Amerika
Elon Musk, Hunter Biden, Ukrayna ve bazı ‘tesadüfler’

Elon Musk’ın “Twitter Belgeleri” adıyla yayınladığı iç yazışmaların ABD Başkanı Joe Biden’ın oğlu Hunter Biden ile ilgili olması, Beyaz Saray’ı da meşhur “sosyal medya kavgasının” içine çekti.
Ekim ayında Twitter’ı satın alarak platformun yeni patronu olan Musk’ın, geçen hafta serbest gazeteci Matt Taibbi üzerinden yayınladığı iç yazışmalar, sansür tartışmalarını yeniden alevlendirdi.
Yazışmalar, eski Twitter yönetiminin, Hunter Biden ile ilgili skandal haberleri 2020 ABD seçimleri öncesinde sansürlediğini gösteriyordu.
Son günlerde Julian Assange ve Edward Snowden ile ilgili online anketler açarak dikkat çeken Musk’ın kendisi de yayınladığı iç bu yazışmalarla ifşacılığa soyunmuş durumda. Peki daha ilk ifşasında neden Hunter Biden’ı seçti?
Beyaz Saray Basın Sekreteri Karine Jean-Pierre, buna “büyük bir tesadüf” diyor. Düzenlediği basın toplantısında Jean-Pierre, “Bunu ilginç bir tesadüf olarak görüyoruz ve dikkat dağıtıcı bir hamle” ifadelerini kullandı.
Gerçekten tesadüf mü?
Jean-Pierre bunu tesadüf olarak görse de Musk, Hunter Biden ile ilgili haberlerden ilk kez bahsetmiyor.
Bilakis, Twitter’ı satın almayı teklif ettikten yalnızca birkaç gün sonra Hunter Biden haberlerinin sansürlenmesinin yanlış olduğunu söylemişti.
Podcast yayıncısı Saagar Enjeti’yle sosyal medya hesabından sohbet eden Musk, 26 Nisan’da Enjeti’ye yanıt olarak yazdığı tweet‘inde şu ifadeleri kullanmıştı:
“Büyük bir gazetenin Twitter hesabını, gerçek bir haber yayınladığı için askıya almak inanılmaz derecede uygunsuzdu.”
Ne sansürü, ne gazetesi?
İki sene hem insanlık hem de gezegen için çok kısa bir zaman dilimi. Ama konu siyaset, hele de dış siyaset olunca büyük skandalların bile unutulmasına yetiyor.
Bu yüzden önce kısaca Hunter Biden’ı ve şu sansür meselesini hatırlayalım.
Joe Biden’ın başı, küçük oğlu Hunter ile yıllardır dertte.
Ağabeyinin 2015’te beyin kanseri nedeniyle ölmesinin ardından yengesiyle beraber olan, kuzeniyle fuhuş pazarlığı yapan, uyuşturucu bağımlısı Hunter, 2019’da Rus uyuşturucu kaçakçılarıyla takılırken sızmış ve bilgisayarını çaldırmıştı.
Aslında Hunter’ın daha önce de bu şekilde 3 bilgisayarını çaldırdığı biliniyordu.
Asıl tartışma ise ABD’nin çok okunan tabloid gazetelerinden New York Post’un Hunter’a ait olduğu iddia edilen bilgisayarlardan birinin bir tamirciye bırakılan harddisk’inden alınan yazışmaları Ekim 2020’de yayınlamasıyla başladı.
Bu yazışmalar, Biden ailesinin Ukrayna’da karıştığı yolsuzlukları gözler önüne seriyordu ve başkanlık seçimlerine sadece birkaç hafta kalmıştı.
Seçimlerin seyrini değiştirebilirdi
Bu yazışmalar, Hunter Biden’ın, yönetim kurulunda olduğu Ukraynalı enerji firması Burisma’dan aylık 50 bin dolar maaş aldığını ve şirket hakkında soruşturma yürüten başsavcı Viktor Şokin’i kovması için Ukrayna’ya baskı yaptığını gösteriyordu.
Buna göre Joe Biden da, dönemin Ukrayna Başkanı Petro Poroşenko ve Başbakan Arseniy Yatsenyuk’un Şokin’i görevden alması için nüfuzunu kullanmıştı.
Biden kanadının sözcüsü Andrew Bates ise, o dönem başkan adayı olan Biden’ın takviminde böyle bir görüşmenin yer almadığını söyleyerek iddiaları reddetmişti.
New York Post, belgeleri nereden buldu?
İddiaya göre söz konusu harddiskin içindeki bilgileri John Paul Mac Isaac adlı bir bilgisayar tamircisi kopyalamıştı. Isaac bu diski kendini Hunter Biden diye tanıtan birinin bıraktığını ama almaya kimsenin gelmediğini öne sürmüştü.
Tamirci kimse gelmeyince dönemin ABD Başkanı Donald Trump’ın kişisel avukatı Rudy Giuliani’nin avukatı Robert Costello’ya ulaşıp belgeleri verdiğini ve FBI’ı da bilgilendirdiğini söylüyor.
Cumhuriyetçilere yakınlığıyla bilinen New York Post da bu yazışmaları Giuliani’den aldığını savunuyor.
Bütün bu olayların Kasım 2020 seçimlerinden sadece bir ay önce yaşanması özellikle dikkat çekici. Çünkü muhafazakar siyasetçilerin iddiasına göre, “bu bilgiler sansürlenmeseydi seçimin seyrini değiştirebilirdi”.
Trump’ın azil soruşturmasının nedeni de Hunter Biden’dı
Biden ailesinin Ukrayna’da tartışmalı faaliyetlere girişmesi aslında 2014’teki renkli devrime dayanıyor.
O dönem başlayan eylemlerin hızla şiddet olaylarına evrilmesinin ardından Başkan Viktor Yanukoviç görevden alınmış ve yerine Petro Poroşenko getirilmişti.
Ukrayna’nın yakın tarihinin en önemli isimlerinden olan Yanukoviç Rusya’ya, Poroşenko ise ABD’ye yakınlığıyla biliniyordu.
Poroşenko’nun haziran ayında göreve gelmesinden sonra dönemin ABD Başkanı Barack Obama, Ukrayna’yla “ilişkileri güçlendirmek” için yardımcısı Joe Biden’ı görevlendirdi.
Hunter tam da bu sıralarda Burisma’nın yönetim kuruluna girdi.
2016’da iktidara gelen Trump ise Biden’ın o dönemde görevini kötüye kullandığını ve ABD dış politikasını oğlu ile kendisinin Ukrayna’daki menfaatleri için manipüle ettiğini savunuyor.
2019’da ABD Senatosu’nda başlatılan Trump’a yönelik azil soruşturması da Biden ailesinin Ukrayna ile ilişkilerini konu alıyordu.
Çünkü Trump, soruşturmadan birkaç ay önce Ukrayna başkanı olan Vladimir Zelenski ile telefonda bu konuyu konuşmuştu.
İddiaya göre Trump, söz konusu görüşmede rakibi Joe Biden ve ailesine soruşturma açması karşılığında Ukrayna’ya askeri yardımda bulunacağını söylemişti.
Beyaz Saray ise Trump-Zelenskiy görüşmesinin dökümünü yayınlamış ve görüşmenin askeri yardımlarla ilişkisi olmadığını savunmuştu.
Soruşturmanın ardından Trump senatoda aklanmıştı.
Bütün bunların Twitter ile ne ilgisi var?
New York Post’un Hunter Biden belgelerini yayınladığı Ekim 2020’de Trump’ın sosyal medya hesapları bile henüz engellenmemişti.
Ancak hem Twitter hem de Facebook, haber kuruluşuna yayınladığı Hunter belgeleri yüzünden katı bir sansür uyguladı.
Şirketler haberin paylaşımına kısıtlama getirirken, Twitter’da gazetenin hesabı, “kişisel bilgileri ihlal ettiği gerekçesiyle” donduruldu.
Facebook, bu haberle ilgili “incelemeler yürüttüklerini” söyleyerek nispeten yumuşak bir tavır alırken, Twitter’ın tutumu çok daha sertti.
Gazetenin hesabını 16 gün süreyle kapatan Twitter, haberdeki görselleri ya da haberin bağlantısını paylaşan hesapları bile bloke ediyordu.
Twitter sözcüsü Trenton Kennedy, bu uygulama için “bilgilerin siber saldırı yoluyla elde edilmiş olmasını” gerekçe gösteriyordu.
New York Post ise siber saldırıya karışmadıklarını, bilgileri doğrudan Giuliani’den aldıklarını vurguluyordu.
Belgeler gerçek çıktı
Tartışma ve tepkilerin ardından geri adım atan Twitter temsilcileri, daha sonra “saldırıyla ele geçirilmiş materyaller” politikasını güncellediğini duyurdu ama bu kararı geriye dönük olarak New York Post’a uygulamayacaklarını söyledi.
“Tesadüf” o ki Şubat 2022’de Rusya-Ukrayna savaşının başlamasının hemen ardından New York Times’ta konuyla ilgili önemli bir haber yayınlandı. Haberde bilgisayarın gerçekten Hunter Biden’a ait olduğu ve içindeki belgelerin de gerçek olduğu belirtiliyordu.
Birçok yorumcu ise New York Times’ın “zamanlamasının manidar olduğuna” dikkat çekiyordu. Bir görüşe göre belgelerin doğru olduğu, tam da Rus askerlerinin Ukrayna’ya girmesinin ardından duyurulduğu için yeterince gündem olamadı. Hatta belki de gündem olamaması için özellikle bu dönemde kabul edildi.
Zaten New York Times’ın haberi yayınlandığında Trump, Twitter ve Facebook’tan çoktan atılmış ve hatta şirketlerin New York Post’a uyguladığı yaptırımlar da unutulmuştu.
Yeni tartışma konusu ise Rus medyasında veya şirketlerinde çalışan kullanıcılara ayrım gözetmeksizin “Rusya’yla ilişkili hesap” etiketinin çakılmasıydı.
Ağustos ayında Joe Rogan’ın Spotify’daki podcast’ine konuk olan Meta CEO’su Mark Zuckerberg de New York Post’a sansür uyguladıklarını kabul etmişti.
Zuckerberg, FBI’ın seçim sonuçlarını etkileyecek dezenformasyona karşı dikkat uyarısı yaptığını ve bu nedenle haberi sansürlediklerini söylemiş ve şunları eklemişti:
“Bu kararın yanlış olduğunu bilmek beni çok rahatsız ediyor. Yapmamamız gereken bir şeyi yaptık, en kötüsü de bu.”
“Twitter Belgeleri”nde neler var?
Musk’ın gazeteci Taibbi’ye verdiği, eski Twitter yönetiminin iç yazışmalarından oluşan belgeler de tam da bu sansür sürecinde şirkette neler yaşandığını gösteriyor.
Bu dosyalardan yola çıkarak 3 Aralık’ta bir dizi tweet atan Taibbi, Twitter’ın son derece serbest bir iletişim amacıyla kurulduğunu ama zamanla güvenlik gerekçesi yüzünden platforma çeşitli kontrol mekanizmalarının eklendiğini söylüyor.
Buna göre finansal dolandırıcılığa karşı geliştirilen uygulamalar zamanla manipülatif bir boyut kazandı. Siyasi odaklardan platformdaki içeriklere müdahale talebi gelmeye ve yöneticiler de bu talepleri karşılamaya başladı.
Taibbi, 2020’ye gelindiğinde, siyasilerden ünlülere ve şirketlere kadar birçok aktörün Twitter’dan paylaşımları silme talebinde bulunmasının rutin hale geldiğini yazdı.
2020 başkanlık yarışı sırasında Biden’ın ekibinin birçok paylaşım linkini kaldırılmak üzere şirkete ilettiğine değinen Taibbi’nin yayınladığı bir ekran görüntüsünde bir şirket çalışanının, “Biden ekibinden incelenecek daha çok şey var” şeklinde bir e-mail attığı ve “Ele alındı” yanıtını aldığı görülüyor.
Hem Demokrat hem de Cumhuriyetçilerin taleplerde bulunduğunu belirten Taibbi, olumlu karşılananların daha çok Demokrat olduğuna işaret ediyor.
Bütün bunlardan Musk’a ne?
Musk’ın Twitter’a yönelik eleştirilerinin de belli odak noktaları var. Bunlardan biri de Trump’ın ve diğer birçok kullanıcının hesaplarının askıya alınması.
Hatırlarsanız Musk, Twitter’ı satın almayı teklif etmeden hemen önce takipçileri için bir anket açmış ve “Sizce burada ifade özgürlüğüne yeterli önem gösteriliyor mu?” diye sormuştu.
Musk’ın ifade özgürlüğünden ne anladığı tartışılır. Ama görünüşe göre Trump’ın hesabının kapatılması ve New York Post’a uygulanan yaptırımları kendi ifade özgürlüğü anlayışına ters buluyor.
Ayrıca Çin de dahil olmak üzere dünyanın dört bir yanında yatırımları olan bir iş adamı. Bu yüzden sıklıkla Rusya ve Çin’in tarafını tutmakla da eleştiriliyor.
Rusya’yı tutan Musk mı, Ukrayna’yı tutan Musk mı?
Bu eleştiriler en çok da milyarderin Rusya-Ukrayna krizine yönelik çözüm önerisiyle dile getirilmeye başladı.
Musk’ın Ukrayna krizi için Twitter hesabından paylaştığı çözüm önerisi şunları içeriyordu:
1) Rusya’nın aldığı bölgelerde BM gözetiminde seçimler yapılsın. Eğer halkın iradesi gitmesinden yanaysa Rusya bölgeleri bıraksın.
2) Kırım, 1783’ten beri olduğu gibi, resmen Rusya’nın parçası olarak kalsın.
2) Ukrayna tarafsız kalsın.
Buna sert tepki gösteren Zelenski de kendi anketini yaptı ve “Hangi Elon Musk’ı daha çok seviyorsunuz?” diye sordu. Seçenekler, “Ukrayna’yı destekleyen” ve “Rusya’yı destekleyen”den ibaretti.
Musk aslında uzay şirketi SpaceX’in Starlink uydu internetini savaşın başında Ukraynalılara ücretsiz sunarak ve gerekli donanımları ülkeye yollayarak Ukrayna’da çok popüler olmuş, bol bol teşekkür toplamıştı.
Ancak bu önerilerinden sonra Ukrayna’yla ipler öyle gerildi ki uydu interneti bile tartışma konusu oldu.
Starlink’in iletişim cihazlarının cephe hattında kesintiye uğradığına ve bölgeyi Rus güçlerinden geri alma çabalarını engellediğine yönelik haberler Batı basınında yer alınca Musk çok öfkelendi ve artık Ukraynalılara bu hizmeti vermeyeceğini ima etti.
Yine de kısa süre sonra bu imalarından geri adım attı ve Ukrayna’ya internet vermeye devam edeceğini açıklayarak mevzuyu tatlıya bağladı.
Musk, Cumhuriyetçi mi? Biden’la neden anlaşamıyor?
Musk’ın Amerikan iç siyasetiyle ilgili yorumları da sıklıkla gündem oluyor.
Trump’ın hesabını geri getirmek için sarf ettiği çaba ve eski başkanın Twitter’a geri dönmeyeceğini söylemesine rağmen çabalarından vazgeçmemesi, milyarderin Trump’a oy vereceği söylentilerine yol açtı.
Aslına bakılırsa, Güney Afrika doğumlu milyarder, ABD’de yükseldiği sıralarda Demokratlar ve Cumhuriyetçiler arasında denge gözetiyordu.
2002’den bu yana siyasi kampanyalara bir milyon dolardan fazla bağışta bulunmuş, bu paraları da dengeli biçimde iki tarafa da dağıtmıştı.
Biden ve Musk’ın birbirinden pek haz etmediği ise sır değil. Bu durumun arkasında tam olarak ne yatıyor, bilinmez. Ama ikili arasındaki gerginliği en çok yansıtan konu elektrikli araçlar.
Biden elektrikli araçları çok seviyor. Hatta ABD’de satılan araçların yarısının 2030’a kadar elektrikli olmasını istiyor. Bunun için de yılın başından beri sektöre ciddi miktarda yatırım yaptı.
Ancak konuşmalarında ve yatırımlarında Tesla’yı neredeyse görmezden geliyor.
Son olarak Biden, Twitter’da, “Ülke genelinde 500 bin adet elektrikli araç şarj istasyonu kuruyoruz. Büyük Amerika yolculuğu tamamen elektrikli olacak” yazdı. Musk ise bu tweet’e alaycı bir yanıt vererek, “O zaman işe bir Tesla alarak başla” dedi.
We’re building 500,000 electric vehicle charging stations across the country.
The great American road trip will be fully electrified.
— President Biden (@POTUS) December 3, 2022
Trump’ı değil, DeSantis’i işaret ediyor
Musk’ın son dönemde Cumhuriyetçilere yakınsaması yalnızca Biden ile girdiği polemiklerden anlaşılmıyor. Çünkü kendisi de bunu açık açık dile getiriyor.
Geçen ayki ABD ara seçimlerinde Demokrat üstünlüğüyle bitmemesi için Cumhuriyetçileri oy kullanmaya çağırmış, sonra da 2024’teki başkanlık seçimlerinde alacağı tavrı açıklamıştı:
“Geçmişte Demokratlara oy verdim çünkü çoğunlukla iyilik peşindeydiler. Bugün ise bölücülük ve nefret partisi haline geldiler, bu yüzden artık onları destekleyemeyeceğim ve Cumhuriyetçilere oy vereceğim.”
Ama Musk’ın Cumhuriyetçi Parti’de işaret ettiği kişi Trump değil. Milyarderin favori ismi, ara seçimlerde büyük başarı yakalayan Florida Valisi Ron DeSantis.
Musk açıkça DeSantis’i desteklediğini söylüyor. Zaten Florida valisi parti içerisinde de Trump’ın en büyük rakibi olarak görülüyor.
DeSantis’in 2024’te başkan aday adayı olup olmayacağı ise belli değil.
Peki her şey tesadüf mü?
Yazıyı en başa dönerek bitirelim. Beyaz Saray Basın Sekreteri Jean-Pierre, Twitter Belgeleri’nin ilk bölümünün Hunter Biden sansürünü konu almasını “tesadüf” diye nitelemişti.
Ancak bu yazıda sadece ABD’nin değil, tüm dünyanın en zengin insanı olan Musk’ın bir portresini çizdiğimiz görülebilir.
Bolivya’da Eski Devlet Başkanı Evo Morales’in devrilmesinin üzerine “Kimi istersek onu deviririz” diyen Musk, Çin’den Ukrayna’ya geniş bir coğrafya üzerinde söz sahibi olmaya çalışıyor.
Bu uğurda oldukça agresif davranırken, karşısına çıkan her türlü “aileye” yönelik çeşitli “tesadüfler” yaratmaktan çekinmeyecektir.
Amerika
JD Vance, Maduro kaçırılmadan önce Venezuela’da “iş bağlamış”

ABD’nin Venezuela’yı işgal edip Nicolas Maduro’yu kaçırmasından bir hafta önce, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, emtia devi Vitol için çalışan bir tacirle görüşmüş.
Konuya yakın bir kaynağın Reuters’a aktardığına göre, Vance orada eski bir arkadaşı ve siyasi kariyerinin ilk dönemlerinde kendisine finansal destek sağlayan, emtia devi Vitol’da benzin ticareti yapan John Addison ile bir araya geldi.
Reuters tarafından incelenen uçuş kayıtları, işgalden bir hafta önce, 27 Aralık’ta, Montana’daki son derece seçkin bir kayak ve golf tesisi Yellowstone Club’dan arabayla yaklaşık bir saat uzaklıktaki Bozeman Yellowstone Uluslararası Havalimanı’nın pistinde Addison’ın özel Embraer jeti ile Vance’in başkan yardımcısı uçağının bir arada bulunduğunu gösteriyor.
Addison’dan toplantıyla ilgili bilgi alan kişiye göre, Vance ve Addison Venezuela hakkında konuştular.
Bu kişi, Vance’in özellikle, “varsayımsal olarak” ABD’nin ülkenin petrol kaynakları üzerinde kontrolü ele geçirmesi durumunda Venezuela ham petrolünün ne kadar hızlı satılabileceğini öğrenmekle ilgilendiğini söyledi.
Addison, Vitol’un bu işi yapmak için eşsiz bir konumda olduğunu Vance’e garanti etti.
Bu haberle ilgili olarak, hem Addison hem de Vance’in ofisi 27 Aralık’ta Montana’da bir toplantı yapıldığını reddetti.
Addison, Reuters’a verdiği demeçte, “Bunu söyleyen herkes kesinlikle uyduruyor, çünkü ben bu konuyu tek bir kişiye bile anlatmadım,” dedi.
Fakat Addison, 5 Ocak’ta –yani Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro’yu deviren ve 100’e yakın kişinin hayatını kaybetmesine neden olan operasyondan iki gün sonra– ABD Enerji Bakanı Chris Wright’ın Houston’daki ofisini arayarak kendisine “reddedilemez bir teklifte” bulunduğunu doğruladı.
Donald Trump yönetimi, yaklaşan siyasi geçiş sürecini finanse etmek amacıyla bu OPEC ülkesinin ham petrolünü küresel alıcılara satmaya başlamayı planlıyordu ve Wright, Vitol’un bu işi isteyip istemediğini Addison’dan öğrenmek istiyordu.
Addison, Reuters’a verdiği son röportajda, “Sadece piyasa hakkında güncel bilgi almak için arayacağını sanmıştım fakat telefon görüşmesi bambaşka bir yöne saptı,” dedi.
Enerji Bakanlığı, Wright’ın 5 Ocak’ta Venezuela’yı görüşmek üzere Addison’ı aradığını doğruladı.
Birkaç gün içinde Vitol ve rakibi Trafigura, Venezuela’nın petrolünü satmak için özel lisanslar aldı ve o günden bu yana şirketler ham petrolün pazarlanmasından yüz milyonlarca dolar kazandı.
Vitol’un yönetimin en çok rağbet gören enerji lisanslarından birini nasıl elde ettiğine dair ayrıntılar daha önce kamuoyuna açıklanmamıştı.
48 yaşındaki Addison, Wright’tan böyle bir telefon alması için ilk akla gelen isim değildi. O, Vitol’da kıdemli bir tüccardı, şirketin bölge CEO’su değildi. Ayrıca uzmanlık alanı Latin Amerika ham petrolü değil, ABD benzininin alım satımıydı.
Fakat Addison, Reuters’a verdiği demeçte, Vance’in Wright’a Addison’ın güvenilir bir kişi olduğunu söyleyerek bu telefon görüşmesinin önünü açtığını belirtti.
Bir ABD’li yetkili, isminin açıklanmaması koşuluyla Reuters’a verdiği demeçte, Vance’in Wright ile yaptığı bir konuşmada Addison’ın enerji sektöründe güvenilir bir kişi olduğunu söylediğini doğruladı.
Yetkili, bu konuşmanın 5 Ocak’taki telefon görüşmesinden en az bir yıl önce gerçekleştiğini belirtti.
Enerji Bakanlığı Reuters’a yaptığı açıklamada, Vance ve Wright’ın Venezuela petrolünün satışı konusunda hiçbir zaman görüşmediklerini ve bakanlığın Vitol’u, dünyanın en büyük enerji ve emtia ticaret şirketi olması nedeniyle seçtiğini belirtti.
Montana’daki toplantı ve Addison’ın bu kazançlı sözleşmenin alınmasında oynadığı alışılmadık derecede önemli rol, Demokrat Kongre üyeleri arasında, Venezuela operasyonunun ardından kişisel bağlantıların devlet işlerine erişimi nasıl etkilemiş olabileceğine dair yeni sorular doğurdu.
Temsilciler Meclisi Denetim Komitesi’nin Demokrat üyesi ve yeni başkanı Robert Garcia, Ocak ayında hem Vitol hem de Trafigura’nın yöneticilerine bir mektup göndererek, lisansları hangi koşullar altında aldıklarına dair sorular sormuştu.
Garcia, o dönemde yaptığı açıklamada, kısmen Addison’ın Trump yanlısı siyasi bağış geçmişi nedeniyle Vitol’un bu işin içinde yer almasından endişe duyduğunu belirtmişti.
Garcia ayrıca, Vitol ve Trafigura’ya Venezuela’ya yönelik askeri harekat hakkında önceden bilgi verilmiş olabileceğine dair endişesini dile getirdi.
Garcia, Reuters’a yaptığı açıklamada şunları söyledi:
“Aylar boyunca Denetim Komitesi’ndeki Demokratlar, Trump yönetiminin devasa Venezuela petrol anlaşması ve petrol şirketi yetkililerinin Venezuela’ya yönelik askeri harekat hakkında önceden uyarı alıp almadıkları konusunda cevaplar talep ediyorlardı. Maduro’nun yakalanmasından önce JD Vance’in Vitol’da üst düzey bir tüccarla görüştüğüne dair yeni haberler, kimin neyi ne zaman bildiği konusunda daha da fazla soru işareti yaratıyor.”
Vitol ve Trafigura, Garcia’nın mektubuna yanıt verip vermedikleri konusunda yorum yapmaktan kaçındı.
Fakat her iki şirket de Reuters’a, ABD’nin Venezuela’daki askeri operasyonları hakkında önceden hiçbir bilgi verilmediğini söyledi.
Genellikle, ABD hükümetinin büyük ihaleleri, şeffaflığı sağlamak, kayırmacılığı önlemek ve vergi mükellefleri için mümkün olan en iyi mali getiriyi elde etmek amacıyla rekabetçi bir ihale süreciyle verilir.
Fakat Trump yönetimi, Maduro’nun kaçırılmasının ardından hızlı hareket etmenin, Venezuela’nın zor durumdaki ekonomisini istikrara kavuşturmak ve günlük hizmetlerin yanı sıra borç yeniden yapılandırma çabalarının acil olarak finanse edilmesini sağlamak açısından hayati önem taşıdığını öne sürerek, bu süreci atlama kararını savundu.
Trump, Ocak ayındaki işgalin ardından ABD’nin Venezuela’nın ham petrolünü ve gelirlerini süresiz olarak kontrol etmeyi amaçladığını ve ülkenin üretimini canlandırmak için ABD’li petrol şirketlerinden 100 milyar dolarlık yatırım çekmek istediğini söylemişti.
Trump, bunun “Batı Yarımküre”deki mevcut arz hacmini artırarak ABD’nin enerji güvenliğini güçlendireceğini savunuyor.
Şu ana kadar, ABD’nin Venezuela’daki operasyonunun ardından en büyük faydayı Vitol ve Trafigura elde etti.
Konuya yakın bir kaynağa göre, Trafigura’ya Vitol’dan birkaç gün sonra, Ocak ayının ikinci haftasında bir tarihte, ABD hükümeti tarafından Venezuela petrolünü satma lisansı verildi.
Enerji finansmanı uzmanı ve Texas Christian Üniversitesi’nde profesör olan Tom Seng, tüccarların satılan her varil Venezuela petrolünden 3 ile 3,50 dolar arasında kâr elde ettiklerini tahmin etti.
Seng, bu tahmini mevcut piyasa koşullarına ve nakliye ücretlerine dayandırdı ve getirilerin yaklaşık %3,5 ila %4’lük bir kâr marjına tekabül ettiğini belirtti.
ABD hükümeti verilerine göre, ülke bu yıl şimdiye kadar 200 milyon varilden fazla ham petrol ihraç ettiği için, bu getiriler Venezuela ham petrol sözleşmesinden elde edilen yüz milyonlarca dolarlık kâra denk geliyor.
Reuters’ın yıllık raporlarını incelediği sonuçlara göre, Vitol’un son üç yıldaki faaliyet kâr marjları %1 ile %3 arasında değişmiş.
Özel sermayeli ticaret şirketleri, tek tek işlemlerden elde ettikleri kârları açıklamıyor ve kâr marjları ile sattıkları petrol hacimlerine ilişkin tahminler bağımsız olarak doğrulanamıyor.
Trafigura ve Vitol, Reuters’a, Venezuela’nın devlet petrol şirketi PDVSA ile petrol satışı konusunda yaptıkları ticari anlaşmaların şartları hakkında, bunların gizli olması nedeniyle yorum yapamayacaklarını bildirdi.
Daha yakın zamanda Trump, ABD’nin Venezuela’nın en büyük özel petrol üreticilerinden biri olan Blue Energy Partners ile yaptığı ortaklık sayesinde Venezuela’nın ham petrol rezervlerinin yaklaşık beşte birine erişim sağladığını duyurdu.
Şirket, yakın zamana kadar PDVSA’dan zimmete geçirilen fonlarla ilgili ABD’nin kara para aklama soruşturmalarının hedefi olan milyarder Alejandro Betancourt’a ait.
Şirketin Washington ile yaptığı anlaşma, ABD’ye ana şirketin %35 hissesini ve üretimin %20’sini üretim maliyetinden satın alma hakkını tanıyor.
Reuters, Vitol veya Trafigura’nın NABEP’in şu anda günlük yaklaşık 220.000 varil olan petrol üretiminin herhangi bir kısmını pazarlayıp pazarlamadığını tespit edemedi.
Vitol, NABEP ile ticari bir ilişkisi olduğunu ama uzun vadeli bir sözleşmesi bulunmadığını belirtti. Ticari ilişkinin ayrıntılarını paylaşmadı.
Reuters’a göre Addison ve Wright’ın konuşmalarının ardından işler hızla ilerledi. 9 Ocak’a gelindiğinde, hem Vitol hem de Trafigura lisanslarını almışlardı ve Addison, Venezuela’nın petrol endüstrisinin geleceği konusunda Trump ile yapılan ve televizyonda yayınlanan bir toplantıda ExxonMobil ve Chevron’un CEO’larıyla yan yana Beyaz Saray’a gitti.
Addison, televizyonda yayınlanan toplantı sırasında Trump’a şunları söyledi:
“Burada, tüm bu petrolü mümkün olan en iyi fiyata dünyanın dört bir yanına taşıyabilmenizi sağlamak için bulunuyoruz; böylece Venezuelalılar üzerindeki etkiniz sayesinde istediğinizi elde edebileceksiniz.”
Vitol’un bölge CEO’su Ben Marshall da toplantıda yer aldı ve Trump’a, Venezuela petrolünü pazarlama fırsatı verdiği için teşekkür etti.
Vitol, Reuters’a yaptığı açıklamada, Addison’ın benzin taciri olarak sahip olduğu uzmanlık göz önüne alındığında uluslararası bir ham petrol sözleşmesini müzakere edecek teknik bilgiye sahip olmadığını ve 5 Ocak’taki görüşmeden sonra Marshall ile ham petrol ekibini sürece dahil ettiğini belirtti.
Trafigura ise toplantıda CEO’su Richard Holtum tarafından temsil edildi.
Federal Seçim Komisyonu kayıtlarına göre, Addison, Vance’in erken dönem destekçilerinden biriydi ve 2022 yılında, Vance’in Ohio’daki ABD Senatosu koltuklarından birine başarılı bir şekilde aday olabilmesine yardımcı olmak amacıyla “Protect Ohio Values” Siyasi Eylem Komitesi’ne (PAC) 300.000 dolar bağışlamıştı.
FEC kayıtlarına göre, daha sonra Addison ve eşi Shannon, 2024 yılında siyasi eylem komitelerine 7 milyon dolar bağışladı.
Bu tutarın 5 milyon doları, Trump’ın Beyaz Saray’daki ikinci dönemini garantilemek amacıyla “Make America Great Again”e yapıldı.
İlişkiyi yakından bilen üç kişiye göre, Addison Vance’in muhafazakâr siyaset anlayışını takdir ediyordu.
Bu dönemde, ikili ortak siyasi görüşler üzerinden yakınlaşırken, Addison kariyerinde daha sorunlu bir dönemi geride bırakıyordu.
Vitol ve SK Energy, 2024 yılında on yıl süren bir hukuki mücadelenin ardından Kaliforniya eyaletiyle benzin fiyatı manipülasyonu davasını 50 milyon dolarlık bir uzlaşma ile sonuçlandırdı.
Addison, söz konusu iddianamede Vitol’un en üst düzey yöneticisi olarak gösterilmişti. Ne Vitol ne de Addison herhangi bir suçu kabul etmişti.
Federal Havacılık İdaresi kayıtlarına göre, ertesi yıl, yani 2025’te Addison yeni bir Embraer jeti satın aldı.
Yaklaşık 14 milyon dolar değer biçilen uçak, Addison’ın artık bir ev inşa ettiğini söylediği Montana’daki Yellowstone Club’a giderek daha sık yaptığı uçuşlarda kullanıldı; bu da onu milyarderler, teknoloji devleri ve Hollywood ünlüleri arasına soktu.
Montana Gelir İdaresi kayıtlarına göre, inşaat başlamadan önce Addison’ın imarsız 4 dönümlük arazisinin değerlendirilen değeri 16,4 milyon dolardı.
Kayıtlara göre Wright’ın da Yellowstone Club yakınlarında 36,2 milyon dolar değerinde bir konutu bulunuyor.
Addison, 5 Ocak’ta Wright’tan gelen telefonun Vitol’daki 17 yıllık kariyerinin en önemli anlarından biri olduğunu söyledi.
Addison, Reuters’a verdiği demeçte, “Bu anlaşmanın gerçekleştirilmesine yardımcı olmak üzere hükümetten, Chris Wright tarafından aranmış olmaktan büyük gurur ve vatanseverlik duygusu duyuyorum,” dedi.
Venezuela sözleşmesini imzalamak aynı zamanda onun veda performansı oldu. Siyaset ve enerji alanlarına odaklanmak amacıyla Mart ayı sonunda şirketten emekli olacağını duyurdu.
O zamandan beri, Temmuz ayında ilk toplantısını gerçekleştiren Wright’ın enerji politikası danışma kurulunun başkanı olarak atandı.
Reuters’ın gördüğü, emekliliğiyle ilgili bir Vitol iç notunda, Addison “şirket tarihinin en başarılı tüccarlarından biri” olarak tanımlandı.
Amerika
İsrailli NewMed Energy de Venezuela petrolünün peşinde

İsrailli NewMed Energy, Venezuela’daki bir petrol şirketinin %60 hissesini satın almayı değerlendiriyor.
Bu hamle, son dönemde bölgede İsrail yanlısı iktidar değişikliklerinin ardından Güney Amerika’ya yönelik stratejik bir adım olarak değerlendiriliyor.
Tel Aviv Borsası’na sunulan resmi bir belgeye göre, NewMed International, Venezuela’da karasal petrol haklarına sahip bir şirketin hissedarları ile yapılacak müzakerelerin ilkelerini belirleyen karşılıklı münhasırlık mektubu ve şartnameyi imzaladı.
Hedef şirket, karada petrol kuyuları işletiyor ve hem karada hem de açık denizde ek petrol ve gaz varlıklarına sahip.
NewMed, aynı zamanda diğer bölgesel fırsatları da araştırdığını ve ek münhasırlık anlaşmaları konusunda ileri düzeyde görüşmeler yürüttüğünü belirtti.
Şu anda durum tespiti süreci devam ediyor ve karşılıklı münhasırlık süresi 1 Ocak 2027’ye kadar uzanıyor.
Venezuela, dünyanın en büyük kanıtlanmış petrol rezervlerine sahip. Bu rezervler, ağır ve ekstra ağır ham petrolden oluşuyor ve bu tür petrolün rafine edilmesi için kapsamlı işlemler gerekiyor.
Nicolas Maduro’nun ABD özel kuvvetleri tarafından kaçırılması ve ardından New York’ta yargılanmak üzere tutuklanmasının ardından, rejim sonrası geçiş süreci ülkenin enerji sektörünü yabancı katılımına açtı.
Piyasa analistleri, potansiyel satın almanın hem stratejik bir genişleme hem de önemli jeopolitik riskler barındırdığını belirtiyor.
Yatırım danışmanı ve “Profit Multiple” hizmetinin başkanı Lior Wider, üretim varlıklarının satın alınmasının NewMed için somut bir nakit akışı yaratabileceğini fakat yatırımcıların durum tespiti sürecini, finansal şartları ve risk azaltma mekanizmalarını yakından takip edeceğini belirtti.
NewMed Energy CEO’su Yossi Abu, mevcut ana varlıkların geliştirilmesinin yanı sıra, ortaklığın uzmanlığından yararlanmak için uluslararası genişleme fırsatlarını sürekli olarak değerlendirdiğini ifade etti.
Önerilen Venezuela girişimi, Güney Amerika’da varlık göstermeye yönelik önemli bir adım.
Amerika
Anket: Amerikalıların üçte ikisi Trump’ın gücünü kaybettiğini düşünüyor

ABD’de ara seçimlerin ardından RF Global araştırma şirketinin yaptığı ankete katılanların üçte ikisi, Başkan Donald Trump’ın Cumhuriyetçi Parti üzerindeki gücünün zayıfladığını belirtti. Seçmenlerin yüzde 53’ü Kongre’deki hezimetten Trump’ı sorumlu tutarken yüzde 52’si İran savaşını başkanın en büyük başarısızlıkları arasında görüyor.
ABD Başkanı Donald Trump’ın Cumhuriyetçi Parti üzerindeki etkisinin seçmenler nezdinde zayıfladığı belirlendi.
The Politico Poll tarafından ara seçimlerin ardından PF Global şirketine yaptırılan kamuoyu yoklamasına göre, Amerikalıların üçte ikisi partinin uğradığı ağır ara seçim yenilgisinden bu yana Trump’ın parti içindeki gücünü kısmen de olsa kaybettiğini düşünüyor.
Bu görüşü paylaşanların oranının Demokrat ara seçim seçmenleri arasında yüzde 83, Cumhuriyetçi ara seçim seçmenleri arasında ise yüzde 57 olduğu kaydedildi.
Başkanın en sadık tabanını oluşturan MAGA (Amerika’yı Yeniden Harika Yap Hareketi) seçmenlerinin yalnızca yüzde 40’ı Trump’ın eskisi kadar güçlü olduğunu savundu.
On yılı aşkın süredir ülke siyasetine yön veren Trump’ın nüfuzunun, Beyaz Saray’daki son iki yılına yaklaşırken zayıflayabileceğine işaret eden anket, partinin tarihi seçim mağlubiyetinin ardından yeni bir yol arayışına girdiğini ortaya koydu.
Demokratların en az 255 Temsilciler Meclisi üyeliği, 54 Senato sandalyesi ve 28 valilik kazandığı seçim yenilgisinde Cumhuriyetçilerin çoğu kamuoyu önünde doğrudan Trump’ı işaret etmekten kaçınıyor.
Amerikalıların yüzde 53’lük çoğunluğu ise Cumhuriyetçilerin Kongre’nin her iki kanadını da kaybetmesini Trump’ın başkanlık dönemindeki icraatlarına bağlıyor.
MAGA destekçilerinin de yüzde 33’ü bu değerlendirmeye katılıyor.
Amerikan kamuoyuna göre Demokratların seçim zaferindeki en önemli etken Trump’ın İran ile başlattığı savaş oldu.
Amerikalıların yarısı, Trump bu savaşı başlatmasaydı Demokratların seçimi kaybedeceğini ya da daha düşük farkla kazanacağını belirtti.
Katılımcıların yüzde 52’si ise İran savaşını Trump’ın ikinci başkanlık döneminin en büyük başarısızlıkları arasında saydı.
Seçmenler, Demokratların zaferini açıklayan gerekçeler arasında en çok hayat pahalılığına (yüzde 42) işaret ederken bunu İran savaşı (yüzde 30) ve Trump’ın kişisel tutumu (yüzde 27) izledi.
Cumhuriyetçi Parti’deki seçim hezimeti, 2028 başkanlık yarışında Trump’ın yerini alacak yeni bir lider arayışını beraberinde getirdi.
Cumhuriyetçi liderler uzun yıllar boyunca Trump’a yakın durmayı tercih etmişti.
Trump’a yönelik kamuoyu desteğindeki düşüş ve ara seçim sonuçlarının yansıttığı seçmen hoşnutsuzluğu, parti içinde yükselmek isteyen Cumhuriyetçiler için Trump’a bağlı kalmanın artık bir siyasi yüke dönüşebileceğini gösteriyor.
Öte yandan Amerikalılar Trump’ın partide halen önemli bir figür olduğunu kabul ediyor.
Katılımcıların yüzde 43’lük kesimi, Trump’ın “gücünün bir kısmını kaybettiğini ancak halen hatırı sayılır bir güce sahip olduğunu” kaydetti.
Seçmenlerin yüzde 56’sı Cumhuriyetçi Parti’nin Trump ve gündeminden uzaklaşması gerektiğini savunurken MAGA tabanının büyük bölümü başkana bağlılığını koruyor.
Bu gruptakilerin yüzde 59’u, partinin Trump’a ve onun ajandasına daha fazla yaklaşması gerektiğini ifade ediyor.
Amerika6 gün önceMavi dalga, Demokratik Sosyalizm veya laciverdin tonları
Asya1 hafta önceÇin Komünist Partisi’nden ‘demir şapkalı prenslere’ tasfiye uyarısı
Dünya Basını1 hafta önceTarihçi Emmanuel Todd: Fransa’da asıl tehdit Rusya değil Macron yönetimidir
Ortadoğu2 hafta önceBAE, Hürmüz’ü baypas eden yeni hattan petrol ihracatına başlayacak
Dünya Basını2 hafta önceABD’ye “gözünü Türk dünyasına dikme” çağrısı
Asya1 hafta önceBangladeş’te konfeksiyon işçilerinin ücret isyanı
Asya2 hafta önce6,3 milyar dolarlık Binance vurgunundan “Kuzey Koreli hackerlar” sorumlu iddiası
Dünya Basını1 hafta önceDemokrasi namına: AB’nin iç düşmana karşı savaşı









