Diplomasi
Blair ve Kushner, Gazze toplantısında boy gösterdi

Trump’un başkanlık ettiği Beyaz Saray’daki Gazze toplantısında Blair ve Kushner da katıldı.
ABD Başkanı Donald Trump, çarşamba günü Beyaz Saray’da Gazze konulu bir toplantıya başkanlık etti. Reuters’a konuşan üst düzey bir Beyaz Saray yetkilisine göre toplantıya eski İngiltere Başbakanı Tony Blair ile Trump’ın damadı ve eski Ortadoğu özel temsilcisi Jared Kushner de katıldı.
Yetkili, Trump’ın Beyaz Saray’ın üst düzey isimleriyle birlikte Blair ve Kushner ile Gazze’deki gıda yardımlarının artırılması, rehineler meselesi, savaş sonrası planlar ve diğer başlıkları ele aldığını belirtti.
Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff, toplantıdan bir gün önce Fox News’e yaptığı açıklamada bunun Gazze’nin savaş sonrası yönetimine dair “kapsamlı plan”ın görüşüleceği “büyük bir toplantı” olacağını söylemişti. Ancak Beyaz Saray yetkilisi, görüşmeyi “sıradan bir politika oturumu” olarak nitelendirerek, “Beyaz Saray; İsrail ve Gazze dahil pek çok konuda sık sık politika toplantıları yapıyor. Şu an paylaşabileceğimiz başka bir bilgi yok” dedi.
Blair’in rolü ve temasları
Kushner, Trump’ın ilk döneminde Ortadoğu politikalarında kilit danışman olarak görev yapmıştı. Blair ise 2003 Irak savaşı sırasında başbakanlık yapmış, son dönemde ise Gazze’nin geleceğine ilişkin planlarla gündeme gelmişti. Times of Israel’e konuşan bir kaynağa göre Blair, aylardır savaş sonrası Gazze için bir plan üzerinde çalışıyor ve bu kapsamda bölgedeki aktörlerle görüşüyor. Blair’in hem Kushner hem de Witkoff ile temas halinde olduğu bildirildi.
Axios’un haberine göre Blair, temmuz ayında Washington’da Beyaz Saray’da Witkoff ile görüşmüştü. Aynı gün İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu da Trump ile buluşmak üzere kentteydi. Kushner’in de bu ay başında İsrail’e giderek Netanyahu ile Gazze savaşı hakkında görüşmeler yaptığı belirtildi.
ABD-İsrail koordinasyonu
Çarşamba günü ayrıca İsrail Stratejik İşler Bakanı Ron Dermer Washington’a giderek Beyaz Saray’da üst düzey yetkililerle toplantılar yaptı. Kaynaklara göre bu görüşme, Trump’ın başkanlık ettiği Gazze toplantısından hemen önce gerçekleşti.
Toplantının ardından ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Washington’da bulunan İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Sa’ar ile bir araya geldi. İsrail makamlarının açıklamasına göre görüşmede İran’ın nükleer programı, “tetik mekanizması”, Hamas’a karşı savaş ve BM Genel Kurulu’ndaki tartışmalar ele alındı. Ayrıca uluslararası arenada İsrail karşıtı girişimlere karşı işbirliği gündeme geldi.
Axios’un haberine göre Blair, Trump öncesi Biden yönetiminde de Dermer ve BAE Dışişleri Bakanı Abdullah bin Zayed ile birlikte Gazze’nin savaş sonrası planına dahil olmuştu. Bu planın bazı bölümleri dönemin ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken tarafından da sunulmuştu.
Trump’ın yaklaşımı ve rehine tartışmaları
Trump, gündeminde Gazze savaşına daha az yer verse de çatışmanın bir an önce sona ermesini istediğini dile getirdi. Ancak aynı zamanda İsrail’in Gazze kentini kontrol altına alma planını da desteklediği, bunun ise savaşı aylarca uzatabileceği ve rehinelerin hayatını riske atabileceği belirtiliyor.
Trump’ın şimdiye kadar açıkladığı en net “savaş sonrası Gazze planı” şubat ayında olmuştu. O dönemde ABD’nin Gazze’yi devralacağını ve tüm Filistinlilerin başka yerlere kalıcı olarak yerleştirileceğini söylemişti. İsrail bu fikri olumlu karşılamış, ancak bölgedeki Arap ülkeleri mültecileri kabul etmeyi reddetmişti.
Geçen ay Trump, Gazze için yeni bir yardım planı açıklayacağını duyurmuştu. Ancak bu plan açıklanmadı; Dışişleri Bakanlığı, Gazze İnsani Yardım Vakfı’nın dağıtım noktalarının üçten 16’ya çıkarılmasıyla yetinileceğini bildirdi. ABD, söz verilen 30 milyon doların yalnızca yarısını aktardı.
Witkoff, Trump yönetiminin rehinelerin aşamalı serbest bırakılmasına yönelik anlaşmalara karşı olduğunu ve bu konuda İsrail ile aynı çizgide durduğunu söyledi. Hamas’ın kabul ettiği aşamalı serbest bırakma planı İsrail tarafından yanıtsız bırakılmıştı. Rehinelerden 20’sinin hayatta olduğu, ikisinin kritik durumda, 28’inin ise öldüğü İsrail tarafından teyit edilmişti.
Trump da 18 Ağustos’ta Hamas’ın Arap arabulucuların son önerisini kabul etmesinin ardından yaptığı açıklamada, “Rehineler yalnızca Hamas tamamen yok edildikten sonra serbest bırakılacak” dedi. Ancak ertesi gün Beyaz Saray, öneriyi değerlendirdiklerini duyurdu.
Witkoff, Hamas’ın yeni şartlar öne sürerek süreci yavaşlattığını savundu ve anlaşmanın gecikmesinden örgütü sorumlu tuttu. Bu nedenle ABD ve İsrail müzakere heyetlerini geri çekmişti.
İsrail, aşamalı anlaşmalardan vazgeçtiğini açıklasa da Arap arabulucular Hamas’ı taleplerini düşürmeye ikna ederek yeni öneriyi kabul ettirdi. Netanyahu ise geri adım atmadı ve İsrail ordusunun Gazze kentini işgal planını hayata geçirmeye başladı. Netanyahu, bu operasyonun Hamas’ın son kalesini ortadan kaldıracağını savunurken, muhalefet bunun Hamas direnişini daha da artıracağını ve rehinelerin hayatını tehlikeye sokacağını belirtiyor.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını6 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Dünya Basını1 hafta önceProf. Pape: İran savaş öncesinden daha güçlü












