Amerika
Palantir CEO’su Karp: AI, göçü gereksiz kılacak

Palantir kurucusu ve CEO’su Alex Karp, Davos’ta yaptığı konuşmada yapay zekanın (AI) büyük ölçekli göçü gereksiz kılacağını öne sürdü.
Karp, salı günü düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu panelinde BlackRock CEO’su Larry Fink ile yaptığı konuşmada, “Ülkenizin vatandaşları, özellikle mesleki eğitim almış olanlar için fazlasıyla yeterli istihdam imkanı olacak. Bu eğilimler, çok özel bir beceriye sahip olmadıkça büyük ölçekli göç olması gerektiğini hayal etmeyi gerçekten zorlaştırıyor,” dedi.
Bir batarya şirketi için batarya ürettiklerini ve ABD’de bu işi yapan insanların, Japon mühendislerin yaptığı işin aynısını yaptığını ve sadece “lise mezunu” olduğunu kaydeden Karp, AI’ın “ırkçılığı” çözeceğini ileri sürdü.
Yapay zekanın “sivil özgürlükleri güçlendirdiğini” savunan CEO, bir hastanede hastaların gelirlerine veya kişisel geçmişlerinin başka bir kısmına göre farklı muamele görüp görmediklerini görmek için AI’ın kullanılabileceği varsayımsal bir senaryo önerdi.
Felsefe doktorası olan Karp, kendini, en büyük risk altında olan “elit” beyaz yakalı çalışanların bir örneği olarak gösterdi. Karp, AI’ın “beşeri bilimler alanındaki işleri yok edeceğini” savundu.
Meslek sahibi çalışanların “yerine konulamaz olmasa da” daha değerli olacağını savunan Karp, yüksek öğrenimin bir kişinin yetenekleri ve istihdam edilebilirliğinin nihai ölçütü olduğu fikrini eleştirdi.
Karp, geçen kasım ayında Axios’e verdiği röportajda, “Yale’e gidecek türden bir insansanız, klasik anlamda yüksek IQ’ya sahipseniz ve genel bilgiye sahipseniz, fakat bu bilgi spesifik değilse, başınız belada demektir,” demişti.
Karp, kendisini “bayrak sallayan bir ilerici” olarak tanımladı, fakat ABD Başkanı Donald Trump’ın gündemine sempati duyduğunu ifade etti.
Veri analizi şirketi Palantir, ülkenin göçmenlik makamları ve Savunma Bakanlığı ile yakın ilişkiler sürdürüyor. Karp, bu ilişkilerin şirket içinde ve dışında protestolara neden olduğunu söyledi.
Palantir, uzun süredir ABD Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza’ya (ICE) hizmet sunarak yetkililerin bireyler hakkında dosya oluşturmasına olanak tanıyor. Ayrıca, dünya çapında hükümetlerle savunma alanında işbirliği yapıyor ve kurumsal işlerini büyütüyor.
Şirket, Karp ve Trump’ın ilk yönetimi sırasında erken dönem danışmanlarından milyarder Peter Thiel tarafından kuruldu.
Karp, Fink’e, “Bence yetenekleri test etmek için farklı yöntemlere ihtiyacımız var,” dedi. Karp, bir zamanlar polis memuru olan ve bir süre kısa süreli üniversiteye devam eden, şu anda ise ABD Ordusu’nun Maven sistemini yöneten bir kişiyi örnek gösterdi.
Eski çalışanları bile anlatamıyor: Teknoloji devi Palantir aslında ne yapıyor?
Maven, Palantir tarafından geliştirilen ve drone görüntüleri ile videoları işleyen bir yapay zeka aracı.
Karp, “Geçmişte yetenekleri test etme yöntemlerimiz, bu kişinin yeteneklerinin ne kadar vazgeçilmez olduğunu tam olarak ortaya çıkarmazdı,” iddiasında bulundu.
Karp ayrıca, Palantir’de tüm gün yaptığı şeyin “bir kişinin olağanüstü yeteneğini bulmak” olduğunu söyledi:
“Sonra onları o işe yerleştiriyorum ve onların o işte kalmalarını ve kendilerini iyi olduklarını düşündükleri diğer beş işte kalmamalarını sağlamaya çalışıyorum.”
Karp’ın yorumları, zorlu iş piyasasında işverenlerin, iş başvurusunda bulunanların sahip olduğu beceriler ile işverenlerin aradığı beceriler arasında bir uçurum olduğunu bildirmeleri üzerine geldi.
16 ila 24 yaş arası genç işçilerin işsizlik oranı aralık ayında %10,4’e ulaştı ve üniversite mezunları arasında artmaya devam ediyor.
Karp, şirketinin “tonlarca hastaneye” hizmet verdiğini, fakat hepsinin “hasta kabul sorunu” ve “doktor ve hemşire eksikliği” yaşadığını ileri sürdü:
“Düşük kâr marjlı bir ortamda çalışıyorlar, fakat her birinin, uzmanlık alanlarına ve iyi sonuç alamadıkları hasta türlerine göre hastalarını farklı şekillerde tedavi etme yöntemleri var. Peki bunu nasıl idare ediyorsunuz? Bu sayede, hastaları kabul etme akışı ve işletmenize giriş, bu işlemleri eskisinden 10, 15 kat daha hızlı gerçekleştirebileceğiniz bir şekilde oluyor. Bu, birçok hayat kurtarıyor.”
Fink’in yapay zekanın büyüme açısından dünyada daha büyük bir dengesizlik yaratıp yaratmayacağı sorusuna Karp, “Bence ilk göze çarpan dengesizlik, Amerika ve Çin’in bunu gerçekleştirmenin farklı yollarını anladıkları ve her ikisi de işe yarıyor, hem de büyük ölçekte, ve bence bu, çoğu insanın mümkün olduğuna inandığından çok daha hızlı bir şekilde ilerleyecek,” cevabını verdi.
Karp, “İskonto oranı gibi, kısa vadede değil, uzun vadede yapılacaklar ve bunun toplumumuzun her yönüne nasıl etki edeceği konusunda çok yüksek olduğunu düşünüyorum,” diye ekledi ve şöyle devam etti:
“Avrupa’da teknoloji benimsenmesi ciddi ve çok, çok yapısal bir sorundur ve beni en çok korkutan şey, hiçbir siyasi liderin ayağa kalkıp ‘Ciddi ve yapısal bir sorunumuz var ve bunu çözeceğiz’ dememiş olması.”
Amerika
SpaceX hisseleri bir günde yüzde 10 değer kaybetti

Elon Musk’ın uzay şirketi SpaceX’in hisseleri, şirketin tarihindeki ilk yatırım yapılabilir tahvil ihracını duyurmasının ardından bir günde yüzde 10 değer kaybetti. Şirketin piyasa değeri yaklaşık 225 milyar dolar gerilerken, en az 20 milyar dolarlık tahvil ihracıyla köprü kredinin kapatılması hedefleniyor.
Elon Musk’ın uzay şirketi SpaceX’in hisseleri bir günde yüzde 10 değer kaybederek 166,17 dolara geriledi.
The Wall Street Journal gazetesinin aktardığı gelişmeyle birlikte, şirketin piyasa kapitalizasyonu yaklaşık 225 milyar dolar azaldı.
Bloomberg’in haberine göre SpaceX, 22 Haziran’da tarihindeki ilk yatırım yapılabilir tahvil ihracını duyurdu. Şirketin, mevcut bir köprü krediyi kapatmak amacıyla en az 20 milyar dolar değerinde borç senedi ihraç etmesi bekleniyor.
Sürece yakın bir kaynağın aktardığı bilgilere göre, aralarında Goldman Sachs Group Inc. şirketinin de bulunduğu aracı bankalar, pazartesi günü yatırımcılarla telefon konferansları düzenleyecek. Bu görüşmelerin ardından, vadeleri 5 ila 30 yıl arasında değişen tahvillerin satışının gerçekleştirilmesi öngörülüyor.
SpaceX’in tahvil ihracına ilişkin hazırladığı ve Bloomberg tarafından incelenen memorandumda şirketin hedefleri şu ifadelerle yer aldı:
“Misyonumuz, evrenin gerçek doğasını anlamak, bilincin ışığını yıldızlara yaymak ve yaşamın birden fazla gezegende var olması için gerekli sistem ve teknolojileri yaratmaktır.”
Haziran ayında gerçekleştirdiği halka arz sürecinde 85 milyar dolardan fazla kaynak yaratan SpaceX’in piyasa değeri, halka arzın ardından 2,9 trilyon doları aşmıştı.
Bu yükselişle bir süreliğine Microsoft ve Amazon’u geride bırakarak dünyanın en değerli ilk dört halka açık şirketi arasına giren SpaceX’in piyasa değeri, o dönem ulaştığı haftalık zirve noktasına göre yaklaşık 550 milyar dolar gerilemiş oldu.
İngiliz iktisatçı Pettifor: Yapay zeka çöküşü kaçınılmaz bir krize yol açacak
Amerika
Kolombiya Devlet Başkanı: İsrail seçimlere müdahale etti

Kolombiya Devlet Başkanı Gustavo Petro, İsrail’in ulusal seçim kayıt sisteminin yazılımını ele geçirerek seçimlere müdahale ettiğini öne sürdü. Sunucuların IP adreslerinin değiştirildiğine dair kanıt bulunduğunu savunan Petro, oyların tüm sandıklarda yeniden sayılmasını talep etti.
Kolombiya Devlet Başkanı Gustavo Petro, İsrail’in ulusal seçim kayıt sisteminin yazılımını ele geçirerek seçimlere müdahale ettiğini öne sürdü. Petro, X sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, sunucuların IP adreslerinin değiştirildiğine dair kanıt bulunduğunu ve bunun sisteme dışarıdan müdahale edildiğini gösterdiğini savundu.
Petro, yazılımın güvenlik açığına ilişkin ilk uyarıyı 2018 yılında yaptığını belirtti. Danıştay’ın o dönem aldığı karar uyarınca yazılımın kamuya açık bir sistemle değiştirilmesi gerektiğini hatırlatan Petro, uzman denetimi talep ettiğini ancak seçim kayıt yetkilisinin buna izin vermediğini söyledi.
Kolombiya Devlet Başkanı, “Bugün Ulusal Seçik Kaydı’na ait birkaç sunucunun IP adreslerinin değiştiğine dair kanıtımız var. Bu, yazılımın ele geçirildiği ve sandık verilerini başka birinin kaydettiği anlamına geliyor. Dünyada bunu yapabilecek tek ülke İsrail devletidir” ifadelerini kullandı.
Petro, seçim yazılımına yönelik uzman incelemesi yapılmasını ve tüm sandıklardaki oyların yeniden sayılmasını talep etti.
Halka sükunet ve soğukkanlılık çağrısında bulunan Petro, vatandaşların gerçek iradesini yansıtan titiz ve doğru bir sayım yapılmasını sağlamak gerektiğini vurguladı.
İlk sonuçlara göre Kolombiya’da sağcı aday De la Espriella başkan seçildi
BlackCore soruşturmaları
Seçimlere müdahale iddiaları daha önce İsrailli BlackCore şirketine yöneltilmişti. Reuters’ın Mayıs ayı sonunda bildirdiğine göre Paris Savcılığı, mart ayında yapılan yerel seçimlerde Boyun Eğmeyen Fransa partisinden üç adayın mağdur olduğu müdahale vakasına ilişkin soruşturma başlatmıştı.
Fransa’nın yabancı müdahaleyle mücadele birimi Viginum, söz konusu operasyonun arkasında kendisini “etki, siber teknoloji ve teknoloji alanında elit şirket” olarak tanımlayan İsrailli BlackCore’un bulunduğu sonucuna varmıştı.
Viginum, 12 Haziran’da yaptığı açıklamada BlackCore’un başka ülkelerdeki benzer operasyonlarla da bağlantılı olduğunu bildirdi. Birim, şirketin 2025 yılında İskoçya seçimleri ve New York belediye seçimleri sırasında da faaliyet gösterdiğini, ayrıca Angola ve Togo’da “dijital müdahale” operasyonları yürüttüğünü belirtti.
Amerika
Küresel tahmin piyasaları devasa boyutlar kazandı

İnsanların gerçek dünyadaki olayların sonuçları üzerine bahis yapmalarına olanak tanıyan tahmin piyasaları, son birkaç yılda popülaritesinde patlama yaşadı.
Görünüşe göre pek çok kişi, seçimler, Kuala Lumpur’daki hava sıcaklığı ve Elon Musk’ın bir hafta içinde ne sıklıkla tweet atacağı gibi konularda bahis yapmak için can atıyor.
Kalshi, ABD tahmin piyasasının %90’ından fazlasını kontrol ediyor ve yıllık geliri 1,5 milyar doları aşıyor.
Pew Araştırma Merkezi’nin dijital varlık şirketi The Block’tan elde ettiği verileri analizine göre, Kalshi ve diğer büyük oyuncu Polymarket’e bakıldığında, bu iki şirketin toplam küresel işlem hacmi şu şekildeydi: Eylül 2025’te 4,5 milyar dolar; Nisan 2026’da 24 milyar dolar civarında.
Kalshi ve Polymarket’in milyonlarca kullanıcısı var fakat sadece çok küçük bir yüzde büyük kazanç elde ediyor.
Örneğin Wall Street Journal’ın yaptığı bir analizde şunlar ortaya çıktı:
- Polymarket’in kârının yüzde 67’si, hesapların sadece %0,1’ine gidiyor.
- Ortalama bir Polymarket kullanıcısı 1 ile 100 dolar arasında para kaybetmiş. En alt %10’luk dilimdeki kullanıcılar ise kişi başına yaklaşık 4.000 dolar zarar etmiş.
- Şirketin açıklamasına göre, para kazanan her bir Kalshi kullanıcısına karşılık 2,9 kâr etmeyen kullanıcı düşüyor.
Bu kadar yüksek bir hacmi görmezden gelmek zor. Wall Street Journal’a göre, yatırımcıların ilgisi Kalshi’nin değerlemesini aralık ayındaki 11 milyar dolardan yaklaşık altı ay sonra 22 milyar dolara çıkardı.
The Information’a göre ise, 2024 yılında 350 milyon dolar değerinde olduğu bildirilen Polymarket, son zamanlarda 15 milyar dolarlık bir değerlemeyle fon toplamak üzere görüşmeler yapıyordu.
Morning Consult’un bir araştırmasına göre, ortalama tahmin piyasası kullanıcısı genç kesime ağırlık veriyor ve kullanıcıların %71’i erkek. Pew’e göre spor, kripto para ve siyaset en popüler konular.
Yatırım şirketi Bernstein, tahmin piyasasındaki işlem hacminin 2030 yılına kadar yıllık 1 trilyon dolar seviyesine ulaşacağını öngörüyor
Öte yandan tahmin piyasalarında hâlâ “içeriden bilgi ticareti” (inside trading) en önemli kapı olarak görülüyor.
Örneğin bir ABD Ordusu Özel Kuvvetler askeri, Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro’yu yakalama planlarına ilişkin gizli bilgilerini kullanarak Polymarket işlemlerinden 400 bin dolar kazandığı iddiasıyla yargılanacak.
Bir Google çalışanı ise, şirketin iç verilerine erişim hakkını kullanarak Google’da en çok aranan terimlere bahis oynadığı iddiasıyla yakın zamanda dolandırıcılık suçlamasıyla karşı karşıya kaldı.
Kalshi, işverenin videolarıyla ilgili bahisler yaptığı gerekçesiyle bir MrBeast editörüne 20 bin dolar para cezası kesti.
Ne var ki uzmanları ve kamuoyunu şüpheye düşüren şüpheli işlemler her zaman soruşturmaya yol açmıyor.
Örneğin Bloomberg, birbiriyle bağlantılı gibi görünen yeni açılmış birçok Polymarket hesabından yapılan ve zamanlaması dikkat çeken birkaç İran savaşı bahsinin 1 milyon dolar kâr sağladığını bildirdi.
Hem Kalshi hem de Polymarket, içeriden bilgi ticareti yaptıkları gerekçesiyle kullanıcılara para cezası verdi ve hesaplarını dondurdu.
Kalshi ise yakında hassas işlemler yapabilmek için kullanıcıların işveren bilgilerini paylaşmalarını zorunlu kılacak.
Gelgelelim eleştirmenler bunun yeterli olmadığını söylüyor. Bir grup Demokrat senatör, tahmin piyasalarını düzenlemekten sorumlu federal kurum olan Emtia Vadeli İşlemler Komisyonunu (CFTC), izin verilen bahis türlerini sınırlayarak içeriden bilgi ticaretiyle mücadele etmeye çağırdı.
Amerika6 gün öncePeter Thiel’in gizli cemiyeti: “Dialog”
Görüş2 hafta önceYeni Delhi’den Yükselen Ses: BRICS’in Yeni Dünya Düzeni Manifestosu
Asya7 gün önceÇKP, ‘Xi Jinping’in Parti İnşası Üzerine Düşüncesi’ni resmi doktrin ilan etti
Dünya Basını2 hafta önceİran’ın Yeni Büyük Stratejisi
Görüş1 hafta önceSavaşın kısa tarihi ve senaryolar – 5
Ortadoğu1 hafta önceİran, ABD ile varılan anlaşmanın detaylarını açıkladı
Asya2 hafta önceGüney Kore’de askeri istihbarat teşkilatına tarihi darbe
Diplomasi2 hafta önceSpaceX’in halka arzı Avrupa’dan sermaye kaçışına neden olabilir










