Avrupa’da yeraltı gaz depolama tesislerinden günlük gaz çekimi 6 Kasım’da önceki rekorun yüzde 23,9 üzerine çıkarak tarihi zirveye ulaştı. Almanya’daki depolarda doluluk oranı ilk kez kasım ayının ilk haftasında yüzde 60’ın altına geriledi.

Avrupa ülkeleri, yeraltı depolama tesislerinden gaz çekiminde rekor tazeledi.

Gazprom’un Gas Infrastructure Europe verilerine dayandırdığı bilgilere göre, 6 Kasım’da Avrupa’daki yeraltı gaz depolama tesislerinden yapılan çekim bu tarih için kaydedilen en yüksek seviyeye ulaştı.

Söz konusu tarihte tesislerden çekilen gaz miktarı, önceki günlük azami seviyenin yüzde 23,9 ya da 83 milyon metreküp üzerinde gerçekleşti.

AB içindeki en büyük depolama kapasitesine sahip Almanya’da ise yeraltı gaz depolama tesislerinin doluluk oranı yüzde 60’ın altına indi.

Gazprom, bu tabloya ilişkin olarak, “Bu, tüm gözlem tarihi boyunca kasım ayının ilk haftası için istisnai bir gelişmedir” değerlendirmesini yaptı.

Almanya’daki depolama tesislerinden 6 Kasım’da gerçekleştirilen günlük çekim miktarı da bu tarih için kaydedilen önceki en yüksek göstergeyi yüzde 58,7 ya da 37 milyon metreküp aştı.

Yılbaşından bu yana Avrupa Birliği’nde gaz, dünyada en çok pahalanan ürün oldu.

Daha önce Gazprom Yönetim Kurulu Başkanı Aleksey Miller, Avrupa’yı zorlu bir sonbahar-kış sezonunun beklediği uyarısında bulunmuştu.

Şirket, 1 Ekim itibarıyla Avrupa’daki depolama tesislerinin doluluk oranının yüzde 72 seviyesinde kaldığını ve içlerindeki aktif gaz hacminin bir yıl öncesine göre 11,3 milyar metreküp daha az olduğunu belirtti.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, ekim ayında yaptığı açıklamada AB’nin Rus gazı ithalatını 2027 sonuna kadar “sıfıra indireceğini” duyurdu.

Von der Leyen, Avrupa Birliği’nin daha önce de bir enerji kriziyle karşılaştığını ve bunu aşmayı başardığını vurguladı.

Von der Leyen, 2022 yılında Rus gazı sevkiyatının kesildiğini ve o dönemde söz konusu gazın Avrupa ithalatındaki payının yüzde 45 seviyesinde olduğunu hatırlattı.

Avrupa Komisyonu Başkanı, “2022 krizi sırasında aldığımız kararlar sayesinde bugün daha az kırılganız ve daha iyi durumdayız” dedi.

Von der Leyen ayrıca Avrupa’daki elektrik enerjisinin yüzde 70’inin yenilenebilir enerji kaynakları ile nükleer enerjiden üretildiğini sözlerine ekledi.

AB, Rus gazından aşamalı olarak vazgeçmeyi sürdürüyor.

Birlik, Rusya’dan sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ithalatını 1 Ocak 2027’den, boru hattı gazı ithalatını ise aynı yılın 30 Eylül tarihinden itibaren sonlandırmayı planlıyor.

Rusya Devlet Başkanlığı Sözcüsü Dmitriy Peskov, Avrupa’nın Rusya’dan gaz tedarikini bırakmasının kıta ülkelerini ABD’ye bağımlı hale getireceğini ve Washington’ın gazı “çok pahalıya” sattığını ifade etti.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ise Avrupa ile yakıt sevkiyatı konusunda çalışmaya hazır olduklarını ancak karşı taraftan bir sinyale ihtiyaç duyulduğunu belirtti.

Devlet Başkanı Putin, Moskova’nın Rus yakıtının Batı pazarına arz imkanını ve uygunluğunu değerlendirmesi gerektiğini, Avrupa’nın enerji sevkiyatı konusunda “kapıyı gösterişli şekilde çarpmasını” beklememek gerektiğini kaydetti.

Almanya Adalet Bakanı Stefanie Hubig, aşırı sağcı AfD’nin anayasal düzene aykırılık gerekçesiyle kapatılması amacıyla federal ve eyalet düzeyinde ortak bir inceleme grubu kurulmasını önerdi. Hubig, partiye ait internete sızdırılan yaklaşık 421 bin e-postanın da anayasaya aykırılık kanıtı barındırması durumunda delil olarak değerlendirilebileceğini kaydetti.

Almanya Adalet Bakanı Stefanie Hubig, muhalefetteki aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD) partisinin olası kapatılmasına zemin oluşturabilecek unsurları araştırmayı planladığını açıkladı.

Hubig, konuya ilişkin değerlendirme sürecinin yürütülmesi amacıyla federal hükümet ile eyalet temsilcilerinden oluşacak bir çalışma grubu kurulmasını önerdi.

Neue Osnabrücker Zeitung gazetesine konuşan Hubig, inceleme kapsamında internete sızdırılan e-postalar dahil mevcut tüm materyallerden yararlanılabileceğini bildirdi.

Bakan Hubig, henüz gerçekliği doğrulanmayan yaklaşık 421 bin e-postaya işaret ederek, “AfD’nin anayasal düzene düşmanlığına dair kanıtlar barındırmaları durumunda bu veriler de kullanılabilir” ifadesini kullandı.

Hubig, “Şu aşamada bir kapatma davası sürecinin başlatılması için gerekli ön koşulların bulunup bulunmadığını ciddi ve sistematik bir şekilde incelememiz gerektiğine inanıyorum” değerlendirmesinde bulundu.

Söz konusu çalışma grubunun oluşturulması önerisini daha önce Mecklenburg-Vorpommern Başbakanı Manuela Schwesig gündeme getirmişti.

Planlanan çalışma grubunun federal hükümet ve eyaletlerin temsilcilerini bir araya getirmesi, ayrıca Anayasayı Koruma Teşkilatı ve anayasa hukuku uzmanlarıyla koordinasyon içinde çalışması hedefleniyor.

Yürütülecek incelemenin ardından Federal Konsey (Bundesrat), Federal Meclis (Bundestag) veya federal hükümet, AfD’nin kapatılması talebiyle Federal Anayasa Mahkemesine başvurulması yönünde karar alabilecek.

Hubig, “Eğer bir başvurunun somut başarı şansı varsa, bu başvuru mutlaka yapılmalıdır” vurgusunu yaptı.

AfD, iç istihbarattan sorumlu Federal Anayasayı Koruma Teşkilatı tarafından aşırılıkçı faaliyet şüphesi taşıyan bir kuruluş statüsünde izleniyor.

Partinin bazı eyalet teşkilatları ise yerel anayasayı koruma teşkilatlarınca doğrudan aşırı sağcı olarak nitelendiriliyor.

Ekim ayı sonunda Bild gazetesinde yer alan haberde, korsanların AfD’nin elektronik posta sistemine sızarak 400 binden fazla yazışmayı internete sızdırdığı duyurulmuştu.

Parti sözcüleri siber saldırı gerçekleştiğini doğrularken veri sızıntısının boyutuna ilişkin ayrıntı vermedi.

Gazetenin verilerine göre internete yayılan verilerin toplam boyutunun 281 gigabayt olduğu ve 421 bin 179 e-postadan oluştuğu kaydedildi.

İnternette açılan bir internet sitesinde, aralarında AfD Eş Genel Başkanı Alice Weidel, partinin Onursal Başkanı Alexander Gauland ve siyasetçi Leif-Erik Holm’un da bulunduğu isimlere ait yazışmaların yapay zeka tarafından hazırlanan özetleri yayımlandı.

Paylaşılan belgeler arasında AfD Federal Meclis Grubu Başkan Yardımcısı Markus Frohnmaier’in kimlik fotoğrafı ve diğer kimlik belgelerinin yanı sıra faturalar, banka hesap dökümleri, sertifikalar, partiye üyelik başvuruları ile Kuzey Ren-Vestfalya’daki ilçe teşkilatlarının üye listeleri yer aldı.

AfD sözcüsü, saldırının hızla engellendiğini ve durumdan etkilenen kullanıcıların bilgilendirildiğini aktardı.

Ekim ayı başında AfD’nin kamuoyu yoklamalarındaki oy oranı ilk kez yüzde 30 seviyesine yükselmiş, iktidardaki CDU/CSU bloğunun oy oranı ise yüzde 18’e gerilemişti.

Parti ayrıca eylül ayında Saksonya-Anhalt ve Mecklenburg-Vorpommern eyalet parlamentoları seçimlerinde birinci parti konumuna gelmişti.

Almanya ve Birleşik Krallık, askeri ve savunma alanındaki işbirliğini daha da genişletiyor ve bu işbirliğini giderek Rusya’ya karşı bir savaşa odaklıyor.

German Foreign Policy’ye göre bu durum, her iki ülkenin savunma bakanları Boris Pistorius ve Wes Streeting’in geçen Pazartesi günü Berlin’de imzaladıkları anlaşmalardan açıkça anlaşılıyor.

Bu anlaşmalara göre, iki ülke sadece Moskova’yı vurabilecek 2.000 kilometreden fazla menzile sahip orta menzilli silahları ortaklaşa geliştirmekle kalmayacak.

Her ikisinin de Baltık ülkelerinde konuşlanmış birlikleri bulunan ülkeler, doğudaki çatışmalar sırasında ortak operasyonları kolaylaştırmak amacıyla birlikte duba köprüleri ve tekerlekli obüsler tedarik edecek.

Halihazırda Almanya ve Birleşik Krallık deniz kuvvetleri, hem Kuzey Denizi’nde hem de Baltık Denizi’nde Rusya’ya yönelik ortak askeri tatbikatları giderek artan sıklıkta yürütüyor.

Alman savunma sektöründeki girişimler de Birleşik Krallık’ta ofisler açarak, İngiliz silahlı kuvvetlerine buradan Alman yapımı insansız hava araçları tedarik ediyor.

Bu ikili işbirliği stratejik bir yönelime sahip ve aynı zamanda Avrupa’nın dış ve askeri politikada etkili bir şekilde hareket etmesini sağlamak üzere tasarlanan yeni bir girişim olan Beşli Grup’a (E5) da uzanıyor.

Kuzey Denizi’nde Rusya’ya karşı operasyon hazırlıkları

Alman ve İngiliz donanmaları arasındaki işbirliği şu anda önemli ölçüde yoğunlaştırılıyor. Bu, özellikle Rusya’ya karşı olası operasyonlara hazırlık anlamına geliyor.

Mayıs ayında, NATO’nun “Dynamic Mongoose” tatbikatı kapsamında, Alman ve İngiliz P-8A Poseidon uzun menzilli deniz keşif uçakları ilk kez İskoçya’nın kuzeyindeki Lossiemouth Hava Üssü’nden birlikte havalandı.

Tatbikat, Norveç ve İzlanda açıklarında düşman denizaltılarını veya diğer su altı nesnelerini (özellikle sualtı insansız hava araçlarını) tespit etmeye ve bunlarla çatışmaya odaklandı.

Ekim ayında, yine Lossiemouth’ta konuşlanmış Alman P-8A Poseidon uçaklarının da katıldığı “Strike Warrior” tatbikatı sırasında denizaltı karşıtı operasyonlar ve yüzey savaşı senaryoları çalışıldı.

Bunun gerekçesi, bir savaş durumunda Arktik Okyanusu’ndan gelen Rus denizaltılarının muhtemelen Grönland, İzlanda ve İskoçya arasından geçerek Atlantik’e sızmaya çalışacağı.

Bunu önlemek ve “GIUK Boşluğu”nu (Grönland, İzlanda, Birleşik Krallık) kapatmak, Alman ve İngiliz donanmalarının ortaklaşa adadıkları temel görev.

Acil bir durumda ise bunu öncelikle Norveç ve Kanada ile yakın işbirliği içinde gerçekleştirecekler.

Baltık Denizi’nin kontrolü önem kazanıyor

Buna ek olarak, Almanya ve Birleşik Krallık, Baltık Denizi’nde de donanma güçleriyle ortak operasyonlar düzenlemeye başlıyor.

Bu durum, örneğin, Ocak 2025’te başlatılan ve 2025 sonbaharında genişletilen NATO misyonu “Baltic Sentry” için de geçerli.

Resmi olarak, bu misyonun amacı Baltık Denizi genelinde su altı altyapısını (her türlü boru hattı ve denizaltı kablosunu) korumak.

Gerçekte ise bu misyon, NATO’nun bu sulardaki deniz varlığının istikrarlı bir şekilde genişlemesini sağlıyor.

Finlandiya ve İsveç’in NATO’ya katılımıyla birlikte bu sular, neredeyse tamamen Batı askeri ittifakının bir iç denizi haline geldi.

Bu yıl ilk kez, Alman Donanması mürettebatı, “Baltic Sentry” misyonu kapsamında Baltık Denizi üzerinde devriye uçuşlarına çıkan İngiliz P-8A Poseidon deniz devriye uçaklarına bindi.

Baltık Denizi’nin tamamını NATO kontrolü altına alma girişimi de Rusya’ya yönelik. Bu girişim, Baltık devletlerindeki ortak askeri varlığın bir uzantısı. Burada Bundeswehr Litvanya’da bir tugay bulundururken, Birleşik Krallık’ın Estonya’da konuşlanmış birlikleri bulunmaktadır.

Almanya, Birleşik Krallık ve Letonya’da askeri varlığı bulunan Kanada, 3+3 formatı aracılığıyla Baltık ev sahibi ülkeleriyle yakın bir koordinasyon içinde.

Sadece denizde değil, karada da işbirliği

Almanya-Birleşik Krallık askeri ve savunma işbirliği, giderek kara kuvvetlerine de yayılıyor. Burada da odak noktası, Rusya’ya karşı askeri operasyonlar.

Savunma Bakanlığı’na göre, Almanya ve Birleşik Krallık, diğer hususların yanı sıra, standartlaştırılmış bir duba köprü sistemi tedarik etmeyi planlıyor.

Bakanlık, bunun “birlikte çalışabilirliğe ve NATO’nun doğu kanadının güçlendirilmesine önemli bir katkı” olduğunu belirtiyor.

Mevcut durumda amaç, her iki ülkenin de birliklerinin konuşlandırıldığı Baltık bölgesindeki nehirlerin, köprüler tahrip edilse bile geçilebilir olmasını sağlamak.

Ayrıca, hem Bundeswehr hem de İngiliz Ordusu, RCH 155 tekerlekli obüsünü tedarik etmeye karar verdi.

Birleşik Krallık, Rheinmetall ve KNDS Deutschland (eski adıyla KMW) arasındaki bir ortak girişim olan Artec GmbH’den yaklaşık bir milyar İngiliz sterlini karşılığında 72 adet satın almayı planlıyor.

Anlaşmadan İngiliz tarafının da faydalanmasını sağlamak amacıyla şasi modülleri, Manchester yakınlarındaki Stockport’ta bulunan KNDS UK’de; top namluları ise Birmingham yakınlarındaki Telford’da bulunan Rheinmetall UK’de üretilecek.

RCH 155 tekerlekli obüs, Rusya’ya karşı olası kara operasyonları gibi “hareketli, mekanize operasyonlarda zırhlı kuvvetlere destek sağlamayı” amaçlıyor.

İnsansız Hava Araçları ve füzeler de yeni envantere giriyor

Son olarak, Alman-İngiliz savunma işbirliği, Ukrayna savaşında modern savaş için büyük önemini kanıtlamış silahlara da uzanıyor: Her türden insansız hava aracı ve füzeler.

Birkaç Alman girişim, İngiltere’deki tesislerde çeşitli insansız silah sistemleri üretiyor.

Örneğin Stark Defence, ülkenin güneybatısındaki Swindon’da geleneksel hava insansız hava araçları üretiyor.

Avrupa’nın en değerli savunma girişimi olan Helsing, bir yıl önce İngiltere’nin daha da güneybatısında yer alan Plymouth’ta “Resilience Fabrikaları”ndan birini açtı.

Bu tesis, denizaltı savaşı için su altı insansız araçlarının üretiminde kullanılıyor.

Yine Büyük Britanya’nın güneybatısında bulunan başka bir tesiste ise Arx Robotics, İngiliz Ordusu için robotlar ürettiği bir fabrikayı işletiyor. 

Fakat her şeyden önce, Alman ve İngiliz savunma şirketleri şu anda Rus topraklarının derinliklerindeki hedefleri vurabilecek, menzili 2.000 kilometreden fazla olan uzun menzilli saldırı silahları (Deep Precision Strike, DPS) geliştiriyor.

Almanya’daki bir fırlatma üssünden Moskova’ya bile ulaşmak mümkün olacak. Raporlara göre, hipersonik füzeler de dahil olmak üzere çeşitli füze türlerinin geliştirilmesi planlanıyor.

Bu füzelerin en geç 2030’ların ortalarında operasyonel hale gelmesi bekleniyor.

Avrupa’nın yönetiminde E5’in önemi artıyor

Almanya-İngiltere savunma ve askeri işbirliği, 23 Ekim 2024 tarihli Trinity House Anlaşması’na dayalı olarak stratejik bir yapıya sahip.

Bu işbirliği, geçen pazartesi günü Berlin’de Savunma Bakanı Boris Pistorius ile İngiliz mevkidaşı Wes Streeting arasında yapılan toplantıda son kez güçlendirildi.

Örneğin toplantı sırasında her iki tarafın da uzay alanında daha yoğun bir işbirliğine yönelmesi kararlaştırıldı.

Almanya ve Birleşik Krallık, Ukrayna’ya Batı silah sistemlerinin tedarikini organize eden ve koordine eden Ukrayna Savunma Temas Grubu’na ortaklaşa liderlik ediyor.

Berlin ve Londra, Almanya, Fransa, İtalya, Polonya ve Birleşik Krallık’tan oluşan Beşli Grup (E5) çerçevesinde de yakın işbirliği içindedir.

E5, 25 Kasım 2024 tarihinde beş ülkenin savunma bakanlarının Berlin’de bir araya gelmesiyle ilk toplantısını gerçekleştirmişti.

Grubun sekizinci toplantısı 24 Haziran 2026’da Berlin’de gerçekleşti; bu, grubun ilk kez devlet ve hükümet başkanları düzeyinde bir araya gelmesiydi.

Başlangıçta esas olarak Ukrayna’ya askeri destek sağlamaya odaklanan Beşli Grup’un, Almanya Federal Savunma Bakanlığı’na göre uzun vadede “Avrupa’nın kararlı siyasi ve askeri adımlar atmasını sağlamak” amaçlanıyor.

Buna göre, tüm üye devletlerin veto hakları nedeniyle AB’nin bir bütün olarak üzerinde anlaşmaya varmakta zorlanacağı dış ve askeri politika konularında mutabakat sağlanması gündemde. Ayrıca, Beşli Grup’a AB üyesi olmayan Birleşik Krallık da dahil.