Bizi Takip Edin

Asya

Filipinler Güney Çin Denizi ihtilafının merkezindeki gemiyi gizlice güçlendiriyor

Yayınlanma

Operasyon hakkında bilgi sahibi altı kişiye göre Filipinler, Pekin ile giderek daha tehlikeli bir hal alan anlaşmazlığın merkezinde yer alan Güney Çin Denizi’ndeki bir kayalığa oturtulmuş harap savaş gemisini gizlice takviye etti.

Financial Times’ın haberine göre, bu kişiler, Filipin ordusunun son aylarda Spratly Adaları’ndaki tartışmalı İkinci Thomas Sığlığı’nda bulunan Sierra Madre gemisini güçlendirmek için görevler yürüttüğünü söyledi. Bunun, paslanan geminin parçalanma tehlikesiyle karşı karşıya olduğuna dair artan endişeler nedeniyle yapıldığını ifade ettiler.

İkinci Dünya Savaşı sırasında inşa edilen ABD donanma gemisi, Vietnam Savaşı’nda ABD donanmasına hizmet ettikten sonra Filipin Donanması’na devredildi. 1999 yılında Filipin hükümeti, Çin ile Spratly Adaları konusunda yaşadığı anlaşmazlık sırasında Filipinler’in Münhasır Ekonomik Bölgesini teyit etmek üzere ABD’nin de desteğiyle Filipin Deniz Piyadelerinin bir ileri karakolu olarak hizmet vermesi için gemiyi Spratly Adalarındaki Ayungin Sığlığında kasıtlı olarak karaya oturttu ve gemi 2024 yılı itibariyle halen bu görevi sürdürmektedir.

Sierra Madre, Asya-Pasifik’teki en tehlikeli parlama noktası haline geldi. Son aylarda Çin sahil güvenliği, Manila’nın gemide konuşlu deniz piyadelerine ikmal yapmasını engellemek için tazyikli su sıkmak gibi taktikler kullandı.

Manile başlarda gemiyi güçlendirdiğini reddetse de, bu eylemi artık daha açıktan yapmaya başladı.

Manila pazartesi günü Pekin’i, Çin’in bir yıl önce ikmal görevlerini kesintiye uğratmaya başlamasından bu yana İkinci Thomas Sığlığı’ndaki “en agresif eylem olan acımasız bir saldırı” düzenlemekle suçladı. Washington ise Pekin’i ABD-Filipinler karşılıklı savunma anlaşmasının Sierra Madre için de geçerli olduğu konusunda uyararak karşılık verdi. Washington Pekin’in Filipinler donanmasına müdahalesi halinde “karşılıklı savunma anlaşması” uyarınca kendisinin de karşılık vereceğini söylüyor.

Kaynaklar Pekin’in iddialarını doğruladı

Filipinler, misyonlarının bölgeye insani yardım malzemesi gönderdiğinde ısrar ediyordu. Ancak Çin, Manila’yı gemiyi güçlendirmek ve parçalanıp resiften çıkmasını önlemek için inşaat malzemeleri getirmekle suçluyor ki Manila bunu reddediyor. Ancak Financial Times’a konuşan kaynaklar Pekin’in Manila’nın gemiyi güçlendirdiği yönündeki iddialarını doğruladı.

Filipinler’in ABD Büyükelçisi Jose Manuel Romualdez verdiği bir röportajda Manila’nın gemiyi “güçlendirmediğini” söyledi. “Bu bir gemi enkazı, 1990’lardan beri orada olan bir İkinci Dünya Savaşı gemisi, dolayısıyla onarıma ihtiyacı var. Biz sadece bu insanlara orada bulundukları için iyi bir yer vermek gibi insani bir davranışta bulunuyoruz” dedi.

Ancak konu hakkında bilgi sahibi olan kişiler Manila’nın gemiyi ömrünü uzatacak şekilde gizlice güçlendirdiğini söyledi.

“Pekin muhtemelen Filipinler’in inşaat malzemelerini başarılı bir şekilde teslim ettiğinin farkında ve buna kızgın” diyen German Marshall Fund’da Çin uzmanı olan Bonnie Glaser, Çin’in 25 yıldır geminin parçalanmasını ve resiften kaymasını beklediğini ve Filipinler’e karşı gerilimi tırmandırmaya devam etmesinin geri adım atmayacaklarını ve yenilgiyi kabul etmeyeceklerini gösterdiğini söyledi.

“Bu küçük, batık özellik üzerinde silahlı bir çatışma potansiyeli artıyor” dedi.

ABD de Manila’nın eylemini destekliyor ve teşvik ediyor

Resif çevresinde giderek gerginleşen durumun altını çizen Devlet Başkanı Ferdinand Marcos Jr, geçtiğimiz ay Çin’in bir Filipinliyi öldürecek herhangi bir eylemini “savaş eylemine çok yakın” olarak değerlendireceği uyarısında bulundu.

American Enterprise Institute düşünce kuruluşunda Asya güvenliği uzmanı olan Zack Cooper, ABD ve Filipinler’in karşılıklı savunma anlaşmalarının V. Maddesini devreye sokmaya “yaklaştıklarını” ve bunun “ortak tehlikeyi karşılamalarını” gerektireceğini söyledi.

“Bu küçük bir şey değil. Örneğin NATO’da V. Madde sadece bir kez, 11 Eylül 2001 terör saldırılarına yanıt olarak devreye sokulmuştur” dedi.

ABD ordusu halihazırda bazı seçeneklerin taslağını hazırlamış durumda. Birkaç kişiye göre, ABD Hint-Pasifik Komutanlığı geçen yıl gemiyi desteklemek için ordu mühendisleri göndermeyi önerdi.

Ancak bazı yetkililer bunu çok riskli bulduğu ve Manila’nın durumu idare etmek istemesi nedeniyle bu öneri reddedildi. Hint-Pasifik Komutanlığı ve Beyaz Saray konuyla ilgili yorum yapmadı.

Hint-Pasifik komutanının eski danışmanlarından Eric Sayers, “Filipinler tarafından Sierra Madre’yi güvence altına almak ve resiften kolayca çıkmamasını sağlamak için bir çaba sarf edilmişse, bu Filipin egemenliğini korumak için cesur bir hareket olur ve Washington muhtemelen sadece farkında olmakla kalmaz, aynı zamanda destekler de” dedi.

Asya

Yatırımcıların gözü, borsaya destek sinyalleri için Çin’in temmuz ayındaki Politbüro toplantısında

Yayınlanma

Devlet müdahalesinin piyasa duyarlılığını geçici olarak istikrara kavuşturmasının ardından yatırımcılar, borsanın yönüne ilişkin ipuçları bulmak için Çin’in üst düzey liderlerinin düzenleyeceği ekonomi politikası toplantısına odaklandı.

Çin Komünist Partisi’nin (ÇKP) temmuz ayı Politbüro toplantısının gelecek hafta başlaması bekleniyor. Devlet Başkanı Xi Jinping ile Çin’in en üst karar alma organındaki çalışma arkadaşları, toplantıda yılın ikinci yarısına ilişkin politika çizgisini belirleyecek. Son verilerin ekonomik toparlanmanın dengesiz ilerlediğini göstermesinin ardından, yatırımcıların büyümeyi destekleyecek yeni politikalara yönelik çağrıları da arttı.

Üst düzey toplantıda kullanılacak politika dili, kritik bir eşikte bulunan 15 trilyon dolarlık Çin ana kara hisse senedi piyasasının yönünü de etkileyebilir. Düzenleyici kurumların yatırımcı güvenini yeniden tesis etmeye yönelik müdahalelerinin ardından, büyümeyi canlandıracak politikaların nasıl devreye alınacağına ilişkin daha fazla netlik sağlanması, yatırımcıların belirsizlik ortamında portföylerini nasıl yeniden düzenleyecekleri üzerinde önemli sonuçlar doğurabilir.

Huajin Securities analisti Deng Lijun, South China Morning Post‘a yaptığı değerlendirmede, “Temmuz ayındaki Politbüro toplantısında politikalar konusunda olumlu bir ton benimsenebilir. Tüketim ve teknoloji sektörlerini desteklemek amacıyla politikaların yakın dönemde daha hızlı uygulanmasına tanık olabiliriz” dedi.

Morgan Stanley’nin geçen hafta yayımladığı rapora göre Politbüro toplantısında tüketime kıyasla teknolojik yeniliğe öncelik verilmesi muhtemel. Çin ile ABD arasındaki teknoloji rekabetinin yoğunlaşması nedeniyle devlet kaynaklarının yapay zekâ, kuantum bilişim ve ileri imalat alanlarına yönelmesi bekleniyor.

Raporda, tüketimin ise ikinci planda kalacağı belirtildi. Bunun nedeni olarak politika yapıcıların tüketimi, doğrudan kullanılabilecek bir politika aracı olmaktan çok sanayideki dönüşüm ve istihdamın bir sonucu olarak görmesi gösterildi.

Hisse senedi piyasasına güven vermeye yönelik son adım kapsamında Çin Menkul Kıymetler Düzenleme Komisyonu salı günü, piyasa katılımcılarının görüş ve önerilerini inceleyeceğini açıkladı. Kurum, piyasadaki temel sorunlara daha fazla odaklanacağını, riskleri önleyeceğini ve denetimi güçlendireceğini belirtti.

Komisyon ayrıca halka açık şirketlere temel rekabet güçlerini ve yatırımcı getirilerini artırma çağrısında bulundu. Aracı kuruluşlardan da ekonomik döngülere karşı daha hazırlıklı olmalarını istedi.

UBS Group’a göre ikinci çeyrek büyüme verilerinin beklentileri karşılamaması “piyasa açısından olumlu bir gelişme” oldu. Çünkü zayıf veriler, Politbüro toplantısından yeni teşvik politikalarının çıkma ihtimalini artırdı.

Çin’in ekonomisi geçen çeyrekte yüzde 4,3 büyüyerek 2022 sonundan bu yana en düşük büyüme hızını kaydetti. Perakende satışlar ve yatırımlar zayıf seyrederken, emlak piyasası da büyüme üzerinde baskı oluşturmaya devam etti.

Citigroup çarşamba günü yayımladığı raporda şu değerlendirmeye yer verdi:

“Ölçülü destek beklentimizi sürdürüyoruz: iç talep konusunda daha güçlü bir söylem, yılın ikinci yarısında mali kaynakların daha hızlı devreye alınması ve mevcut politikaların kullanılmasına yönelik vurgunun devam etmesi.”

Raporda ayrıca, “Tüketim konusunda odağın muhtemelen hizmet sektörüne yönelik arz taraflı önlemler üzerinde olacağını, doğrudan talep teşviklerinin ise büyük ölçüde gündemde yer almayacağını düşünüyoruz. Son dönemdeki piyasa oynaklığı nedeniyle sermaye piyasalarının yeniden politika yapıcıların öncelikleri arasına girmesi bekleniyor” denildi.

Teknoloji ağırlıklı Star Market 50 Endeksi, doğrudan devlet alımları ve piyasa duyarlılığını desteklemeye yönelik düzenleyici adımların etkisiyle bir gün önce yüzde 11 yükselmesinin ardından çarşamba günü yüzde 2,3 geriledi.

Okumaya Devam Et

Asya

Moonshot halka arz öncesinde 50 milyar dolar değerleme hedefliyor

Yayınlanma

Çinli yapay zeka girişimi Moonshot AI, Hong Kong Borsası’nda planladığı halka arz öncesinde şirket değerlemesini 50 milyar dolara çıkarmayı hedefliyor. Şirketin yakın zamanda 31,5 milyar dolar değerleme ile yeni bir finansman turunu tamamlamaya hazırlandığı ve hemen ardından yeni yatırım görüşmelerine başlayacağı belirtiliyor.

Çin merkezli yapay zeka şirketi Moonshot AI, Hong Kong Menkul Kıymetler Borsası’nda gerçekleştirmeyi planladığı halka arz (IPO) öncesindeki süreçte şirket değerlemesini 50 milyar dolara yükseltmeyi hedefliyor.

Bloomberg’in konuya aşina kaynaklara dayandırdığı haberine göre, şirket bu doğrultuda bir halka arz öncesi finansman aşaması yürütmeyi planlıyor.

Kaynaklar, Moonshot’ın önümüzdeki birkaç gün içinde 31,5 milyar dolar değerleme üzerinden yürüttüğü mevcut yatırım turunu tamamlayacağını ifade etti.

Aktarılan bilgilere göre şirket, bu turun kapanmasının hemen ardından potansiyel yatırımcılarla yeni bir sermaye yatırımı için müzakerelere başlamayı tasarlıyor.

Yeni Kimi K3 modeli beklentileri artırıyor

Moonshot, bu süreçte temmuz ayının başlarında tanıttığı yeni yapay zeka modeli Kimi K3’ün başarısından yararlanmayı hedefliyor.

Şirket, Kimi K3’ün Anthropic firmasının en gelişmiş modeli Claude Fable 5 ile OpenAI tarafından geliştirilen GPT-5.6 dışındaki tüm rakiplerini geride bıraktığını iddia ediyor.

Söz konusu model, dünyanın en zengin isimleri arasında yer alan Elon Musk tarafından “etkileyici” olarak nitelendirildi. OpenAI Strateji Şefi Ding Ball ise açık kaynaklı bu modelin piyasaya sürülmesinin teknoloji dünyasını “tam teşekküllü bir yapay zeka komünizmine” yaklaştırdığı uyarısında bulundu.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent de konuya ilişkin yaptığı açıklamada, Amerikan makamlarının Çin dahil olmak üzere denizaşırı ülkelerdeki açık kaynaklı modelleri yakından inceleyeceğini ve ABD şirketlerine ait fikri mülkiyet haklarının çalındığına dair bulgulara rastlanması halinde gerekli önlemleri alacaklarını bildirdi.

Çinli Moonshot AI yeni modeli Kimi K3’ü tanıttı

Altı ay içinde borsaya açılması bekleniyor

Moonshot, daha önce hissedarlarına Hong Kong Menkul Kıymetler Borsası’nda kotasyon alma niyetinde olduğunu bildirmişti. Bloomberg tarafından paylaşılan bilgilere göre şirketin önümüzdeki altı ay içinde halka arzını gerçekleştirmesi bekleniyor.

Google ve Meta’nın eski çalışanı Yang Zhilin tarafından 2023 yılının başında kurulan Moonshot, Çince adını kurucusunun sevdiği müzik grubu Pink Floyd’un albümüne atıfla “Dark Side of the Moon” (Ayın Karanlık Yüzü) ifadesinden alıyor. Girişim; Alibaba Group Holding bünyesindeki Qwen, MiniMax Group ve Z.AI ile birlikte Çin yapay zeka sektörünün öncüleri arasında kabul ediliyor.

Çin’de Moonshot’ın yanı sıra diğer büyük yapay zeka şirketleri de halka arz süreçlerine hazırlanıyor.

DeepSeek firmasının 2027 yılında halka açılmayı değerlendirdiği belirtilirken, araştırmacı Lee Kai-Fu tarafından kurulan 01.ai adlı girişimin borsa hisse senedi ihracının da aynı yıl içinde gerçekleşebileceği kaydediliyor.

Okumaya Devam Et

Asya

DeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı

Yayınlanma

Çin merkezli yapay zekâ sohbet botu DeepSeek kullanıcılarının çalışma belgeleri ve kişisel mesajları içeren diyalogları Google arama sonuçlarında açık erişime çıktı. Veri görünürlüğü, kullanıcıların üçüncü kişilere aktarım amacıyla “Paylaş” seçeneğini etkinleştirerek ürettiği kamuya açık bağlantıların arama motoru tarafından indekslenmesinden kaynaklandı.

Çin merkezli yapay zekâ sohbet botu DeepSeek kullanıcılarına ait diyaloglar, çalışma belgeleri ve kişisel mesajlar Google arama motorunda açık erişime çıktı.

Durumun, kullanıcıların yazışmaları üçüncü kişilere aktarmak amacıyla oluşturduğu kamuya açık bağlantıların Google tarafından indekslenmesinden kaynaklandığı tespit edildi.

Süreç, DeepSeek arayüzündeki “Paylaş” seçeneğiyle işliyor. Bu özellik etkinleştirildiğinde kullanıcı metnin belirli bölümlerini işaretliyor ve platform herkesin erişebileceği bir internet adresi üretiyor.

Sistem işlem sırasında söz konusu içeriğin bağlantıya sahip olan herkese açık hale geleceği bilgisini veriyor. Arama motoru da yalnızca hesap sahiplerinin manuel olarak genel erişime açtığı diyalogları sonuçlarda listeliyor.

Ocak 2025’te bulut güvenliği şirketi Wiz Research uzmanları, DeepSeek veri tabanından gizli bilgilerin sızdığını tespit ettiklerini duyurmuştu. Geliştirici firmaya bildirilen sorun hızla giderilmişti.

Uzmanların değerlendirmelerine göre açık erişime sızan veriler arasında sohbet geçmişleri, gizli anahtarlar, arka plan sistem ayrıntıları ve diğer gizli bilgileri içeren 1 milyondan fazla veri satırı yer alıyordu.

DeepSeek, kuruluşundan bu yana 7 milyar dolardan fazla yatırım toplayarak Çin’in en yüksek piyasa değerine sahip yapay zekâ girişimi konumuna geldi.

Platformun kullanıma sunulmasından itibaren dünya genelinde çok sayıda ülke, ulusal güvenlik ve kişisel verilerin korunması kaygıları doğrultusunda hükümet düzeyinde ve kamu kurumlarında sistemin kullanımına yönelik yasak veya kısıtlamalar getirdi.

Axios’un aktardığı bilgilere göre ABD Kongresi üyelerinin Çin menşeli sohbet botunu kullanmasına izin verilmiyor.

2026 yılı başlarında ise İtalya Veri Koruma Kurumu, kişisel verilerin işlenme yöntemlerine dair bilgi eksikliği gerekçesiyle DeepSeek erişimini engelledi.

Yapay zekâ sistemlerinde benzer veri güvenliği sorunları daha önce de yaşanmıştı. 2023 yılında OpenAI şirketine ait ChatGPT yazılımında, açık kaynaklı “redis-py” adlı Redis müşteri kütüphanesindeki bir hata nedeniyle bazı kullanıcıların kişisel verileri internete sızmıştı.

Söz konusu teknik aksaklık, ChatGPT abonelik doğrulama e-postalarının bir kısmının yanlış kullanıcılara gönderilmesine yol açmıştı.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English