin haberine göre, 2015-2019 döneminde, EYP’nin dinlediği öne sürülen 19 kişilik yeni bir liste ortaya çıktı. Bu listede dönemin Dışişleri Bakanı, Savunma Bakanı ve Kalkınma Bakanı da yer alıyordu.
Ama daha önemlisi, Efimerida ton Syntakton gazetesi, SYRIZA lideri ve 2015-2019 yıllarının başbakanı Aleksis Çipras’ın da EYP’nin kurbanları arasında olduğunu ileri sürdü.
İddiaya göre, 2018 yılında Yunanistan yangınlarla boğuşurken yat tatili yapan Çipras’ın fotoğrafları EYP tarafından elde edilmiş ve ND’ye iletilmişti. Bu fotoğraflar daha sonra ND’ye yakın gazeteler tarafından yayınlanmıştı.
Avrupa
AB, Ukrayna’daki askeri eğitim misyonunu ilk kez sahaya gönderiyor

Avrupa Birliği Konseyi, Ukrayna ordusunu eğiten EUMAM misyonunun ilk kez Ukrayna topraklarında konuşlanmasına karar verdi. Görev süresi 15 Kasım 2028’e kadar iki yıl uzatılan misyona bu dönem için yaklaşık 300 milyon euro kaynak tahsis edildi.
Avrupa Birliği (AB) Konseyi, Ukrayna ordusunu eğitmeye yönelik askeri yardım misyonunun ilk kez Ukrayna topraklarına konuşlandırılmasına karar verdi.
Konseyin açıklamasında, Ukrayna’ya Askeri Yardım Misyonunun (EUMAM Ukraine) görev süresinin 9 Kasım’da alınan kararla iki yıl daha uzatılarak 15 Kasım 2028’e kadar devam edeceği kaydedildi.
Bu dönem için misyona yaklaşık 300 milyon euro bütçe ayrıldı.
Konsey açıklamasında karara ilişkin şu ifadeler yer aldı: “Karar, EUMAM faaliyetlerine ilişkin yakın zamanda yapılan stratejik incelemenin ardından alındı. Bu bağlamda AB Konseyi, Ukrayna askeri makamları, Ukrayna Silahlı Kuvvetleri ve benzer görüşteki uluslararası ortaklarla doğrudan ve etkin koordinasyon sağlamak amacıyla misyonun Ukrayna topraklarında varlık göstermesine de karar verdi. Bu adım, AB eğitim programlarının Ukrayna ordusunun ihtiyaçlarına göre uyarlanmaya devam etmesini sağlayacaktır.”
Ayrıca misyonun görev tanımına, savaştan çıkarılan derslerin analiz edilmesi ve Ukrayna’nın hedeflerini destekleyecek askeri eğitimin güçlendirilmesi yönündeki görevler eklendi.
Misyon; ABD, Birleşik Krallık, Kanada ve Norveç dahil diğer uluslararası ortaklarla eş güdümü sürdürecek.
EUMAM, güvenlik ve asker eğitimi alanında “gönüllüler koalisyonu” ve NATO’nun Ukrayna Güvenlik Yardımı ve Eğitimi (NSATU) birimiyle de işbirliği yapacak.
Kiev’in talebiyle Ekim 2022’de kurulan EUMAM Ukraine kapsamında bugüne kadar 100 binden fazla Ukrayna askerinin eğitim aldığı belirtildi.
Diğer taraftan Paris’te 4 Eylül’de, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin katılımıyla ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron başkanlığında “gönüllüler koalisyonu” toplantısı yapıldı.
Macron, Zelenskiy ile düzenlediği ortak basın toplantısında, 26 ülkenin Ukrayna’ya asker göndermeye ya da bu misyonu destekleyip ülkenin deniz ve hava güvenliğini sağlamaya yönelik kaynak ayırmaya hazır olduğunu duyurdu.
Birleşik Krallık hükümeti basın birimi, Kasım ayı başında yaptığı açıklamada, 11 NATO ülkesi ve ortaklarının katılımıyla Polonya’da askeri tatbikat düzenleneceğini bildirdi.
Tatbikatta, savaşın sona ermesinin ardından Ukrayna’yı desteklemek üzere çok uluslu bir gücün konuşlandırılması senaryosu çalışılacak.
Manevralara Belçika, Estonya, Fransa, Almanya, Litvanya, Hollanda, Polonya, İspanya, İsveç, Türkiye ve Birleşik Krallık katılacak.
Birleşik Krallık ve Fransa’nın ortak liderliğinde 9-22 Kasım tarihlerinde “Koalicja” adıyla yürütülecek tatbikatta, 300’ü İngiliz olmak üzere 2 bin 800 askerin görev alacağı duyuruldu.
The Guardian ve Sky News, Ukrayna’ya barış gücü olarak konuşlandırılacak İngiliz askerleri ve müttefiklerine, olası bir saldırı halinde Rus askerlerine “ateşle karşılık verme izni verileceğini” yazdı.
Avrupa
Ukraynalı Azov Taburu, İspanyol neo-Nazilere eğitim vermiş

İspanya’da gözaltına alınan Núcleo Nacional örgütü üyelerinin Ukrayna’da neo-Nazi Azov Taburu’dan silahlı eğitim aldığı ortaya çıktı. Soruşturma dosyasında, 14 şüphelinin yakalandığı operasyonun Madrid’deki gösteride çıkabilecek çatışma riski nedeniyle öne çekildiği bildirildi.
İspanya’da geçen hafta düzenlenen operasyonla 14 üyesi gözaltına alınan neo-Nazi örgütü Núcleo Nacional militanlarının, geçen ağustos ayında Ukrayna’da eğitim aldığı ve “silahlı ayaklanma” planladığı öğrenildi.
Gijón 1 Numaralı Soruşturma Mahkemesince yürütülen ve El País gazetesinin ulaştığı soruşturma dosyasındaki bilgilere göre, örgüt mensupları silah ruhsatları bulunmamasına rağmen tabanca ve tüfek kullandı.
Núcleo Nacional’in aktif üyeleri geçen ağustos ayında Ukrayna’ya giderek, 2014 yılında Donbas Savaşı sırasında kurulan ve Ukrayna Ulusal Muhafızlarına bağlı olan 12. Özel Kuvvetler Tugayı Azov ile temas kurdu.
Militanlar, çelik yelekler ve AK-47 tipi piyade tüfekleriyle paramiliter eğitimlere katıldı.
Soruşturma dosyasında yer alan bir videoda örgüt üyelerinden Rafael B.’nin arazide Núcleo Nacional’e ait siyah kapüşonlu kıyafet giydiği, bir diğer fotoğrafta ise Aitor R.’nin çelik yelek, saldırı tüfeği ve Nazi bayrağı armasıyla yer aldığı görüldü.
Örgüt üyelerinin Ukrayna’daki faaliyetleri sırasında, internetteki en büyük ırkçı nefret forumu ve beyaz üstünlükçülüğün beslenme kaynağı olarak tanımlanan Stormfront ibareli siyah kapüşonlu kıyafetler giydikleri de belirlendi.
Müfettişler, aşırı sağcı gençlerin Kiev’de, Rusya sınırına 20 kilometre mesafedeki başka bir yerleşim biriminde ve bir askeri kampta konakladıklarını tespit etti.
Bir örgüt üyesinin 28 Ağustos’ta eşiyle yaptığı telefon görüşmesinde, arka planda bomba ve insansız hava aracı saldırılarını haber veren siren seslerinin duyulduğu kayıtlara geçti.
Söz konusu militanın daha önce bulunduğu 1,4 milyon nüfuslu Harkov kentine kıyasla daha “iyi” bir yerde olduğunu söylediği ve eşine “Bütün bunlar çok ilginç geçiyor. Bulunduğumuz köy savaştan çok ağır darbe almış, her yer yıkılmış ve askerlerle dolu” dediği aktarıldı.
Ukrayna’ya savaş silahlarıyla askeri eğitim almak amacıyla yapılan yolculuğun, bu kişilerin döndüklerinde İspanya’daki örgüt temsilciliklerinde bulunan diğer militanları eğitmeleri hedefine dayandığı kaydedildi.
Kayıtlara geçen konuşmalara göre eğitimin bir diğer amacının ise “silahlı bir ayaklanma yürütmeyi” öğrenmek olduğu ifade edildi.
Kayıtlara yansıyan 12 Ağustos tarihli bir görüşmede bir militanın “Eğitim olmadan hiçbir ayaklanma işlemeyecek” dediği, karşı tarafın ise yapının “güvenlikle donatılmasının” asıl kilit nokta olduğunu belirttiği görüldü.
Nasyonal sosyalist ideolojiyi benimseyen örgütün yapısında yasa dışı silah kullanımı temel bir yer tutuyor.
Örgüt üyelerinden “El Jefe” (Şef) lakaplı Jesús R.’ye 7 Mayıs’ta gelen bir telefon aramasında, başka bir üyenin elinde “atış yapacağı” bir tabanca ve tüfek bulunduğunu bildirdiği belirtildi.
Müfettişler bu kişinin silah ruhsatı bulunmadığını belirlerken, silahları karaborsadan satın aldığı ya da çatışma bölgesinden ithal ettiği şüphesi üzerinde durdu.
14 yaşından küçük çocukları dahi saflarına katan örgüt mensuplarının mücadelelerini sisteme karşı bir “haçlı seferi” olarak gördükleri aktarıldı.
Müfettişler, Almanya ve Avusturya’da kullanımı yasak olan SS amblemlerini kullanan yapının, “rejimin kendi araçlarını kullanma” stratejisini benimsediğini ve “Devlet Güvenlik Güçleri ve Birliklerine karşı koyabilecek ve onların yerini alabilecek eğitim ve araçlara sahip olmayı amaçladığını” kaydetti.
Araştırmalara göre Núcleo Nacional; aralarında Onoare și Patrie (Romanya), Les Hussards Paris (Fransa), Macar Lejyonu (Macaristan), Der Dritte Weg (Almanya) ve Prevrat’ın (Hırvatistan) bulunduğu aşırı sağcı uluslararası bir ağın parçası olarak hareket ediyordu.
Ulusal Polis Teşkilatı, örgütün 7 Kasım’da Madrid’deki Plaza de España meydanında bir gösteri çağrısında bulunduğunu tespit etmesinin ardından, neo-Nazi yönetici kadroya yönelik operasyonun öne çekilmesini Gijón 1 Numaralı Soruşturma Mahkemesinden talep etti.
Müfettişlerin değerlendirmesinde yürüyüşün, Devlet Güvenlik Güçleri ve Birlikleri ile antifaşist gruplarla çatışma doğurma riskinin yüksek olduğu vurgulandı.
Polis gözaltı gerekçesinde, soruşturulan olayların ağırlığına, neo-Nazilerin çatışma bölgelerinde aldığı askeri eğitime, bir ayaklanma gerçekleştirme olasılığına, uluslararası aşırı sağ destek ağına ve şüphelilerin savaş silahlarına erişebilme ihtimaline işaret etti.
Gijón 1 Numaralı Soruşturma Mahkemesi örgüt üyelerini nefret suçu teşviki, yasa dışı örgüt kurma ve yasa dışı silah bulundurma suçlamalarıyla soruşturuyor.
Soruşturma yargıcı cuma günü Madrid, Asturias, Guadalajara, Valladolid, Pontevedra, Burgos ve Alicante kentlerinde örgütün 14 üyesinin gözaltına alınması talimatını verdi.
Gözaltına alınanlar arasında örgütün sözcüsü Iván Rico, sözde ideoloğu Isabel Peralta ve kıdemli aşırı sağcı yönetici Enrique Lemus yer aldı.
Ulusal Polis Teşkilatı aramalarda muştalar ve elektroşok cihazları ele geçirdi.
Soruşturma kapsamında gözetim altına alınanlardan 10’u pazar günü yurt dışına çıkış yasağı ve pasaportlarına el konulması şeklinde adli kontrol tedbirleriyle serbest bırakıldı.
Soruşturma sürecinin Çocuk Savcılığının girişimiyle bu yıl başlatıldığı kaydedildi.
Núcleo Nacional’in adli makamlarla yaşadığı geçmiş gerginlikler dikkat çekiyor.
Geçen mart ayında örgütle bağlantılı 10 kişi, Madrid’deki Dünya Kadınlar Günü yürüyüşünün düzenini bozdukları gerekçesiyle kamu düzenini bozma suçundan gözaltına alınmıştı.
Ağustos ayında Ceuta’daki göç krizine denk gelen süreçte ise yaklaşık 20 kişilik bir grup, “şehri işgale karşı aktif savunmaya katılmak” iddiasıyla özerk şehre gitti.
Mahalle sakinlerinin “Burası Torre Pacheco değil” sloganları attığı grup, polis eşliğinde limana kadar götürüldü.
Aşırı sağcı grup hakkında, X platformundaki hesaplarından sokakların “aktif savunması” ve “işgale karşı ortak mücadele” çağrısı yapan bir video yayımlamaları nedeniyle Nisan 2025’te Jandarma (Guardia Civil) tarafından da soruşturma yürütülmüştü.
Avrupa
GTA 6’nın çıkışı İngiliz şirketlerine 12 milyon sterline mal olacak

Rockstar Games’in 13 yıl aradan sonra 19 Kasım’da yayımlayacağı GTA 6 için İngiltere’de çalışanlar 83 bin gün izin aldı. Yalnızca çıkış gününde İngiliz şirketlerinin uğrayacağı zararın 3,14 milyon sterlini bulması öngörülüyor.
The Sun gazetesinin çalışanların işe devam durumunu da izleyen BrightHR platformunun verilerine dayandırdığı haberine göre, Grand Theft Auto 6 oyununun piyasaya çıkışı İngiliz şirketlerine 12 milyon sterline (16,1 milyon dolar) mal olacak.
Oyun serisinin yeni halkası, önceki yapımdan 13 yıl sonra, 19 Kasım tarihinde satışa sunulacak.
BrightHR verileri, kasım ve aralık aylarında İngiltere’deki çalışanların GTA çıkışıyla bağlantılı gerekçelerle toplamda 83 bin gün izin aldığını gösteriyor.
Haberde aktarılan uzman tahminlerine göre, yalnızca oyunun çıktığı gün İngiliz şirketlerinin uğrayacağı zarar 3,14 milyon sterlini (4,22 milyon dolar) bulacak.
Çalışanların 19 Kasım tarihi için sunduğu izin başvurularının yüzde 4,63’ünde gerekçe olarak doğrudan GTA gösterildi.
Bazı çalışanlar ise yöneticilerin izin vermemesi durumunda istifa edeceklerini bildirdi.
BrightHR Üst Yöneticisi (CEO) Alan Price konuya ilişkin şu ifadeleri kullandı:
“Bu çıkış, şirketlere 12 milyon sterlinden daha pahalıya mal olacak; bu kadar kısa sürede böylesine bir maliyet ciddi bir kayıp anlamına geliyor. Bazı yöneticiler çalışanların 6deo oyunu için izin almasına tepki gösterebilir ancak bu durum, futbol maçı, konser veya bekarlığa veda partisi için izin almaktan daha az geçerli bir neden değildir. Hayranlar bu anı 13 yıldır bekliyordu.”
Amerikan şirketi Rockstar Games’in geliştirdiği büyük oyun serisi Grand Theft Auto’nun devam oyunu GTA 6, ilk olarak Aralık 2023’te duyurulmuştu.
Çıkış tarihi başlangıçta 2025 yılı olarak planlanan yapım, PlayStation 5 ile Xbox Series X/S konsollarında yayımlanacak.
Oyunun hikayesi, Miami’den esinlenilerek tasarlanan kurgusal Vice City kentinde geçecek.
Başkarakterler Jason ve serinin ilk kadın başkahramanı unvanını alacak Lucia olacak.
Serinin Eylül 2013’te piyasaya sürülen son ana oyunu GTA 5, tarihin en pahalı 6deo oyunu olma unvanını halen koruyor.
Farklı kaynaklara göre GTA 5’in pazarlama dahil toplam bütçesi 265 milyon ile 365 milyon dolar arasında değişiyor.
Oyunseverleri sokak suçları, çete kurma ve kuralsız araç kullanma temalarıyla karşılayan GTA serisinin ilk oyunu 1997 yılında çıkmış ve kısa sürede başarı yakalamıştı.
GTA 6’nın dijital sürümleri için ön yükleme süreci, çıkıştan bir hafta önce, 12 Kasım’da açılacak.
Oyunun fiziksel kutusunda herhangi bir oyun diski yer almayacak; kutudan yalnızca oyunu dijital olarak indirmeye olanak tanıyan kod çıkacak.
The New York Times gazetesi, GTA 6’nın çıkışını Beyonce’nin yeni albüm çıkarmasına veya Martin Scorsese’nin yeni bir filmle sinemaseverlerin karşısına çıkmasına benzetiyor.
The Wall Street Journal (WSJ) gazetesi de ağustos ayı sonunda yer verdiği haberde, GTA 6’nın piyasaya çıkışının iş gücünde “kesintiye” yol açacağını belirtmişti.
Gazetenin haberinde, insanların sosyal medyada yıllık ücretli izinlerini bu oyunu oynamak için kullanacaklarına dair planlar paylaştığı aktarılmıştı.
Ayrıca gazete, bazı işverenlerin oyunun çıkışını çalışanları motive etmek amacıyla kullandığını kaydetti.
Asya2 hafta önceMao gafı krize yol açtı: Mbappe özür diledi, Çin’de boykot başladı
Dünya Basını2 hafta önceGünah keçisi olarak Netanyahu
Amerika5 gün önceMavi dalga, Demokratik Sosyalizm veya laciverdin tonları
Dünya Basını2 hafta önceEmperyalizmin açmazları: Savaşlar, yalanlar ve çöken refah devleti
Ortadoğu2 hafta önceİsrail’de rekor katılımlı seçim: İki blok da 61 sandalyeye ulaşamıyor
Ortadoğu2 hafta önceABD ara seçim sonrası İran’a saldırı için Körfez’i uyardı
Ortadoğu2 hafta önceBAE, Hürmüz’ü baypas eden yeni hattan petrol ihracatına başlayacak
Dünya Basını1 hafta önceTarihçi Emmanuel Todd: Fransa’da asıl tehdit Rusya değil Macron yönetimidir












