Diplomasi
Palantir’in Ukrayna devletindeki etkisi artıyor

Birçok Ukrayna kurumuyla birlikte çalışan Palantir, son olarak Savunma Bakanlığını da portföyüne ekledi.
Şirketin CEO’su Alex Karp, Kiev’de Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ve Savunma Bakanı Mihailo Fedorov ile bir araya geldi.
Palantir, savaşın başlamasının ardından Ukrayna’ya açıkça destek veren ilk büyük Amerikan teknoloji şirketlerinden biriydi.
2022 yılında Karp, Kiev’e giderek Zelenskiy ile görüşmüş ve Ukrayna’nın savunmasını desteklemek amacıyla şirketin yapay zeka ve veri yazılımlarını sunmuştu.
United 24’e konuşan CEO, “Dört yıl önce buraya geldiğimde, genel olarak ‘Vay canına, önümüzde çok zorlu bir görev var’ gibi bir his hakimdi,” dedi ve onu en çok etkileyen şeyin, “Ukraynalıların ülkelerinin hayatta kalması için savaşmaya ve fedakarlıkta bulunmaya olan istekliliği” olduğunu da ekledi.
Bu işbirliği, 12 Mayıs 2026’da Zelenskiy’in Karp ile yeniden bir araya gelmesiyle devam etti. Zelenskiy, iki tarafın Ukrayna, ABD ve ortaklarının savunmasını güçlendirebilecek alanları görüştüklerini belirtti.
Savunma Bakanı Fedorov, Ukrayna’nın yapay zeka destekli Şahid tespit ve önleme sistemleri, daha hızlı komuta sistemleri, muharebe verileri analizi, hedef tespiti ve görev planlaması gibi savunma teknolojisi önceliklerini de sunduğunu söyledi.
O zamandan beri Palantir’in rolü Ukrayna hükümetinin genelinde genişledi. Şirket, Ukrayna Dijital Dönüşüm Bakanlığı ile işbirliği yapmış, Ekonomi Bakanlığı ile bir ortaklık anlaşması imzalamıştı.
2026 yılında ise Savunma Bakanlığı, Ukrayna Silahlı Kuvvetleri ve Savunma İstihbarat Araştırma Enstitüsü ile işbirliğine başladı.
Karp, Palantir’in modern teknolojinin siyasi açıdan en tartışmalı alanlarından bazılarında faaliyet gösterdiğini inkar etmiyor.
“Dünyadaki neredeyse her çatışmada yer alıyoruz,” diyen Karp, bazı kişilerin hem şirketin askeri rolünden hem de ticari başarısından hoşlanmadığını da sözlerine ekledi.
Yarbay Palantir ve kişisel verilerin Batının hizmetine sunulması
Öte yandan Palantir CEO’su, Ukrayna’da şirketi bir yardımcı oyuncu olarak tanımladı ve “Savaşçılara ve kahramanlara destek veriyoruz. Aslında, sizin zaferinizin getirdiği şöhretin bir parçasını biz de paylaşıyoruz,” dedi.
Karp için Ukrayna ile olan ilişki aynı zamanda kişisel bir anlam taşıyor. “İnsanların bizi sevdiği bir yerde olmayı seviyorum,” diyen Karp, Ukrayna’da insanların kendisini gördüklerinde “gülümsediklerini” ekledi.
United 24’e göre Ukrayna’nın savunma sanayii, “kısa vadeli düşünce biçimi, düzenlemelerin gevşetilmesi ve geleneksel ana savunma tedarik sistemi dışındaki şirketlere kapıların açılması” ile ortaya çıktı ve hızla gelişti.
Sonuçta, teslim sürelerinin yıllar değil haftalarla ölçüldüğü bir savaş zamanı modeli ortaya çıktı.
Karp’a göre Ukrayna’nın başarısı, sadece yabancı teknolojiyi benimsemiş olması değil, Ukrayna ekiplerinin bu teknolojiyi savaş koşullarında işlevsel hale getirmiş olması.
O, Ukrayna’nın birimleri, insansız hava araçlarını ve verileri tek bir hızlı savaş alanı sistemi içinde birleştirdiği bu durumu “savaşmanın yeni anlayışı” olarak tanımladı.
Bu sistem, hızlı öğrenme yeteneği nedeniyle çok değerli. Askerler cephede ekipmanı test eder; birimler neyin işe yaradığını bildirir; mühendisler araçları ayarlar; bir sonraki sürüm tekrar kullanıma sunulur.
Karp, bu geri bildirim döngüsünü, “Şimdiye kadar gördüklerim arasında en iyisi olmasa da en iyilerinden biri,” olarak nitelendirdi.
Karp şunları söyledi:
“Ukraynalılar bizim inşa ettiğimiz şeyleri yeniden keşfediyor ve çok daha kullanışlı hale getiriyorlar. Bunu savaş alanında az sayıda kişiyle gerçekleştiriyorlar, ardından bu sistemlerin hem kamusal hem de ticari bağlamlarda nasıl işlediğini tüm dünyaya gösteriyorlar.”
Karp’a göre, savaş alanındaki yapay zeka “ancak gerçek verilerle, gerçek birimlerle ve gerçek kararlarla” bağlantılı olduğunda anlam kazanır.
Karp, “Öylece bir model alıp onu karmaşık yapay zeka altyapıları üzerinde çalıştıramazsınız,” dedi ve sistemin, “kimin hangi bağlamda bunu gördüğünü” göstermesi ve yine de insanlara “son ana kadar işlemi durdurma” imkânı sunması gerektiğini vurguladı.
Ukrayna için veriler artık bir “sert güç” haline gelmiş durumda. İHA görüntüleri, radar izleri, saldırı raporları ve hava savunma verileri, günümüzde dünya çapında yeni nesil askeri sistemlerin geliştirilmesinde kullanılıyor.
Ocak 2026’da Ukrayna, Palantir ve savunma kurumlarıyla birlikte “Brave1 Dataroom”u hayata geçirerek, Ukraynalı şirketlerin gerçek savaş alanı verileri üzerinde yapay zeka modellerini eğitip test edebilecekleri güvenli bir ortam oluşturdu.
Ukraynalı yetkililer, hava tehditlerine karşı koymak ve havada üstünlük sağlamak amacıyla hava hedeflerinin %100 tespitini, en az %95 önleme oranını ve yapay zekanın kullanımının genişletilmesini hedeflediklerini belirttiler.
Bunların ardında yatan daha geniş stratejik hedef ise hava üstünlüğünü ele geçirmek ve muharebe operasyonlarının bir kısmını Rus topraklarına kaydırmak.
Karp daha önce Palantir’in “Ukrayna’daki hedef belirleme faaliyetlerinin çoğundan” sorumlu olduğunu iddia etmişti fakat United 24’e verdiği röportajda daha temkinli bir tavır sergiledi.
Ukrayna’nın “dünyanın en önemli, kullanımı kolay, etkileşimli ve uyarlanabilir hedef belirleme sistemlerinden birini” kurduğunu belirten Karp, Palantir’in bu süreçte önemli ama kısmi bir rol oynadığını vurgulayarak, “Bu sistemin bazı kısımları bize ait, fakat büyük bir kısmı onlar [Ukraynalılar] tarafından kuruldu,” dedi.
Karp’a göre Ukrayna’nın gücü, teknik yetenek, savaş alanı baskısı ve ulusal iradenin birleşiminden kaynaklanıyor:
“Görev odaklı, inançlı ve hayatları için savaşan teknik yeteneklere sahip küçük bir ekip kurmanız gerekir.”
Ona göre bu, Ukrayna’nın beklenen yenilgiden zafere olan inanca doğru ilerlemesine yardımcı oldu.
Ukrayna’nın başarısı yurt dışında da büyük ilgi görüyor. Brave1 Dataroom, Ukraynalı savunma şirketlerine gerçek savaş alanı verilerine erişim imkanı sunarak, bu şirketlerin yapay zeka araçlarını Rus hava tehditlerine karşı eğitip test etmelerini sağlıyor.
Ukrayna ayrıca bu verilerin bir kısmını müttefikleriyle paylaşmaya başlıyor. Savunma Bakanı Mihhailo Fedorov, bu verileri “dünyanın başka hiçbir yerinde eşi benzeri olmayan” olarak nitelendirdi.
Ukrayna’nın savaş alanı verileri, büyük insan kaybına mal olan gerçek çatışmalardan elde edildiği için son derece değerli. Ukraynalı askerlerin edindiği deneyimler, şu anda daha iyi hava savunma sistemleri, daha akıllı insansız hava araçları ve daha güçlü yapay zeka teknolojilerinin geliştirilmesine katkıda bulunuyor.
Fakat eleştirmenler, Ukrayna’nın bu veriler ve bunların yardımıyla geliştirilen teknolojiler üzerinde kontrolünü sürdürmesini de sağlaması gerektiğini savunuyor.
Karp, “Ahlaki zorunlulukların galip gelmesi çok önemlidir” diyor fakat Ukrayna’nın, hayatta kalma söz konusu olduğunda ve sınırların her zaman net olmadığı durumlarda ahlaki argümanların tek başına yeterli olmadığını gösterdiğini ekliyor:
“Kendini savunamayacağın bir dünya düzeni var mı? Yoksa, egemen bir ulus olarak daha büyük ve daha köklü güçlere karşı kendini savunacak imkânların olmadığı bir durumda, dünya düzeni seni koruyacak kadar güçlü mü? Açıkça görülen cevap hayır.”
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını5 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Dünya Basını6 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Dünya Basını1 hafta önceProf. Pape: İran savaş öncesinden daha güçlü










