Diplomasi
Tayvan muhalefet lideri ABD ziyaretine hazırlanıyor

Tayvan’ın muhalefet partisi KMT lideri, Çin gezisinin ardından şimdi de ABD ziyaretine hazırlanıyor.
Tayvan’ın ana muhalefet partisi Kuomintang’ın (KMT) lideri pazartesi günü, Washington çevrelerinin, partisinin savunma konusundaki tutumuna ve Pekin’e eğilimine giderek daha temkinli yaklaştığı bir dönemde, dış politika ve savunma politikası konusundaki yetkinliğini güçlendirmeyi amaçlayan bir ABD turuna çıkacak.
KMT genel merkezine göre Cheng Li-wun’un San Francisco, Boston, New York, Washington ve Los Angeles’ı ziyaret etmesi, ardından 16 Haziran’da Tayvan’a dönmesi planlanıyor.
Ziyareti, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile Pekin’de görüşmesinden yalnızca haftalar sonra gerçekleşiyor. Bu arada KMT milletvekilleri, Tayvan başkanı Lai Ching-te’nin savunma reformlarını aylarca engellemiş, kısa süre önce kabul edilen bütçede ise finansmanın önemli bir bölümünü kesmişti.
Daha küçük bir müttefikiyle birlikte yasama organını kontrol eden KMT, son iki yılda Lai’nin güvenlik ve yönetim gündeminin büyük bölümünü Tayvan’ın çıkarlarına aykırı olduğunu gerekçesiyle engellemeye çalıştı. Bu kilitlenme, ABD’li milletvekilleri ve yetkililerden tekrarlanan eleştiriler gelmesine yol açtı.
Jamestown Foundation Başkanı Peter Mattis, “Cheng’in ABD ziyaretindeki en büyük sınavı, Amerikan hükümetini KMT’nin bir bütün olarak Pekin’in Hong Kong’daki elitleri gibi vekilleri değil, iyi niyetli bir aktör ve Tayvan siyasetinin normal bir parçası olarak görülmesi gerektiğine ikna edip edemeyeceğidir,” dedi.
Mattis, Nikkei Asia’ya yaptığı açıklamada, “ABD’li yetkililer Tayvan’ın savunmasına daha fazla yatırım yapmasını bekliyor, ancak KMT çoğu zaman olumlu bir rol oynamaya çalışmak —ya artan savunma harcamalarını desteklemek ya da Tayvan’ın nasıl savunulacağına ilişkin alternatif ve yapıcı bir vizyon sunmak— yerine engelleme ve mazeret üretme görüntüsü veriyor,” ifadelerini kullandı.
Pazartesi günü yola çıkmadan önce gazetecilere konuşan Cheng, “ABD’deki dostlarımızın, II. Dünya Savaşı’nın başlangıcından bugüne kadar Çin Kuomintang’ının en sadık ve sorumlu aktör olduğunu anlamasını” hedeflediğini söyledi.
Cheng’e göre KMT, “Tayvan Boğazı’nda barışı koruyabilir ve ABD’nin kaçınılabilir bir savaşa dahil olup ABD’nin ulusal çıkarlarına büyük zarar gelmesini önleyebilir.”
Yine de Cheng, algılar konusunda bir meydan okumayla karşı karşıya. ABD’nin Taipei’deki resmi olmayan fiili elçisi Raymond Greene, Tayvan medya kuruluşu CNA’ya verdiği yakın tarihli bir röportajda, uluslararası haberlerin KMT’nin Amerikan ya da Japon çıkarlarını göz ardı ederken, temel diplomatik ve güvenlik meselelerinde “ÇKP’nin (Çin Komünist Partisi) pozisyonlarını benimsemeye ya da taklit etmeye başladığı” yönünde bir izlenim yarattığını belirtti.
ABD Başkanı Donald Trump’ın geçen ay Pekin’e yaptığı ziyaretin ardından ABD’nin Tayvan’a silah satışlarına ilişkin belirsizlik sürerken, riskler özellikle yüksek görünüyor. Trump, Tayvan konusunda Xi’ye “hiçbir taahhütte” bulunmadığını söyledi, ancak silahları da “çok iyi bir pazarlık kozu” olarak nitelendirdi.
KMT’nin ABD temsilcisi Victor Chin, Tayvan medyasına yaptığı açıklamada Cheng’in hem Cumhuriyetçi hem de Demokrat partilerden Kongre üyeleriyle görüşeceğini; ayrıca Tayvan Boğazı’nda barış ve istikrar, bölgesel güvenlik ve Tayvan-ABD ilişkilerinin geleceği konularına odaklanan üç düşünce kuruluşu toplantısına katılacağını söyledi.
Programda ayrıca çeşitli akademik kurumlarda konuşmalar ya da toplantılar ile yurt dışındaki Tayvan diasporasıyla temaslar da yer alıyor. Cheng, kamuoyu önünde Trump ile görüşme talebinde bulunmuş olsa da pazartesi günü bu ihtimali düşük gösterdi ve 1979’da resmi diplomatik ilişkilerin sona ermesinden bu yana böyle bir temas gerçekleşmediğini kabul etti.
KMT geçmişte Çin’i yönetiyordu, ancak 1949’da iç savaşı kaybettikten sonra Tayvan’a kaçtı. Cheng’in temel önermesi, Tayvan’ın daha büyük bir Çin ulusuna ait olduğu yönünde; bu pozisyon genellikle 1992 Mutabakatı olarak çerçeveleniyor. Cheng bu temelde Pekin’le daha fazla temas kurulmasını istiyor.
Çin, Birleşmiş Milletler kararına rağmenTaipei’nin Pekin’e tabi olmadığında ve “bağımsız” olduğunda ısrar eden Lai ve Demokratik İlerleme Partisi (DPP) yönetimiyle temas kurmayı reddetti.
Büyük Güç Rekabetinden Stratejik İstikrara: Çin-ABD İlişkilerinde Yeni Yönelim
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını5 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını6 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Avrupa5 gün önce‘Yeraltı ülkesi’ geri geliyor: İsviçre sığınaklarında yeni ‘savaş düzenlemesi’












