Bizi Takip Edin

ASYA

El Kaide lideri ABD saldırısında öldürüldü

Yayınlanma

ABD, El Kaide lideri Eymen El Zevahiri’yi Afganistan’ın başkenti Kabil’deki güvenli evine düzenlediği drone saldırısı ile öldürdü. ABD Başkanı Joe Biden operasyon sonrası yayınladığı video mesajında ​​El Zevahiri’nin ölümünü doğruladı ve hiçbir aile üyesinin zarar görmediğinin altını çizdi.

Bir kaynağın Harici’ye verdiği demece göre, saldırı sırasında el-Zevahiri, karısı, kızı ve çocukları evde bulunuyordu. El Zevahiri’nin evi, Kabil’in 10. Polis Bölgesi’ndeki Şerpur mahallesinde bulunuyor ve etrafı daha önce üst düzey hükümet yetkilileri ve siyasi liderlere ait olan lüks binalarla çevrili. Ancak, geçen yıl 15 Ağustos’ta Kabil’in ele geçirilmesinden sonra, Taliban’ın içişleri bakanı Siraceddin Hakkani ve Hakkani ağından bazı diğer önemli yetkililer, Şerpur’daki önemli yerleşim yerlerine el koydu.

Ek olarak, ABD’nin El Zevahiri’yi hedef alıp öldürdüğü ev, eski savunma bakanı Bismillah Muhammadi’nin konutunun yakınında bulunuyor. Ve aynı ev, eski ulusal güvenlik danışmanı Hamdullah Mohib’in ofisi tarafından özel yabancı misafirleri karşılamak için kullanılıyordu.

Görünüşe göre bu karmaşık bir operasyon değildi ve CIA, evi tam olarak El Kaide liderini hedef almak için vurdu. ABD’li yetkililer, Pazar sabahı güvenli evinin balkonunda görünen 71 yaşındaki el-Zevahiri’nin insansız hava aracından fırlatılan 2 adet Hellfire füzesi ile öldürüldüğünü açıkladı. Usame Bin Ladin ABD operasyonu ile 2011 yılında Pakistan’da öldürüldükten sonra örgütün başına geçen Zevahiri 11 Eylül terör saldırılarının sorumlusu olarak biliniyordu. Bu olay, Usame bin Ladin’in  öldürülmesinden bu yana grubun aldığı en büyük darbe oldu.

El Zevahiri kimdi?

Mısır uyruklu el-Zevahiri, 19 Haziran 1951’de Afrika ülkesi Giza’da doğdu. Selefi Usame bin Ladin’in Mayıs 2011’de Pakistan’ın Abbottabad kentindeki bir ABD baskını tarafından öldürülmesinin ardından El Kaide şefi olarak iktidara geldi.

İşletme ve ekonomi ile inşaat mühendisliği diploması almış bin Ladin gibi, el-Zevahiri de yüksek eğitimli bir el Kaide lideriydi ve neredeyse üç yıl Mısır ordusunda cerrah olarak hizmet etti. 1981’de, 30 yaşındaki el-Zevahiri, Başkan Enver Sedat’ın suikastında rol oynadığı iddiasıyla tutuklandı.

1998’de Mısır İslami Cihad’ını kuran Zevahiri, kısa süre sonra El Kaide ile yakın bir müttefik oldu ve Kenya ve Tanzanya’daki de dahil olmak üzere ABD büyükelçiliklerini hedef alan ölümcül saldırılar ve 11 Eylül saldırısını düzenlediler. ABD Zevahiri’nin başına 25 milyon dolarlık ödül koydu.

Aynı zamanda Halep’te bombalama emri veren ve oradaki stratejiyi dikte eden el-Zevahiri, NATO’nun gözetimi altında kontrol ettikleri İdlib vilayetinde bir “kahraman”dı.  Zevahiri, 2012’de 70 Suriye hükümet personelinin öldürüldüğü ve şehrin doğu bölgelerinin “NATO destekli kirli savaşın üssüne” dönüştürülmesine yol açan Halep saldırısının da arkasındaki isimdi. Halep 2016’da kurtarıldığında, ABD, Birleşmiş Milletler’de Suriye’yi soykırım yapmakla suçladı.

Biden, Zevahiri’nin öldürülmesi sonrasında onun, “Amerikan vatandaşlarına, Amerikan askerlerine, Amerikan diplomatlarına ve Amerikan çıkarlarına karşı bir cinayet ve şiddet izi” oluşturduğunu söyledi. Beyaz Saray’dan yaptığı kısa açıklamalarda Biden, “adalet yerini buldu” dedi.

Taliban: Doha anlaşmasının ihlali

Taliban Sözcüsü Zabihullah Mücahid, Kabil’de bir ABD insansız hava aracı tarafından düzenlenen hava saldırısını doğruladı, ancak Afganistan İslam Emirliği’nin bunu uluslararası ilkelerin ve Doha anlaşmasının açık bir ihlali olarak gördüğünü söyledi.

Taliban Sözcüsü, “Bu tür eylemler, son 20 yılın başarısız deneyimlerinin tekrarıdır ve ABD, Afganistan ve bölgenin çıkarlarına aykırıdır. Bu tür eylemlerin tekrarlanması mevcut fırsatlara zarar verecektir” diye uyardı.

İsminin açıklanmaması koşuluyla konuşan üst düzey bir Taliban lideri, el-Zevahiri’nin zamanının çoğunu Helmand vilayetindeki Musa Qala semtindeki dağlarda geçirdiğini söyledi. Yetkili, El Zevahiri’nin Kabil’e geri döndüğünü ve Taliban’ın Ağustos ayında Afganistan’ın kontrolünü ele geçirmesinden birkaç ay sonra güvenli bir yere yerleştirildiğini söyledi. Yetkili ayrıca el-Zevahiri’nin 2001’de ABD’nin Afganistan’ı işgalinden sonra Pakistan’a birkaç hareketi olduğunu söyledi.

Ocak 2006’da, CIA tarafından işletilen Predator insansız hava araçları, el-Zavahiri’nin ziyaret ettiği raporlarına dayanarak Pakistan Bajaur bölgesinde bir evi hedef almak için füzeler ateşlemişti. Ancak olay en az 18 köylünün hayatını kaybetmesine neden olmuş ve kendisi hakkında herhangi bir açıklama yapılmamıştı.

Soru işaretleri yarattı

ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken ise konuyla ilgili yaptığı açıklamada, Taliban’ın El lideri Eymen el-Zevahiri’ye ev sahipliği yaparak Doha Anlaşması’nı büyük ölçüde ihlal ettiğini söyledi. Blinken açıklamasında, “Taliban’ın taahhütlerine uyma konusundaki isteksizliği veya yetersizliği karşısında, Afgan halkını güçlü insani yardımlarla desteklemeye ve insan haklarının, özellikle kadın ve kız çocuklarının korunmasını savunmaya devam edeceğiz” dedi.

Zevahiri’nin öldürülmesi pek çok soru işareti yarattı. Zira el Zevahiri’nin Kabil’de öldürülmesi, Taliban-El Kaide ilişkisini de gündeme getirdi. Taliban yetkililerinin Zevahiri’nin Kabil’de olduğunu bilip bilmediğine dair şüpheler oluştu. Bazı yetkililer biliyor olabilir, bazıları ise bilmiyor…

Harici’ye konuşan bir kaynak, bir dizi üst düzey Taliban yetkilisinin Taliban’ın dini lideri Molla Haybatullah Ahunzada ile görüşmek üzere Pazartesi günü Kabil’den Kandahar vilayetine yola çıktığını doğruladı. Kanyağın aktardığına göre, El-Zevahiri’nin ölümüyle ilgili resmi tutumlarını tartışıyorlar.

ASYA

TSMC’nin Japonya’daki çip girişimi yatırımları da hızlandırdı

Yayınlanma

Tayvan’ın en büyük özel bankası CTBC Bank Başkan Yardımcısı Max Lin Nikkei Asia’ya verdiği demeçte, “Tayvanlı müşterilerimizin çoğu ve hatta Güneydoğu Asya’dan müşterilerimiz, yarı iletken teşvikleri sayesinde Japonya’ya, özellikle de Kumamoto’ya yatırım yapmak istediklerini dile getiriyor” dedi.

Nikkei’nin haberine göre, CTBC Bank, 2014 yılında Tokyo Star Bank’ı satın alarak yaklaşık on yıl boyunca Japonya’da önemli operasyonları olan tek Tayvan bankası oldu. Ardından çip üretim devi Taiwan Semiconductor Manufacturing Co. (TSMC) Japonya’daki ilk üretim tesisini Kumamoto’da kuracağını duyurdu ve CTBC’nin güneybatı vilayetine genişlemesi için talep aniden arttı.

“Kumamoto ile ilgili, orada nasıl gayrimenkul alınacağı, ipotek işlemlerinin nasıl yapılacağı, nerede yaşanacağı ve çocukların nerede okula gönderileceği gibi önemli ölçüde artan talepler alıyoruz. Bir yaşam tarzı rehberi ve danışmanlığı haline gelmiş gibiydik,” dedi Lin ve bu yüzden Kumamoto’nun merkezinde bir ofis açmaya karar verdiklerini söyledi.

Finans sektörünün deneyimli ismi, Japonya’nın yabancı bankaların genişlemesi için popüler bir yer olmadığını, zira buradaki negatif faiz oranlarının kâr elde etmeyi zorlaştırdığını da sözlerine ekledi. Aralarında E.Sun Commercial Bank, Chang Hwa Bank ve devlete ait Bank of Taiwan’ın da bulunduğu yedi Tayvan bankasının son yıllarda Japonya’da şube açmış olması, çip patlamasının ve TSMC’nin varlığının durumu ne kadar değiştirdiğinin bir kanıtı olarak yorumlanıyor.

TSMC, Sony, Denso ve Renesas gibi Japon müşterilerine hizmet vermek üzere Kumamoto fabrikasında yıl sonuna kadar seri üretime başlamaya hazırlanıyor. Bu, TSMC’nin 2018’de Nanjing’deki Çin tesisinden bu yana faaliyete geçen ilk yeni denizaşırı tesisi olacak.

Cumartesi günü Japonya Başbakanı Fumio Kishida’nın da katılacağı bir açılış töreni düzenlenmesi planlanıyor.

Tesis ilk olarak 2021 yılında duyurulmuştu. O tarihten bu yana TSMC, Sony ve Toyota gibi ortaklarıyla birlikte Kumamoto’nun bulunduğu Kyushu adasına toplam 20 milyar dolar yatırım yapma taahhüdünde bulundu. Japonya’nın “Silikon Adası”na yapacakları yatırım, potansiyel olarak sadece ülkeye değil küresel pazara da hizmet edecek olan son teknoloji 7 nanometre ve 6 nanometre çiplerin üretimine yönelik olacak.

Denizaşırı genişleme her zaman TSMC’nin tercih ettiği bir yaklaşım değil. Şirket on yıllar boyunca üretimini Asya çip ekonomisinin kalbi olan Tayvan’a odakladı. Ancak artan jeopolitik baskı, ticaret savaşı ve benzeri görülmemiş bir çip kıtlığı nedeniyle şirket, tedarik zincirinin esnekliğini sağlamak ve müşterilere güven vermek için yurtdışına açılmak zorunda kaldı.

TSMC, 2020’den itibaren üç yıl içinde ABD, Japonya ve Almanya’da 70 milyar dolardan fazla değerde – fonların bir kısmı hükümetlerden ve ortaklardan gelen – denizaşırı genişleme planlarını açıkladı. Şirketin 2024 yılı için öngördüğü 28 milyar ila 30 milyar dolarlık sermaye harcaması bütçesi, Tayvan hükümetinin 19,26 milyar dolarlık savunma bütçesinden daha büyük.

Diğer Tayvanlı çip üreticileri de küresel çapta büyümeye başladı. Tayvan’ın 2 numaralı çip üreticisi United Microelectronics Corp. Singapur’da 5 milyar dolarlık bir tesis inşa ediyor ve kısa süre önce Intel’in Arizona’daki tesislerinde 12 nanometrelik çip üretimi konusunda Intel ile ortaklık kuracağını açıkladı.

TSMC’nin Japonya’daki girişimi, başta Tokyo Electron, Kyocera ve Sumco gibi Japon ekipman ve malzeme tedarikçilerinin yanı sıra yıllardır yerel üretim yapan Rohm ve Sony gibi çip üreticilerinden gelen toplam 6 trilyon yenlik (39 milyar dolar) ilk yerel yatırım dalgasını şimdiden teşvik etti. Kyushu Ekonomik Araştırma Merkezi tarafından yapılan bir tahmine göre, 2021 yılında başlayan yatırım furyası önümüzdeki on yıl içinde Kyushu’ya 20,77 trilyon yen ekonomik fayda sağlayabilir.

Okumaya Devam Et

ASYA

Pekin’den finans sektörüne uyarı: Reel ekonomiye hizmet edin

Yayınlanma

Çin’in finans sektörünün reel ekonomiyi desteklemeye odaklanması ve “sahte finansal yeniliklerden” kaçınması gerektiğini ilan eden devlet medyası, Pekin’in finansal gücünü esnetmeye çalıştığı bir dönemde düzenlemelerin sıkılaştırıldığını duyurdu.

ÇKP yayın organı People’s Daily, 453 trilyon yuanlık (63 trilyon ABD Doları) finans sektörünün teknolojik yeniliklere, gelişmiş üretime, yeşil kalkınmaya ve küçük işletmelere daha fazla adanması çağrısında bulundu. Bunun, bankalar ve kredi kuruluşları tarafından sermayenin boşa harcanmasına ve spekülatif faaliyetlere karşı bir uyarı olduğu düşünülüyor. Gazete, cuma günü yayınladığı bir yorumda, finans kuruluşlarının arbitraj uğruna “paranın sektör içinde dolaşmasına izin vermekten” kaçınmaları ve dikkatlerinin reel ekonomiden uzaklaşmasına izin vermemeleri gerektiğini söyledi.

Uyarı, düzenleyicilerin bilgisayar algoritmaları tarafından oluşturulan stratejileri kullanan ve menkul kıymetlerin hızlı bir şekilde alınıp satılmasını içeren quant ticaretini düzenleyen kuralları sertleştirirken, aynı zamanda yerel bir borç dağı, emlak çöküşü ve denizaşırı sermayenin çekilmesi nedeniyle borsa kaosu zemininde ülkenin finansal sisteminin kırılganlığına ilişkin endişeleri ele almasıyla geldi.

Pekin tüm finansal faaliyetleri düzenleme sözü verdi. Ancak aynı zamanda Çin’i finansal bir güç merkezi haline getirme hedefine ulaşmak için küresel pazara daha fazla açılma sözü verdi.

Salı günü Çin borsaları, piyasayı istikrara kavuşturmak ve yatırımcı güvenini desteklemek için “piyasanın bozulmasını” gerekçe göstererek büyük bir quant fonunun üç gün boyunca işlem yapmasını yasakladı.

Şanghay ve Shenzhen’de listelenen en büyük hisse senetlerini takip eden CSI 300 Endeksi, 2021’in başından 2023’e kadar kümülatif yüzde 41’lik bir düşüş yaşadı.

South China Morning Post’un haberine göre, Ulusal Finans ve Kalkınma Kurumu Başkanı Li Yang, son aylarda Çin’in finans sistemi üzerine yapılan üst düzey toplantıların, Çin liderliğinin karlılıktan ziyade işleve daha fazla önem verdiğini gösterdiğini söyledi.

Geçtiğimiz ay Şangay Kalkınma Araştırma Vakfı tarafından düzenlenen bir seminerde yaptığı konuşmada, “İlk olarak reel ekonomiye hizmet etmek, bilimsel ve teknolojik inovasyonu, Kuşak ve Yol Girişimi’ni ve sanayi politikalarını desteklemek olan işlevlerini yerine getirmesi gerekiyor” dedi.

Partinin finans sektörü üzerindeki kontrolünü sıkılaştırmak için geçen yıl kurulan yeni bir organ olan Merkezi Finans Komitesi tarafından aralık ayında yayınlanan bir makaleden önemli bir not alıntılayarak, “Kârlılık daha sonra gelmelidir” dedi.

Okumaya Devam Et

ASYA

Avustralya’nın önde gelen madencilik şirketleri Çin’den gelen taleple canlandı

Yayınlanma

Avustralya’nın en büyük madencilik şirketleri, dünyanın en büyük ikinci ekonomisindeki yavaşlama ve emlak krizine rağmen Çin’deki çelik talebinin güçlü kalmaya devam ettiğini, demir cevheri fiyatının yükseldiğini ve analistlerin beklentilerine büyük ölçüde uygun kazançlar sağladığını söylüyor.

Avustralya’da borsaya kayıtlı en büyük üç kaynak şirketi olan BHP, Rio Tinto ve Fortescue bu hafta açıkladıkları mali sonuçlarla demir cevheri piyasasının bir fotoğrafını çekti. Demir cevheri, BHP ve Rio’nun ilgili raporlama dönemlerinde faiz, vergi, amortisman ve itfa öncesi karlarının (FAVÖK) neredeyse %70’ini, Fortescue’nun ise tamamını oluşturdu.

Refinitiv’e göre, dünyanın en büyük demir cevheri ithalatçısı olan Çin, küresel denizyolu arzının yaklaşık %70’ini satın alıyor ve dünya çeliğinin yarısını üretiyor. Fitch’e göre ham çelik üretimi 2023 yılında bir milyar tonun biraz üzerinde sabit kaldı ve bu çeyrekte yavaşlaması bekleniyor.

Nikkei Asia’nın haberine göre, üç şirketin patronları, ciddi bir konut bolluğu Çinli büyük müteahhitleri zorlarken, altyapı, makine, araba imalatı, gemi yapımı, tüketim malları ve yeşil enerji gibi diğer sektörlerdeki büyümenin emlak sektöründeki zayıflığı dengelemeye yardımcı olduğunu söyledi.

BHP CEO’su Mike Henry, “Önümüzdeki yılın görünümüne bakacak olursak, bunun (çelik üretiminin) altıncı yıl üst üste bir milyar tonun üzerinde olacağını düşünüyoruz, bu oldukça olumlu ve bunun nedeni Çin ekonomisinin oldukça iyi performans gösteren bazı sektörlerinin aslında çelik yoğun olmaya devam etmesidir” dedi.

Henry, orta ve uzun vadede BHP’nin rekabet edebilmek için düşük üretim maliyetlerini korumaya odaklanacağını çünkü Çin talebinin “plato çizip düşüşe geçeceğini” ve Afrika ile Batı Avustralya’nın Pilbara bölgesinde planlanan madenlerden daha fazla arz beklendiğini söyledi.

Rio Tinto İcra Kurulu Başkanı Jakob Stausholm, şirketin Çin ekonomisini “çok sağlam” olarak gördüğünü söyledi. Emlak sektörü daralırken, diğer sektörlerin “çok güçlü” kaldığını ve talebin altyapı büyümesiyle desteklendiğini belirtti.

Fortescue CEO’su Dino Otranto da Çin’in çelik talebinin daha çeşitli hale geldiğini söyleyerek bu düşünceyi tekrarladı.

Otranto, karbonsuzlaştırma çabalarına yönelik harcamalara atıfta bulunarak, “Bizi yukarı yönde şaşırtan şey otomotiv endüstrisi, hatta Çin’de devam eden bazı dekarb harcamaları” dedi ve ekledi: “Dolayısıyla, özellikle bizim ürünümüz için güçlü bir talep görüyoruz ve bu hurda tsunamisi beklentisi gerçekten gerçekleşmedi. Bu kombinasyonda, pazarın oldukça güçlü olacağını tahmin ediyoruz.”

CRU baş ekonomisti Henry Hao, demir cevheri fiyatının “inanılmaz” bir direnç gösterdiğini ve Çin’in yenilenebilir enerji kaynaklarını artırmasının emlak sektöründeki düşüşü kısmen dengelediğini söyledi. Önümüzdeki yıl bir miktar yavaşlayacağı tahmin edilen yeşil enerji talebi, çelik talebinin bir kısmını absorbe etse de, ana metaller için daha fazla bir nimet sağlıyordu.

Henry Hao, “Gerileme muhtemelen devam edecek, ancak Çinli politika yapıcılar bu eski itici güç olan emlak sektöründen yenilenebilir enerji sektörüne geçiş yapmaya çalışıyor” dedi ve “Yenilenebilir enerji sektörü de oldukça fazla alüminyum, bakır ve çeliğin bir kısmını tüketiyor, ancak emlak sektöründeki kadar değil,” diye ekledi.

Nikkei’ye konuşan Westpac kıdemli ekonomisti Justin Smirk, çelik üretiminin 2020 yılında zirveye ulaştığını ve talebin artık daha döngüsel bir ritim izlediğini, bu nedenle büyük tedarikçilerin giderek verimliliğe odaklandığını söyledi.

Smirk, “Büyük demir cevheri madencileri, hacimsel büyümeye odaklanmak yerine, en verimli demir cevheri üreticileri olmaya çalışan fabrikalar gibi çalışıyorlar. On yıl önce, madencilik patlaması yaşarken, her şey yeni madeni kimin açabileceği, kimin en hızlı şekilde çıkarabileceği ile ilgiliydi. Oysa şimdi kimin en ucuz fiyata en fazla hacmi sağlayabileceği söz konusu” dedi.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English