Bizi Takip Edin

Diplomasi

Pentagon yetkilisinin Pekin ziyareti, Tayvan’a 14 milyar dolarlık silah paketi nedeniyle sallantıda

Yayınlanma

Çin hükümeti, ABD’nin Tayvan’a yönelik yeni silah paketi konusunda Trump’a baskı yapmak için Elbridge Colby ile görüşmelere yeşil ışık yakmayı geciktiriyor.

Pekin, Donald Trump’a Tayvan’a yönelik 14 milyar dolarlık silah paketi konusunda baskı yaparken, Pentagon’un en üst düzey politika yetkilisinin önerilen ziyaretini bekletiyor.

Görüşmelere aşina kişilerin Financial Times’a aktardığına göre, savunma politikalarından sorumlu müsteşar Elbridge Colby, Çinli yetkililerle yaz aylarında Pekin’e bir ziyaret gerçekleştirmeyi görüştü. Ancak Çin, Trump silah paketi konusunda nasıl ilerleyeceğine karar verene kadar bir ziyareti onaylayamayacağının sinyalini verdi.

FT, şubat ayında, yönetimin aralık ayında rekor düzeyde 11,1 milyar dolarlık silah satışını açıklamasının ardından silah paketini hazırladığını bildirmişti. Pekin bu pakete öfkeyle tepki gösterdi ve Colby ile Çin ziyareti konusunda yapılacak daha önceki bir müzakere turunu iptal etti.

Geçen hafta Devlet Başkanı Xi Jinping ile yaptığı zirvenin ardından Fox News’e verdiği röportajda Trump, silahları “askıda” tuttuğunu söyledi ve bunun “çok iyi bir pazarlık kozu” olduğunu ekledi.

Daha sonra paketi onaylayıp onaylamayacağını söylemeyi reddetti; bu da Tayvan’da kaygıya yol açtı. Yönetim silah satışları konusunda Kongre’ye şubat ayında bildirimde bulunmayı planlamıştı, ancak Pekin’den gelen eleştirilerin ardından kararı erteledi.

Çarşamba günü konu sorulduğunda Trump, Tayvan lideri Lai Ching-te ile de konuşacağını ima etti.

Trump, başkan seçilmişken 2016’da dönemin devlet başkanı Tsai Ing-wen ile konuşmuştu, ancak Washington’un 1979’da Çin’e yönelik diplomatik tanımasını Taipei’den Pekin’e kaydırmasından bu yana hiçbir Amerikan başkanı Tayvanlı bir liderle konuşmadı.

American Enterprise Institute’ta Asya güvenliği uzmanı Zack Cooper, “Pekin’in, Bridge Colby ya da Savunma Bakanı Pete Hegseth’in gelecekteki herhangi bir ziyaretini, Trump yönetimini Tayvan’a yönelik muhtemel bir silah satış paketini geciktirmeye, bölmeye ya da seviyesini düşürmeye zorlamak için kaldıraç olarak kullanacağından şüpheleniyorum,” dedi.

Hegseth, geçen hafta Trump ile birlikte Pekin’e gittiğinde 2018’den bu yana Çin’i ziyaret eden ilk savunma bakanı oldu. Bu, bir Pentagon şefinin bir başkanla birlikte Çin’i ziyaret ettiği ilk seferdi.

Pentagon, yetkililerin “olası seyahatleri” hakkında yorum yapmadığını söyledi. Ancak bir savunma yetkilisi FT’ye, Pentagon’un “Başkan Trump ve Bakan Hegseth’in Pekin’e tarihi ziyaretinin üzerine inşa etmeye kararlı” olduğunu söyledi.

Yetkili, “Bakan Hegseth, Müsteşar Colby ve bakanlığın diğer kilit yetkilileri hâlihazırda ÇHC [Çin Halk Cumhuriyeti] muhataplarıyla düzenli olarak temas halindeler ve bunu saygı, gerçekçilik ve açıklık ruhu içinde sürdürmeyi sabırsızlıkla bekliyorlar,” dedi.

Duruma aşina bir kişi, Colby’nin Çin ziyaretini Hegseth’in Pekin’e dönüşünü görüşmek için kullanacağını söyledi.

German Marshall Fund’da Çin uzmanı Bonnie Glaser, “Colby’nin Çin ziyareti, ABD’nin, Çin’in ABD ortakları ve müttefikleri üzerindeki baskıları ve zorlamaları, nükleer modernizasyonu ile siber ve uzay faaliyetleri hakkındaki kaygılarını iletmesi için bir fırsat sağlayacaktır,” dedi.

Glaser, Colby’nin ayrıca hazırlanmasına yardımcı olduğu ABD ulusal savunma stratejisini ayrıntılandırabileceğini ve askeri yapay zekâ uygulamaları ile kriz iletişimini görüşebileceğini ekledi.

Trump, Patriot önleme füzeleri ve gelişmiş karadan havaya füzeler olan Nasams’ı içeren 14 milyar dolarlık paket konusunda nasıl ilerleyeceğine karar verirken bir açmazla karşı karşıya. Xi’nin eylül ayında Washington’a yapması beklenen karşılıklı ziyaret üzerindeki olası etkiyi tartmak zorunda.

Eski üst düzey CIA Çin uzmanı Dennis Wilder, “Çinliler Başkan Trump’ın Tayvan’a silah satışlarını sona erdirmeyeceğinin gayet farkında, ancak nihai hedefleri, Xi Jinping’in eylül sonundaki Washington devlet ziyaretinden sonrasına kadar bir başka büyük silah paketinin duyurulmasını geciktirmek,” dedi.

Çin’in Washington Büyükelçiliği, Colby ile ilgili durumdan “haberdar olmadığını” söyledi. Ancak Çin’in “ABD’nin Çin’in Tayvan bölgesine silah satışlarına kesinlikle karşı olduğunu” belirtti.

Diplomasi

Ermenistan, yeni Anayasa taslağına AB üyeliği hükmünü eklemedi

Yayınlanma

Ermenistan Güvenlik Konseyi Sekreteri Alen Simonyan, hazırlanan yeni Anayasa taslağında Avrupa Birliği’ne (AB) katılım hükmünün yer almadığını ve Avrupa entegrasyonunu anayasal yükümlülüğe dönüştürmek istemediklerini açıkladı.

Ermenistan yönetimi, hazırlanan yeni Anayasa taslağında Avrupa Birliği’ne (AB) katılım hükmüne yer vermedi.

Ermenistan Güvenlik Konseyi Sekreteri Alen Simonyan, bazı siyasi güçlerin böyle bir düzenleme önerdiğini ancak Avrupa entegrasyonunu anayasal yükümlülüğe dönüştürmek istemediklerini açıkladı.

Petros Kazaryan’a verdiği röportajda konuyu değerlendiren Simonyan, “Böyle bir hüküm yok ve şu anda böyle bir normu anayasaya koymaya gerek olmadığını düşünüyorum. Anayasa reformlarının amacı bu değil” dedi.

Simonyan, Ermenistan’ın ortaklarıyla ilişkilerini bağımsız biçimde kurmayı hedeflediğini ve “Moskova’yı Brüksel, Washington ya da Paris ile değiştirmeyeceğini” kaydetti.

Grigoryan, AB sürecinin Rusya pazarına erişimi riske atacağını yazdı

Simonyan’ın açıklamaları, selefi Armen Grigoryan’ın “AB Üyeliği İllüzyonu” başlıklı makalesine yanıt niteliği taşıyor.

Grigoryan, bu makalede Anayasa Konseyi’nin, Cumhuriyet Partisi’nin Ermenistan’ın AB üyeliğini temel yasaya ekleme önerisini tartıştığını yazmıştı.

Üyelik perspektifini gerçekçi görmeyen Grigoryan, AB ile uzun süreli yakınlaşma sürecinin Rusya pazarına ve ucuz enerji kaynaklarına erişimi tehlikeye atabileceği uyarısını yaptı.

Grigoryan’ın değerlendirmesine göre, yaşanabilecek aksaklıkların sonunda Erivan’ın Moskova’ya bağımlılığı daha da artabilir.

Erivan ile Brüksel arasındaki süreç ayrı yasayla ilerliyor

Ermenistan’da AB’ye katılım sürecinin başlatılmasını öngören ayrı bir yasa halihazırda yürürlükte.

Parlamentonun 26 Mart 2025’te kabul ettiği ve Cumhurbaşkanı Vahagn Haçaturyan’ın 4 Nisan’da imzaladığı yasa, Erivan’ın bu süreci başlatma kararını kayda geçiriyor.

Adaylık statüsünün verilmesi ve üyelik müzakerelerinin açılması ise AB’nin alacağı ayrı kararları gerektiriyor.

Ermenistan ile AB arasındaki pratik işbirliği, 2021’den bu yana yürürlükteki Kapsamlı ve Genişletilmiş Ortaklık Anlaşması’na dayanıyor.

Taraflar Aralık 2025’te ekonomik kalkınma ve güvenliği kapsayan yeni stratejik gündem üzerinde uzlaşırken Mayıs 2026’da Erivan’da ilk Ermenistan-AB Zirvesi düzenlendi.

Yeni Anayasa taslağı gelecek hafta yayımlanıyor

Başbakan Nikol Paşinyan, Adalet Bakanlığı’nın hazırladığı yeni Anayasa taslağının ön metninin gelecek hafta yayımlanacağını duyurdu.

Yetkililer, metni yayımladıktan sonra kamuoyunun tartışmasına açmayı ve gelecek önerileri değerlendirmeyi planlıyor.

Hükümet son hali verilen taslağı parlamentoya sunacak; Paşinyan kasım ayı başında yeni Anayasanın referanduma götürüleceğini de ifade etmişti.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Bakan Bolat’tan “Made in Europe” çağrısı

Yayınlanma

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Türkiye’yi “Made in Europe” kuralları dışında tutmanın Avrupa otomotiv endüstrisine zarar vereceğini savundu.

Avrupa Birliği, rekabet gücünü artırmak ve yerel sanayiyi düşük maliyetli ithalatlardan korumak amacıyla bir dizi sanayi önlemi paketi hazırlıyor.

Bu önlemler, bölgenin elektrikli araçlara geçişiyle birlikte popülerliği artan Çin yapımı otomobilleri de kapsıyor.

AB’nin üçüncü büyük araç ihracat pazarı ve Ford gibi otomobil üreticileri için önemli bir üretim merkezi olan Türkiye, Fransa ve Almanya’nın 27 AB üye devletini kapsayan ve İngiltere’ye özel statü tanıyan bir “Made in Europe” tanımını benimsemesi nedeniyle dışarıda bırakılma riskiyle karşı karşıya.

Bolat, Berlin’de düzenlenen bir sektör etkinliğinde şunları söyledi:

“Türkiye’yi ‘Made in EU’ çerçevesinin dışında bırakan bir senaryo, Türkiye’ye yapılacak yeni yatırımların azalması, Avrupalı tedarikçiler ve otomobil üreticileri için pazarın daralması ve son otuz yılda geliştirilen entegre değer zincirlerinin kademeli olarak zayıflaması anlamına gelir.”

Bolat, AB’yi, Türkiye’nin blokla uzun süredir devam eden gümrük birliği de dahil olmak üzere, bir ticaret ortağı olarak “benzersiz konumunu” tanımaya çağırdı.

Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliği (OİB) yönetim kurulu üyesi Zeki Şafak Ozan, hedefin yıl sonuna kadar AB müzakerelerini sonuçlandırmak olduğunu ama bunun gerçekçi görünmediğini belirterek, bunun yerine önümüzdeki yılın başlarını işaret etti.

Taşıt Araçları Tedarik Sanayicileri Derneği (TAYSAD) Başkanı Yakup Birinci de Reuters’a verdiği demeçte, “Elimizden gelen hemen hemen her kapıyı çalıyoruz,” dedi.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Pentagon stratejisti Colby Brüksel’deki Ukrayna zirvesini terk etti

Yayınlanma

ABD Savaş Bakanlığı yetkilisi Elbridge Colby, Brüksel’deki Ramstein görüşmelerinden Ukrayna Savunma Bakanı Yevhen Hmara’nın konuşması başlamadan önce ayrıldı.

ABD Savaş Bakanlığının (Pentagon) politikadan sorumlu müsteşar yardımcısı Elbridge Colby, Brüksel’de 17 Kasım Salı günü düzenlenen Ukrayna Savunma Temas Grubu (Ramstein formatı) görüşmelerinden Ukrayna Savunma Bakanı Yevhen Hmara’nın konuşması başlamadan önce ayrıldı.

İngiliz The Telegraph gazetesinin haberine göre mevcut ABD Ulusal Savunma Stratejisi’nin yazarı olan Colby, görüşmeler sırasında Rusya’nın iç kesimlerine yönelik saldırı taktiğine karşı çıktı.

Kapalı oturumda mevkidaşlarına rapor sunan Ukrayna Savunma Bakanı Hmara’nın hitabı öncesinde salondan çıkan Colby’nin ayrılışını ABD tarafı resmi olarak uçağa yetişme zorunluluğuyla açıkladı.

Toplantıda ABD’yi temsilen ülkenin NATO Daimi Temsilcisi Matthew Whitaker kaldı.

The Telegraph’a konuşan Almanya hükümeti kaynakları, Ukrayna’nın Rusya topraklarının derinliklerine düzenlediği saldırıları eleştiren ABD’li yetkilinin açıklamalarından “endişe” duyduklarını söyledi.

Alman kaynakların aktardığına göre Colby, bu taktiği “askeri değeri düşük” ve çatışmanın sonunu “yaklaştırmayan” bir yöntem diye nitelendirdi.

Gazeteye konuşan muhataplar, bu gelişme üzerine Donald Trump yönetiminin “Rusya’nın tarafına geçmesi” ihtimaline dair kaygılarını dile getirdi.

İngiliz gazetesine bilgi veren bir kaynak da sürece dair şu ifadeleri kullandı:

“Colby, Ramstein toplantısının halka açık bölümünde ABD’nin derinliklere yönelik saldırılara karşı olduğunu ve bunlarda hiçbir askeri fayda görmediğini söyledi. Toplantıya katılanların çoğu bu yorumlar karşısında şaşkınlık yaşadı.”

Elbridge Colby kimdir?

Cumhuriyetçi siyasetçi Colby, Nisan 2025’ten bu yana Pentagon’da politikadan sorumlu müsteşar yardımcılığı görevini yürütüyor ve Trump’ın ilk başkanlık döneminde de benzer bir görev üstlenmişti.

Kariyerinin başında ABD Dışişleri Bakanlığı ile ABD Ulusal İstihbarat Direktörlüğü Ofisinde çalışan Colby, 1970’li yıllarda Merkezi Haberalma Teşkilatına (CIA) başkanlık eden William Colby’nin torunu.

Pentagon’un bu yılın ocak ayında açıkladığı ve 46 yaşındaki Colby’nin başyazarı olduğu Ulusal Savunma Stratejisi, Rusya’yı “yönetilebilir bir tehdit” olarak tanımlarken ülkenin “büyük askeri ve endüstriyel güç rezervlerini” koruduğunu ve “ulusal kararlılık sergilediğini” öngörüyordu.

ABD’nin bu stratejisinin yazarları Ukrayna ile Avrupa’nın savunulması sorumluluğunu Avrupalı ortaklara yüklüyordu.

Pentagon’un temel çalışma alanları arasında Çin’in dizginlenmesini gösteren Colby’nin, geçmişte de ABD’nin bu ülkeyle rekabetini Ukrayna ve Ortadoğu hatlarına kıyasla öncelikli gördüğü biliniyor.

Mart ayında Kongre’de yeni stratejiye ilişkin düzenlenen oturumlarda konuşan Colby, belgenin “esnek realizm” ilkelerine yanıt verdiğini savunmuştu.

ABD’li yetkili o oturumda şöyle konuşmuştu:

“Bu, sıradan Amerikalıların somut çıkarlarını pratik ve gerçekçi bir şekilde ilerletme ve koruma girişimidir. Bu stratejinin merkezinde, belgede de açıkça ifade edildiği üzere ‘değerlendirme, ayıklama ve önceliklendirme’ yer almaktadır.”

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English