Bizi Takip Edin

Diplomasi

İddia: Ermenistan ve Azerbaycan, Washington’da barış anlaşması imzalayacak

Yayınlanma

Middle East Eye’a (MEE) konuşan kaynaklara göre, Ermenistan ve Azerbaycan liderleri bu hafta Washington’da ABD Başkanı  Trump’ın arabuluculuğunda barışa yönelik bir mutabakat zaptı imzalayacak. Anlaşmanın önündeki en büyük engel olarak görülen Zengezur Koridoru’na ilişkin ihtilaflar sürerken, haberin Erivan ve Washington’un ortak askeri tatbikat düzenleyeceğini açıklamasının ardından gelmesi dikkat çekti.

Middle East Eye‘a (MEE) 4 Ağustos’ta konuşan kaynaklara göre, Ermenistan ve Azerbaycan bu hafta Washington’da ABD Başkanı Donald Trump’ın arabuluculuğunda bir mutabakat zaptı imzalayacak.

Kaynaklar, “Trump, imza töreni için Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan’ı Beyaz Saray’da ağırlayacak,” dedi ve mutabakat zaptının “barış arayışına bağlı kalmayı” hedeflediğini belirtti. İki yetkili, temmuz ayında Abu Dabi’de bir araya gelmişti.

Kaynaklar, liderlerin Washington’daki toplantıda bir barış anlaşması taslağından ziyade “niyet mektubu” imzalamalarının beklendiğini ifade etti.

MEE’ye konuşan üçüncü bir kaynak, “Azerbaycan Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov, pazartesi günü Türk mevkidaşı Hakan Fidan’ı arayarak zirve hakkında bilgi verdi. Fidan, Bayramov ile ikili ve bölgesel konuları görüştü,” diye konuştu.

Anlaşmazlığın merkezinde Zengezur Koridoru var

İki ülke arasındaki temel anlaşmazlık konularından biri, 2020’deki Dağlık Karabağ savaşının ardından Rusya’nın arabuluculuğundaki ateşkes kapsamında gündeme gelen Zengezur Koridoru planı.

Plan, Azerbaycan ile dış toprağı olan Nahçıvan’ı birbirine bağlamak için Ermenistan topraklarında, İran sınırı boyunca bir ulaşım koridoru kurulmasını öngörüyor.

Bakü, anlaşmayı kendi kontrolü altında, güney Ermenistan üzerinden güvenli ve kesintisiz bir koridor için yeşil ışık olarak yorumlarken, Erivan ise tüm güzergâhların tamamen Ermenistan’ın egemenliğinde kalması gerektiğinde ısrar ediyor.

İran, Zengezur Koridoru’nu, ABD, İsrail, NATO ve pan-Türkist hareketler tarafından yönetilen ve İran’ın ulusal güvenliğini baltalamayı amaçlayan “daha geniş projeler için bir kılıf olarak kullanılan” jeopolitik bir plan olarak nitelendiriyor.

Ermenistan Cumhurbaşkanı: Sünik’in kapılarını açmalıyız

Koridorun ABD’ye devredileceği iddiası

Yakın tarihli bir habere göre Erivan, Bakü ve Washington, Ermenistan’ın koridoru 99 yıllığına ABD’ye devretmesi konusunda anlaştı.

Bu durum, kritik bir ulusal toprağın fiilen ABD’li özel askeri şirketlere teslim edilmesi ve Azerbaycan’ın Nahçıvan ile Türkiye’ye engelsiz erişiminin kolaylaştırılması anlamına geliyor.

Geçen ay Ermenistan, ABD elçisi Tom Barrack’ın koridorun bir ABD şirketine kiralanması yönündeki teklifini reddetmişti. Nahçıvan’ın kuzeyinde sınırı bulunan Ermenistan’ın bu adımı dikkat çekmişti.

Kaynaklar MEE’ye, “Türkiye başlangıçta hem Ermenistan hem de Azerbaycan tarafından onaylanan özel bir şirketin koridoru yönetmesi fikrini önerdi. Ancak Ermeni tarafı, şirketin koridorun Nahçıvan tarafında da faaliyet göstermesini talep etti ki bu Bakü için kabul edilemezdi,” dedi.

Ortak askeri tatbikat kararı

Mutabakat zaptı haberi, Ermenistan Savunma Bakanlığının, Erivan ve Washington’un 12-20 Ağustos tarihleri arasında Ermenistan’da ortak askeri tatbikat düzenleyeceğini teyit etmesinin ardından geldi.

Eagle Partner adlı tatbikatın barışı koruma operasyonları ve tıbbi tahliye protokollerine odaklanacağı bildirildi.

Öte yandan Ermeni ve Azerbaycanlı yetkililer, Mart 2025’te yaptıkları açıklamada, iki ülke arasındaki on yıllardır süren ihtilafı sona erdirmeyi amaçlayan kapsamlı bir anlaşma metni üzerinde uzlaştıklarını söylemişti.

Diplomasi

UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Yayınlanma

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.

FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.

Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.

UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.

Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.

Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.

Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.

Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.

Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.

Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.

Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.

En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.

POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

Yayınlanma

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.

Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.

Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.

Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.

ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.

Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.

Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.

Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.

Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.

Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.

GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.

Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Yayınlanma

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.

Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.

The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.

ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.

Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu

Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.

Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.

Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.

Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.

Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English