Bizi Takip Edin

Amerika

Pentagon’un ‘Çin usulü’ nadir toprak elementleri anlaşması sektörde tepki yarattı

Yayınlanma

ABD hükümetinin ülkenin tek nadir toprak elementi üreticisi şirkete yatırım yapma kararı sektörde tepki yarattı ve bu anlaşmanın Çin’de daha yaygın olan devlet müdahalelerini andırdı iddia edildi.

Pentagon geçen hafta, Kaliforniya’daki Mountain Pass tesisinin işletmecisi MP Materials’ın en büyük hissedarı olduğunu açıkladı. Bu haber sektörde şok dalgası yarattı ve şirketin hisseleri rekor seviyelere çıktı.

ABD hükümeti, Las Vegas merkezli şirkete 400 milyon dolarlık doğrudan yatırım taahhüdünde bulundu ve üretimine mevcut piyasa fiyatının neredeyse iki katı olan on yıllık bir fiyat tabanı garantisi verdi. Kurucusu James Litinsky tarafından yönetilen MP, aynı zamanda yurt içinde bir mıknatıs üretim tesisi inşa ediyor.

Anlaşma, Beyaz Saray’ın kritik minerallerdeki Çin hakimiyetini kırma ve yurt içi tedarik zincirini güçlendirme çabalarının bir parçası. Hükümetin işletmelere doğrudan yatırım yapması nadir bir durum ve eleştirenler bu anlaşmanın çok ileri gittiğini savunuyor.

Sektör liderleri ve eski yetkililer, anlaşmanın MP’ye haksız bir avantaj sağlayarak rakiplerini alt etmesine ve piyasayı bozmasına yol açacağından endişe ediyor. Rakip bir şirketin yöneticisi, “yüksek maliyetli” operasyonun devlet destekli endüstrinin “Çin modelini” kopyalama riski taşıdığını söyledi.

MP, Pentagon ile yapılan anlaşmayı, ABD’nin yerli nadir toprak endüstrisi geliştirme ve Pekin’e olan küresel bağımlılığı kırma çabalarında önemli bir adım olarak nitelendirdi.

Apple, iPhone’larda ve bilgisayarlarda kullanılacak MP’nin mıknatıslarını satın almak için 200 milyon dolar ön ödeme yapacağını açıkladı.

Nadir toprak elementleri, modern imalat ve elektrikli otomobillerden savaş uçaklarına kadar yüksek teknoloji endüstrilerinde kullanılan mıknatıslar için hayati öneme sahip.

Benchmark Mineral Intelligence, geçen yıl yaptığı açıklamada, düşük piyasa fiyatlarının batıdaki nadir toprak projeleri hayata geçirilmesini engellediğini belirtti.

Boise State Üniversitesinde öğretim üyesi ve eski Beyaz Saray yetkilisi David Abraham, MP anlaşmasının birkaç “tuhaflık” içerdiğini, özellikle de ABD hükümetinin bir gecede nadir toprak elementi neodimyum-praseodimyum (NdPr oksit) pazarında baskın “etki” haline gelmesinin dikkat çekici olduğunu söyledi.

Mıknatıslarda kullanılan NdPr’ın taban fiyatı, kilogram başına 110 dolar olarak belirlendi. Bu rakam, mevcut piyasa fiyatı olan yaklaşık 60 doların neredeyse iki katı. Garanti, MP’nin 10 yıl boyunca üreteceği tüm NdPr’ı kapsıyor.

Abraham, ABD hükümeti hakkında, “Çok fazla malzeme stoklayacaklar,” dedi ve NdPr pazarının küçük olduğunu ekledi.

Eski bir savunma bakanlığı yetkilisi, garantinin MP’nin “ticari ihalelerde düşük teklif vermesine ve tüm marjını hükümetin karşılamasına güvenmesine” olanak tanıyacağını söyledi.

MP yorum yapmaktan kaçındı, ancak anlaşma gereği satış fiyatlarını en üst düzeye çıkarmak için “ticari olarak makul çabayı” gösterme yükümlülüğü bulunuyor.

Şirket, geçen yıl gelirlerinin çoğunu oluşturan kısmen devlet sermayeli Çinli şirket Shenghe’ye satışlarını da durduracak ama Shenghe hissedar olarak kalmaya devam edecek.

MP şu anda ticari ölçekte mıknatıs üretmiyor, fakat ABD, şirketin henüz inşa edilmemiş tesisinde kendi NdPr’ını kullanarak üreteceği yaklaşık 7.000 ton mıknatısı on yıl boyunca satın alacağını garanti etti. Sektörün deneyimli isimleri, bu miktarın ABD’nin savunma talebini çok aştığını söylüyor.

Sektördeki tedirginliğe rağmen, nadir toprak elementleri anlaşması Washington’da iki partinin desteğini aldı. Eski donanma müsteşarı ve şu anda danışmanlık şirketi Beacon Global Strategies’de çalışan Erik Raven, bunun “iş dünyası geçmişi ağır basan Pentagon liderlerinin işleri farklı şekilde yapacağının sinyali” olduğunu söyledi.

Bir ABD savunma yetkilisi, Pentagon’un “kritik nadir toprak mıknatıslarının üretimini kurma ve sürdürmedeki zorlukları hesaba katmak için bu anlaşmaya benzersiz bir yaklaşım seçtiğini” söyledi.

Ona göre anlaşma, “kritik savunma yeteneklerine erişimi sağlarken, ticari olarak domine edilmiş bir pazar alanının doğasında var olan riski de paylaşacak.”

Eski bir üst düzey ABD savunma yetkilisi, Pentagon söz konusu olduğunda, şirketlerin “hak ettiklerini düşündükleri bir şeyi alamadıklarında şikayet etmelerinin” tipik bir davranış olduğunu söyledi.

Bu yıl Çin’in belirli nadir toprak elementleri ve mıknatıslara ihracat kısıtlamaları getirmesiyle sorun aciliyet kazandı ve kıtlık endişeleri arttı ve Batılı üreticiler arasında bir yarış başladı.

Amerika

Hackerlar, Meta AI’ı “kandırarak” kullanıcı hesaplarını ele geçirdiler

Yayınlanma

Bilgisayar korsanlarının, Meta’nın yapay zeka destek ekibini (Meta AI) ünlü hesapları ele geçirmelerine yardım etmeleri için “kandırdığı” ortaya çıktı.

Henüz kaç hesabın etkilendiği belli değil ama mağdurlar arasında Barack Obama’nın Beyaz Saray hesabı, ABD Uzay Kuvvetleri’nin başçavuşu ve güvenlik araştırmacısı olan eski bir Meta çalışanı da bulunuyor gibi görünüyor.

Hackerların sosyal medya paylaşımlarının da gösterdiği gibi, Meta’nın sohbet robotunu kandırmak şaşırtıcı derecede kolaydı.

404 Media’ya göre, hackerlar ilk olarak bir VPN kullanarak kendilerini hedef hesap sahibinin bulunduğu coğrafi bölgedeymiş gibi gösterdiler ve böylece otomatik hesap korumalarını atlattılar.

Ardından, Meta AI Destek Asistanı’ndan hesaba yeni bir e-posta adresi eklemesini istediler ve botun bir kod göndermesini sağladılar.

Kodu ele geçiren hacker, şifre sıfırlama talebinde bulunabildi; bot da bunu yeni e-posta adresine göndererek hesabın kontrolünü devretti.

Fakat bot artık hackerlara kapılarını ardına kadar açmayacak. Dün bir Meta sözcüsü, sorunun “çözüldüğünü ve etkilenen hesapları güvence altına aldıklarını” söyledi.

Botun yaptığı bu hata, önemli iş fonksiyonlarını yapay zeka ajanlarına devretme gibi giderek yaygınlaşan uygulamanın risklerini ortaya koyuyor.

Instagram, birçok kullanıcının hesabının ele geçirilmesine yol açan güvenlik sorununu çözdüğünü açıkladı.

Hafta sonu boyunca, Reddit’teki birçok kullanıcı Instagram hesaplarının ele geçirildiğini iddia etti ve X’teki bir dizi kullanıcı da benzer hesap ele geçirme olaylarına karşı uyarıda bulundu.

Güvenlik araştırmacısı Jane Wong, kendi Instagram hesabının da ele geçirildiğini söyledi.

Wong, “Şifrem benden habersiz değiştirildi ve dün boyunca farklı şifre sıfırlama girişimleri aldım. Oldukça endişe verici,” dedi.

Okumaya Devam Et

Amerika

Trump, yapay zeka kararnamesini imzaladı

Yayınlanma

ABD Başkanı Donald Trump, yapay zeka şirketlerinden, modellerin tam olarak piyasaya sürülmeden önce yeteneklerini değerlendirmek üzere federal hükümete modeller sunmalarını talep eden bir başkanlık emri imzaladı.

Emirde, şirketlerden gönüllülük esasına dayalı olarak, bir modelin “gelişmiş siber yeteneklerini” değerlendirmek ve modelin “kapsam dahilindeki öncü model” olarak kabul edilip edilmeyeceğini belirlemek üzere bir karşılaştırmalı değerlendirme sürecine katılmaları isteniyor.

Ardından, şirketlerin bu modelleri daha geniş bir kitleye sunmayı planladıkları tarihten en fazla 30 gün önce bu modellere erişim talep ediyor ve hükümetin erken erişim hakkı alacak “güvenilir ortakları” seçmesine olanak tanıyor.

Kararnamede şöyle deniyor.

“Bu bölümdeki hiçbir hüküm, sınır modeli dahil olmak üzere yeni yapay zeka modellerinin geliştirilmesi, yayınlanması, piyasaya sürülmesi veya dağıtımı için zorunlu bir hükümet lisanslama, ön onay veya izin şartı oluşturulmasına yetki verdiği şeklinde yorumlanamaz.”

Trump, o dönemde gazetecilere verdiği demeçte, önde gelen teknoloji şirketlerinin CEO’larıyla imza törenini “kararnamenin bazı yönlerini beğenmediği”için ertelediğini söylemişti.

Somut ayrıntılar açısından yetersiz olan salı günkü kararname, ABD’deki yapay zeka geliştirme çalışmaları için kritik bir anda yayınlandı.

Pazartesi günü Anthropic, Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonuna halka arz için gizli başvuruda bulunduğunu açıkladı. Rakip OpenAI da bu yıl içinde olası bir halka arz için hazırlıklarını sürdürüyor.

SpaceX, kendi AI laboratuvarı SpaceXAI’nin sahibi olarak, her ikisini de halka arz konusunda geride bırakmaya hazırlanıyor. Şirketin değerini 1 trilyon doların çok üzerine çıkarabilecek halka arzın önümüzdeki hafta gerçekleşmesi bekleniyor.

AI patlaması sırasında servetlerin hızla arttığı teknoloji sektörü, Beyaz Saray’ın AI konusundaki tutumunda merkezi bir rol oynadı.

Musk’ın uzun süredir müttefiki olan risk sermayedarı David Sacks, bu yılın başlarında görevine son verilene kadar ilk kripto ve yapay zeka sorumlusu olarak görev yaptı. 

Fakat Sacks’ın, Musk ve Meta CEO’su Mark Zuckerberg ile birlikte geçen ay Trump yönetimini arayarak, başkanın imzalamaya hazırlandığı önceki yapay zeka başkanlık kararnamesine karşı lobi yaptığı bildirildi.

Salı günkü kararname, Anthropic’in yazılımdaki zayıflıkları ve güvenlik açıklarını tespit etmede üstün bir model olan Claude Mythos Preview’u duyurarak bu yılın başlarında hükümet yetkililerini ve Wall Street’i şaşırtmasının ardından geldi.

Şirket, Project Glasswing adlı siber güvenlik girişiminin bir parçası olarak bu modelin kullanıma sunulmasını seçkin bir grup şirketle sınırladı ve bu girişimi salı günü genişletti.

Mythos’un piyasaya sürülmesi, Anthropic ile Beyaz Saray Özel Kalem Müdürü Susie Wiles ve Hazine Bakanı Scott Bessent dahil olmak üzere Trump yönetiminin üst düzey üyeleri arasında birkaç yüksek profilli toplantı düzenlenmesine yol açtı.

Trump’ın yapay zeka kararnamesi, yönergeler ve diğer kılavuzların geliştirilmesi için çeşitli zaman dilimlerini özetliyor ve özellikle Savunma Bakanlığı’ndan bilgi sistemlerinin siber savunmasına öncelik vermesini istiyor.

Savunma Bakanlığı, Mythos’u piyasaya sürmeden kısa bir süre önce bu girişimi bir tedarik zinciri riski olarak nitelendirerek, Anthropic’in öncü modellerinden aktif olarak uzaklaşmaya çalıştı.

Bu tanımlama, Anthropic’in ABD ulusal güvenliğini tehdit ettiği anlamına geliyor ve savunma müteahhitlerinin kurumla yaptıkları çalışmalarda şirketin teknolojisini kullanmalarını yasaklıyor.

Anthropic, bu tanımlamayı geri aldırmak için Trump yönetimine dava açtı ve bu dava halen devam ediyor.

Okumaya Devam Et

Amerika

SpaceX 75 milyar dolarlık rekor halka arza hazırlanıyor

Yayınlanma

Elon Musk’ın sahibi olduğu havacılık ve uzay şirketi SpaceX, hisse başına 135 dolar sabit fiyat belirleyerek gerçekleştireceği halka arzla rekor düzeyde 75 milyar dolar toplamayı planlıyor. Reuters’ın haberine göre şirket, bu adımla piyasa değerini 1,75 trilyon dolara ulaştırmayı hedefliyor.

Milyarder Elon Musk’ın sahibi olduğu SpaceX şirketi, hisse başına 135 dolar sabit fiyat belirleyerek gerçekleştireceği halka arzla rekor düzeyde 75 milyar dolar toplamayı planlıyor. Reuters ajansının konuya aşina bir kaynağa dayandırdığı haberine göre şirket, bu süreçte 555,6 milyon adet hisse satmayı amaçlıyor ve toplam piyasa değerinin 1,75 trilyon dolara ulaşmasını bekliyor.

Bu halka arzın borsa tarihindeki en büyük işlem olabileceği ve ardından yapay zeka devleri OpenAI ile Anthropic’in de izlemesi beklenen büyük ölçekli yeni bir halka arz dalgasına öncülük edebileceği belirtiliyor.

Sabit fiyatlı halka arz, bir şirketin talep toplama süreci başlamadan önce hisse başına kesin değeri önceden duyurduğu bir fiyatlandırma yöntemi. Bu fiyat, şirketin analistleri ve yetkilendirilmiş aracı kurumlar tarafından finansal göstergeler, piyasa koşulları ve rakip analizleri temel alınarak hesaplanıyor. Yatırımcılar bu arza katılırken doğrudan belirlenen bu fiyat üzerinden talep iletiyor; talebin arzı aşması durumunda hisseler, genellikle bireysel küçük yatırımcılara öncelik verilerek katılımcılar arasında dağıtılıyor.

Reuters, yatırımcı sunumları yapılmadan ve talep toplama defteri oluşturulmadan önce sabit bir fiyat belirlenmesinin piyasa teamülleri açısından sıra dışı bir adım olduğunu aktardı.

Şirketler genellikle talebe göre fiyatı ayarlayabilmek amacıyla belirli bir fiyat aralığı ilan etmeyi tercih ediyor.

ABD merkezli hukuk firması Wilson Sonsini Goodrich & Rosati’nin kıdemli ortağı Weiheng Chen konuya ilişkin değerlendirmesinde, “Musk, kendi takipçi kitlesinde işe yarayan ‘ister al ister bırak’ yaklaşımını uyguluyor. Piyasa koşulları ve sektörde karşılaştırılabilecek başka bir şirketin bulunmaması göz önüne alındığında bu makul bir adım” dedi.

SpaceX’in yatırımcı turları kapsamındaki tanıtım faaliyetleri (roadshow) 4 Haziran Perşembe günü başlayacak.

Halka arzın tamamen birincil piyasa halka arzı olarak yapılandırılması, yani elde edilecek tüm gelirlerin doğrudan şirkete aktarılması ve mevcut hissedarların kendi paylarını satamaması bekleniyor. Kurucu Elon Musk’ın da halka arzın ardından 366 gün boyunca SpaceX hisselerini elinde tutma zorunluluğu bulunuyor.

Şirket halka arz gelirini yapay zeka ve Starlink yatırımlarında kullanacak

Halka arzdan elde edilecek fonlar, şirketin yapay zeka bilgi işlem kaynaklarının genişletilmesinde ve Starlink uydu ağının büyütülmesinde kullanılacak.

SpaceX, bu yılın başlarında Elon Musk’ın yapay zeka girişimi xAI ile bir ortaklık kurmuş, bu süreçte roket şirketine 1 trilyon dolar, Grok adlı sohbet robotunun geliştiricisine ise 250 milyar dolar değer biçilmişti.

Finansal tablolara göre SpaceX, bir önceki yıl elde ettiği 791 milyon dolarlık kârın ardından, 2025 yılında 4,94 milyar dolar net zarar bildirdi.

Nasdaq borsasında “SPCX” koduyla işlem görmeyi hedefleyen SpaceX’in borsaya ilk adımını 12 Haziran’da atması bekleniyor. Goldman Sachs, Morgan Stanley, BofA Securities, Citigroup ve J.P. Morgan süreçte ortak lider aracı kurumlar (joint bookrunners) olarak görev alıyor.

Bank of America’nın Asya-Pasifik bölgesindeki eski küresel sermaye piyasaları eş başkanı Craig Coben sürece ilişkin olarak, “Tarihin en çok beklenen halka arzı konumundaysanız, yatırımcılardan kendi sürecinize uyum sağlamalarını isteyebilirsiniz; tersini yapmak zorunda kalmazsınız” değerlendirmesinde bulundu.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English