Moldova seçimleri: Sandu’nun partisi zayıfladı, protestolar devam ediyor

Moldova’da yapılan parlamento seçimlerinde iktidardaki Eylem ve Dayanışma Partisi (PAS), oy oranını koruyarak meclis çoğunluğunu kıl payı sağladı ancak 10 sandalye kaybetti. Muhalefet, özellikle yurt dışındaki sandıklarda “geniş çaplı hile” yapıldığını açıkladı ve sonuçları tanımadığını açıkladı ve protesto gösterileri başlattı.

Moldova’da Pazar günü yapılan parlamento seçimlerinde, Cumhurbaşkanı Maya Sandu’nun liderliğindeki iktidar partisi Eylem ve Dayanışma Partisi (PAS), oyların yüzde 50,2’sini alarak meclisteki çoğunluğunu korudu.

Ancak 2021 seçimlerine göre 10 sandalye kaybeden partinin bu sonucu, muhalefet tarafından “yurt dışı oylarında geniş çaplı hile yapıldığı” gerekçesiyle reddedildi.

Yaklaşık 1,6 milyon seçmenin oy kullandığı seçimlerde, yüzde 100’ü işlenen tutanaklara göre PAS’ın ardından ikinci sırayı yüzde 24,17 oy oranıyla muhalif Vatanseverler Bloku aldı.

Avrupa Birliği (AB) yanlısı Alternativa partisi ise yüzde 7,96 ile üçüncü oldu.

Ancak muhalefet, yurt dışı sandıklarının sonuçları değiştirdiğini savunuyor. Yalnızca Moldova içindeki oylar dikkate alındığında muhalefet partilerinin toplam oyunun yüzde 49,54’e ulaştığı, PAS’ın ise yüzde 44,13’te kaldığı belirtiliyor.

Muhalefet liderleri sonuçları reddetti

Seçim sonuçlarının açıklanmasının ardından muhalefet destekçileri, “halkın oylarını korumak” amacıyla Merkez Seçim Komisyonu binası önünde protesto gösterisi düzenledi.

Eski cumhurbaşkanı ve Vatanseverler Bloku liderlerinden İgor Dodon, yurt dışındaki sandıklarda hile yapıldığını belirterek, “Muhalefet ülke içindeki seçimleri kazandı,” dedi.

Dodon, bu sonucu barışçıl protestolarla savunacaklarını vurguladı.

Muhalif Zafer Bloku lideri İlan Şor da mücadeleyi sürdüreceklerini açıkladı. Şor, “Seçim sonuçlarını tanımayacağız çünkü seçim hiç yapılmadı,” diye konuştu.

İktidarın seçmenlerin yüzde 20’sini korkutarak oy kullanmalarını engellediğini öne süren Şor, Moldova’nın Kalbi ve Büyük Moldova gibi bazı partilerin de seçimlere katılmasına izin verilmediğini ekledi.

Gagavuzya ve Transdinyester’de muhalefet önde

Seçim sonuçları, özerk bölgelerde iktidar partisine desteğin oldukça düşük olduğunu gösterdi.

Gagavuzya’da PAS yalnızca yüzde 3,19 oy alırken, Vatanseverler Bloku yüzde 82,35’e ulaştı. Moldova vatandaşlığına sahip Transdinyester seçmenleri arasında da muhalefet birinci sırada yer aldı.

Transdinyester Dışişleri Bakanlığı, bölge halkının oy kullanma haklarının ihlal edildiğini duyurdu. Bakanlık, bazı sandıkların son anda taşındığını, “bomba ihbarları” ile oy verme işlemlerinin durdurulduğunu ve Dinyester nehri üzerindeki köprüde ulaşımın engellendiğini bildirdi.

Polisin ulaşım sorununa gerekçe olarak “program arızasını” gösterdiği belirtildi.

“Seçimler demokratik değildi”

Vzglyad gazetesine demeç veren Rus siyaset bilimci Aleksey Martınov, seçimlerin demokratik olmadığını savundu. Martınov, “Bu seçimlerin demokrasiyle ilgisi yok. Asıl kaybeden halk,” dedi.

Gagavuzya’da PAS’ın aldığı düşük oy oranını bölge valisi Evgeniya Gutsul’un hapiste olmasına bağlayan Martınov, Avrupa’daki oyların “özel bir cüretle” manipüle edildiğini ileri sürdü.

Hukukçu İlya Remeslo ise PAS’ın resmi sonuçlarda yüzde 50’nin üzerinde görünmesine rağmen gerçekte büyük kayıplar yaşadığını söyledi.

Remeslo, “Batı’daki diasporanın oyları çıkarıldığında, Sandu’nun oyu yüzde 44’e düşüyor. Üstelik her sandığın detaylı tutanakları yayımlanmadı, bu da Avrupa’nın şeffaflık standartlarına aykırı,” ifadelerini kullandı.

Siyaset bilimci Oleg Krohin de seçimleri PAS için “acı bir darbe” olarak nitelendirdi.

Krohin, “Bütün manevralara rağmen parti ancak kıl payı çoğunluğunu koruyabildi. Ülke içinde aldığı oy ise yalnızca yüzde 44; iktidarı yine diaspora kurtardı. Bu, zafer değil, gücün son sınırda tutulması,” dedi.

Krohin, Avrupa’daki sandıklarda oy başına 50 avroya varan ödemeler yapıldığını ve gözlemcilerin bu sandıklara alınmadığını iddia etti.

Moldova Anayasası’na göre 101 sandalyeli parlamento dört yıllığına seçiliyor. 2021’deki seçimlerde 63 sandalye kazanan PAS, bu seçimde 55 sandalyeye geriledi.