Hamas ateşkese onay verdi, top İsrail’de

Hamas bir gün önce kendisine sunulan ateşkese onay verdi. Hamas yaptığı açıklamada, “Hamas hareketi ve Filistinli gruplar, dün Mısır ve Katar arabulucuları tarafından sunulan teklifi onayladı” dedi.

Teklif pazartesi akşamı İsrail’e ulaştı. Ancak Tel Aviv yönetimi, kısmi anlaşmalarla ilgilenmediğini, savaşın yalnızca tüm rehineler aynı anda serbest bırakıldığında ve diğer koşullar yerine getirildiğinde sona ereceğini açıkladı.

Anlaşmanın duyurulmasının ardından İsrailli bir yetkili Times of Israel’e Tel Aviv’in Hamas’ın son teklifini aldığını doğruladı.  Bir diğer İsrailli yetkili de İsrail’in kapsamlı anlaşma talebinde ısrarcı olduğunu belirtti: “İsrail’in tutumu değişmedi. Tüm rehinelerin serbest bırakılması ve savaşın sona ermesi için belirlenen koşullara uyulması şart.” Ancak Netanyahu’nun kısmi anlaşmayı tamamen reddetmemesi, teklifin hâlâ değerlendirildiği şeklinde yorumlandı. Haberlerde Netanyahu’nun öneriyi inceleyeceği aktarıldı.

Son turda Türkiye de yer alıyor

Arap bir diplomat, Hamas’ın baş müzakerecisi Halil el-Hayya’nın, pazar gecesi Katar Başbakanı Muhammed bin Abdurrahman es-Sani’ye yeni teklifi sunduğunu ve örgütün geçen ay görüşmeleri çökerten taleplerinin çoğundan geri adım attığını açıkladı. Görüşmeler Kahire’de, Mısır’ın öncülüğünde Katar, ABD ve geçen hafta sürecin yeniden başlamasına katkıda bulunan Türkiye’nin katılımıyla yürütülüyor.

Geçen hafta Haaretz’e konuşan bir kaynak, Türkiye’nin üst düzey Hamas yetkililerine silahları teslim edip bölgenin kontrolü bırakması için baskı yaptığını söylemişti.

Dışişleri Bakanın Hakan Fidan’ın geçen hafta Doha’ya ziyareti sırasında Mossad Direktörü ile görüştüğüne ilişkin haberler çıkmış olsa da Türk Dışişlerine yakın kaynaklar bu iddiayı yalanladı.

“Teklif Gazze’deki tüm direniş gruplarınca destekleniyor”

Öte yandan Times of İsrael’in görüştüğü Arap diplomat Hamas’ın kabul ettiği planın ayrıntılarını anlattı. Habere göre plan 60 günlük ateşkes sürecinde 10 rehinenin serbest bırakılmasını ve karşılığında 150 Filistinli güvenlik tutuklusunun salıverilmesini öngörüyor. Ayrıca ölen rehinelerin cenazelerinin teslimi de yer alıyor.

Gazze’de Hamas’la birlikte savaşan İslami Cihad’dan bir kaynak da benzer ayrıntılar verdi. Kaynağa göre ilk 10 rehinenin serbest bırakılmasının ardından kalan rehineler ikinci aşamada bırakılacak, kalıcı bir ateşkes için uluslararası garantiler eşliğinde müzakereler başlayacak. Kaynak ayrıca, “Sunulan teklif tüm gruplar tarafından destekleniyor” dedi.

“Witkoff’un planına benziyor”

ABD özel temsilcisi Steve Witkoff’un bu yıl hazırladığı plana benzer şekilde, yeni öneri de 60 günlük ateşkesin başında kalıcı ateşkes için müzakerelerin başlamasını öngörüyor. Arabulucular, iki ayın sonunda kalıcı anlaşmaya ulaşmayı hedefliyor.

Axios’a konuşan bir diplomatik kaynak, Hamas’ın kabul ettiği teklifin, geçen ay reddettiği Witkoff planıyla “yüzde 98 aynı” olduğunu söyledi. Kanal 12’nin haberine göre Hamas, serbest bırakılmasını istediği tutuklu sayısını azalttı ve İsrail’in Gazze sınırında kurmak istediği tampon bölge konusunda geri adım attı. İsrail 1-1,2 kilometrelik bir şerit isterken, Hamas daha önce en fazla 800 metre talep etmişti. Şimdi 800 metre ile 1 kilometre arası mesafeyi kabul edebileceğini bildirdi.

Netanyahu, Hamas’ın yanıtını değerlendirirken örgütün “büyük baskı altında” olduğunu yineledi. Başbakan, pazartesi günü üst düzey komutanlarla Gazze kentinin işgalini görüştüğünü ve “görevlerin tamamlanması” aşamasına geçildiğini belirtti.

Kahire’de süren kısmi anlaşma görüşmeleri ilerlerken, Netanyahu kısmi önerilere artık ilgi göstermediğini ve yalnızca tüm rehinelerin tek seferde bırakılması, Hamas’ın silahsızlandırılması, Gazze’nin askerden arındırılması ve yönetimin Filistin Yönetimi dışında bir kuruma devredilmesi halinde savaşı sonlandıracağını vurguladı. Ancak arabulucular, bu söylemin baskı aracı olduğunu ve Netanyahu’nun, Hamas’ın geri adım atması halinde tavır değiştirebileceğini düşünüyor.
Savunma Bakanı İsrael Katz da Hamas’ın masaya dönmesinin tek nedeninin, İsrail’in Gazze Şehri’ni ciddi şekilde ele geçirmeye hazırlandığı korkusu olduğunu ileri sürdü. Katz, kentin Hamas için askeri, siyasi ve sembolik merkez olduğuna dikkat çekti. Katz, “Haftalarca hiçbir teklifi görüşmeye yanaşmayan Hamas, şimdi masada. Bunun nedeni açık, Gazze’nin düşme korkusu” dedi.

Aynı toplantıda konuşan Genelkurmay Başkanı Zamir, savaşta bir “dönüm noktasına” gelindiğini ve ordunun “Gideon’un Arabaları Operasyonu”nun yeni aşamasına hazırlandığını açıkladı. Zamir, “Çok cepheli, uzun ve benzeri görülmemiş bir savaşın içindeyiz. Gazze Şehri’ne yönelik darbeyi derinleştirecek yeni aşamaya geçmek üzereyiz” dedi.
ABD Başkanı Donald Trump ise sosyal medyadan yaptığı açıklamada, Gazze’deki rehinelerin yalnızca Hamas yok edildiğinde serbest bırakılacağını yazdı. “Rehinelerin iadesi ancak Hamas yok edildiğinde gerçekleşecek. Bu ne kadar erken olursa, başarı şansı o kadar artar” dedi. Trump ayrıca, daha önce yüzlerce rehineyi serbest bıraktırdığını öne sürdü, ancak bu sayı gerçekte 30 olarak kayıtlara geçmişti.

Arap bir diplomat, Trump’ın paylaşımının Hamas’ı Witkoff’un önerisini kabul etmeye zorlamak için bir “baskı taktiği” olduğunu söyledi. Hamas’ın sunduğu teklifin Witkoff planıyla neredeyse aynı olduğunu aktardı.

İsrail makamlarına göre Gazze’deki silahlı grupların elinde hâlen 50 rehine bulunuyor. Bunlardan 20’si hayatta, 28’i ölü, 2 kişi için ise ciddi endişeler mevcut.