Financial Times’ın haberine göre Avrupa ülkeleri, ABD’nin gelecekteki güvenlik mimarisi tartışmalarına dahil etme çabaları kapsamında Rusya ile füze kısıtlamaları ve silahların kontrolü anlaşmalarını yeniden görüşmeye hazırlanıyor. Abu Dabi’de 10 Kasım’da dört saatten fazla süren Rusya, ABD ve Ukrayna üçlü görüşmelerinin ardından, sınırlar ve temas hatlarının bugün ele alınması planlanıyor.

Financial Times gazetesinin kimliği açıklanmayan Avrupalı yetkililere dayandırdığı haberine göre, Avrupa ülkelerinin temsilcileri silahların kontrolü ve askeri çatışmaların önlenmesi alanındaki anlaşmaları Rusya ile yeniden görüşmeye hazır.

ABD, Avrupa ülkelerini gelecekteki güvenlik mimarisi tartışmalarına dahil etmeye çalışıyor.

Bu bağlamda Avrupalılar, Soğuk Savaş döneminde işleyen mekanizmaların yeniden tesis edilmesi ve füze konuşlandırılmasının sınırlandırılmasına ilişkin anlaşmalar dahil olmak üzere silah kontrolü mekanizmalarına dönmeye sıcak bakıyor.

Gazete, olası örnekler arasında ABD ile Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’nin (SSCB) birbirlerinin askeri tesislerini gözlemlemesine imkan tanıyan Açık Semalar Antlaşması’nı ve belirli füze türlerinin konuşlandırılmasını kısıtlayan anlaşmaları gösteriyor.

Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) katılımcısı ülkeler, Açık Semalar Antlaşması’nı Mart 1992’de imzaladı.

Antlaşmaya imza atan ülkeler, diğer taraf devletlerin kendi toprakları üzerinde fotoğraf ve video çekimi kullanarak gözlem uçuşları yapmasına izin vermekle yükümlü tutuluyor.

Rusya, 2021 yılında söz konusu antlaşmadan çekildi.

Rusya makamları o dönemki açıklamalarında, Rusya’nın “ABD, müttefikleri ve bağımlı devletlerin Açık Semalar Antlaşması’na yönelik çok sayıdaki ihlaline rağmen” anlaşmayı korumak için mümkün olan her şeyi yaptığını vurgulamıştı.

Gazetenin edindiği bilgilere göre, ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, Avrupa temsilcilerinin katılımıyla çok taraflı formatta bir toplantı düzenlenmesi konusunda Moskova’nın onayını almaya çalışıyor.

Financial Times’a konuşan kaynak, Avrupa güvenlik mimarisinin Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki (BAE) zirve gündeminin ana başlıklarından biri olduğunu, ancak ABD’nin sunacağı güvenlik garantilerinin niteliğine ilişkin nihai kararı Trump’ın vereceğini kaydetti.

Birleşik Arap Emirlikleri’nin başkenti Abu Dabi’de 10 Kasım’da Rusya, ABD ve Ukrayna arasındaki üçlü müzakerelerin ilk günü geride kaldı ve toplantı dört saatten fazla sürdü.

Politico’ya göre taraflar, sınırlar ve temas hatları dahil olmak üzere toprak meselelerini müzakerelerin ikinci günü olan 11 Kasım’da ele almayı planlıyor.

Gazeteye konuşan kaynaklar, toprak sorununun çözümü ile Ukrayna ve Avrupa’nın gelecekteki güvenlik mekanizmalarının birbiriyle bağlantılı olduğunu ve paralel şekilde tartışılması gerektiğini belirtti.

Kaynaklardan biri, “Mevcut sistemin işlemediği açık. Bugün etkili şekilde işleyecek yeni bir şey yaratmamız gerekiyor” dedi.

Politico ve Financial Times’ın aktardığına göre, Amerikalı müzakereciler Steve Witkoff ve Jared Kushner, üçlü toplantının tamamlanmasının ardından Avrupalılara müzakerelere katılma teklifi sunmayı planlıyor.

Politico’ya konuşan kaynak, “Müzakere masasında Avrupa’ya ihtiyacımız var” diye konuştu.

Financial Times’ın kaynağı da çatışmanın sona erdirilmesine yönelik mutabakata varılabilmesi için Avrupa ülkelerinin katılımının gerekli olduğunu vurguladı.

Avrupa başkentleri, Moskova ve Washington’ın Ukrayna için güvenlik garantilerini ve kıtanın yeni güvenlik mimarisini Avrupa Birliği (AB) ile NATO müttefiklerinin katılımı olmadan kararlaştırabileceğinden endişe duyuyor.

Ayrıca AB’nin Ukrayna’daki çatışmanın çözümüne ilişkin müzakerelere katılımı meselesi, Moskova ile Avrupa başkentleri arasında görüş ayrılıklarına yol açtı.

Rusya daha önce, çatışmaya yönelik tutumu nedeniyle şu anda AB’nin müzakere masasında yeri olmadığını açıklamıştı.

İngiltere Savunma Bakanı Wes Streeting, kazara gerilim tırmanması ihtimalini düşürmek amacıyla Rusya ile askeri düzey dahil yeni iletişim hatlarının açılması gerektiğini bildirdi. Londra ile Moskova arasındaki genelkurmay başkanları düzeyindeki son doğrudan görüşme Eylül 2022’de kayıtlara geçmişti.

İngiltere Savunma Bakanı Wes Streeting, muhtemel bir hesap hatası riskini önlemek amacıyla İngiltere ile Rusya arasında yeni iletişim kanallarının kurulması gerektiğini belirtti.

Streeting, Financial Times gazetesine verdiği demeçte, Moskova’da büyükelçiliklerinin bulunduğunu ve bunun önemli bir kanal teşkil ettiğini kaydetti.

Streeting, doğrudan temas ihtiyacını şu sözlerle izah etti: “Başta askeri temaslar olmak üzere başka kanalların da bulunmasını tercih ederdim. Hesap hatası riski her zaman var, bu yüzden doğrudan iletişimi sürdürmek önem taşıyor.”

İngiliz hükümetinden gazeteye konuşan bir yetkili, mevcut şartlarda kasıtlı gerilim arayışından ziyade kazara yapılacak bir hesap hatasının daha büyük bir risk teşkil ettiğini aktardı.

Rusya, Ukrayna’daki çatışma kaynaklı gergin ilişkilere rağmen Avrupa ülkeleriyle diyaloğu yeniden başlatmaya hazır olduğunu defalarca dile getirdi.

Bu çerçevede İngiltere, Moskova ile hem diplomatik hem de askeri kanallardan temas kurma girişimlerinde bulundu.

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, mayıs ayında yaptığı açıklamada Avrupalı siyasetçilerin diyaloğu yeniden başlatma çağrılarını duyduklarını aktarmıştı.

Müzakerelerin “topyekun çatışmaya” doğru ilerlemekten daha iyi olduğunu vurgulayan Peskov, “Ruslar konuşmaya hazır” ifadesini kullanmıştı.

Peskov, daha sonraki süreçte Avrupa ülkelerine Moskova ile temasları “mümkün olan en kısa sürede” yeniden kurma çağrısında bulundu.

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, haziran ayında Fransa ve İngiltere temsilcilerinin kamuoyuna açık olmayan müzakereler amacıyla Rusya’ya geldiğini açıkladı.

İngiliz temsilcilerin isimlerini vermeyen Lavrov, Moskova’nın görüşme taleplerini geri çevirmediğini vurguladı.

Financial Times gazetesinin haberine göre Rus tarafıyla gayriresmi temas kurmaya çalışan yetkililerden biri İngiltere Ulusal Güvenlik Danışmanı Jonathan Powell oldu.

Gazeteye konuşan kaynaklar, Powell’ın Rusya Devlet Başkanı Yardımcısı Yuriy Uşakov’u telefonla aradığını öne sürdü.

The Times gazetesi ise ağustos ayındaki haberinde, Londra yönetiminin hadiselerin ve kazara tırmanışın önüne geçmek adına Rus askeri yönetimiyle temasları yeniden tesis etmek istediğini yazdı.

Haberde, iki ülkenin genelkurmay başkanları arasındaki bilinen son görüşmenin Eylül 2022’de gerçekleştiği hatırlatıldı.

Gazetenin edindiği bilgilere göre, İngiltere’de göreve gelen askeri yetkililerin Rusya Genelkurmay Başkanı Valeriy Gerasimov ile temas kurma çabaları sonuç vermedi.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ekim ayında yaptığı açıklamada Rusya ile dostluğun Avrupa halklarının çıkarlarına uygun olduğunu ve bu halkların Moskova ile savaşmak istemediğini dile getirmişti.

Putin, “Rusya’nın stratejik yenilgisi” fikrini savunanların günümüz gerçeklerini göreceklerini ve “Rusya ile dostça yaşamanın daha iyi olduğunu” anlayacaklarını umduğunu belirtmişti.

Putin, daha önce de Moskova’nın Avrupa ile yapıcı ilişkilerin yeniden tesis edilmesini arzuladığını kaydetmişti.

Rusya’nın Japan Tobacco şirketine ait yerel varlıkları kayyım yönetimine devretme kararı, Japonya hükümetinin sanayi fonu gelirlerini azaltma riski doğurdu. Japonya Maliye Bakanlığı martta biten mali yılda şirketten 655 milyon dolar temettü alırken, kararın ardından firmanın hisseleri yüzde 30’dan fazla geriledi.

Rusya’nın Japan Tobacco Inc. (JTI) şirketine ait Rus varlıklarını kayyım yönetimine devretme kararı, Başbakan Sanae Takaiçi’nin yüksek maliyetli siyasi gündemini yürüttüğü bir dönemde Japonya hükümetinin harcamalarını finanse etmek için kullandığı kaynakları azaltma riski taşıyor.

Bloomberg, bunun temel nedeninin JTI’ın en büyük hissedarı konumundaki Japonya Maliye Bakanlığının şirketten düzenli temettü geliri elde etmesi olduğunu aktardı.

Japon makamlarının verilerine göre bakanlığın mart ayında sona eren mali yılda şirketten aldığı temettü tutarı 655 milyon dolara ulaştı.

Bu miktar Japonya’nın geçen yılki toplam vergi gelirlerinin yalnızca yaklaşık yüzde 0,1’ine denk gelse ve bu tutarın yalnızca bir bölümü şirketin Rusya’daki faaliyetlerinden sağlansa da sanayi ve yenilik projelerini destekleyen fonun beklenen temettü gelirinin yaklaşık yüzde 44’ünü oluşturuyor.

Japon şirketi Japan Tobacco’nun yurt dışı birimi niteliğindeki uluslararası tütün şirketi Japan Tobacco International (JTI), uluslararası operasyonlarını İsviçre’nin Cenevre kentindeki genel merkezinden yönetiyor.

Şirket Winston, Camel, LD, Sobranie ve Mevius markaları altında sigara ve tütün ürünlerinin yanı sıra Ploom markalı tütün ısıtma sistemleri üretiyor.

JTI, Rusya’da Saint Petersburg’daki Petro, Rostov-na-Donu’daki Donskoy Tabak, Lipetsk bölgesindeki Yelets ve Leningrad bölgesindeki Kres Neva olmak üzere dört fabrikada hisse sahibi konumunda yer alıyor.

Rus yetkililerin aldığı kararın ardından Japan Tobacco hisselerinin değeri yüzde 30’dan fazla değer kaybederek tarihi bir düşüş kaydetti.

Kredi derecelendirme kuruluşu S&P Global Ratings, varlıkların devredilmesine rağmen şirketin elinde ciddi finansal imkanlar bulunmaya devam edeceğini ve jeopolitik risklerin şirketin kredi notuna zaten yansıtıldığını bildirdi.

Goldman Sachs Group Inc. analistleri, JTI’ın 2023 yılından bu yana dağıttığı temettü ödemelerinin muhtemelen “büyük ölçüde Rusya dışındaki ticari operasyonlardan sağlanan nakit akışına dayandığını” belirtti.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 5 Kasım’da imzaladığı kararnameyle tütün üreticisi JTI’ın varlıklarını Promışlennıye Aktivı anonim şirketinin geçici yönetimine devretti.

Şirket aynı gün varlıkların geçici yönetime devredilmesine ilişkin hukuki süreci incelediklerini duyurdu.

Nikkei gazetesinin haberine göre Japonya Maliye Bakanı Satsuki Katayama, devir kararının ardından Japon hükümetinin Rusya’ya diplomatik protesto ilettiğini açıkladı.

Rusya’nın Tokyo Büyükelçiliği ise Japon makamlarının Moskova yönetimine protesto ilettiğine yönelik haberleri yalanladı.