İngiltere Savunma Bakanı Wes Streeting, kazara gerilim tırmanması ihtimalini düşürmek amacıyla Rusya ile askeri düzey dahil yeni iletişim hatlarının açılması gerektiğini bildirdi. Londra ile Moskova arasındaki genelkurmay başkanları düzeyindeki son doğrudan görüşme Eylül 2022’de kayıtlara geçmişti.

İngiltere Savunma Bakanı Wes Streeting, muhtemel bir hesap hatası riskini önlemek amacıyla İngiltere ile Rusya arasında yeni iletişim kanallarının kurulması gerektiğini belirtti.

Streeting, Financial Times gazetesine verdiği demeçte, Moskova’da büyükelçiliklerinin bulunduğunu ve bunun önemli bir kanal teşkil ettiğini kaydetti.

Streeting, doğrudan temas ihtiyacını şu sözlerle izah etti: “Başta askeri temaslar olmak üzere başka kanalların da bulunmasını tercih ederdim. Hesap hatası riski her zaman var, bu yüzden doğrudan iletişimi sürdürmek önem taşıyor.”

İngiliz hükümetinden gazeteye konuşan bir yetkili, mevcut şartlarda kasıtlı gerilim arayışından ziyade kazara yapılacak bir hesap hatasının daha büyük bir risk teşkil ettiğini aktardı.

Rusya, Ukrayna’daki çatışma kaynaklı gergin ilişkilere rağmen Avrupa ülkeleriyle diyaloğu yeniden başlatmaya hazır olduğunu defalarca dile getirdi.

Bu çerçevede İngiltere, Moskova ile hem diplomatik hem de askeri kanallardan temas kurma girişimlerinde bulundu.

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, mayıs ayında yaptığı açıklamada Avrupalı siyasetçilerin diyaloğu yeniden başlatma çağrılarını duyduklarını aktarmıştı.

Müzakerelerin “topyekun çatışmaya” doğru ilerlemekten daha iyi olduğunu vurgulayan Peskov, “Ruslar konuşmaya hazır” ifadesini kullanmıştı.

Peskov, daha sonraki süreçte Avrupa ülkelerine Moskova ile temasları “mümkün olan en kısa sürede” yeniden kurma çağrısında bulundu.

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, haziran ayında Fransa ve İngiltere temsilcilerinin kamuoyuna açık olmayan müzakereler amacıyla Rusya’ya geldiğini açıkladı.

İngiliz temsilcilerin isimlerini vermeyen Lavrov, Moskova’nın görüşme taleplerini geri çevirmediğini vurguladı.

Financial Times gazetesinin haberine göre Rus tarafıyla gayriresmi temas kurmaya çalışan yetkililerden biri İngiltere Ulusal Güvenlik Danışmanı Jonathan Powell oldu.

Gazeteye konuşan kaynaklar, Powell’ın Rusya Devlet Başkanı Yardımcısı Yuriy Uşakov’u telefonla aradığını öne sürdü.

The Times gazetesi ise ağustos ayındaki haberinde, Londra yönetiminin hadiselerin ve kazara tırmanışın önüne geçmek adına Rus askeri yönetimiyle temasları yeniden tesis etmek istediğini yazdı.

Haberde, iki ülkenin genelkurmay başkanları arasındaki bilinen son görüşmenin Eylül 2022’de gerçekleştiği hatırlatıldı.

Gazetenin edindiği bilgilere göre, İngiltere’de göreve gelen askeri yetkililerin Rusya Genelkurmay Başkanı Valeriy Gerasimov ile temas kurma çabaları sonuç vermedi.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ekim ayında yaptığı açıklamada Rusya ile dostluğun Avrupa halklarının çıkarlarına uygun olduğunu ve bu halkların Moskova ile savaşmak istemediğini dile getirmişti.

Putin, “Rusya’nın stratejik yenilgisi” fikrini savunanların günümüz gerçeklerini göreceklerini ve “Rusya ile dostça yaşamanın daha iyi olduğunu” anlayacaklarını umduğunu belirtmişti.

Putin, daha önce de Moskova’nın Avrupa ile yapıcı ilişkilerin yeniden tesis edilmesini arzuladığını kaydetmişti.

Rusya’nın Japan Tobacco şirketine ait yerel varlıkları kayyım yönetimine devretme kararı, Japonya hükümetinin sanayi fonu gelirlerini azaltma riski doğurdu. Japonya Maliye Bakanlığı martta biten mali yılda şirketten 655 milyon dolar temettü alırken, kararın ardından firmanın hisseleri yüzde 30’dan fazla geriledi.

Rusya’nın Japan Tobacco Inc. (JTI) şirketine ait Rus varlıklarını kayyım yönetimine devretme kararı, Başbakan Sanae Takaiçi’nin yüksek maliyetli siyasi gündemini yürüttüğü bir dönemde Japonya hükümetinin harcamalarını finanse etmek için kullandığı kaynakları azaltma riski taşıyor.

Bloomberg, bunun temel nedeninin JTI’ın en büyük hissedarı konumundaki Japonya Maliye Bakanlığının şirketten düzenli temettü geliri elde etmesi olduğunu aktardı.

Japon makamlarının verilerine göre bakanlığın mart ayında sona eren mali yılda şirketten aldığı temettü tutarı 655 milyon dolara ulaştı.

Bu miktar Japonya’nın geçen yılki toplam vergi gelirlerinin yalnızca yaklaşık yüzde 0,1’ine denk gelse ve bu tutarın yalnızca bir bölümü şirketin Rusya’daki faaliyetlerinden sağlansa da sanayi ve yenilik projelerini destekleyen fonun beklenen temettü gelirinin yaklaşık yüzde 44’ünü oluşturuyor.

Japon şirketi Japan Tobacco’nun yurt dışı birimi niteliğindeki uluslararası tütün şirketi Japan Tobacco International (JTI), uluslararası operasyonlarını İsviçre’nin Cenevre kentindeki genel merkezinden yönetiyor.

Şirket Winston, Camel, LD, Sobranie ve Mevius markaları altında sigara ve tütün ürünlerinin yanı sıra Ploom markalı tütün ısıtma sistemleri üretiyor.

JTI, Rusya’da Saint Petersburg’daki Petro, Rostov-na-Donu’daki Donskoy Tabak, Lipetsk bölgesindeki Yelets ve Leningrad bölgesindeki Kres Neva olmak üzere dört fabrikada hisse sahibi konumunda yer alıyor.

Rus yetkililerin aldığı kararın ardından Japan Tobacco hisselerinin değeri yüzde 30’dan fazla değer kaybederek tarihi bir düşüş kaydetti.

Kredi derecelendirme kuruluşu S&P Global Ratings, varlıkların devredilmesine rağmen şirketin elinde ciddi finansal imkanlar bulunmaya devam edeceğini ve jeopolitik risklerin şirketin kredi notuna zaten yansıtıldığını bildirdi.

Goldman Sachs Group Inc. analistleri, JTI’ın 2023 yılından bu yana dağıttığı temettü ödemelerinin muhtemelen “büyük ölçüde Rusya dışındaki ticari operasyonlardan sağlanan nakit akışına dayandığını” belirtti.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 5 Kasım’da imzaladığı kararnameyle tütün üreticisi JTI’ın varlıklarını Promışlennıye Aktivı anonim şirketinin geçici yönetimine devretti.

Şirket aynı gün varlıkların geçici yönetime devredilmesine ilişkin hukuki süreci incelediklerini duyurdu.

Nikkei gazetesinin haberine göre Japonya Maliye Bakanı Satsuki Katayama, devir kararının ardından Japon hükümetinin Rusya’ya diplomatik protesto ilettiğini açıkladı.

Rusya’nın Tokyo Büyükelçiliği ise Japon makamlarının Moskova yönetimine protesto ilettiğine yönelik haberleri yalanladı.

Baltık limanlarından ihraç edilen Rus buğdayının ton fiyatı, Abu Dabi’deki Karadeniz müzakere beklentileri ve Güney Yarımküre hasadının etkisiyle iki haftada yüzde 7 düşerek 257 dolara geriledi. İthalatçı ülkelerin talebi yavaşlarken Mısır’ın ekim ayı buğday alımları yıllık bazda yüzde 47 daraldı.

Rusya’nın Baltık Denizi limanlarından sevk edilen buğdayın ihracat fiyatı bir haftada yüzde 1,5 azalarak ton başına 257 dolara geriledi.

İki haftalık dönemdeki toplam fiyat düşüşü ise yüzde 7 seviyesine ulaştı.

Piyasa, Rusya, Ukrayna ve ABD arasında Abu Dabi’de yapılan görüşmelerin ardından Karadeniz’deki deniz ticaretinin ve gemi trafiğinin yeniden açılmasını bekliyor.

Güney Yarımküre’deki buğday hasadının güçlü gelmesi de fiyatlar üzerindeki aşağı yönlü baskıyı artırıyor.

Tarım piyasası analiz şirketi Sovecon’un verilerine göre, 2-8 Kasım haftasında Rusya’nın Baltık limanlarından yapılan buğday ihracatında ton başına fiyat 257 dolar oldu.

Şirket analistleri, fiyatların haftalık bazda 4 dolar yani yüzde 1,5 gerilediğini hesapladı.

Uzmanlar, fiyatlardaki düşüş eğiliminin birkaç haftadır kesintisiz sürdüğünü ve 12–17 Ekim haftasında ton başına fiyatın 275 dolara kadar tırmandığını hatırlatıyor.

Kommersant gazetesine konuşan Tarım Piyasası Konjonktürü Enstitüsü (IKAR) Genel Müdürü Dmitriy Rılko, mevcut durumda Baltık limanlarından yapılan buğday sevkiyatının ton başına 251 dolardan işlem gördüğünü belirtti.

Rılko, fiyatların 20 Ekim’den bu yana yüzde 7 eridiğini ve düşüş dalgasının iki buçuk haftadır devam ettiğini kaydetti.

Rus buğdayının ihracat değerindeki gerileme, küresel pazarlardaki fiyat seyrini takip ediyor.

Sovecon değerlendirmesine göre, Arjantin menşeli buğday geride kalan haftada ton başına 17 dolar değer kaybederek 233 dolara geriledi.

Avustralya buğdayı ton başına 11 dolar düşüşle 293 dolara inerken, Fransa menşeli buğday 3 dolar azalarak 257 dolardan alıcı buldu.

Dmitriy Rılko, dünya buğday fiyatlarının Azak ve Karadeniz havzasındaki deniz taşımacılığı kısıtlamalarının ardından sert yükseldiğini anımsattı.

Rılko, sonrasında piyasalarda Karadeniz üzerinden sevkiyatların yeniden başlama ihtimaline dair açıklamaların etkisiyle dalgalanmalar yaşandığını bildirdi.

Güncel durumda Rusya’nın buğday ihracatındaki ana güzergahı Baltık limanları oluşturuyor.

Rusagrotrans Analiz Merkezi verilerine göre, Temmuz-Ekim 2026 döneminde Baltık limanlarının toplam ihracat hacmindeki payı, bir önceki yılki yüzde 4 seviyesinden yüzde 38,3 düzeyine çıktı.

Novorossiysk Limanı’nın ihracattaki payı ise aynı dönemde yüzde 43,5 seviyesinden yüzde 20,8 seviyesine indi.

Diğer alternatif ihracat rotalarında da artış görülse de sınırlı kapasite ve operasyonel yeniden yapılanma zorlukları nedeniyle Rusya’nın Haziran–Ekim 2026 dönemindeki toplam buğday ihracatı yıllık bazda yüzde 39,6 daraldı.

Sovecon analistleri, dünya piyasalarındaki güncel fiyat gerilemesinin arkasında Rusya, Ukrayna ve ABD arasında 10–11 Kasım tarihlerinde Abu Dabi’de yapılması planlanan üçlü müzakerelere dair beklentilerin de yer aldığını vurguluyor.

Karadeniz’deki gerilimin azaltılması ve seyrüseferin açılması müzakere gündeminin temel maddeleri arasında bulunuyor.

Dmitriy Rılko, küresel fiyat düşüşünün bir diğer temel sebebi olarak Güney Yarımküre’deki üreticiler Arjantin ve Avustralya için rekolte tahminlerinin yukarı yönlü güncellenmesini gösterdi.

Arjantin’in Rosario Tahıl Borsası, ekim ayı sonunda ülkenin üretim beklentisini 21 milyon tondan 23,8 milyon tona çıkardı.

Fiyatları frenleyen üçüncü etken ise ithalatçı ülkelerin sınırlı alım talebi oldu.

S&P Global verileri, Mısır’ın ekim ayında 985,4 bin ton buğday satın aldığını ve ithalat hacminin yıllık bazda yüzde 47 daraldığını gösteriyor.

Benzer bir talep daralması eylül ayında da kayıtlara geçmişti.

Piyasa analistleri, ithalat talebindeki durgunluğun arkasında alıcıların Karadeniz ihracat koridorunun yeniden tam kapasite açılmasını beklemesinin yattığına işaret ediyor.

Rusya içi buğday piyasasında ise fiyatlar toparlanma eğilimini sürdürüyor.

Sovecon hesaplamalarına göre, üçüncü sınıf buğdayın ton fiyatı haftalık 25 ruble artarak 8,5 bin rubleye, dördüncü sınıf buğday 50 ruble artışla 8,3 bin rubleye, beşinci sınıf buğday ise 25 ruble artışla 7,2 bin rubleye çıktı.

İç pazardaki bu yavaş toparlanma, ekim dönemine hazırlanan çiftçilerin nakit ihtiyacıyla ürünlerini ciddi iskonto yaparak sattığı sert düşüş dalgasının ardından gözleniyor.