İngiltere ve dokuz Kuzey Avrupa ülkesi, Birleşik Sefer Görev Gücü (JEF) çatısı altında Rus denizaltılarını caydırmaya yönelik bir deniz ittifakı kurmak için anlaşmaya vardı. Uçak gemisi HMS Prince of Wales güvertesinde imzalanması planlanan mutabakatla on müttefik ülke; ortak mühimmat, personel ve sistem kullanımıyla askeri koordinasyonu güçlendirmeyi amaçlıyor.

İngiltere ve dokuz Kuzey Avrupa ülkesi, Kuzey Atlantik, Kuzey Kutbu (Arktik) ve Baltık Denizi’nde Rus denizaltılarını caydırmayı da kapsayan deniz işbirliğini güçlendirmek amacıyla bir deniz ittifakı kurma konusunda anlaştı.

İngiltere Genelkurmay Başkanı Richard Knighton, Financial Times gazetesine verdiği mülakatta, kurulacak deniz ittifakının temel hedeflerinden birinin Kuzey Atlantik, Kuzey Kutbu ve Baltık Denizi’nde “Rus denizaltılarını caydırmak” olacağını açıkladı.

İlgili anlaşmanın, Londra liderliğindeki Birleşik Sefer Görev Gücü (JEF) çerçevesinde yapılması planlanıyor.

Knighton, İngiltere’nin Rusya kaynaklı tehdidin değerlendirilmesinde Avrupalı müttefiklerini “yakalaması” gerektiğini belirterek, “Bu durum benim hatırladığım en tehlikeli dönem” değerlendirmesini yaptı.

İttifak üyelerinin niyetine değinen askeri yetkili, “mutabakat zaptlarından, fikir alışverişlerinden ve toplantılardan deniz kuvvetlerimizin, hava kuvvetlerimizin ve kara birliklerimizin gerçek anlamda pratik etkileşim tedbirlerine” geçmeyi hedeflediklerini bildirdi.

İngiltere liderliğindeki on Kuzey Avrupa ülkesinden oluşan JEF koalisyonunda Danimarka, Estonya, Letonya, Litvanya, Hollanda, Norveç, Finlandiya, İzlanda ve İsveç yer alıyor.

Financial Times’ın aktardığı bilgilere göre anlaşmanın, salı günü İngiliz Kraliyet Donanmasına ait uçak gemisi HMS Prince of Wales güvertesinde imzalanması öngörülüyor.

Gazete, buzulların erimesi neticesinde yeni deniz yollarının açılması ve bölgeden kritik su altı iletişim kablolarının geçmesi nedeniyle Kuzey Atlantik ve Kuzey Kutbu’nun NATO güvenliği açısından taşıdığı önemin arttığını kaydediyor.

Knighton, söz konusu sahanın korunmasının aynı zamanda ABD’nin doğu kıyısının güvenliğini de sağladığını vurguladı.

Avrupa ülkelerinin, ABD Başkanı koltuğunda kimin oturacağından bağımsız olarak kendi savunma kapasitelerini geliştirmesi gerektiğini belirten Knighton, Amerikan odağının Avrupa’dan Hint-Pasifik bölgesine kaymasının Donald Trump’ın başkanlığından çok önce başladığını söyledi.

İngiliz milletvekilleri daha önce Kuzey Kutbu’ndaki askeri güçlerde “bariz boşluklar” bulunduğunu dile getirmişti.

Londra’nın Birleşik Krallık’taki JEF temelinde bir deniz ittifakı kurmayı hedeflediği bilgisi nisan ayı sonunda da basına yansımıştı.

O dönemde İngiliz donanma komutanı (First Sea Lord) Orgeneral Gwyn Jenkins, kurulacak yapının Kuzeybatı Avrupa, Kuzey Atlantik ve Uzak Kuzey’in savunmasını güçlendirmesi gerektiğini belirtmişti.

Jenkins’in planına göre İngiltere liderliğindeki çok uluslu deniz gücü ekipman, mühimmat ve personeli ikame etme, değiştirme ve birleştirme imkanına sahip olacak.

Söz konusu güçler ayrıca ortak sistem ve platformları, dijital ağları, lojistiği ve stokları müşterek kullanacak.

Müttefik donanmaların komutası ise Londra’daki Northwood karargahından icra edilecek.

Yıl sonuna kadar resmi bir ortaklık bildirisi imzalanmasını umduğunu dile getiren Jenkins, belgenin amacının birlikte tatbikat yapacak ve hızla muharebeye girebilecek bir kuvvet oluşturmak olduğunu kaydetmişti.

Jenkins, insanlı ve insansız platformların yanı sıra otonom ve jet motorlu insansız hava araçlarından meydana gelen hibrit bir donanmanın oluşturulmasının hedeflendiğini aktarmıştı.

Jenkins konuya ilişkin olarak, “Zaman kaybedemeyeceğimizi anlıyoruz, bu yüzden bu yılın sonuna kadar hepimizin resmi bir bildiri imzalamasını istiyorum” ifadelerini kullanmıştı.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ise ülkesinin kimseyi tehdit etmediğini, diğer nükleer güçler gibi stratejik potansiyelini geliştirdiğini kaydetmişti.

Bunun yanı sıra Rusya, Kuzey Kutbu’nu ekonominin gelişimi, egemenliğin korunması ve ulusal güvenliğin tesisi için stratejik önemde bir bölge olarak görüyor.

Bu konuya değinen Putin, Ortadoğu’daki çatışmalar dahil olmak üzere küresel taşımacılık zincirlerindeki aksamalar nedeniyle Kuzey Kutbu’nun öneminin arttığına işaret etmişti.

Rus lider, ülkesinin işbirliğine açık olduğunu fakat bölgedeki çıkarlarını koruyacağını vurgulamıştı.

Bu açıklamanın hemen sonrasında Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Aleksandr Gruşko, Moskova’nın Kuzey Kutbu’nda güvenliği sağlamak için askeri güç kullanımı dahil tüm vasıtaları devreye almaya hazır olduğunu kaydetmişti.

Gruşko, Rusya’nın Kutup Bölgesi’ndeki askeri faaliyetlerini savunma amaçlı olarak nitelemiş ve altyapı modernizasyonunun kuzey topraklarını geliştirme ihtiyacından kaynaklandığını dile getirmişti.

Gruşko, “Kuzey Kutbu’ndaki ilgili altyapı… hiç kimse için tehdit oluşturmamakta ve ekonomik faaliyetlerin desteklenmesi ile yerel halkın temel ihtiyaçlarının sağlanmasına yöneliktir” demişti.

Gruşko daha önce de Rusya’nın NATO’nun Kuzey Kutbu’ndaki varlığını artırmasına karşılık vereceği uyarısında bulunmuştu.

Rus yetkili, ittifakın Rusya’nın Kuzey Kutbu bölgesi ve Kuzey Deniz Yolu yakınlarındaki manevralarının Moskova nezdinde özel bir endişe yarattığını ifade etmişti.

Welt am Sonntag gazetesinin haberine göre Avrupa Birliği’nin Ukrayna’ya yönelik mali yardımlar nedeniyle oluşan toplam borcu 200 milyar euro sınırını aşabilir. Kiev’in 46 milyar euroluk yeni paket beklentisi ve dondurulan varlık gelirlerinin yetersizliği karşısında Brüksel’in ortak borçlanmaya gitmesi bekleniyor.

Alman Welt am Sonntag gazetesinin Avrupa Komisyonu verilerine dayandırdığı hesaplamalara göre, Avrupa Birliği’nin (AB) Ukrayna’ya sağladığı mali yardımlarla bağlantılı toplam borcu 200 milyar euroyu aşabilir.

Haberde, Brüksel’in Kiev’e yönelik 46 milyar euroluk yeni yardım paketini finanse edebilmek için ortak borçlanma yoluyla ek kaynak sağlamak zorunda kalabileceği belirtildi.

Gazetenin değerlendirmesine göre bu durum, dondurulan Rus varlıklarından elde edilen gelirlerin yetersiz kalmasından kaynaklanıyor.

AB’nin bugüne kadar Ukrayna’ya 166 milyar euro aktardığı kaydedildi.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, ülkesinin 70 milyar euroluk ek finansmana ihtiyaç duyduğunu açıklamıştı.

Mevcut planlar doğrultusunda bu tutarın 46 milyar euroluk kısmının Avrupa ülkelerince karşılanması öngörülüyordu.

Söz konusu finansmanın bir bölümünün dondurulan Rus varlıklarının gelirleriyle finanse edilmesi hedefleniyordu.

Moskova yönetimi, yurt dışındaki varlıklarına yönelik her türlü girişimi hırsızlık olarak nitelediğini ve buna karşılık vermeye hazır olduğunu defalarca dile getirdi.

Kremlin, Rus varlıklarına hukuka aykırı şekilde el koymaya çalışan gerçek ve tüzel kişilerin yanı sıra devletlerin de yargı önünde hesap vereceği uyarısında bulunmuştu.

Dondurulan Rus varlıkları son iki yılı aşkın sürede yaklaşık 8 milyar euro gelir sağladı.

Bu kapsamdaki son 1,4 milyar euroluk dilim ağustos ayında aktarıldı.

AB üyesi ülkelerin Rus varlıklarının ana sermayesini kullanamaması sebebiyle en muhtemel seçeneğin yeni ortak borçlanma tahvili ihraç etmek olduğu ifade edildi.

Bütçe açığının genişlemesi ve ekonomik tahminlerin kötüleşmesiyle birlikte Ukrayna’nın finansman ihtiyacının daha da artabileceği değerlendiriliyor.

Ukrayna Ulusal Bankası, cari yıla ilişkin tahminlerini revize ederek daha önce beklenen yüzde 1,8’lik büyüme yerine ekonomik daralma öngördü.

Ukrayna’nın 2026 yılı bütçesi yaklaşık 1,9 trilyon grivna (47,5 milyar dolar) açıkla kabul edilmişti.

Ukrayna Maliye Bakanlığı, haziran ayı sonunda Kiev’in 2026-2029 dönemindeki dış finansman ihtiyacının 145,9 milyar dolar seviyesinde olduğunu hesaplamıştı.

Kyiv Independent gazetesinin değerlendirmesine göre ise Avrupa kredisinin sağlanması durumunda dahi ordunun finansmanındaki kaynak açığı 19,6 milyar euroyu bulabilir.

Ukrayna Maliye Bakanı Serhiy Marçenko, Batılı ortakların desteğine rağmen finansman ihtiyacının yüksek seyretmeye devam ettiğini vurguladı.

Politico gazetesi de üç NATO diplomatına dayandırdığı haberinde, ittifakın Ukrayna’ya 2026 yılı için sağlayacağı askeri yardımlarda yaklaşık 7 milyar euroluk eksik bulunduğunu aktardı.

Haberde, 32 üye ülkenin Kiev’e 2026’da 70 milyar euro ve 2027’de aynı tutarda kaynak sağlama konusundaki mutabakatına rağmen açığın yılın bitimine iki aydan az süre kala ortaya çıktığı kaydedildi.

Kaynak yetersizliğinin kesin nedenleri henüz netleşmedi.

Gazeteye konuşan diplomatlardan biri, yardım paketlerini defalarca finanse eden en büyük donör ülkelerde “belirli bir yorgunluk” baş gösterdiğini ifade etti.

Mali açığın, Ukrayna’nın kış aylarındaki füze ve insansız hava aracı saldırılarını püskürtmek adına ihtiyaç duyduğu silah alımlarını zorlaştırabileceği belirtiliyor.

Politico, Avrupa ülkelerinin Kiev için Patriot füzeleri dahil Amerikan silahları satın aldığı Ukrayna’nın Öncelikli İhtiyaçları Listesi (PURL) programı kapsamındaki teslimatların ödemesinde 1,9 milyar dolarlık açık yaşandığını bildirdi.

Bunun yanı sıra müttefiklerin, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin program aracılığıyla yılda 15 milyar dolar toplama hedefini tutturma konusunda şüphe taşıdığı kaydedildi.

Programın başladığı 2025 yılından bu yana yaklaşık 9 milyar dolar toplanabildi.

Financial Times gazetesi ise Avrupa Komisyonu hesaplamalarına dayandırdığı haberinde, AB dışındaki ülkelerin Ukrayna’ya sağlayacağı mali yardım hacminin 2027 yılında yaklaşık beş kat azalarak 19 milyar eurodan 4 milyar euroya gerileyebileceğini duyurdu.

Finansmandaki beklenen düşüş üzerine Brüksel, olası açığı tek başına kapatma niyetini korurken G7 ortaklarından katkılarını artırmalarını talep etmeye başladı.

Avrupa’da yeraltı gaz depolama tesislerinden günlük gaz çekimi 6 Kasım’da önceki rekorun yüzde 23,9 üzerine çıkarak tarihi zirveye ulaştı. Almanya’daki depolarda doluluk oranı ilk kez kasım ayının ilk haftasında yüzde 60’ın altına geriledi.

Avrupa ülkeleri, yeraltı depolama tesislerinden gaz çekiminde rekor tazeledi.

Gazprom’un Gas Infrastructure Europe verilerine dayandırdığı bilgilere göre, 6 Kasım’da Avrupa’daki yeraltı gaz depolama tesislerinden yapılan çekim bu tarih için kaydedilen en yüksek seviyeye ulaştı.

Söz konusu tarihte tesislerden çekilen gaz miktarı, önceki günlük azami seviyenin yüzde 23,9 ya da 83 milyon metreküp üzerinde gerçekleşti.

AB içindeki en büyük depolama kapasitesine sahip Almanya’da ise yeraltı gaz depolama tesislerinin doluluk oranı yüzde 60’ın altına indi.

Gazprom, bu tabloya ilişkin olarak, “Bu, tüm gözlem tarihi boyunca kasım ayının ilk haftası için istisnai bir gelişmedir” değerlendirmesini yaptı.

Almanya’daki depolama tesislerinden 6 Kasım’da gerçekleştirilen günlük çekim miktarı da bu tarih için kaydedilen önceki en yüksek göstergeyi yüzde 58,7 ya da 37 milyon metreküp aştı.

Yılbaşından bu yana Avrupa Birliği’nde gaz, dünyada en çok pahalanan ürün oldu.

Daha önce Gazprom Yönetim Kurulu Başkanı Aleksey Miller, Avrupa’yı zorlu bir sonbahar-kış sezonunun beklediği uyarısında bulunmuştu.

Şirket, 1 Ekim itibarıyla Avrupa’daki depolama tesislerinin doluluk oranının yüzde 72 seviyesinde kaldığını ve içlerindeki aktif gaz hacminin bir yıl öncesine göre 11,3 milyar metreküp daha az olduğunu belirtti.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, ekim ayında yaptığı açıklamada AB’nin Rus gazı ithalatını 2027 sonuna kadar “sıfıra indireceğini” duyurdu.

Von der Leyen, Avrupa Birliği’nin daha önce de bir enerji kriziyle karşılaştığını ve bunu aşmayı başardığını vurguladı.

Von der Leyen, 2022 yılında Rus gazı sevkiyatının kesildiğini ve o dönemde söz konusu gazın Avrupa ithalatındaki payının yüzde 45 seviyesinde olduğunu hatırlattı.

Avrupa Komisyonu Başkanı, “2022 krizi sırasında aldığımız kararlar sayesinde bugün daha az kırılganız ve daha iyi durumdayız” dedi.

Von der Leyen ayrıca Avrupa’daki elektrik enerjisinin yüzde 70’inin yenilenebilir enerji kaynakları ile nükleer enerjiden üretildiğini sözlerine ekledi.

AB, Rus gazından aşamalı olarak vazgeçmeyi sürdürüyor.

Birlik, Rusya’dan sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ithalatını 1 Ocak 2027’den, boru hattı gazı ithalatını ise aynı yılın 30 Eylül tarihinden itibaren sonlandırmayı planlıyor.

Rusya Devlet Başkanlığı Sözcüsü Dmitriy Peskov, Avrupa’nın Rusya’dan gaz tedarikini bırakmasının kıta ülkelerini ABD’ye bağımlı hale getireceğini ve Washington’ın gazı “çok pahalıya” sattığını ifade etti.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ise Avrupa ile yakıt sevkiyatı konusunda çalışmaya hazır olduklarını ancak karşı taraftan bir sinyale ihtiyaç duyulduğunu belirtti.

Devlet Başkanı Putin, Moskova’nın Rus yakıtının Batı pazarına arz imkanını ve uygunluğunu değerlendirmesi gerektiğini, Avrupa’nın enerji sevkiyatı konusunda “kapıyı gösterişli şekilde çarpmasını” beklememek gerektiğini kaydetti.