Diplomasi
Türkiye, ABD yaptırımları sonrası Rusya’dan petrol alımını azaltıyor

ABD’nin yaptırımları sonrası Türkiye’deki rafineriler, Rusya’dan petrol alımını azaltarak Irak ve Kazakistan’a yöneldi. Reuters’ın haberine göre SOCAR ve Tüpraş alternatif kaynak arayışına girerken, Türkiye üzerinden Avrupa’ya giden Rus doğalgazı akışında ise artış yaşanıyor.
Türkiye’deki petrol rafinerileri, ABD’nin yaptırımlarının ardından Rusya’dan ham petrol alımını azaltarak Irak ve Kazakistan’dan ithalatı artırdı.
Reuters haber ajansının konuya aşina kaynaklara dayandırdığı habere göre bu gelişme, ABD, Avrupa Birliği ve İngiltere’nin, Moskova’nın Ukrayna’daki savaşı nedeniyle Rusya’nın petrol sektörüne yaptırım uygulamaya başlamasının ardından yaşandı.
Büyük rafineriler alternatif arayışında
Reuters‘a göre, Azerbaycan devlet şirketi SOCAR’a ait olan Türkiye’nin en büyük rafinerilerinden SOCAR Türkiye Ege Rafinerisi, aralık ayında teslim edilmek üzere Irak, Kazakistan ve Rusya dışındaki diğer üreticilerden dört parti ham petrol satın aldı.
Bir diğer büyük Türk rafinerisi olan Tüpraş da Rusya dışından petrol alımlarını artırıyor. Bu alımlar arasında, Rusya’nın Ural markasına benzer nitelikteki Irak menşeli petrol de bulunuyor.
Reuters‘ın kaynakları, iki büyük rafineriye sahip Tüpraş’ın, tesislerinden birinde Rus petrolü ithalatını yakında tamamen durdurabileceğini belirtti.
Bunun yanı sıra şirket, ilk kez Brezilya’dan petrol satın alırken, kasım ayı başında Angola’dan ikinci parti Mostarda petrolünü bekliyor.
Türkiye, Rus petrolünün en büyük alıcılarındandı
Türkiye, Çin ve Hindistan ile birlikte Rus petrolünün en büyük alıcılarından biri konumundaydı.
Reuters kaynaklarına göre Türkiye, kasım ayında günde 141 bin varil Irak petrolü alacak. Bu rakam, ekim ayındaki 99 bin varil ve bu yılın ortalaması olan 80 bin varilin üzerinde.
Buna karşılık, ekim ayına kadar Türkiye’nin petrol ithalatının yüzde 47’sini, yani günde 317 bin varili Rus petrolü oluşturuyordu.
ABD Başkanı Donald Trump, 22 Ekim’de Kremlin’in Ukrayna’daki savaşı durdurmayı reddetmesi üzerine Rusya’nın en büyük iki petrol şirketi Rosneft ve Lukoil ile bu şirketlere bağlı 34 kuruluşa yaptırım uygulamıştı.
ABD Hazine Bakanlığı, yaptırım listesindeki şirketlerle mevcut işlemlerin tamamlanması için bir ay süre tanımıştı.
Petroldeki düşüşe rağmen doğalgaz akışı arttı
Gazprom’un Türk Akımı boru hattının bir kolu üzerinden Avrupa’ya yaptığı doğalgaz sevkiyatı ise ekim ayında arttı.
Bu bilgi, Avrupa Gaz Taşıma Sistemleri Operatörleri Ağı’nın (ENTSOG) internet sitesinde 1 Kasım’da yayımlanan verilerle doğrulandı.
Verilere göre, ekim ayında Türkiye-Bulgaristan sınırındaki Strandja 2 / Malkoçlar giriş noktasından 17.403 GWh gaz geçti.
Bu miktar, eylüle göre yüzde 8,7, Ekim 2024’e göre ise yüzde 13’lük bir artışa işaret ediyor.
Yıl başından bu yana bu güzergâh üzerinden sevk edilen toplam gaz miktarı 152.000 GWh’ye ulaştı. Bu da geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 7,5’lik bir artış anlamına geliyor.
Türk Akımı’nın Avrupa kolu, Kuzey Akım sabotajı ve Ukrayna ile Yamal-Avrupa boru hattı üzerinden Rusya’nın doğalgazı transitinin durmasının ardından Gazprom’un Avrupa’ya boru hattıyla gaz ulaştırdığı tek güzergâh olma özelliğini taşıyor.
Türkiye ve Rusya’yı Mavi Akım boru hattı da birbirine bağlıyor ancak bu hattan gelen gaz yalnızca Türkiye’nin iç pazarına veriliyor.
AB’nin hedefi Rus gazından tamamen kurtulmak
Avrupa Birliği, 1 Ocak 2028’e kadar Rusya’nın doğalgazından bütünüyle vazgeçmeyi hedefliyor.
Rusya’dan gelen sıvılaştırılmış doğalgazdan (LNG) ise 1 Ocak 2027’ye kadar vazgeçilmesi planlanıyor.
Bakan Bayraktar: ABD’nin talebine rağmen Rusya’dan gaz ve petrol alımı sürecek
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını7 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi4 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını7 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Avrupa6 gün önce‘Yeraltı ülkesi’ geri geliyor: İsviçre sığınaklarında yeni ‘savaş düzenlemesi’









