Avrupa
5 soruda Kosova’da son Sırp-NATO çatışması

Avrupa Birliği ve NATO ülkeleri tarafından tanınan, Sırbistan’ın ise kendi toprağı saydığı Kosova’da Sırplarla Nato birlikleri (Kfor) arasındaki sert çatışmalar sonucunda 30’un üzerinde NATO askeri ve 50’nin üzerinde Sırp gösterici yaralandı.
Arnavutların 2008 yılında bağımsızlık ilan etmesinden önce Sırbistan’ın parçası olan Kosova’da bulunan ‘NATO barış gücü’, bölgedeki etnik Sırplarla Arnavutlar arasındaki gerilimi kontrol eder görünse de esasında Kosova’nın güvenliğini de sağlıyor.
Hem Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić, hem de Kosova Başbakanı Albin Kurti kendi silahlı güçlerini alarm durumuna geçirirken Kfor tarafından yapılan açıklamada, İtalyan ve Macar Kfor birliğinden askerlerin yaralandığı belirtilerek saldırılar kınandı.
Kfor komutanı Tümgeneral Angelo Michele Ristuccia saldırıları ‘kabul edilemez’ olarak nitelendirdi ve NATO misyonunun ‘görevini tarafsız bir şekilde yerine getirmeye devam edeceğini’ savundu. İtalyan ve Macar askerlerin yaralanması üzerine hem İtalya’dan hem de Macaristan’dan açıklamalar geldi.
1. Çatışmaların tarihsel arka planı ne?
Bölgedeki pek çok etnik Sırp, kendilerini yeterince temsil edilmemiş hissediyor. Kosova’daki Sırpların çoğunluğu kuzey bölgelerinde yaşıyor ve etnik Arnavut çoğunluktan giderek daha fazla özerklik talep ediyor. Kosova’yı egemen ve bağımsız bir entite olarak tanımayan Belgrad da ülkedeki etnik Sırpları destekliyor.
Kurti hükümeti, Avrupa Birliği’nin aracılık ettiği ve Sırp-Arnavut ilişkilerini normalleştirmeyi amaçlayan 2013 Brüksel Anlaşmasının hükümleri uyarınca Sırplar için öngörülen özerk belediyelerin uygulanmasını engellemekle suçlanıyor.
Anlaşma uyarınca Sırbistan Kosova’nın kuzeyinde ‘özerk belediyeler’ kurabilecek fakat bunlar Kosova hukuk sistemi altında faaliyet gösterecek ve Kosova polisi tek kolluk kuvveti olarak kalacaktı.
On yılı aşkın bir süredir bu belediyeler kurulmamış durumda ve Kosovalı Sırpların sabrı taşmaya başladı. Sırbistan ve Sırplar, 1999’daki NATO bombardımanı ve işgali, ardından da Kosova’nın bağımsızlığını sağlaması nedeniyle de Atlantik ittifakı temsilcilerine güvensizlik besliyor. Nitekim CNN’e konuşan Kurti, “Kosova NATO müdahalesinin başarı öyküsüdür, hem Belgrad’ı hem de Kremlin’i rahatsız eden de budur,” diyerek bu durumu teyit ediyor.
2. Son çatışmalar neden başladı?
Kosova’nın kuzeyindeki bölgelerde Sırplar yoğun olarak yaşıyor. Bu dört bölgede Nisan ayında yapılan yerel seçimleri Sırpların boykot etmesi üzerine, Arnavut belediye başkanlarının göreve getirilmesi infial yarattı.
Vučić daha önce bölgedeki etnik Sırpları seçimleri boykot etmeye çağırarak yabancı bir ‘işgale’ daha fazla tahammül etmemeleri gerektiğini söylemişti.
Bölgedeki başlıca siyasi parti olan Sırp Listesi de Sırp toplumuna seçimlerde oy kullanmama ve aday göstermeme çağrısında bulunarak etnik Arnavut adayların rakipsiz kalmasını sağladı.
Bölgedeki boykotun başarısını göstermesi açısından, seçimlere katılım oranının yüzde 4’ün altında kaldığını akılda tutmak gerekiyor. Buna rağmen Arnavut belediye başkanları geçen Cuma göreve başlayınca gerilim hızla tırmandı.
Sırp protestocular belediye başkanlarının girişini engellemek için binaların dışında toplanınca Kosova polisi ile çatışmalar başladı. Pazartesi günü ise çatışmalara NATO-Kfor da dahil oldu.
3. Uluslararası güçler ne diyor?
Askerleri yaralanan Macaristan Savunma Bakanı Facebook’ta yaptığı açıklamada yaralılar arasında 20’den fazla Macar askerinin bulunduğunu ve bunlardan yedisinin durumunun ciddi ancak stabil olduğunu söyledi.
İtalya Dışişleri Bakanı Antonio Tajani de 11 İtalyan askerinin yaralandığını ve üçünün durumunun ciddi olduğunu söyledi. Ülkenin başbakanı Giorgia Meloni, “Kfor’a karşı daha fazla saldırıya müsamaha göstermeyeceğiz. Kosova makamlarının tek taraflı eylemlerinden kaçınılması ve tüm tarafların tansiyonu düşürmek için geri adım atması elzemdir,” dedi.
NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg şiddetin ‘durması gerektiğini’ söyledi. Stoltenberg, ‘Kfor birliklerine yönelik saldırıları şiddetle kınadı.’
ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken Salı günü yaptığı açıklamada, “Kosova Hükümetinin belediye binalarına girişi zorlama kararı gerginliği keskin ve gereksiz bir şekilde tırmandırdı,” dedi.
Blinken, “Başbakan Kurti ve hükümeti, seçilmiş belediye başkanlarının geçiş dönemi görevlerini belediye binaları dışındaki alternatif yerlerden yürütmelerini sağlamalı ve polis güçlerini bölgeden çekmelidir,” ifadelerini kullandı.
ABD Büyükelçisi ve Avrupa Birliği temsilcisi ise gerilimi azaltmak amacıyla Arnavut belediye başkanlarını Priştine’de bir toplantıya çağırdı.
ABD bunun yanı sıra, Sırpların çoğunlukta olduğu kuzey bölgelerinde gerilimi tırmandırmaktan kaçınması yönündeki tavsiyesini dikkate almayan Kosova’ya karşı tedbirler açıkladı.
Kosova’nın bu bölgelere ‘zorla’ etnik Arnavut belediye başkanları atama kararını eleştiren Washington, Kosova’yı Avrupa’da devam etmekte olan Amerikan liderliğindeki bir askeri tatbikata katılmaktan men etti.
Avrupa Birliği de Kosovalı yetkilileri Kosova’nın kuzeyindeki durumu istikrarsızlaştırmakla suçladı ve buradaki etnik gerilimleri alevlendirebilecek her türlü eyleme karşı uyarıda bulundu.
Fransa, ‘bu şiddeti mümkün olan en güçlü şekilde kınadığını ve başta Kosova hükümeti olmak üzere tüm tarafları gerilimi azaltmak için derhal adım atmaya çağırdığını’ söyledi.
Almanya, Fransa, İtalya ve ABD ile ortak bir açıklamaya imza atan Britanya ise Priştine’nin belediye başkanlıklarını zorla atamasına karşı çıksa da, bazı kaynaklar ABD’nin Kurti’ye yönelik sert tutumunu eleştiriyor. The Guardian’ın aktardığına göre, İngiltere’nin eski bir büyükelçisi AB’nin Kosova elçisinin tarafsız olması gerektiğini savunurken, İngiltere Dışişleri Komisyonu Başkanı Alicia Kearns ABD’yi Kurti’yi orantısız bir şekilde cezalandırmaması konusunda uyardı. Kearns, “Kosova’ya karşı takınılan tavır orantısızdır. Belgrad’a yönelik caydırıcılık eksikliği, denge eksikliğini ve stratejik tutarsızlığı göstermektedir. Silahlı milisleri ve onları finanse eden ve silahlandıranları caydıramamak, gerilimin daha da tırmanması riskini doğurur,” dedi ve Kosova’nın Avrupa Konseyi’ne katılmasına izin verilmesi gerektiğini söyledi.
Kremlin sözcüsü Dmitri Peskov da Çarşamba günü yaptığı açıklamada, Rusya’nın Kosova’nın Sırp nüfusunu desteklediğini ve onların yasal hak ve çıkarlarının korunması gerektiğine inandığını söyledi.
Peskov ayrıca Moskova’nın Kosova’da, ülkenin kuzeyinde Sırpların çoğunlukta olduğu bölgede geçen ay yapılan seçimlerin ardından etnik Arnavut belediye başkanlarının göreve gelmesinden bu yana hızla artan huzursuzluğu endişeyle takip ettiğini söyledi.
“Sırbistan’ı ve Sırpları kayıtsız şartsız destekliyoruz… Kosovalı Sırpların tüm yasal hak ve çıkarlarının gözetilmesi gerektiğini düşünüyoruz,” diyen Peskov, ‘provokatif eylemlere’ yer olmaması gerektiğini de sözlerine ekledi.
Türkiye Dışişleri Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, “Kosova’nın kuzeyinde yaşanan olayları endişeyle takip ediyoruz. Sözkonusu olaylar bölgesel güvenlik ve istikrara zarar vermektedir. Tüm taraflara şiddet olaylarından kaçınma ve gerilimi tırmandıracak eylemlerde bulunmama çağrısı yapıyoruz. Kosova Barış Gücü’nün (KFOR) olayların tırmanmasını engelleme yönündeki yapıcı rolünü takdirle karşılıyoruz. Çıkan olaylarda bazı KFOR askerlerinin hafif yaralandığını üzüntüyle öğrendik. Bölgede gerilimin azaltılması, kalıcı barış ve istikrarın tesis edilebilmesinin yegâne yöntemi, halen yürütülmekte olan diyalog sürecinde ilerleme sağlanmasıdır,” ifadelerine yer verildi.
4. Sırplar ve Arnavutlar ne diyor?
Kosova Cumhurbaşkanı Vjosa Osmani, Sırp mevkidaşını Kosova’yı istikrarsızlaştırmakla suçladı. Osmani, “Suç çetelerine dönüşen Sırp yasadışı yapılar Kosova polisine, Kfor memurlarına ve gazetecilere saldırdı. Vučić’in Kosova’nın kuzeyini istikrarsızlaştırma emirlerini yerine getirenler adaletle yüzleşmelidir,” diye tweet attı.
Kosova Başbakanı Albin Kurti Salı günü CNN’e verdiği demeçte, ülkenin kuzeyinde yaşanan şiddetli protestoların ardından ülkeyi Sırp ‘faşist milisleri’ olarak tanımladığı güçlere teslim etmeyeceğini söyledi.
Kurti, “Karşımızda barışçıl protestocular değil, aşırılık yanlısı bir güruh var. Bu, polislerimize ve NATO askerlerine ve sahada haber yapan gazetecilere saldıran faşist bir milis,” iddiasına bulundu.
Tüm uluslararası kurumların Kosova’da yapılan seçimleri tanıdığını savunan Kurti, “Seçim sürecini ve sonuçlarını tanıdıktan sonra belediye başkanlarının belediyelere gitmesi gerekir. Bu belediye binalarında belediye başkanları olmayacak da kim olacak?” diye sordu.
Öte yandan Kurti, şiddetin sona ermesi durumunda ihtilaflı bölgelerde tekrar seçime gidebileceklerinin sinyalini verdi.
Savunma Bakanı Miloš Vučević gazetecilere yaptığı açıklamada, Sırbistan silahlı kuvvetlerinin başkomutanı olan Vučić’in ordunun savaşa hazırlık seviyesini en üst düzeye çıkardığını söyledi.
Aleksandar Vučić, Kosova Başbakanı Albin Kurti’nin olaylardan ‘tek başına sorumlu olduğunu’ söyledi.
5. Bundan sonra ne olacak?
Çatışmaların bundan sonra yatışması beklense de Sırpların protestoları sürüyor. Priştine’nin yaklaşık 40 km kuzeyindeki Zvecan’da Sırp göstericiler yine belediye binası önünde toplandı. Pazartesi günkü çatışmaların aksine gösteriler bu sefer barışçıldı.
NATO, Pazartesi günü yaşanan çatışmaların ardından protestoların bastırılmasına yardımcı olmak üzere Kosova’nın kuzeyine 700 asker daha göndereceğini açıkladı. Kfor’un şu anda Kosova’da yaklaşık 3.800 askeri bulunuyor.
Öte yandan Sırbistan ile Kosova arasındaki gerilim daha geniş bir jeopolitik gerilimin de bir uzantısı. Örneğin Başbakan Kurti bunu açıkça şöyle dile getiriyor: “Biz demokratik, Avrupa yanlısı bir cumhuriyetiz. Kuzey komşumuz Sırbistan ise Rusya yanlısı bir otokrasi. Dolayısıyla orada seçimler olsa da pek demokrasi yok; çünkü tek parti, tek devlet, tek lider var.”
Kurti Pazartesi günü protesto düzenleyenleri de ‘aşırı milliyetçi’ olmakla ve birçoğunun ‘Belgrad’dan para ve emir aldığını, despot Başkan Putin’e hayranlık duyduğunu’ iddia etti.
Avrupa
Fransa’daki bomba alarmı Eurostar ve uluslararası seferleri aksattı

Fransa’nın kuzeyindeki Calais-Fréthun tren istasyonunda verilen bomba alarmı, Londra ile kıta Avrupası arasındaki Eurostar seferlerinde gecikmelere yol açtı. Son günlerde kıta genelinde yayılan asılsız ihbar dalgasında İtalya’da yaklaşık 6 bin okula tehdit e-postası gönderilirken, Avrupa’da en az 18 uçak acil iniş yapmak veya yön değiştirmek zorunda kaldı.
Fransa’nın kuzeyindeki Calais-Fréthun tren istasyonunda bu sabah verilen bomba alarmı, Londra ile Paris ve kıta Avrupası’nı birbirine bağlayan Eurostar trenleri dahil uluslararası demir yolu seferlerini aksattı.
Fransız makamlarının istasyondan tren geçişlerini durdurma talimatı vermesi üzerine, yetkililer olaya müdahale ederken trenlerin istasyondan geçişi geçici olarak engellendi ve zincirleme aksamalar Birleşik Krallık’ın başkentine gidiş-dönüş seferlerini etkiledi.
Eurostar’ın resmi açıklamasında, “Fransız makamlarının talebi üzerine trenler şu anda Calais-Fréthun istasyonundan geçemiyor. Bu, Londra’ya gidiş ve dönüşlerdeki bazı seferlerde gecikmelere yol açıyor” ifadeleri yer aldı.
Fransız devlet hizmetlerinin resmi hesabı da alarmı doğrulayarak halka “Lütfen dikkatli olun” uyarısı yaptı.
Ulusal demir yolu işletmecisi SNCF, jandarmanın seferlerin yeniden başlamasına izin vermesiyle tren seferlerinin sabahın ilerleyen saatlerinde normale döndüğünü açıkladı.
Aksamanın ne kadar süreceği ilk etapta netlik kazanmazken, perşembe günkü alarmın son haftalarda ve aylarda Fransa ile diğer Avrupa ülkelerinde uçuşları, havalimanlarını, ulaşım ağlarını, okulları ve bazı durumlarda medya kuruluşlarını hedef alarak tahliyelere, uçuş yönlendirmelerine ve kıta genelinde artırılan güvenlik önlemlerine yol açan artan bomba tehditleri ve asılsız ihbar dalgasıyla bağlantılı olup olmadığı da belirsizliğini korudu.
Yetkililer bugünkü alarm ile daha önceki olaylar arasında bir bağlantı kuramadı ve Calais-Fréthun’daki son alarmın aynı örüntünün parçası olup olmadığı belirsizliğini korurken, tekrarlanan tehditlerin seyahatleri aksatması ve acil müdahaleleri zorunlu kılması Avrupa’nın ulaşım ve güvenlik makamları üzerindeki baskıyı artırıyor.
Olaydan yalnızca bir gün önce, çarşamba günü İtalya, İskoçya, Kuzey İrlanda, İngiltere ve İrlanda’daki okullar tehdit e-postaları ve asılsız bomba ihbarlarıyla hedef alındı.
İtalya genelinde çarşamba sabahı ülke çapında bomba alarmı olarak nitelendirilen bir dizi asılsız bomba tehdidinin ardından okullar tahliye edildi, ancak İtalya Başbakanı Giorgia Meloni “somut tehlike” olmadığını söyledi.
Meloni tehditler üzerine çarşamba günü güvenlik ve istihbarat şefleriyle hükümet toplantısı çağrısı yaparken, İtalyan haber ajansı ANSA eğitim bakanlığına dayandırdığı haberinde tehditlerin yaklaşık 6 bin okula gönderildiğini duyurdu.
Tehditleri aldıktan sonra kaç okulun öğrencilerini tahliye ettiği netlik kazanmadı.
Ülkenin farklı kesimlerinde tahliye edilen öğrenci kalabalıkları okullarının önünde görülürken, bazıları hızla tahliye olmak zorunda kaldıklarını ve polis kontrollerinden önce geri alamadıkları eşyalarını içeride bıraktıklarını anlattı.
Roma’daki Virgilio lisesinde okuyan 19 yaşındaki öğrenci Sofia De Ponte, AFP’ye yaptığı açıklamada, “Müdür avluya çıktı ve bize bir e-posta, bir bomba tehdidi geldiğini söyledi ve hemen ardından bina tahliye edildi” dedi.
De Ponte, “tüm okullarla birlikte uzun bir bekleme listesi olduğu” için polisin hala gelmediğini belirtti.
De Ponte’nin 19 yaşındaki sınıf arkadaşı Elena Sicignano da “Hala burada bekliyoruz” diye konuştu.
Milano’daki Brera okulunda resim öğretmeni olan Violetta Uboldi ise öğrencilerin tahliye edilmekten mutlu göründüğünü söyleyerek, “Sanırım okul bittiği için bir sevinç çığlığı koptu. Tepki buydu” ifadelerini kullandı.
Öte yandan aynı okulda okuyan 16 yaşındaki öğrenci Angelica, bir öğretmenin kendisine bunun tatbikat olmadığını söylediğini ve “bu yüzden biraz paniklediklerini” anlattı.
İtalyan medyası, bomba tehdidinin sözde “Misoginistan Vilayeti lideri Mikhail Andropov” tarafından gönderilen bir e-postayla geldiğini bildirdi.
E-postada, “Binanıza, plastik bir poşetin içinde uzaktan patlatmalı güçlü bir patlayıcı bıraktım” ifadeleri yer aldı.
Aynı sözde yazar, bir önceki hafta İrlanda ve Bulgaristan’daki tehditlerin sorumluluğunu da üstlenmişti.
Olayın etkisini azaltmaya çalışan hükümet adına Facebook hesabından paylaşım yapan Meloni, “Şu anda yapılan kontrollere dayanarak somut bir tehlike olduğunu düşündürecek hiçbir unsur ortaya çıkmamıştır” değerlendirmesini yaptı.
Meloni paylaşımında, “İhbarlar daha ziyade alarm ve endişe yaratmayı amaçlayan bir stratejiyle bağlantılı görünüyor ki bu da şu anda gerekli tüm kapsamlı soruşturmaların konusudur” ifadelerine yer verdi.
İtalyan okul müdürleri derneği ANP’nin Başkanı Antonello Giannelli de açıklamasında tehditlerin “açıkça sahte” olduğunu belirtti.
Giannelli açıklamasında şunları kaydetti: “Bu olay, ne kadar büyük bir sorumsuzluğun bugün sahip olduğumuz araçların olağanüstü iletişim gücüyle birleştiğinde büyük ölçekte hasara ve aksamaya yol açabileceğini gösteriyor.”
Giannelli ayrıca, “Bu tehditlerin kaynağının hızla tam olarak aydınlatılmasını ve sorumluların tespit edilmesini umuyoruz” dedi.
Diğer taraftan çarşamba günü İngiltere ve İrlanda’daki polis teşkilatları yüzlerce okula gönderilen tehdit e-postalarını soruşturduklarını açıkladı, mesajları asılsız ihbar olarak değerlendirerek reddetti ve öğretmenlere tahliye yapmamaları çağrısında bulundu.
Bunun yanı sıra İskoçya ve Kuzey İrlanda’daki okullar tehdit e-postaları aldıktan sonra tahliye edildi; İskoçya Polisi mesajların asılsız ihbar olarak ele alındığını açıklarken, Edinburgh Şehir Konseyi öğrencilerin “önlem amacıyla kısa süreliğine tahliye edildiğini” doğruladı.
Glasgow gazetesi The Herald da birçok İskoç okulunun tahliye edildiğini ve öğrencilerin evlerine gönderildiğini yazdı.
Daha önce de Kuzey İrlanda’da 160’tan fazla okula binaların içinde “aktif düzenekler” bulunduğu uyarısı içeren endişe verici mesajlar gönderilmiş, Stormont Eğitim Bakanı Paul Givan e-postaların “Allahu Ekber” sözleriyle imzalandığını söylemişti.
Ulaşım ağları da tekrarlanan aksamalarla karşı karşıya kalırken, geçen hafta Avrupa genelinde yapılan bomba tehditleri üzerine Londra Stansted kalkışlı bir Ryanair uçuşu dahil en az 18 uçak acil iniş yapmak veya yön değiştirmek zorunda kaldı.
Şüpheli patlayıcı düzenekler içeren tehditlerin ardından Bulgaristan’a giden üç, İtalya’ya giden altı, Prag’a giden dört, Madrid’e giden üç ve Brüksel ile Viyana’ya giden birer uçuş yere indirildi veya başka yönlere yönlendirildi.
Aksama sırasında Fransız ve İtalyan savaş uçakları acil olarak havalanırken, bomba tehdidi alan Heathrow ve Birmingham havalimanlarının her ikisi de daha sonra olayların çözüme kavuşturulduğunu doğruladı.
Ulaşım Bakanı Heidi Alexander, tehditlerin kötü niyetli asılsız ihbarlar gibi göründüğünü kabul etmekle birlikte hükümetin uyarıları ciddiye aldığını belirtti.
Alexander, “Bu tehditleri ciddiye alıyoruz ancak bunların kötü niyetli asılsız tehditler olduğunu anlıyoruz” dedi.
Öte yandan son haftalarda İtalya dahil birçok Avrupa ülkesinde süpermarket soğutma sistemlerine yönelik siber saldırılar da düzenlendi.
İtalya Dışişleri Bakanı Antonio Tajani cumartesi günü yaptığı açıklamada, İtalya’nın Ukrayna’ya verdiği destek nedeniyle kişisel verilerini internette paylaşan “siber suçlular” tarafından hedef alındığını söyledi.
Avrupa
Tusk’tan Cumhurbaşkanı Nawrocki’ye anayasa krizinde evinde görüşme daveti

Polonya Başbakanı Donald Tusk, Anayasa Mahkemesinde başlayan idari krizin ardından Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki’yi ailesiyle birlikte Sopot’taki evine davet etti. Tusk, Noel öncesinde bir araya gelerek gerilimi doğrudan görüşmeyle aşmak istediğini kaydetti.
Polonya Başbakanı Donald Tusk, Anayasa Mahkemesi krizi devam ederken Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki’yi evinde görüşmeye davet etti.
Tusk, bu daveti Bağımsızlık Günü dolayısıyla düzenlenen törende yaptığı konuşmada duyurdu.
Başbakanlığın sosyal medya hesabından yayınlanan konuşmasında Tusk, normal şartlarda cumhurbaşkanından bir davet beklediğini dile getirdi.
Tusk, buna rağmen inisiyatif alarak Nawrocki’yi eşi, ailesi ve çocuklarıyla birlikte Sopot’taki evine çağırdığını belirtti.
Polonya Başbakanı davetinde, “Noel arifesi öncesinde ekmeğimizi bölüşelim, konuşalım” ifadesini kullandı.
Evinin küçük olduğunu ancak masada herkese yer bulunacağını kaydeden Tusk, “Eskiden olduğu gibi, bir Polonyalının bir Polonyalıyla konuştuğu gibi konuşuruz” dedi.
Tusk daha önce, kasım ayı başında da anayasa krizinin çözümü için cumhurbaşkanıyla baş başa görüşme teklif etmişti.
Polonya Anayasa Mahkemesinde yargıç Anna Korwin-Piotrowska, 30 Ekim’de Mahkeme Başkanı Bogdan Swieczkowski ile Başkanvekili Bartlomiej Sochanski’nin geçici olarak görevden uzaklaştırıldığını açıklamıştı.
Bu gelişmenin ardından mahkeme binası önünde protestocular toplanmış, polis ise Anayasa Mahkemesi yerleşkesine girmişti.
Nawrocki ertesi gün yaptığı açıklamada, gece saatlerinde Varşova’da ülkenin en yüksek yargı organlarından Anayasa Mahkemesine yönelik bir güç kullanımı ve el koyma girişimi yaşandığını savunmuştu.
Anayasa Mahkemesi etrafında patlak veren krizin tüm sorumluluğunu Başbakan Tusk’a yükleyen Nawrocki’ye hükümet kanadından tepki gelmişti.
Başbakan Tusk, cumhurbaşkanının Ulusal Güvenlik Kurulu toplantısındaki hitabını “çatışmacı” ve “gerçeklikle hiçbir bağı olmayan” sözler olarak nitelemişti.
Avrupa Birliği Komisyonu ise Anayasa Mahkemesi çevresinde yaşanan krizde Tusk’ın benimsediği tutuma destek vermişti.
Avrupa
Polonya’da “Bağımsızlık Yürüyüşü”ne on binlerce kişi katıldı

Polonya’nın 107 yıl önceki bağımsızlığı için her sene yapılan yürüyüş, Polonya ve Avrupa sağının gövde gösterisine dönüştü.
Krakow’da meydana gelen toplu silahlı saldırı nedeniyle yaşanan siyasi gerginliğin gölgesinde, aralarında Avrupa’nın dört bir yanından gelenlerin de bulunduğu binlerce aşırı sağcı destekçinin çarşamba günü yıllık yürüyüş için başkent Varşova’da toplanması üzerine, bölgeye ek polis gücü sevk edildi
Bağımsızlık Günü yürüyüşü, uzun süredir sağ partiler ile şu anda iktidarda olan “merkezciler” arasında gerginliğe neden oluyor.
Merkezciler, bu yürüyüşün ırkçılık ve antisemitizmin bir platformu olduğunu savunuyor.
Katılımcılar ise bu iddiaları reddederek, “Polonya’da ev sahibi Polonyalıdır” sloganıyla düzenlenen bu toplanmanın ulusal gururun bir ifadesi olduğunu belirtiyor.
Yürüyüşün organizatörleri, insanlara Krakow’daki saldırıyı “siyasi amaçlarla istismar etmemeleri” çağrısında bulundu.
Yürüyüş organizatörlerinin sözcüsü Rafal Buca, “Bu trajediyle bağlantılı siyasi saldırıları –ister sağdan ister soldan gelsin– kınadık,” dedi.
Organizatörler, Vox ile bağlantılı bir gençlik hareketi olan İspanya’daki Revuelta ve Macaristan’ın aşırı sağcı Mi Hazánk partisinin üyeleri de dahil olmak üzere çok sayıda farklı ülkeden milliyetçinin katılımıyla rekor bir katılım olduğunu savundular.
Binlerce kişilik bir kalabalık, bulutlu bir havada şehir merkezindeki bir meydanda toplandı; birçoğu büyük Polonya bayrakları taşıyordu.
Buca, “Yabancı başkentlerden bağımsız, egemen bir Polonya istiyoruz… Ayrıca, mümkün olduğunca tek etnili bir Polonya hayal ediyoruz,” dedi.
Polis, Varşova’nın dışından daha fazla memur görevlendirdiğini belirtti fakat sayı hakkında bilgi vermedi. Şehir merkezindeki başlangıç noktasına bitişik caddelere beton bariyerler yerleştirilirken, memurlar da çevre bölgeleri aradı.
Yetkililer, geçmişte bazı katılımcılar ile siyasi muhalifleri veya polis arasında yaşanan çatışmaların ardından yürüyüşün yapılmasını engellemeye çalışmıştı.
Organizatörler, katılımı tetikleyen şikayetler arasında, kendi deyimleriyle “kontrolsüz göç” ve Polonya Anayasa Mahkemesi’ne ilişkin tırmanan anlaşmazlıkı gösteriyor.
Buca, muhalefetin Donald Tusk hükümetine yönelttiği suçlamaları yineleyerek, “Anayasal bir kurumun zorla ele geçirilmesine tanık olduk ve bu durum çok sayıda Polonyalı grubu harekete geçirdi,” dedi.
Anayasa krizi, Ekim ayı sonunda Yargıç Anna Korwin-Piotrowska’nın Anayasa Mahkemesi Başkanı Bogdan Święczkowski ile yardımcısını, parlamentonun seçtiği yargıçların görevini yerine getirmesini engelledikleri gerekçesiyle görevden uzaklaştırmasıyla tırmandı.
Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, bu hamleyi yasadışı bir devralma olarak kınadı ve Başbakan Tusk’tan 11 Kasım Bağımsızlık Günü’nden önce bu kararı geri almasını talep ederek, anayasal düzeni savunmak için tüm cumhurbaşkanlığı yetkilerini kullanacağı tehdidinde bulundu.
Bağımsızlık Yürüyüşü Derneği Başkanı Bartosz Malewski, Mahkeme genel merkezinin dışındaki protesto kampını ziyaret ederek, potansiyel katılımcılara, yürüyüşe daha önce hiç katılmamış, hayal kırıklığına uğramış hükümet destekçileri de dahil olmak üzere dört kişi daha getirmeleri çağrısında bulundu.
Onet tarafından yaptırılan ve SW Research tarafından gerçekleştirilen son ankete göre, ankete katılanların %47,8’i hükümetin Mahkeme’de önerdiği değişiklikler için yasal dayanağı olmadığına inanırken, %33,1’i bu değişikliklerin haklı olduğunu düşünüyor. %19,1’i ise kararsız kaldı.
Muhalefet ve Nawrocki de bu tartışmayı fırsat olarak değerlendirdi. Nawrocki cuma günü yaptığı açıklamada, “11 Kasım’da, Polonya için bu özel günde, her yıl olduğu gibi Varşova’daki Bağımsızlık Yürüyüşü’ne katılacağım,” demişti.
Bu arada, Cumartesi günü Kraków’ta meydana gelen silahlı saldırı sonrasında güvenlik endişeleri arttı. 24 yaşındaki şüpheli saldırgan, daha sonra hastanede hayatını kaybetti.
Saldırı, yürüyüşün düzenlenip düzenlenmemesinin yeniden değerlendirilmesi yönünde çağrılara yol açtı.
Eski Cumhurbaşkanı Bronisław Komorowski, benzer saldırıların tekrarlanabileceği uyarısında bulunarak kitlesel toplantıların geçici olarak kısıtlanmasını istedi.
Fakat Tusk, bir yasaklama olasılığını reddetti. Başbakan, X’te şöyle yazdı: “Kimse Bağımsızlık Yürüyüşü’nü yasaklamayı düşünmüyor.”
Bunun yerine yetkililer güvenlik önlemlerini sıkılaştırdı ve çarşamba günü Varşova’da silah ve piroteknik malzemelerin kullanımını yasakladı. Polis ayrıca Krakow saldırısının ardından benzer saldırı tehditlerini de takip ediyor.
Amerika6 gün önceMavi dalga, Demokratik Sosyalizm veya laciverdin tonları
Asya1 hafta önceÇin Komünist Partisi’nden ‘demir şapkalı prenslere’ tasfiye uyarısı
Dünya Basını1 hafta önceTarihçi Emmanuel Todd: Fransa’da asıl tehdit Rusya değil Macron yönetimidir
Ortadoğu2 hafta önceBAE, Hürmüz’ü baypas eden yeni hattan petrol ihracatına başlayacak
Asya1 hafta önceBangladeş’te konfeksiyon işçilerinin ücret isyanı
Dünya Basını2 hafta önceABD’ye “gözünü Türk dünyasına dikme” çağrısı
Ortadoğu1 hafta önceEisenkot’tan koalisyon için üç şart
Asya2 hafta önce6,3 milyar dolarlık Binance vurgunundan “Kuzey Koreli hackerlar” sorumlu iddiası







