Almanya Ekonomi Uzmanları Konseyi, Şansölye Friedrich Merz’e borçla finanse edilen savunma harcamalarını sınırlaması çağrısında bulundu.

Beş üyeden oluşan konsey çarşamba günü (11 Kasım) yaptığı açıklamada, yeniden silahlanmayı finanse etmek için mevcut borçlanma hızının devam etmesi halinde Almanya’nın borcunun 2040 yılına kadar GSYİH’nin yüzde 98’ine ulaşabileceğini belirtti.

Bu oran şu anda yüzde 63 seviyesinde ve AB ortalaması olan yüzde 82,9’un altında bulunuyor.

Konsey Başkanı Monika Schnitzer yaptığı açıklamada şunları söyledi:

“Bütçedeki harcama artışını sınırlamak kaçınılmaz. Konsolidasyon, büyümeyi engellemeyecek şekilde tasarlanmalı ve yük, nesiller ve sosyal gruplar arasında adil bir şekilde dağıtılmalı.”

Bu uyarı, normalde federal hükümetin yapısal açığını GSYİH’nin yüzde 0,35’iyle sınırlayan anayasal borç freninin geleceği konusunda Almanya’da süren tartışmayı daha da alevlendirecek.

Alman mali ortodoksluğu altüst oldu

2025 yılının başlarında, CDU’nun federal seçimleri kazanmasından kısa bir süre sonra Almanya, yeniden silahlanma amacıyla neredeyse sınırsız borçlanmaya izin vermek üzere borç frenini gevşetmişti.

Hıristiyan Demokratlar ve Sosyal Demokratlardan koalisyon hükümeti tarafından kurulan 15 üyeli komisyon, o zamandan beri borç frenini kalıcı olarak yeniden düzenlemek ve 2029’dan sonra savunma harcamalarını daha esnek bir mali çerçeveye nasıl geri döndürüleceği konusunda ortak bir öneriye varamadı.

Almanya, GSYİH’nın yüzde 3,5’ini temel savunma harcamalarına ayırma yönündeki NATO hedefini karşılamaya çalışırken, Merz’in CDU-SPD koalisyonu, 2030 sonuna kadar olan beş yıllık dönemde Bundeswehr’in (Alman Silahlı Kuvvetleri) teçhizatı için 780 milyar avroya kadar harcama yapmayı planlıyor.

Savunma reformuna, borçlanma yoluyla finanse edilecek ve önümüzdeki on yıl boyunca ülkenin eskimiş demiryolları, iletişim ağları ve diğer altyapı varlıklarına harcanacak 500 milyar avroluk bir fonun oluşturulması da eşlik ediyor.

Avrupa’nın en büyük ekonomisi yeniden büyüme hedefine yönelirken, bu önlemler bir araya gelerek yıllardır süren mali ortodoksluğu alt üst etti.

Artan faiz giderleri finasman açıklarını genişletecek

Hükümete bağımsız danışmanlık hizmeti sunan konsey, enerji fiyatlarındaki artışa rağmen bu harcama artışının iktisadi büyümeyi bu yıl yüzde 1,3’e, 2027’de ise yüzde 1’e çıkarmaya yardımcı olacağını tahmin ediyor.

Konsey, tüketici fiyat enflasyonunun 2026’da yüzde 2,8’e, gelecek yıl ise yüzde 3,3’e ulaşacağını öngörüyor.

Bununla birlikte iktisatçılar, “artan faiz giderlerinin ana bütçedeki finansman açıklarını genişleteceği” konusunda uyarıyor.

Öte yandan Almanya’nın borç seyri, ülkeyi AB mali kuralları tarafından belirlenen sınırların çok ötesine taşıyacak.

Uzmanlar bu riski sınırlamak için, normal bütçeden karşılanması gereken payı artırarak, borçla finanse edilen savunma harcamalarını kademeli olarak ortadan kaldırmayı öneriyorlar.

Silahlanmayı bütçeden karşılama önerisi

Mevcut kurallara göre, GSYİH’nin yüzde 1’ini aşan savunma harcamaları “borç freni” kuralından muaf ve yeni borçlanma yoluyla finanse edilebilir.

Konsey, 2031’den itibaren bu eşiğin yıllık 0,25 puan artırılmasını öneriyor; bu da hükümetin daha fazla askeri harcamayı vergiler veya diğer alanlardaki kesintiler yoluyla finanse etmesini gerektirecek.

Bu, 2040 yılına kadar GSYİH’nin yüzde 4,6’sı oranında bir mali konsolidasyon anlamına geliyor.

Konsey, “Böylesi kademeli bir ayarlama, gerekli konsolidasyonun makroekonomik etkisini daha uzun bir süreye yayar,” dedi.

Fransızlar, Almanların nükleer iştahından çekiniyor

Öte yandan Fransız askeri uzmanlar, Almanya’nın uzun menzilli silah sistemlerini kullanarak Rusya’ya yönelik yeterince koordine edilmemiş saldırılar düzenlemesi durumunda nükleer bir tırmanma riski olduğuna dair uyarıda bulunuyorlar.

Financial Times’ta yer alan başka bir habere göre, Almanya şu anda Rusya topraklarının derinliklerindeki hedefleri vurabilmesini sağlayacak silahların –füzeler, hipersonik füzeler ve seyir füzeleri– tedarikini tüm hızıyla sürdürüyor.

Aynı zamanda, Bundeswehr, Fransa’nın nükleer kuvvetleriyle işbirliğine devam ediyor.

Bu durum, bir savaş durumunda Rusya’nın, uzun menzilli silahlarla gerçekleştirilecek bir Alman saldırısını, nükleer stratejisine göre nükleer bir misillemeyi tetikleyecek bir eylem olarak yorumlama riskini beraberinde getiriyor.

Paris’teki kaynaklar, bir nükleer güç olarak Fransa’nın “bu tür risklerden kaçınmayı” öğrendiğini, Almanya’nın ise bunu henüz öğrenemediğini belirtiyor.

Bu nedenle, Alman uzun menzilli silahlarının olası kullanımına ilişkin anlaşmalara acilen varılması gerekiyor.

German Foreign Policy’ye göre bu durum, şu anda Berlin ile Paris arasındaki gerginliklerin, özellikle savunma sanayinde tırmanıyor olması nedeniyle karmaşıklaşıyor çünkü Almanya, kilit konularda Fransa’yı kenara itip liderliği ele geçirmeyi amaçlıyor.

Berlin-Fransa arasında artan gerilim

Almanya ile Fransa arasındaki gerginlikler, en son pazartesi günü Berlin’de düzenlenen Fransız-Alman Parlamenter Asamblesi oturumunda gündeme geldi.

Fransız Savunma Bakanı Catherine Vautrin ve Alman mevkidaşı Boris Pistorius, ifade vermek üzere davet edildi.

Arka planda, iki ülke arasında devam eden çatışmalar vardı; bu çatışmalar sadece savunma sanayinde değil ama öncelikle bu alanda yaşanıyor.

Örneğin, son teknoloji ürünü altıncı nesil avcı uçağını (FCAS) ortaklaşa geliştirme planları başarısızlıkla sonuçlandı.

İçeriden gelen bilgiler, yüksek teknolojili bir ana muharebe tankını (MGCS) ortaklaşa üretme planlarının da artık başarı şansı kalmadığını gösteriyor.

Alman silah üreticileri, MGCS’nin yerini alabilecek kendi yeni ana muharebe tanklarını halihazırda geliştirirken, FCAS projesinin başarısızlığı, ülkenin amiral gemisi sektörlerinden biri olan Fransa’nın askeri havacılık endüstrisi için acı bir darbe oldu.

Paris, ağır borç yükü nedeniyle bu projeyi tek başına finanse etmekte zorlanıyor.

Fransa’nın uzun süredir Avrupa’nın lideri olarak kabul edildiği uzay araştırmaları alanında bile Almanya, batı komşusunu geride bırakmaya çalışıyor.

Örneğin Berlin, “Alman Starlink”i geliştirmeyi hedefliyor ve bu da “Avrupa Starlink”i olan AB projesi IRIS2’yi zayıflatıyor. Fransa, umutlarını IRIS2’ye bağlamıştı.

Almanya, Fransız silahlarını tercih etmiyor

Berlin, 2022 sonbaharında bir Avrupa füze kalkanı kurulmasını başlattığında (Avrupa Hava Kalkanı Girişimi, ESSI), kısa menziller için Alman IRIS-T SLM sistemine (Diehl Defence), uzun menziller için İsrail’in Arrow 3 (Israel Aerospace Industries) sistemine ve orta menzil için ise prensipte çok uygun olan SAMP/T yerine ABD’nin Patriot sistemine (Raytheon/RTX) güvenmişti.

Almanya’nın SAMP/T sistemleri yerine Patriot sistemlerini tercih etmesinin ardındaki nedenlere ilişkin olarak, Paris’te hakim görüş, Berlin’in Washington ile olan ittifakını tercih etmeye devam ettiği yönünde.

Fakat Pistorius’un pazartesi günü yeniden teyit ettiği gibi, durum aslında böyle değil. Alman hükümeti, Fransa’nın savunma sanayisine fayda sağlayacak Fransız silahlarını satın almaktan düzenli olarak kaçınırken, aynı zamanda, örneğin yukarıda bahsedilen yüksek teknolojili muharebe tankı veya “Alman Starlink” gibi Alman silah sistemlerini geliştirmeye de çaba sarf ediyor.

Pistorius, Berlin’deki oturumda bunun biraz zaman alacağını açıkladı; “geçiş aşaması” için, boşluğu doldurmak üzere halihazırda test edilmiş ve piyasada mevcut olan geçici çözümler satın alınıyor. Bunlar genellikle ABD menşeli savunma ürünleri. 

Fakat Berlin’in uzun vadede tamamen Alman askeri güçlenmesine güvenme hedefi de Paris’te ciddi endişelere yol açıyor.

Örneğin, pazartesi günü Almanya’nın başkentinde yapılan duruşmaya ilişkin yakın tarihli bir Fransız raporunda, Almanya’nın yeni silah alımlarına aktardığı “neredeyse sınırsız fonların”, Avrupa’daki “savaş sonrası dengenin” “sorgulanacağına” dair “endişeler” uyandırdığı belirtiliyor.

Uzun yıllardır kabul edilen, “Paris askeri güç, Berlin iktisadi güç” önermesinin, Almanya’nın  yeniden silahlanmasından dolayı yakında geçmişte kalabileceği konuşuluyor.

Avrupa Parlamentosu (AP), alkollü araç kullandığı ve reşit olmayan bir kişiye beyzbol sopasıyla şiddetli bir şekilde saldırdığı iddiasıyla AfD’li Arno Bausemer’in dokunulmazlığının kaldırılmasını istedi.

Parlamento Başkanı Roberta Metsola, çarşamba günü (11 Kasım), Saksonya-Anhalt eyaletinin onu yargılayabilmesi için, “Egemen Ulusların Avrupası” adlı aşırı sağcı grubun üyesi ve aynı zamanda Almanya için Alternatif’in (AfD) eyalet mali işler sorumlusu Bausemer’in dokunulmazlığının kaldırılmasına yönelik bir talebin kendisine ulaştığını doğruladı.

Bausemer, Ağustos ayında eyaletteki seçim kampanyası sırasında 14 yaşındaki bir gence beyzbol sopasıyla saldırmakla suçlanıyor.

Bausemer, AfD seçim afişlerine zarar verdiğini söylediği “genci suçüstü yakaladığını” ve beyzbol sopası kullandığını itiraf etti.

Saksonya-Anhalt Eyalet Kriminal Polis Dairesi (LKA), saldırıda “kesici-delici olmayan bir silahın kullanıldığı” iddiasını doğruladı.

Birkaç gün sonra, AfD’li vekil bir trafik kontrolünde durduruldu. Burada alınan kan örneğinde, Almanya’da izin verilen sınırın iki katı olan litre başına bir gram alkol seviyesi tespit edildiği bildirildi.

KU Leuven’de siyaset araştırmacısı olan Wouter Wolfs, EUobserver’a verdiği demeçte, parlamento dokunulmazlığının, Avrupa Parlamentosu üyelerinin haksız yasal işlemlerden korkmadan “görevlerini gerçekten bağımsız bir şekilde yerine getirebilmeleri” için uygulandığını söyledi.

Parlamento dokunulmazlığı, AP milletvekillerinin sadece görüşleri veya oy kullanma şekilleri nedeniyle değil, aynı zamanda isnat edilen suçlar nedeniyle de gözaltına alınmayacaklarını garanti eder.

Bu dokunulmazlık, siyasetçileri parlamento görevlerinden dikkatlerini başka yöne çekmeyi amaçlayan hukuki mücadelelerden korur.

Tek istisna, suçüstü yakalanmaları durumu fakat bunun da ne anlama geldiği bazen tartışmalı.

Şu anda, iş uyuşmazlığı ile Holokost inkârı arasında değişen suçlamalar nedeniyle 10 milletvekilinin dokunulmazlığı Avrupa Parlamentosu’nda inceleniyor.

Wolfs, son zamanlarda görülen bazı davalarda, parlamentonun “oldukça şüpheli gerekçelerle” milletvekillerinin dokunulmazlığını koruduğunu, yani siyasi müttefiklerinin onları koruduğu durumlarda bunu yaptığını, fakat esasen milletvekillerinin çoğu zaman yargılanmaya gönderildiğini belirtti.

Alman Yeşiller Partisi milletvekili Daniel Freund, EUobserver’a verdiği demeçte, dokunulmazlık hükmündeki sorunun, dokunulmazlığın fiilen kaldırılmasının uzun zaman alması olduğunu belirterek, bunun “hem parlamentonun güvenilirliğini hem de herkesin kanun önünde eşit olduğu ilkesini zedelediğini” ifade etti.

Çoğu durumda, dokunulmazlığın kaldırılmasından sorumlu olan parlamentonun hukuk işleri komitesinin bir şikayeti alması ile konunun karara bağlandığı genel kurul oylaması arasındaki süre yaklaşık beş aydır, ancak bazı durumlarda bu süre bir yıla kadar uzayabiliyor.

Wolfs, parlamentonun Bausemer’in dokunulmazlığını kaldırmasını beklediğini, böylece aleyhindeki yargılama sürecinin yeniden başlayabileceğini belirtti.

Avrupa hükümetlerinden, gelecek yıl AB’nin göç ve iltica kurallarına ilişkin “kapsamlı bir gözden geçirme” yapmayı resmi olarak değerlendirmeleri isteniyor.

Bbu durum, yeni sistemin yürürlüğe girmesinden henüz altı ay sonra değişikliklerin önünü açabilir.

Rapporteur’ün eline geçen bir iç diplomatik nota göre, şu anda AB Konseyi’nin dönem başkanlığını yürüten ve müzakerelere başkanlık eden İrlanda, başkentlerin, resmi olarak ilk değerlendirmesi 2028’e kadar yapılmayacak olanlar da dahil olmak üzere, AB Göç Paktı’nın tüm yasal araçlarının gözden geçirilmesini destekleyip desteklemeyeceğini test ediyor.

Göç paktı, yıllarca süren uzun ve zorlu müzakerelerin ardından Mayıs 2024’te kabul edildi ve geçen Haziran ayında yürürlüğe girdi.

Yeniden değerlendirme, gelecek yıl Fransa, Yunanistan, İtalya ve Polonya’da yapılacak seçimlerin göç konusunu siyasi gündemin üst sıralarına taşıyacağı beklentisiyle gündeme gelebilir.

Bu gözden geçirme, dayanışma mekanizması, AB ülkeleri arasında göç sorumluluğunun paylaşılmasına yönelik sistem ve bir sığınma başvurusunun incelenmesinden hangi ülkenin sorumlu olacağını belirleyen kurallar da dahil olmak üzere, anlaşmanın siyasi açıdan en tartışmalı unsurlarından bazılarında değişikliklere yol açabilir.

Eylül ayında, geniş bir AB ülkeleri grubundan bakanlar, Göç ve İltica Paktı’nda yapılabilecek olası değişiklikler hakkında gayri resmi görüşmeler yapmak üzere Münih’te bir araya gelmişti.

Gündemin en üst sıralarında, Avrupa Komisyonu’ndan 2027 ortasına kadar bir “basitleştirme” yasama paketi hazırlaması yönünde çağrıda bulunma girişimleri yer alıyordu.

Notta, “Gözden geçirmenin amaçları, Pakt’ın uygulanması konusunda basitleştirme ve iyileştirmeler ile gerektiğinde yasal metinlerin netleştirilmesi olmalı,” denildi.

Fakat üst düzey bir yetkili, Rapporteur’e verdiği demeçte, “Bunun bir fırsat penceresi olduğunu herkes biliyor,” dedi.

Başkentlerin temsilcilerine, gözden geçirmenin Pakt’ın “dayanışma ve sorumluluk arasındaki hassas dengesini” koruması ve temel yapısını ve ilkelerini etkileyecek değişikliklerden kaçınması gerektiği konusunda hemfikir olup olmadıkları da sorulacak.

AB başkentleri, mevcut Komisyon’un görev süresi boyunca, AB dışı ülkelerde geri dönüş merkezlerinin kurulmasına olanak tanıyan yeni bir sınır dışı etme çerçevesi de dahil olmak üzere, daha sert bir göç gündemini şimdiden desteklemiş durumda.

Şu anda birkaç hükümet bu seçeneği değerlendiriyor ve önümüzdeki hafta bu tür tesisleri barındıracak bir üçüncü ülkeyle anlaşma duyurmaları bekleniyor.

Komisyon ayrıca, AB’nin sınır ajansı olan Frontex için yeni kurallar önerdi. Bu kurallarla ajansı, geri dönüşler konusunda bloğun “ana operasyon kolu” haline getirmeyi hedefliyor.

Önerilere göre, ajans sınır krizleri sırasında görevliler görevlendirecek, çevrimiçi tehditleri izleyecek ve sınır dışı etme işlemlerinin organize edilmesi ve yürütülmesinde daha büyük bir rol üstlenecek.