Moskova Borsası, 27 Temmuz’dan itibaren 23 yabancı menkul kıymet için fiyat sabitlemesi hesaplayıp yayımlayacak. Borsa, bu göstergeleri ilerleyen dönemde ABD şirketlerinin hisselerine dayalı türev finansal ürünlerin oluşturulmasında kullanmayı planlıyor. Platform, hesaplamalarda yurt dışı borsalardaki işlem fiyatlarını esas alacağını açıkladı.

Moskova Borsası, 27 Temmuz’dan itibaren yabancı menkul kıymetlere ilişkin fiyat sabitlemelerini hesaplayıp yayımlayacak.

Borsa, ilerleyen dönemde bu göstergeleri türev finansal ürünlerin oluşturulmasında kullanmayı hedefliyor. İlk aşamada 23 yabancı menkul kıymet için fiyat sabitlemesi yayımlanacak.

Listede Apple, Tesla, SpaceX ve Amazon gibi büyük şirketlerin hisseleri ile SPDR S&P 500 ETF Trust (SPY) ve Invesco QQQ Trust, Series 1 (QQQ) fonları da yer alıyor.

Borsa, fiyat sabitlemelerini yurt dışı borsalarda işlem gören yabancı menkul kıymetlerin işlem fiyatlarına dayanarak hesaplayacak.

Sabitleme değeri, hesaplama sıklığına uygun işlemler arasından seçilen ve hesaplama anından önceki 60 saniyelik ortalama dönemine giren fiyatların aritmetik ortalamasıyla belirlenecek.

Fiyat sabitlemeleri, ana işlem seansı boyunca her 15 saniyede bir hesaplanacak. İlave işlem seanslarının düzenlendiği günlerde aynı uygulama bu seanslarda da sürecek.

Fiyat sabitlemesi, hisse senedi, döviz, kıymetli maden veya başka bir finansal varlık için piyasanın kabul ettiği ortak referans fiyatı niteliğindeki finansal göstergeyi ifade ediyor.

Bu gösterge, vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerine ilişkin hesaplamalarda esas alınıyor.

Moskova Borsası Türev Piyasalar Genel Müdürü Maria Patrikeyeva, mayıs ayının sonunda RBK Radyo’da yayımlanan “Yatırım Saati” programında, borsanın gelecekte ABD şirketlerinin hisselerine dayalı nakdi uzlaşılı vadeli işlem sözleşmelerini işleme açabileceğini söylemişti.

Patrikeyeva, bu plan için herhangi bir takvim paylaşmamıştı.

Moskova Borsası, 2024 yılında yabancı menkul kıymetlere dayalı vadeli işlem sözleşmeleri serisini başlattı. Bu ürün grubunda Alibaba ve Baidu’nun depo sertifikalarına dayalı sözleşmeler yer alırken, haziran ayında Sony, Toyota, JD.com, Novartis ve TSMC gibi şirketlerin hisselerine dayalı yeni sözleşmeler de yatırımcıların erişimine açıldı.

Borsanın vadeli işlemler piyasasında bugün yabancı menkul kıymetler ile ABD, Güney Afrika, Arjantin, Çin ve Brezilya gibi ülkelere odaklanan ETF’lere dayalı 30’dan fazla vadeli işlem sözleşmesi işlem görüyor.

Wildberries’in Üst Yöneticisi Tatyana Kim, İHA saldırılarında zarar gören depolardaki ürünler için satıcılara ilk tazminat ödemelerinin başladığını açıkladı. İlk etapta 88 bini aşkın küçük ölçekli satıcının bir gün içinde ödeme alacağı belirtilirken, şirket orta ve büyük satıcılar için yeni destek mekanizmaları hazırladığını da duyurdu. Bu süreçte Yandex Market ve Ozon da sözleşmelerini değiştirerek savaş, İHA saldırıları ve benzeri olağanüstü hallerde satıcıların zararından sorumlu olmayacaklarını hükme bağladı.

Wildberries Üst Yöneticisi Tatyana Kim, Ukrayna’dan yapılan İHA saldırıları esnasında zarar gören lojistik merkezlerinde ürünlerini kaybeden satıcılara yönelik tazminat ödemelerinin başladığını açıkladı.

Kim, çarşamba günü Telegram kanalında yaptığı paylaşımda, “Bugün, Elektrostal’da zarar gören ürünleri olan satıcılara ilk ödemeleri başlatıyoruz” ifadelerini kullandı.

Kim’in aktardığına göre ilk aşamada destek, “en küçük ve en az korunan girişimciler” olarak tanımladığı 88 binden fazla satıcıya ulaşacak. Bu grubun ödemelerinin bir gün içinde hesaplara geçmesi öngörülüyor.

Şirket, Ostorojno, Novosti’ye yaptığı açıklamada saldırılarda kaybedilen ürünlerin bedelinin de “en kısa sürede” karşılanacağını bildirdi.

Cumartesi gününden bu yana Ukrayna Silahlı Kuvvetleri’nin saldırılarında Wildberries’in Podolsk, Tambov Bölgesi’ndeki tesisleri, Krasnodar ve Stavropol’deki lojistik merkezleri de isabet aldı.

Şirket, özellikle Moskova yakınlarındaki Elektrostal ile Tambov Bölgesi’ndeki Kotovsk’ta depo alanları ve ürünlerde oluşan zararın en az 180 milyar ruble düzeyinde olduğunu değerlendiriyor. Bu tutar, Wildberries’in 2025 yılı toplam 175 milyar rublelik kârını da aşıyor.

Kim daha önce satıcıların zararını karşılayacaklarını açıklamış olsa da, Pravovaya Pomoşç hukuk firmasının yönetici ortağı Aleksandr Tarasenko, şirketin son dönemde “garip” davrandığını söylemişti.

Tarasenko, yanan depolarda kalan stoklara ilişkin raporların satıcıların kişisel hesaplarından kaldırıldığını, bunun da tazminat alma beklentisini zayıflattığını savundu.

Wildberries Basın Servisi ise tazminatların yanı sıra girişimciler için kapsamlı destek paketi hazırladıklarını açıkladı. Şirket, bölgesel depolara yapılan transit sevkiyat ücretlerini kaldıracağını, depolama ücretlerinde indirim uygulayacağını, lojistik maliyetlerini belirleyen bölgesel endeksleri sabitleyeceğini ve bazı satış modellerinde tüketicilere sunulan indirimleri kendi bütçesinden artıracağını bildirdi.

Ayrıca WB Bank’ın kredi kullanan müşterilere geri ödeme ertelemesi ve ilave destek imkanları sunacağı kaydedildi.

Rus e-ticaret devi Wildberries depolarına İHA saldırısı: Zarar devasa

“Ürünler depodaymış gibi ödeme yapılacak”

Kim, düzenlediği basın toplantısında orta ve büyük ölçekli satıcılara yönelik destek mekanizmalarının henüz hazırlık aşamasında olduğunu söyledi.

Şirketin üzerinde çalıştığı temel araçlardan birinin “satış simülatörü” olduğunu belirten Kim, sistemi şöyle anlattı:

“Sanki ürünler depoda satılmaya devam ediyormuş gibi ödeme yapılacak. Aynı hızla, aynı fiyatlarla, aynı indirimlerle; yani depolarda olsalardı nasıl satılacaklarsa o şekilde.”

Kim ayrıca şirket yönetiminin satıcılara vergi kolaylıkları sağlanması amacıyla Rusya Federal Vergi Servisi ile görüşmeler yürüttüğünü söyledi ve “Şirket satıcıları yalnız bırakmayacak” dedi.

Yandex Market ve Ozon sözleşmelerini değiştirdi

Verstka’nın haberine göre Yandex Market, 20 Temmuz Pazartesi günü “ürün tekliflerinin yayımlanmasına ilişkin” sözleşmesini güncelledi.

İlk Wildberries lojistik merkezlerine yönelik saldırılardan iki gün sonra yürürlüğe giren yeni düzenleme, mücbir sebep hükümlerini genişletti ve şirketi olağanüstü durumlarda satıcılara karşı yükümlülüklerini kısmen veya tamamen yerine getirmemekten sorumlu olmaktan çıkardı.

1 Temmuz tarihli önceki sözleşmede olağanüstü durumların ayrıntılı listesi yer almıyor, mücbir sebep halinde sorumluluktan hem platform hem de satıcı muaf tutuluyordu.

Yeni metne göre ise Yandex Market, “silahların, askeri araçların, hava araçlarının (İHA’lar dahil), mühimmatın ve bunların parçalarının kullanılması, etkisi, düşmesi, fırlatılması veya devreye girmesinden kaynaklanan her türlü sonuç” nedeniyle oluşacak kayıpları tazmin etmekle yükümlü olmayacak.

Sözleşmede bombardımanlar, patlamalar, patlama ve ses dalgaları, terör eylemleri ile askeri faaliyetler de mücbir sebep kapsamına alındı.

Ozon da daha önce sözleşmesini değiştirerek 1 Temmuz’dan itibaren askeri faaliyetler, İHA’ların veya parçalarının etkisi, terörle mücadele operasyonu rejimi, bombardımanlar ve patlamalar gibi nedenlerle doğan taleplerden sorumlu olmayacağını hükme bağladı.

Wildberries de ay başında satıcı sözleşmesini güncelleyerek mücbir sebep kapsamını genişletmiş ve fiilen İHA saldırılarını, kaybolan ürünler için tazminat ödememe hakkı tanıyan bir mücbir sebep hali olarak tanımlamıştı.

Şirket, 18 Temmuz’da Kotovsk ve Elektrostal’daki lojistik merkezlerinde çıkan büyük yangınların ardından bir gün içinde depo kapasitesinin yaklaşık yüzde 10’unu kaybetti.

Son bir hafta içinde Podolsk, Krasnodar ve Stavropol’deki depolar da saldırılara hedef oldu. Tatyana Kim, satıcılara ve hayatını kaybeden ya da yaralanan çalışanların ailelerine destek sözü verdi.

Yandex Market’in yeni sözleşmesinden ayrıca, mücbir sebep ortaya çıktığında platformun “diğer tarafı derhal bilgilendirme ve bu koşulların varlığını teyit etme” yükümlülüğünü düzenleyen hüküm de çıkarıldı.

Rusya’da Wildberries depolarına yönelik İHA saldırılarında bilanço ağırlaştı

18 Temmuz’dan bu yana Rus e-ticaret devi Wildberries’in Tambov, Moskova, Krasnodar ve Stavropol bölgelerindeki lojistik merkezleri insansız hava aracı saldırılarının hedefi oldu. Saldırılarda ölen ve yaralananlar olurken şirket, lojistik ağını yeniden düzenlediğini, platformun kesintisiz çalıştığını ve satıcılara destek mekanizması hazırladığını açıkladı.

18 Temmuz gecesinden itibaren Rus e-ticaret devi Wildberries’e ait bir dizi lojistik merkezine insansız hava aracı saldırıları düzenlendi.

Şirketin Tambov, Moskova, Krasnodar ve Stavropol bölgelerindeki tesisleri farklı tarihlerde hedef olurken, saldırılar can kayıplarına, yaralanmalara ve geniş çaplı maddi hasara yol açtı.

Kotovsk’taki tesiste yedi çalışan hayatını kaybetti

18 Temmuz gecesi insansız hava araçları, Tambov bölgesindeki Kotovsk’ta yer alan Wildberries lojistik merkezini vurdu. Saldırıda şirketin yedi çalışanı yaşamını yitirdi, 23 kişi hastaneye kaldırıldı.

Wildberries’in kurucusu Tatyana Kim, deponun 23 Temmuz’da yeniden faaliyete geçeceğini açıkladı. Tesiste bulunan ürünlerin de yeniden satışa sunulacağını bildirdi.

Kotovsk Endüstri Parkı’ndaki lojistik kompleksi Mayıs 2025’te hizmete girmişti. Toplam 108 bin metrekare alana sahip tesisin tam kapasiteye ulaştığında yaklaşık 54 milyon ürün depolaması planlanıyordu.

Elektrostal’daki yangın üç gün sürdü

Aynı gece Moskova bölgesindeki Elektrostal’da yer alan Wildberries lojistik kompleksine düşen insansız hava aracı parçaları büyük yangına yol açtı. Yangın depo alanlarının bir bölümünü sardı ve üç gün boyunca devam etti. Şirket, yangının tamamen 21 Temmuz akşamı söndürüldüğünü duyurdu.

Moskova Bölgesi Valisi Andrey Vorobyov, saldırıda bir kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı. Ölen kişinin Wildberries çalışanı olup olmadığına ilişkin bilgi paylaşılmadı.

Elektrostal’daki tesis, ürünlerin işlenmesi, yüklenmesi ve boşaltılması için kullanılan Wildberries ayrıştırma merkezi olarak faaliyet gösteriyor.

Kırgızistan Ekonomi ve Ticaret Bakanlığı daha sonra Tambov ve Moskova bölgelerindeki depolara yönelik saldırılar nedeniyle ülkenin hazır giyim sektöründe faaliyet gösteren girişimcilerin de zarar gördüğünü bildirdi.

Rus e-ticaret devi Wildberries depolarına İHA saldırısı: Zarar devasa

Krasnodar ve Nevinnomıssk da hedef oldu

22 Temmuz gecesi insansız hava araçları bu kez Krasnodar’daki Wildberries lojistik kompleksine saldırdı. Çalışanlar tahliye edilirken isabet alan tesiste büyük yangın çıktı ve faaliyetler durduruldu.

Krasnodar Bölgesi Valisi Veniyamin Kondratyev, saldırıda on kişinin yaralandığını açıkladı. Yaralılardan üçünün durumunun ağır, birinin ise orta ağırlıkta olduğu bildirildi. Kondratyev daha sonra hastanede tedavi gören genç bir kadının yaşamını yitirdiğini duyurdu.

İkinci etap tamamlandıktan sonra tesisin alanı 100 bin metrekarenin üzerine çıkmıştı. Genişlemeden önce yaklaşık 77 milyon ürün kapasitesine sahip merkezde ilave alanlarla birlikte yaklaşık 8,5 milyon ürün daha depolanması planlanıyordu.

Aynı saatlerde Stavropol Krayı’ndaki Nevinnomıssk’ın dış kesimlerinde yer alan Wildberries lojistik kompleksi de saldırıya uğradı. Çalışanlar tahliye edildi, tesis geçici olarak faaliyetini durdurdu. Tıbbi yardım talep eden bir kişi hastaneye kaldırıldı.

2024 sonbaharında hizmete giren kompleks 94 bin metrekare alana sahipti. Açıldığı dönemde raf kapasitesi 16,5 milyon ürün olarak açıklanmış, ilerleyen dönemde bunun 45 milyon ürüne çıkarılması öngörülmüştü.

Şirket, 20 Temmuz’da Moskova bölgesindeki Koledino tesisinin de olası saldırı tehdidi nedeniyle tahliye edildiğini, ancak merkezin zarar görmediğini ve çalışmalarını sürdürdüğünü bildirdi.

Şirket lojistik ağını yeniden düzenlediğini açıkladı

Wildberries, saldırıların platformun genel işleyişinde sistematik bir aksaklığa yol açmadığını belirtti. Şirket, lojistik zincirlerini yeniden düzenlediğini, diğer depoların, teslim noktalarının ve hizmetlerin normal biçimde çalışmayı sürdürdüğünü kaydetti. Açıklamaya göre platformda satışta kalan ürünlerin teslimatları da olağan şekilde devam etti.

Şirket ayrıca tahliye sırasında sorun yaşandığı yönündeki haberleri reddetti. Wildberries’e göre acil durum otomasyonu ile erişim kontrol sistemi planlandığı gibi çalıştı ve acil çıkış kapıları otomatik olarak açıldı.

Şirket, önceliklerinin çalışanların güvenliği, yaralılara destek verilmesi ve platformun istikrarlı biçimde faaliyetini sürdürmesi olduğunu vurguladı.

Hayatını kaybedenlerin aileleri ve satıcılar için destek planı

Tatyana Kim, Elektrostal ve Kotovsk saldırılarının ardından hayatını kaybeden çalışanların ailelerine 2’şer milyon ruble, durumu ağır olan yaralılara ise 1’er milyon ruble ödeme yapılacağını açıkladı.

Şirket ayrıca psikolojik destek programı başlattı. Kim’in verdiği bilgiye göre bu hizmetten birkaç yüz çalışan ve aile yakını yararlandı.

Wildberries, satıcıların uğradığı zararın tespit edildiğini de bildirdi. Şirket, olağanüstü durum nedeniyle kaybolan malları tazmin etmekle hukuken yükümlü olmadığını, buna rağmen tazminat kapsamını ve diğer destek tedbirlerini belirleyeceğini açıkladı. Kim, satıcıları “bu sorunla baş başa bırakmayacaklarını” söyledi.

Pazar yerinin kullanıcı sözleşmesine göre Wildberries, yükümlülüklerini mücbir sebepler nedeniyle yerine getiremediği durumlarda sorumluluktan muaf tutuluyor. Bu kapsamda insansız hava aracı saldırılarının sonuçları da mücbir sebep olarak değerlendiriliyor.

Şirket, 19 Temmuz’da ürün depolama ücretlerinde 45 gün süreyle indirim uygulamaya başladı. Bölgesel depolara yönelik transit sevkiyatlarda da yüzde 100 indirim kararı aldı. Kim, bunların “ilk kararlar” olduğunu ve satıcılara yönelik destek mekanizması üzerinde çalışmayı sürdürdüklerini ifade etti.

Kremlin ve soruşturma makamlarından açıklamalar

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Wildberries ve platformdaki satıcıların karşı karşıya olduğu tabloyu “kolay olmayan” bir durum olarak niteledi.

Rus makamlarının küçük işletmelere destek sağlayıp sağlamayacağı sorusunu hükümete yönlendiren Peskov, “Hükümet şirketle temas halinde, bu konuda daha somut bir şey söyleyemem” dedi.

Rusya Soruşturma Komitesi ise Kotovsk ve Elektrostal’daki lojistik merkezlerine yönelik saldırılarla ilgili terör eylemi suçlamasıyla ceza soruşturmaları başlattı.