Avrupa
Breton: TSMC çip fabrikası yatırımı AB sanayi stratejisinin doruk noktası

İç Pazardan Sorumlu Avrupa Komisyonu Üyesi Thierry Breton, Tayvan merkezli yarı iletken üreticisi TSMC’nin Almanya’da yeni bir çip fabrikasına yaptığı 10 milyar avroluk yatırımın, AB’nin son birkaç yıldır uyguladığı sanayi stratejisinin ‘doruk noktası’ olduğunu söyledi.
Breton, Fransız radyo yayıncısı RTL’ye verdiği demeçte, yeni kabul edilen AB Çip Yasası ile kolaylaştırılan yatırımın, ‘Avrupa’nın kaderini yeniden kendi ellerine aldığının’ bir işareti olduğunu söyledi.
Breton RTL’ye verdiği demeçte, “Otuz yıl önce kendi [üretim] kapasitelerimiz vardı, fakat bunu giderek Asya’ya kaptırdık,” dedi. Avrupa Komisyonu’na göre AB 2019 yılında dünya üretiminin sadece %9’unu gerçekleştirdi.
Komisyon üyesine göre şu ana kadar AB genelinde toplam 100 milyar avro değerinde 68 yarı iletken teknolojisi projesi gerçekleştirildi.
“Rekabet kurallarımızı değiştirmek zorunda kaldık. Asya rekabetiyle yüzleşmek için çok naiftik ve kurallarımızı bu dünyanın gerçeklerine uyarlamamız gerekiyordu,” diyen Breton, yasayı desteklerken ‘ağır’ özel yatırımları desteklemek için devlet yardımının gerekli olduğunu da iddia etti. Breton, “Naifliğe paydos: işte benim uğruna çabaladığım siyaset budur,” dedi.
TSMC, Dresden’e fabrika kuracak: İşgücü piyasası karışabilir
Çin ile ilişkilere de değinen Breton, “Çin AB için önemli bir ticari ortaktır ve olmaya da devam edecektir,” dedi, fakat ‘en hassas teknolojilerin AB’ye ithalatını’ sınırlamaya dikkat ettiklerini de ekledi.
Salı günü Tayvanlı yarı iletken devi TSMC, 5 milyar avroluk devlet yardımı karşılığında Almanya’da bir mikroçip fabrikası kurmak ve işletmek üzere 10 milyar avronun üzerinde yatırım yapacağını açıkladı. Proje, her biri %10 hisseye sahip olacak Avrupalı şirketler Bosch, Infineon ve NXP’den de yatırım aldı.
TSMC’nin bu hamlesi, Intel’in Saksonya-Anhalt’ta 30 milyar avroluk (10 milyar avrosu devlet yardımı) bir yatırım taahhüdü ve STMicroelectronics ve GlobalFoundries’in Fransa’da yeni bir fabrika kurması ve hükümetin 2,9 milyar avro değerinde sübvansiyon sağlaması da dahil olmak üzere AB genelinde yarı iletken sektörüne yapılan bir dizi başka yatırımı takip ediyor.
Avrupa
Alman istihbarat şefinden Rusya uyarısı

Almanya’nın dış istihbarat şefi, ülkesinin “Kremlin’in askeri hırslarının artmasıyla birlikte bir çatışmanın içine çekilme riski” ile karşı karşıya olduğunu söyledi.
Almanya Federal İstihbarat Servisi (BND) Başkanı Martin Jäger, Rusya’dan gelen tehdidin “yeni ve daha tehlikeli bir nitelik” kazandığını ve bunun Avrupa’nın en büyük ekonomisinin “şiddetli bir çatışmaya” karışması ihtimalini ortaya çıkardığını belirtti.
Jäger, pazartesi günü Berlin’de düzenlenen bir kamuya açık oturumda milletvekillerine yaptığı açıklamada şunları söyledi:
“Rusya bizi başlıca bir rakip olarak görüyor çünkü Rusya’nın revizyonist, yayılmacı politikalarını ve Ukrayna’ya karşı yürüttüğü saldırı savaşını kabul etmiyoruz çünkü Baltık ülkeleri ve Avrupa’nın diğer bölgelerindeki müttefiklerimize yönelik Rus tehditlerine karşı çıkıyoruz.”
Bu açıklamalar, Şansölye Friedrich Merz’in Kiev’e yaptığı ziyaretin ertesi günü geldi. Merz, Kiev’de Ukrayna’ya silah paketi ve enerji sektörüne yönelik yardım yoluyla Almanya’nın askeri desteğini sürdüreceğini taahhüt etmişti.
Merz’in ziyareti ve Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy ile görüşmeleri, savaşın izlerini taşıyan başkentte Rus insansız hava araçlarının bir köprüye saldırdığı sırada gerçekleşti.
Yurt içinde baskı altında kalan Alman lider, yalnızca istikrarlı bir Alman hükümetinin Ukrayna’ya yönelik yardımın devamını ve dolayısıyla Avrupa’nın istikrarını sağlayabileceği uyarısında bulundu.
ABD’nin desteğini azaltmasının ardından Almanya, Ukrayna’nın en büyük askeri destekçisi haline geldi.
Merz hükümeti, Ağustos ayında Leipzig’deki bir havalimanına düzenlenen başarısız insansız hava aracı saldırısının arkasında Rusya’nın olduğunu iddia etti.
Alman Dışişleri Bakanlığı, Bonn’daki Rusya konsolosluğunun ve Berlin’deki “Rus Evi” kültür merkezinin kapatıldığını duyurdu.
Rusya ise buna karşılık olarak Almanya’daki Goethe Enstitüsü’nün şubelerinin kapatılacağını açıkladı.
Jäger, istihbarat operasyonlarını denetleyen Bundestag parlamento denetim komitesine, “Almanya, Rusya’nın Avrupa’daki hegemonyasını yaymasının önündeki en büyük engel haline geldi ve dolayısıyla Rusya’nın eylemlerinin hedefi oldu,” dedi.
İstihbarat şefi, Vladimir Putin’in son 4,5 yıldır sürdürdüğü savaş çabalarının, Rusya içinde, siyasi bir bedel ödemeden işgali sona erdirmesini zorlaştıran bir dinamik yarattığını söyledi.
Almanya dış istihbarat servisi başkanı, “Putin, ülkesindeki iktidar tabanını tehlikeye atmadan Ukrayna’ya yönelik saldırıyı basitçe durdurabileceği noktayı çoktan geçti. Rusya’nın bakış açısıyla, şimdiye kadar yapılan muazzam fedakarlıkları haklı çıkaracak bir başarıyı Ukrayna’da sergilemesi gerekiyor,” dedi.
Avrupa
KNDS, Avrupa’dan silah şirketlerine “drone düşürme izni” vermesini istiyor

Alman-Fransız silah üreticisi KNDS, savunma şirketlerinin tesislerinin üzerinde uçan şüpheli insansız hava araçlarını düşürmelerine izin verilmesini istiyor.
KNDS’nin Brüksel’e iletmeyi planladığı bu çağrı, Avrupa silah üreticilerini hedef alan bir dizi yangın, sabotaj girişimi ve casusluk vakasının yaşandığı bir dönemde geliyor.
Başkentlerin birçoğu bu olayların Rusya ile bağlantılı olduğunu öne sürüyor.
KNDS Uluslararası Gelişimden Sorumlu Başkan Yardımcısı Marcel Grisnigt, POLITICO’ya verdiği bir mülakatta, “Ulusal mevzuatın savunma şirketlerinin insansız hava araçlarına karşı kendilerini korumasına izin vermesi iyi olurdu; özellikle de katmanlı hava savunmasını aşan birinci şahıs bakış açılı insansız hava araçlarına karşı,” dedi.
Grisnigt şunları ekledi:
“Yapabileceğimiz tek şey yerel yetkilileri uyarmak ve önlem almalarını istemek. Çoğu zaman, tabii ki çok geç oluyor ve zarar çoktan verilmiş oluyor. Karşı önlemleri kendimiz geliştiriyor ve üretiyoruz. Bunlar kendi tesislerimizi korumak için kullanılabilir ama bunun için yasal yetkiye sahip olmak gerekiyor.”
Bu tür sistemler, bir insansız hava aracının operatörüyle olan bağlantısını keserek onu inişe zorlayabilir veya uzaklaşmaya zorlayabilir ya da fiziksel olarak havadan düşürebilir.
Birçok Avrupa ülkesinde, insansız hava aracı önleme sistemlerini yalnızca kolluk kuvvetleri ve silahlı kuvvetler kullanabilir; şirketler kullanamaz.
Geçen hafta Estonya, Ağustos ayında silah üreticisi Milrem Robotics’e düzenlenen kundaklama saldırısının arkasında Rus istihbaratının olduğunu iddia etti.
Polonya, Almanya, Slovakya, İtalya, Bulgaristan ve diğer ülkeler de silah fabrikalarında meydana gelen şüpheli olayları soruşturuyor.
Bu fabrikaların çoğu Ukrayna’ya silah ve mühimmat tedarik ediyor.
Rusya Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Maria Zaharova Çarşamba günü, “Ukrayna için silah üreten Avrupa ülkelerindeki silah fabrikaları, Rusya için potansiyel askeri hedeflerdir. Kiev rejimi için silah üreten, Ukrayna toprakları dışındaki askeri tesislerin güvende olacağı varsayılmamalıdır. Böyle düşünenler yanılmaktadır,” dedi.
AB ve NATO harekete geçiyor ama Grisnigt bunun zaman alacağı konusunda uyarıda bulundu.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, hibrit tehditlere karşı koymak için yeni bir AB mekanizması önerirken, NATO’nun en üst düzey askeri komutanı ABD’li General Alexus Grynkewich, müttefik ülkeleri Rus hibrit saldırıları hakkında daha fazla istihbarat paylaşmaya çağırdı.
KNDS yöneticisi ise şunları söyledi:
“NATO’nun 4. Maddesi [bir tehdit sonrasında istişare yapılmasını sağlayan] için giderek daha fazla çağrı duyuyoruz ve ülkelerin uyum sağlaması yönünde baskı var. Tamam, ama bu ne kadar zaman alacak? Zaman lüksümüz yok. 2030’da Avrupa’nın hazırlık düzeyini büyük ölçüde artırıyoruz ama savunma kapasitesi hibrit savaş nedeniyle kesintiye uğrarsa, 2030’da hazır olamayacağız.”
Alman Leopard 2 tankını ve Fransız Caesar kundağı motorlu obüsünü üreten KNDS, kendi şüpheli olaylarıyla karşı karşıya kaldı ve personel sayısını artırarak güvenlik önlemlerini güçlendirdi.
Temmuz ayında, Münih’teki bir KNDS fabrikasının üzerinde drone uçuran Moldovalı bir adam, casusluk şüphesiyle gözaltına alındı.
Fransa’da ise KNDS France ve füze üreticisi MBDA fabrikalarına enerji sağlayan tesislerdeki yangınlar, Paris Savcılığı tarafından olası bir “ulusal çıkarların ihlali” olarak değerlendiriliyor.
KNDS yöneticisi, Fransız modelini övdü. Yaz aylarında resmen kabul edilen askeri planlama yasası uyarınca, Fransız silah üreticileri ile telekom ve ulaştırma şirketleri gibi kritik altyapı işletmecilerinin, tesislerinde kendileri karşı-drone sistemleri kullanmalarına izin veriliyor.
Grisnigt, Alman mevzuatının savunma şirketlerine aynı imkânı tanımadığından şikayet etti.
KNDS, savunma şirketlerinin kritik altyapı gibi muamele görmesini ve aynı korumalardan yararlanmasını istiyor.
AB kuralları uyarınca, elektrik şebekeleri, telekomünikasyon ağları ve limanları içeren ancak savunma sanayisini kapsamayan kritik altyapı işletmecilerinin güvenlik yükümlülüklerini yerine getirmeleri zorunlu.
Ayrıca, tehdit bilgileri de dahil olmak üzere kamu otoritelerinden destek alırlar.
Grisnigt, “İhtiyacımız olan ilk şey, basitçe istihbarata erişimdir. İstihbarata dayanarak harekete geçebilirsiniz,” diye vurguladı:
“Elbette kritik altyapıyı korumak ulusal bir sorumluluktur, fakat bu tür tehditler sınır ötesi niteliktedir. Ulusal koruma çabalarını tutarlı bir yaklaşımla birleştirecek güçlü bir Avrupa çerçevesine ihtiyacımız var.”
KNDS, Avrupa Komisyonu’ndan savunma sanayi tabanını hibrit tehditlere karşı stres testine tabi tutacak bir görev gücünü “acilen oluşturmasını” istiyor.
Yöneticinin ifadesine göre, tesisleri korumak için alınan önlemler, AB’nin bir sonraki uzun vadeli bütçesinde Avrupa Rekabetçilik Fonu’ndan finansman alabilmeli; “böylece yük sadece ulusal düzeyde değil, paylaşılmış bir mali yük haline gelir.”
KNDS, diğer Avrupalı silah üreticileriyle temasa geçmeye başladı ve önümüzdeki haftalarda Avrupa Savunma Komiseri Andrius Kubilius ile bu konuyu görüşecek.
Grisnigt, “Dürüst olalım… Eğer şimdiden kendimizi korumaya hazır değilsek, o zaman en kötü senaryoya da hazır değiliz demektir,” dedi.
Avrupa
Doğalgaz krizi küresel piyasada LNG fazlası yaratabilir

The Economist’in analizine göre, Ortadoğu’daki savaş ve Rus yakıtından çıkışla derinleşen doğalgaz açığı, yeni yatırımların devreye girmesiyle küresel bir LNG fazlasına dönüşebilir. Avrupa’da gaz depolarındaki doluluk oranı yüzde 72’ye gerilerken, 2030 yılına kadar küresel arzın 630 milyon tona çıkması ve 75 milyon tona varan arz fazlası oluşması bekleniyor.
The Economist dergisinin analizine göre, Rus yakıtından vazgeçilmesi ve Ortadoğu’daki savaş nedeniyle derinleşen doğalgaz açığı, küresel piyasada yıkıcı bir sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) fazlasına yol açabilir.
Avrupa’nın arz güvenliği arayışıyla hız kazanan yeni yatırımların, piyasayı öngörülenden çok daha sert bir üretim fazlasıyla karşı karşıya bırakabileceği değerlendiriliyor.
Avrupa, Ukrayna savaşıyla birlikte doğalgaz ithalatının yüzde 40’ına alternatif arayışına girerek dönemin en büyük LNG üreticisi Katar’a yönelmişti.
Katar Enerji Bakanı Saad el-Kaabi o dönemde 26 yılı aşkın süredir tek bir sevkiyatı bile aksatmadıklarını savunmuştu.
Ancak İran’daki savaşın ardından Tahran yönetiminin Hürmüz Boğazı’nı kapatmasıyla Katar mücbir sebep ilan etti ve alıcılara sözleşmelerini yerine getiremeyeceğini bildirdi.
Ülkeden mart ayından bu yana geçen yılın aynı dönemine göre 536 azalışla yalnızca 98 kargo gönderilebildi. Açığın 39 milyon tona ulaştığı kaydediliyor.
Avrupa’da gaz depolarındaki doluluk oranı yüzde 72’ye geriledi
The Economist, LNG alanındaki asıl sınavın henüz başlamadığını aktarıyor. Habere göre kimi alıcılar fiyatların düşeceği beklentisiyle alımları ertelerken, diğerleri Körfez ülkelerine bağımlılığı azaltmak amacıyla yeni tedarik kaynaklarına yöneliyor.
Avrupa’daki gaz depoları mevcut durumda yüzde 72 dolulukla yılın bu dönemi için kaydedilen en düşük seviyede seyrediyor.
Bu oran 2022-2025 döneminde ortalama yüzde 90 düzeyindeydi. Almanya’daki depolarda ise doluluk oranı yalnızca yüzde 57 seviyesinde kalıyor.
Ortadoğu’daki kriz, piyasa gözlemcilerinin 2026 yılı için öngördüğü küresel LNG fazlası tahminlerini geçersiz kıldı.
Enerji ticaret şirketi Six One Commodities’in araştırma ve analiz birimi yöneticisi Aimee Parpia, “Bugünkü açık ne kadar derin olursa gelecekteki potansiyel aşırı üretim de o kadar büyük olur” değerlendirmesini yaptı.
Yeni projeler küresel arzı 2030’a kadar 630 milyon tona çıkarabilir
Geçen ay Bangkok’ta düzenlenen Gastech konferansında önde gelen ihracatçılar, enerji şirketleri ve kamu kuruluşları yeni LNG projelerini tanıttı.
Fiyat dalgalanması beklentisinin cesaretlendirdiği geliştiriciler yatırımlarını hızlandırıyor.
Yalnızca ABD’nin sıvılaştırma kapasitesinin 2030 yılına kadar neredeyse iki katına çıkması öngörülüyor.
Kanada’daki kapasite artışının yanı sıra taşınabilir modüler tesisler de altyapısı yetersiz ülkelerdeki gaz sahalarını üretime açıyor.
Rystad Energy danışmanlık şirketinin verilerine göre yeni projeler, küresel yıllık arzı 2030’a kadar bir önceki yıla kıyasla yüzde 60 artışla 630 milyon tona ulaştırabilir. Ancak talebin aynı hızla büyümesi beklenmiyor.
Şirket, on yılın sonunda yıllık talebin 574 milyon tonda kalacağını tahmin ediyor. Bu veri, Ortadoğu’daki çatışmalardan önce 583 milyon ton olarak hesaplanmıştı.
Katar’ın tam kapasiteye dönmesi ve planlanan yatırımların hayata geçmesi halinde 55 ila 75 milyon tonluk bir arz fazlası oluşabileceği ve bunun LNG fiyatlarını aşağı çekeceği belirtiliyor.
Avrupa Birliği (AB), 2027 yılında Rusya’dan LNG tedarikini tamamen yasaklamayı planlıyor. Boru hattı gazı sevkiyatı ise gelecek yıl 30 Eylül itibarıyla durdurulacak.
AB Komisyonunun enerjiden sorumlu üyesi Dan Jørgensen, mart ayında Rusya’dan enerji ithalatına dönme fikrinin bir hata olduğunu dile getirmişti.
The New York Times gazetesi de Avrupalı savunma ve enerji şirketlerinin, Rus gazından tamamen çıkılmasının Washington’a Avrupa’nın iç enerji politikası üzerinde aşırı bir nüfuz sağlayabileceğinden endişe ettiğini aktardı.
Diplomasi1 hafta önceEast-West Forum İstanbul’da toplandı: Çok kutupluluk geri döndürülemez
Asya2 hafta öncePakistan’a Katar’dan ikinci LNG sevkiyatı yapılacak
Dünya Basını1 hafta önceTarihçi Emmanuel Todd: Avrupa Rusya konusunda tehlikeli bir fanteziye kapıldı
Diplomasi2 hafta öncePalantir nasıl Ukraynalıları kobay faresine dönüştürdü?
Asya2 hafta önceSoftBank, OpenAI yatırımı için 11 milyar dolar borçlanacak
Diplomasi2 hafta önceEast-West Forum İstanbul’da kapılarını açıyor
Asya1 hafta önceKuzey Kore’den Batı hava savunmasını zorlayacak yeni taktik
Rusya2 hafta önceRusya’dan notlar: Siperler, kuryeler ve 9. Duma seçimleri












