Rusya
Putin: Batı, Ukrayna halkını ‘sarf malzemesi’ olarak görüyor

Rusya Devlet Başkanı Putin, Valday Tartışma Kulübünde yaptığı yaklaşık dört saatlik konuşmada, herhangi bir ülkenin nükleer deneme yapması halinde Rusya’nın da anında karşılık vereceğini söyledi. Batı’yı Ukrayna halkını ‘sarf malzemesi’ olarak görmekle suçlayan Putin, çok kutupluluğun Batı hegemonyasına tarihin verdiği bir cevap olduğunu belirtti ve Rusya’nın cephe hattında stratejik inisiyatifi elinde tuttuğunu savundu.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Soçi’de düzenlenen Uluslararası Tartışma Kulübü Valday’ın genel oturumunda 3 saat 51 dakika konuştu. Putin, küresel güç dengelerinden Ukrayna’daki savaşa, Trump ile Alaska’da yapılan görüşmeden Avrupa’nın geleceğine kadar geniş bir yelpazede açıklamalarda bulundu.
Batı’nın izolasyon çabaları çöktü
Putin, Rusya’nın yaptırım sayısında “mutlak rekor sahibi” olduğunu söyledi. Ancak Batı’nın Rusya’yı izole etme çabalarının tamamen çöktüğünü belirtti. Putin, “Rusya en yüksek direnç seviyesini gösterdi, bu konuda haklı gurur duyuyoruz” dedi. Devlet Başkanı, bazı ülkelerin Rusya’ya stratejik yenilgi yaşatmak, halkı acı çektirmek istediğini, ama artık “sakinleşmeleri gerektiğini” vurguladı.
Putin, Batı’nın Sovyetler Birliğinin son kalıntısını da “ezmek” istediğini söyledi. Putin, “Kafkasya’da CIA’nın nasıl çalıştığını, terörü nasıl finanse ettiğini gördüğümde ben bile şok oldum” diye ekledi.
“Bütün NATO Rusya ile savaşıyor”
Putin, Batılı eğitmenlerin Ukrayna’daki savaşta yer aldığını söyledi. Devlet Başkanı, Avrupa’da Ukrayna ordusuna destek veren özel bir merkezin kurulduğunu anlattı. Putin, “Bütün NATO ülkeleri Rusya ile savaşıyor” dedi. Rus lider, Rus ordusunun bugün dünyadaki en savaş kabiliyetli ordu olduğunu vurguladı.
Devlet Başkanı, cephe hattının neredeyse tamamında Rus ordusunun ilerlediğini söyledi. Putin, “Kuzey” grubunun Volçansk’ın yarısını aldığını, “Batı” grubunun Kupyansk’ın üçte ikisini aldığını, ordu birliklerinin Konstantinovka’ya ve Krasnoarmeysk’e girdiğini açıkladı. Devlet Başkanı, Ukrayna ordusunda kargaşa hâkim olduğunu söyledi. Putin, “Cephede ne olduğunu anlamıyorlar” dedi.
Putin, Rus ordusunun personelinin yeterli olduğunu, kayıplarının Ukrayna’nınkinden kat kat az olduğunu söyledi. Putin, “Gençler kendileri askere yazılıyor. Zorunlu seferberlik yapmıyoruz” dedi.
Ukrayna’nın ağır kayıpları
Putin’in hesabına göre, Ukrayna ordusu eylülde 44 bin 700 asker kaybetti, bunların neredeyse yarısı telafisizdi. Kiev, hastanelerden dönenlerle birlikte 11 bin daha az asker toplayabildi. Ocak-ağustos arasında 150 bin kişi Ukrayna ordusundan firar etti, sadece 160 bin yeni asker alındı. Putin, Rusya’da da firarlar olduğunu, ama çok az olduğunu söyledi.
Putin, Ukrayna ordusunun kayıpları göz önünde bulundurulduğunda Kiev’in müzakereyi düşünmesinin daha iyi olacağını söyledi. Devlet Başkanı, Ukrayna yönetiminin masaya oturacak gücü bulacağını umduğunu ifade etti.
Zaporijya Nükleer Santrali’ne saldırılar
Putin, Ukraynalı militanların Zaporijya Nükleer Santrali’ne saldırılar düzenlediğini, şimdilik doğrudan reaktöre vurmadıklarını açıkladı. Putin, “Eğitim merkezini vurdu, enerji direklerini vurdu. Şimdi santral jeneratörlerle çalışıyor” dedi. Devlet Başkanı, Ukrayna topçusunun onarım ekiplerinin yaklaşmasına izin vermediğini, buna rağmen suçun Rusya’ya atıldığını belirtti. Putin, UAEA personelinin her şeyi gördüğünü ama sessiz kaldığını söyledi.
Putin, Ukrayna sabotaj gruplarının Kursk ve Smolensk nükleer santrallerinin enerji hatlarını birçok kez havaya uçurduğunu söyledi. Devlet Başkanı, Ukrayna’daki diğer santrallerin hâlâ çalıştığını hatırlattı ve “Bize aynı şekilde karşılık vermemizi ne engelliyor?” diye sordu. Putin, “Bu çok tehlikeli bir uygulama, durmaları daha iyi olur” dedi.
Trump ile Alaska görüşmesi
Putin, Alaska’daki görüşmenin kimin fikri olduğuna dair yorum yapmadı. Ancak Devlet Başkanı, orada rahat hissettiklerini söyledi. Putin, Rusya’nın ABD ile Ukrayna’daki çatışmanın çözümü konusunda tartışmayı sürdürmeye hazır olduğunu vurguladı.
Putin, Alaska’da Trump ile sadece Ukrayna krizinin çözümünü konuştuklarını anlattı. Rus lider, ABD Başkanı’nı “rahat bir muhatap” diye tanımladı: “Gösteriş yapmayı seviyor ama dinlemeyi de biliyor.” Putin, “Alaska’daki görüşme, ikili ilişkilerin yeniden kurulması için bir işaret oldu” dedi.
Putin, Çin ziyaretinde Devlet Başkanı Şi Cinping’in Rusya-ABD ilişkilerinin normalleşmesini desteklediğini aktardı. Putin, Şi’yi dostu olarak gördüğünü söyledi.
“Trump iktidarda olsaydı ihtilaf yaşanmazdı”
Putin, Ukrayna ihtilafının hem Ukraynalılar hem Ruslar için bir trajedi olduğunu söyledi. Ancak Devlet Başkanı, Batı için Ukrayna halkının önemi olmadığını, onları “sarf malzemesi” gibi gördüklerini belirtti. Putin, “NATO sınırlarımıza yaklaşmasa bu ihtilaf olmazdı. Trump iktidara olsaydı, bu ihtilaf da yaşanmazdı” dedi.
Putin, Trump yönetiminin isteklerini doğrudan dile getirdiğini ama dürüstçe yaptığını söyledi. Devlet Başkanı, ABD yönetiminin kendi çıkarlarını savunduğunu, Rusya’nın da aynısını yaptığını belirtti. Putin, ABD ile tam kapsamlı ilişkilerin yeniden kurulmasının Rusya’nın ulusal çıkarına olduğunu vurguladı.
Tomahawk füzeleri ve nükleer silahlar
Putin, Tomahawk’ın güçlü bir silah olduğunu, ancak Ukrayna’ya sevk edilmesinin cephede durumu değiştirmeyeceğini söyledi. Putin, “ATACMS füzeleri vardı, ama hava savunmamız onları düşürmeyi öğrendi” dedi. Devlet Başkanı, bu füzelerin sevkiyatının Rusya-ABD ilişkilerine zarar vereceğini, Amerikan askerlerinin doğrudan katılımı olmadan Tomahawk’ların kullanılamayacağını vurguladı.
Putin, Rusya’nın modern yüksek teknolojili çok sayıda silah sistemine sahip olduğunu, bunlara “Oreşnik” adlı sistemi de eklediğini söyledi. Devlet Başkanı, şimdi yeni hipersonik silah sistemleri ortaya çıkabileceğini belirtti. Putin, “Hiçbir şeyi unutmadık, çalışmalar sürüyor” diye vurguladı. Putin, Rusya’nın kendi nükleer kalkanına güvendiğini ifade etti. Devlet Başkanı, ABD ile parite bulunduğunu belirtti.
Putin, Rusya’nın Belarus dışında hiçbir yerde taktik nükleer silah konuşlandırmadığını söyledi. Devlet Başkanı, bu silahların Hiroşima ve Nagazaki’ye atılan bombalardan kat kat güçlü olduğunu kaydetti.
Putin, eğer herhangi bir ülke nükleer deneme yaparsa Rusya’nın da aynı şekilde karşılık vereceğini açıkladı.
Stratejik silahlar anlaşması
Putin, stratejik taarruz silahları anlaşmasının geleceğine ilişkin kesin konuşmadı: “ABD’de bazıları, Stratejik Silahların Azaltılması Anlaşması’nın uzatılmasına ihtiyaç duymadıklarını söylüyor. Onlara gerek yoksa bize de gerek yok.”
Fransa’nın tankere el koyması “korsanlık”
Putin, Fransa’nın uluslararası sularda tankere el koymasını korsanlık olarak nitelendirdi. Putin, “Orada muhtemelen askeri yük, insansız hava araçları aradılar. Hiçbiri yoktu, olamazdı da” dedi. Devlet Başkanı, bunun, Fransız halkının dikkatini iç sorunlardan başka yöne çekme isteğiyle yapıldığını söyledi. Putin, “Fransızlar, bana gelin. Çevremde birleşin. Sizi zafere götüreceğim. Tıpkı Napolyon gibi” dedi.
Tankerlere el koymaya ilişkin konuşan Putin, bunu bir kez daha korsanlık diye tanımladı ve “Korsanları yok ederler” dedi. Devlet Başkanı’na göre Avrupalı liderler vatandaşlarını “büyük silahlı ihtilafların” yoluna itiyor.
Putin, uluslararası hukukun gemi el koymayı yasakladığını söyledi. Devlet Başkanı, Avrupa toplumlarının kendi liderlerinin işleri çöküşe sürüklemesine izin vermeyeceği umudunu dile getirdi.
“Sevdiğimiz Avrupa yok oluyor”
Putin, Avrupa Birliğinin güçlü bir uygarlık merkezi olduğunu ama sönmekte olduğunu söyledi. Devlet Başkanı, kontrolsüz göç ve değerlerin aşınmasının Avrupa’yı içten kemirdiğini belirtti. Putin, “Sevdiğimiz Avrupa yok oluyor” dedi. Devlet Başkanı, Avrupa’da yarım yıl yaşayan Batı yanlısı Rusların bile bunu söylediğini ekledi.
Putin, Avrupa’da milliyetçi hareketlerin güçlendiğini söyledi. Fransa’da, Almanya’da. Macaristan’da Orbán’ı destekleyenler “Macar kalmak isteyenler.” Putin, bu süreç devam ederse Avrupa’nın yeniden doğacağını belirtti.
Putin, Rusya’nın petrol ve gazının Avrupa’ya sevkiyatına getirilen yasağın, egemenliğin kaybedilmesinden kaynaklandığını söyledi. Putin, “Egemenlik kaybedilince her şey çöker” dedi.
Putin, Avrupa’da “Ruslarla savaş yaklaşıyor” şeklinde tekrarlanan mantraların doğru olmadığını söyledi. Putin, “Rusya’nın NATO’ya saldıracağı saçmalığına inanmak mümkün değil. İnsanlara ‘rahatlayın, kendi sorunlarınıza bakın’ demek geliyor içimden” dedi. Devlet Başkanı, Avrupa’nın bu süreçte küresel rekabette geriye düştüğünü kaydetti.
Finlandiya ve İsveç’in NATO üyeliği “aptallık”
Putin, Finlandiya ve İsveç’in NATO’ya katılmasını “aptallık” olarak nitelendirdi: “İlişkilerimizde hiçbir sorun yoktu,” dedi. Devlet Başkanı, Helsinki’de ruble kabul edildiğini, tabelaların Rusça olduğunu hatırlattı. Putin, “Rusya Helsinki’yi ya da Stockholm’ü mü işgal etmek istedi? İsveç’le bütün sorunlarımızı Poltava Muharebesi’nde çözmüştük. Bu çok eskidendi” diye vurguladı.
Putin, Finlandiya ile de İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra tüm meselelerin çözüldüğünü söyledi. Devlet Başkanı, bu ülkelerin yönetimlerinin Rusya’dan çıkar sağlamayı umduğunu, ancak “Rusya’dan bir şey koparmalarının mümkün olmayacağını” belirtti.
Putin, Rusya’nın Finlandiya ile ilişkileri yeniden kurmaya karşı olmadığını ancak “bir burukluk” kaldığını söyledi.
Avrupa’da demokrasi maskaralığa döndü
Putin, Avrupa’daki elitlerin iktidarı korumak için halklarını aldattığını söyledi. Devlet Başkanı, örnek olarak Romanya’daki başkanlık seçimlerini gösterdi: “Yakında her şeyi yasaklayacaklar.” Putin, “Demokratik prosedürleri sonsuza kadar maskaralık haline getirmek mümkün değil” dedi.
Sırbistan’da renkli devrim girişimi
Devlet Başkanı, Rus istihbaratının Batı’nın Sırbistan’da renkli devrim organize etmeye çalıştığını teyit ettiğini açıkladı. Putin, Sırp gençlerinin protesto için sokaklara çıkarken halklarının geçmişte yaşadığı acıları unutmamaları gerektiğini vurguladı. Putin, “Gençleri sokağa itenler, Sırp halkının acı çekmeye devam etmesini istiyor. Nasıl ki bazıları Rus halkının da acı çekmesini istiyor. Bunu açıkça söylüyorlar” dedi.
ABD uranyum alımlarına devam ediyor
Putin, ABD’nin diğer ülkelerden Rusya’nın kaynaklarından vazgeçmesini istediğini, fakat kendisinin uranyum almaya devam ettiğini söyledi. Putin, “Jüpiter’e serbest olan, boğaya serbest değildir” dedi.
Putin, Rusya’nın ABD’ye uranyum sevkiyatını düzenli ve güvenilir şekilde sürdüreceğini söyledi. Devlet Başkanı, 2025’te 1,2 milyar dolar, 2026’da 800 milyon dolar değerinde nükleer yakıt satılacağını açıkladı. Putin, Avrupa’nın Rusya’nın doğalgazından vazgeçmesinin ürün fiyatlarını yükselttiğini ve AB halkını yoksullaştırdığını belirtti.
BRICS ekonomik güç kazanıyor
Putin, Rusya’nın dolar karşıtı bir kampanya yürütmediğini, sadece dolar üzerinden ödeme yapmasına izin verilmediğini belirtti. Devlet Başkanı, BRICS’in elektronik ödeme ve ticaret imkânlarını genişletmek için çalışacağını söyledi. Putin, BRICS ülkelerinin dünya GSYİH’sındaki payının bugün yüzde 40, AB ülkelerinin payının ise yüzde 23 olduğunu ifade etti.
Enerji sektörü ve petrol fiyatları
Devlet Başkanı, uluslararası enerji sektörünün iyi işleyeceğine, dünya ekonomisi büyüdükçe enerji kaynaklarına talebin arttığına inandığını söyledi. Putin, “Eğer varsayalım ki Rusya’nın petrol tacirlerini piyasadan çıkarsalar, ki bu olmayacak, fiyatlar anında 100 doların üzerine fırlar” diye vurguladı. Putin ardından, “Bu, kötü durumda olan ekonomilerin, Avrupa ülkelerinin ekonomilerinin çıkarına mı? Bunun üzerine ya hiç düşünmüyorlar ya da her şeyi anlayarak yine de kasten üzerine gidiyorlar” dedi.
Hindistan ile ilişkiler
Putin, Hindistan’la hiç sorun yaşanmadığını söyledi. Devlet Başkanı, Modi’yi çok bilge ve milliyetçi bir lider olarak nitelendirdi. Putin, Hindistan ile ticaretin geliştirilmesinden yana olduğunu belirtti. Devlet Başkanı, iki ülke arasındaki ticaret hacminin yaklaşık 63 milyar dolar olduğunu, fakat potansiyelin çok daha büyük olduğunu söyledi.
Putin, ABD’nin Hindistan ve Çin’e gümrük vergisi getirmesi halinde fiyatların kendi ülkelerinde artacağını belirtti. Devlet Başkanı, bunun Fed’in sert politikalarına ve ekonominin yavaşlamasına yol açacağını söyledi. Putin, Hindistan’ın Rusya petrolünden vazgeçmesi halinde yaklaşık 9 milyar dolar kaybedeceğini, vazgeçmezse gümrük vergisi ve siyasi baskıya maruz kalacağını söyledi. Putin, “Hindistan halkı aşağılanmaya katlanmaz, Modi de baskıyla ticaretten vazgeçmez” dedi.
Putin, Çinli turistler için yakın zamanda vizesiz rejim ilan edeceklerini, gecikmenin bürokrasiden kaynaklandığını belirtti.
Gazze krizi ve İsrail-Filistin meselesi
Putin, Gazze’deki durumu modern insanlık tarihinin korkunç bir olayı olarak tanımladı. Devlet Başkanı, Rusya’nın, Trump’ın çözüm planını desteklemeye hazır olduğunu söyledi. Putin, Filistin meselesinin çözümünde iki devlet ilkesinin, İsrail ve Filistin devletlerinin kurulmasının anahtar olduğunu vurguladı. Devlet Başkanı, Gazze’nin kontrolünün Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas’a devredilmesinin tercih edilebileceğini, ama Trump’ın planına Filistin’in kendisinin nasıl yaklaştığının önemli olduğunu belirtti.
Putin, İsrail’in Katar’a saldırısının kendisini şaşırttığını söyledi.
Rusya ekonomisinde çeşitlendirme
Putin, Rusya ekonomisinin çeşitlendirilmesinin en temel görev olduğunu söyledi. Devlet Başkanı, ekonominin daha yüksek teknolojili hale gelmesi, iş gücü verimliliğinin artırılması ve iş gücü piyasasının yeniden düzenlenmesi gerektiğini belirtti. Putin, halkın gelirini artırmanın önemine değindi. Devlet Başkanı, Rusya’daki yüksek nitelikli uzmanların daha yüksek maaş alması gerektiğini vurguladı.
Putin, yaptırımlar sonucu Rusya’nın yeni ortaklar bulduğunu ve lojistiği yeniden kurduğunu anlattı.
Putin, Rusya’nın enflasyonu dizginlemek için rekor büyüme hızından feragat ettiğini vurguladı. Devlet Başkanı, enflasyonu düşürmek gerektiğini, ama aynı zamanda ekonomik büyümeyi de sürdürmenin önem taşıdığını belirtti. Putin, “Ekonomiyi tamamen ‘dondurmamak’ önemli” dedi.
Putin, hükümetin KDV’yi artırma kararının ardından kayıt dışı ekonominin büyümesine izin vermemenin önemli olduğunu söyledi. Devlet Başkanı, KDV artışının ekonomiyi dengelemeye ve geleceğe hazırlık oluşturmaya imkan vereceğini belirtti.
Batı’dan Rusya’ya göç
Putin, Batı ülkelerinden Rusya’ya taşınmak isteyenler için, “Kimin nereden geldiği önemli değil; Güney’den ya da Kuzey’den. Önemli olan ortak değerler” dedi. Devlet Başkanı, 1800 başvuru yapıldığını, 1500’ünün kabul edildiğini söyledi. Putin, gelenlerin çoğunun Avrupa’dan olduğunu, orada “çocuklara karşı cinsiyet terörü” yaşandığını belirtti.
CIA yetkilisinin oğlunun anısı
Putin, CIA Başkan Yardımcısı Michael Gloss’un oğlunun cephede ölümüne kadar onu tanımadığını söyledi. Devlet Başkanı, Gloss’un ön safta savaşarak şerefiyle öldüğünü anlattı. Putin, Donbass’ta İngilizce ağırlıklı eğitim veren bir okula onun adının verildiğini belirtti. Putin, “O Amerikalıydı ama Rus askeriydi” dedi.
NATO üyeliği teklifleri reddedildi
Putin, Rusya’nın NATO’ya katılmak için iki kez teklif verdiğini anlattı. Devlet Başkanı, ilkinin 1954’te, ikincisinin 2000’de olduğunu söyledi. Putin, her seferinde reddedildiğini belirtti. Devlet Başkanı, Batılı ülkelerin mutlak güç cazibesine kapıldığını ifade etti.
Çok kutupluluk ve hegemonya
Putin, modern dünyada artık “okyanus ötesinde icat edilmiş kurallara” uymaya kimsenin hazır olmadığını söyledi. Putin, “Çok kutupluluk, Batı’nın hegemonyasını kurma çabasına tarihin verdiği cevaptır” dedi.
Putin, ABD ve Batı’nın gücünün geçen yüzyılın sonunda zirveye ulaştığını, ama diğer ülkelere ne yapacaklarını dayatma çabalarının başarısız olduğunu söyledi. Putin, “Her gücün bir sınırı vardır. Demire karşı ancak başka bir demir çıkar. Ve o da mutlaka çıkar” dedi.
Putin, modern dünyanın diktaya değil, anlaşmalara ihtiyaç duyduğunu söyledi. Devlet Başkanı, hegemonyanın bu yükün altından kalkamayacağını vurguladı.
BM’nin geleceği
Putin, BM’nin bugün sık sık eleştirildiğini, kurumda birçok sorun olduğunu ancak şu anda BM’den daha iyisinin bulunmadığını söyledi. Putin, “Asıl mesele, bizim bu kurumu nasıl kullandığımız” dedi. Devlet Başkanı, BM’nin potansiyelinin daha yeni açılmaya başladığını belirtti. Putin, “Yeni bir dünya düzeni arayışının uzun dönemine girdik” dedi. Devlet Başkanı, BM’nin çağdaş gerçeklere uyum sürecinde kuruluşun ilk amacının bozulmamasının önemli olduğunu söyledi.
Rusya medeniyeti ve değerler
Devlet Başkanı, Rusya’nın eski uygarlıklara büyük saygı duyduğunu söyledi. Putin, “Bizim medeniyetimiz 1000 yılı aşkın süredir var, tecrübemiz var” dedi. Devlet Başkanı, Rusya’da farklı dinlerden, farklı halklardan insanların yüzyıllardır bir arada yaşadığını, bunun özel bir kültür oluşturduğunu vurguladı.
Putin, SSCB’nin herkese kendi politikasını dayattığını, sonra aynı şeyi ABD’nin yapmaya başladığını söyledi. Devlet Başkanı, bunun yanlış olduğunu vurguladı. Putin, Rusya’nın hiçbir zaman başka ülkelere ırkçı bir tavırla yaklaşmadığını belirtti. Putin, “Rusya çeşitlilikten, çok seslilikten ve değerlerin senfonisinden yana oldu. Rusya vardı, var ve hep olacak” dedi.
Puşkin şiiri okudu
Putin, evinde masasının üzerinde bir Puşkin cildi bulunduğunu anlattı. Putin, “Puşkin bana sanki, Valday’a yanında şiir kitabımı al, oku’ dedi” diye ekledi. Devlet Başkanı ardından 1831’de yazılan “Borodino Yıldönümü” şiirini okudu. Putin, konuşmasına, “Rusya’nın varlığı bile birçok kişiye hoş gelmiyor, fırsat arıyorlar. Ama buna izin vermeyeceğiz” sözleriyle devam etti.
Modern savaş ve teknoloji
Putin’e modern savaşın nasıl değiştiği soruldu. Putin, “Teknolojinin gelişmesiyle askeri olmayan yöntemler arttı” dedi. Devlet Başkanı, bilgi saldırıları ve toplumsal bilinç üzerinde etki çabalarını örnek gösterdi.
Putin, savaş araçları arasında en önemlisinin insansız hava araçları olduğunu söyledi. Putin, “Tüm bu teknolojiler çift amaçlı kullanılabilir. İHA’lar hem tıpta hem gıda dağıtımında kullanılabilir” dedi.
Putin, askeri ihtilallerde her şeyin çok hızlı değiştiğini söyledi. Putin, “Değişmeyen tek şey Rus askerinin cesareti” diye ekledi.
Putin, genç kızların kokoshnik (geleneksel başlık) takmaya başlamasının kendisini çok sevindirdiğini söyledi. Devlet Başkanı, bunun Rus toplumunun olgunluğunu ve sağlamlığını gösterdiğini, dışarıdan etkilenmediğini belirtti. Putin, “Rus toplumunu içeriden çökertme çabalarına rağmen, düşmanlarımız ters etki yaratıyor” dedi.
Diğer konular
Putin, Kopenhag ve Lizbon’a artık drone göndermeyeceği yönünde şaka yaptı. Putin, “Artık göndermeyeceğim” diyerek güldü. Devlet Başkanı ardından, “Ciddi konuşursak: Orada zaten hedef yok, bizim de göndermemize gerek yok” dedi.
Putin, eski İngiltere Başbakanı Tony Blair’in evinde nasıl kaldığını hatırladı: “Sabah pijamalarla kahve içtik.”
Putin, Charlie Kirk’ün öldürülmesini “iğrenç bir cürüm” olarak nitelendirdi ve ailesine başsağlığı diledi.
Putin, Macron ile aslında iyi ve çalışma ilişkileri içinde olduğunu söyledi.
Putin, dünya toplumunun temel konularda ortak bir dil bulacağına dair umut ifade etti. Devlet Başkanı konuşmasını bununla bitirdi.
Rusya
İngiltere’den Rusya ile yeni iletişim kanalları kurma çağrısı

İngiltere Savunma Bakanı Wes Streeting, kazara gerilim tırmanması ihtimalini düşürmek amacıyla Rusya ile askeri düzey dahil yeni iletişim hatlarının açılması gerektiğini bildirdi. Londra ile Moskova arasındaki genelkurmay başkanları düzeyindeki son doğrudan görüşme Eylül 2022’de kayıtlara geçmişti.
İngiltere Savunma Bakanı Wes Streeting, muhtemel bir hesap hatası riskini önlemek amacıyla İngiltere ile Rusya arasında yeni iletişim kanallarının kurulması gerektiğini belirtti.
Streeting, Financial Times gazetesine verdiği demeçte, Moskova’da büyükelçiliklerinin bulunduğunu ve bunun önemli bir kanal teşkil ettiğini kaydetti.
Streeting, doğrudan temas ihtiyacını şu sözlerle izah etti: “Başta askeri temaslar olmak üzere başka kanalların da bulunmasını tercih ederdim. Hesap hatası riski her zaman var, bu yüzden doğrudan iletişimi sürdürmek önem taşıyor.”
İngiliz hükümetinden gazeteye konuşan bir yetkili, mevcut şartlarda kasıtlı gerilim arayışından ziyade kazara yapılacak bir hesap hatasının daha büyük bir risk teşkil ettiğini aktardı.
Rusya, Ukrayna’daki çatışma kaynaklı gergin ilişkilere rağmen Avrupa ülkeleriyle diyaloğu yeniden başlatmaya hazır olduğunu defalarca dile getirdi.
Bu çerçevede İngiltere, Moskova ile hem diplomatik hem de askeri kanallardan temas kurma girişimlerinde bulundu.
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, mayıs ayında yaptığı açıklamada Avrupalı siyasetçilerin diyaloğu yeniden başlatma çağrılarını duyduklarını aktarmıştı.
Müzakerelerin “topyekun çatışmaya” doğru ilerlemekten daha iyi olduğunu vurgulayan Peskov, “Ruslar konuşmaya hazır” ifadesini kullanmıştı.
Peskov, daha sonraki süreçte Avrupa ülkelerine Moskova ile temasları “mümkün olan en kısa sürede” yeniden kurma çağrısında bulundu.
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, haziran ayında Fransa ve İngiltere temsilcilerinin kamuoyuna açık olmayan müzakereler amacıyla Rusya’ya geldiğini açıkladı.
İngiliz temsilcilerin isimlerini vermeyen Lavrov, Moskova’nın görüşme taleplerini geri çevirmediğini vurguladı.
Financial Times gazetesinin haberine göre Rus tarafıyla gayriresmi temas kurmaya çalışan yetkililerden biri İngiltere Ulusal Güvenlik Danışmanı Jonathan Powell oldu.
Gazeteye konuşan kaynaklar, Powell’ın Rusya Devlet Başkanı Yardımcısı Yuriy Uşakov’u telefonla aradığını öne sürdü.
The Times gazetesi ise ağustos ayındaki haberinde, Londra yönetiminin hadiselerin ve kazara tırmanışın önüne geçmek adına Rus askeri yönetimiyle temasları yeniden tesis etmek istediğini yazdı.
Haberde, iki ülkenin genelkurmay başkanları arasındaki bilinen son görüşmenin Eylül 2022’de gerçekleştiği hatırlatıldı.
Gazetenin edindiği bilgilere göre, İngiltere’de göreve gelen askeri yetkililerin Rusya Genelkurmay Başkanı Valeriy Gerasimov ile temas kurma çabaları sonuç vermedi.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ekim ayında yaptığı açıklamada Rusya ile dostluğun Avrupa halklarının çıkarlarına uygun olduğunu ve bu halkların Moskova ile savaşmak istemediğini dile getirmişti.
Putin, “Rusya’nın stratejik yenilgisi” fikrini savunanların günümüz gerçeklerini göreceklerini ve “Rusya ile dostça yaşamanın daha iyi olduğunu” anlayacaklarını umduğunu belirtmişti.
Putin, daha önce de Moskova’nın Avrupa ile yapıcı ilişkilerin yeniden tesis edilmesini arzuladığını kaydetmişti.
Rusya
Rusya’nın JTI kararı Japonya’nın bütçe gelirlerini tehdit ediyor

Rusya’nın Japan Tobacco şirketine ait yerel varlıkları kayyım yönetimine devretme kararı, Japonya hükümetinin sanayi fonu gelirlerini azaltma riski doğurdu. Japonya Maliye Bakanlığı martta biten mali yılda şirketten 655 milyon dolar temettü alırken, kararın ardından firmanın hisseleri yüzde 30’dan fazla geriledi.
Rusya’nın Japan Tobacco Inc. (JTI) şirketine ait Rus varlıklarını kayyım yönetimine devretme kararı, Başbakan Sanae Takaiçi’nin yüksek maliyetli siyasi gündemini yürüttüğü bir dönemde Japonya hükümetinin harcamalarını finanse etmek için kullandığı kaynakları azaltma riski taşıyor.
Bloomberg, bunun temel nedeninin JTI’ın en büyük hissedarı konumundaki Japonya Maliye Bakanlığının şirketten düzenli temettü geliri elde etmesi olduğunu aktardı.
Japon makamlarının verilerine göre bakanlığın mart ayında sona eren mali yılda şirketten aldığı temettü tutarı 655 milyon dolara ulaştı.
Bu miktar Japonya’nın geçen yılki toplam vergi gelirlerinin yalnızca yaklaşık yüzde 0,1’ine denk gelse ve bu tutarın yalnızca bir bölümü şirketin Rusya’daki faaliyetlerinden sağlansa da sanayi ve yenilik projelerini destekleyen fonun beklenen temettü gelirinin yaklaşık yüzde 44’ünü oluşturuyor.
Japon şirketi Japan Tobacco’nun yurt dışı birimi niteliğindeki uluslararası tütün şirketi Japan Tobacco International (JTI), uluslararası operasyonlarını İsviçre’nin Cenevre kentindeki genel merkezinden yönetiyor.
Şirket Winston, Camel, LD, Sobranie ve Mevius markaları altında sigara ve tütün ürünlerinin yanı sıra Ploom markalı tütün ısıtma sistemleri üretiyor.
JTI, Rusya’da Saint Petersburg’daki Petro, Rostov-na-Donu’daki Donskoy Tabak, Lipetsk bölgesindeki Yelets ve Leningrad bölgesindeki Kres Neva olmak üzere dört fabrikada hisse sahibi konumunda yer alıyor.
Rus yetkililerin aldığı kararın ardından Japan Tobacco hisselerinin değeri yüzde 30’dan fazla değer kaybederek tarihi bir düşüş kaydetti.
Kredi derecelendirme kuruluşu S&P Global Ratings, varlıkların devredilmesine rağmen şirketin elinde ciddi finansal imkanlar bulunmaya devam edeceğini ve jeopolitik risklerin şirketin kredi notuna zaten yansıtıldığını bildirdi.
Goldman Sachs Group Inc. analistleri, JTI’ın 2023 yılından bu yana dağıttığı temettü ödemelerinin muhtemelen “büyük ölçüde Rusya dışındaki ticari operasyonlardan sağlanan nakit akışına dayandığını” belirtti.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 5 Kasım’da imzaladığı kararnameyle tütün üreticisi JTI’ın varlıklarını Promışlennıye Aktivı anonim şirketinin geçici yönetimine devretti.
Şirket aynı gün varlıkların geçici yönetime devredilmesine ilişkin hukuki süreci incelediklerini duyurdu.
Nikkei gazetesinin haberine göre Japonya Maliye Bakanı Satsuki Katayama, devir kararının ardından Japon hükümetinin Rusya’ya diplomatik protesto ilettiğini açıkladı.
Rusya’nın Tokyo Büyükelçiliği ise Japon makamlarının Moskova yönetimine protesto ilettiğine yönelik haberleri yalanladı.
Rusya
Rus buğdayının ton fiyatı iki haftada yüzde 7 ucuzladı

Baltık limanlarından ihraç edilen Rus buğdayının ton fiyatı, Abu Dabi’deki Karadeniz müzakere beklentileri ve Güney Yarımküre hasadının etkisiyle iki haftada yüzde 7 düşerek 257 dolara geriledi. İthalatçı ülkelerin talebi yavaşlarken Mısır’ın ekim ayı buğday alımları yıllık bazda yüzde 47 daraldı.
Rusya’nın Baltık Denizi limanlarından sevk edilen buğdayın ihracat fiyatı bir haftada yüzde 1,5 azalarak ton başına 257 dolara geriledi.
İki haftalık dönemdeki toplam fiyat düşüşü ise yüzde 7 seviyesine ulaştı.
Piyasa, Rusya, Ukrayna ve ABD arasında Abu Dabi’de yapılan görüşmelerin ardından Karadeniz’deki deniz ticaretinin ve gemi trafiğinin yeniden açılmasını bekliyor.
Güney Yarımküre’deki buğday hasadının güçlü gelmesi de fiyatlar üzerindeki aşağı yönlü baskıyı artırıyor.
Tarım piyasası analiz şirketi Sovecon’un verilerine göre, 2-8 Kasım haftasında Rusya’nın Baltık limanlarından yapılan buğday ihracatında ton başına fiyat 257 dolar oldu.
Şirket analistleri, fiyatların haftalık bazda 4 dolar yani yüzde 1,5 gerilediğini hesapladı.
Uzmanlar, fiyatlardaki düşüş eğiliminin birkaç haftadır kesintisiz sürdüğünü ve 12–17 Ekim haftasında ton başına fiyatın 275 dolara kadar tırmandığını hatırlatıyor.
Kommersant gazetesine konuşan Tarım Piyasası Konjonktürü Enstitüsü (IKAR) Genel Müdürü Dmitriy Rılko, mevcut durumda Baltık limanlarından yapılan buğday sevkiyatının ton başına 251 dolardan işlem gördüğünü belirtti.
Rılko, fiyatların 20 Ekim’den bu yana yüzde 7 eridiğini ve düşüş dalgasının iki buçuk haftadır devam ettiğini kaydetti.
Rus buğdayının ihracat değerindeki gerileme, küresel pazarlardaki fiyat seyrini takip ediyor.
Sovecon değerlendirmesine göre, Arjantin menşeli buğday geride kalan haftada ton başına 17 dolar değer kaybederek 233 dolara geriledi.
Avustralya buğdayı ton başına 11 dolar düşüşle 293 dolara inerken, Fransa menşeli buğday 3 dolar azalarak 257 dolardan alıcı buldu.
Dmitriy Rılko, dünya buğday fiyatlarının Azak ve Karadeniz havzasındaki deniz taşımacılığı kısıtlamalarının ardından sert yükseldiğini anımsattı.
Rılko, sonrasında piyasalarda Karadeniz üzerinden sevkiyatların yeniden başlama ihtimaline dair açıklamaların etkisiyle dalgalanmalar yaşandığını bildirdi.
Güncel durumda Rusya’nın buğday ihracatındaki ana güzergahı Baltık limanları oluşturuyor.
Rusagrotrans Analiz Merkezi verilerine göre, Temmuz-Ekim 2026 döneminde Baltık limanlarının toplam ihracat hacmindeki payı, bir önceki yılki yüzde 4 seviyesinden yüzde 38,3 düzeyine çıktı.
Novorossiysk Limanı’nın ihracattaki payı ise aynı dönemde yüzde 43,5 seviyesinden yüzde 20,8 seviyesine indi.
Diğer alternatif ihracat rotalarında da artış görülse de sınırlı kapasite ve operasyonel yeniden yapılanma zorlukları nedeniyle Rusya’nın Haziran–Ekim 2026 dönemindeki toplam buğday ihracatı yıllık bazda yüzde 39,6 daraldı.
Sovecon analistleri, dünya piyasalarındaki güncel fiyat gerilemesinin arkasında Rusya, Ukrayna ve ABD arasında 10–11 Kasım tarihlerinde Abu Dabi’de yapılması planlanan üçlü müzakerelere dair beklentilerin de yer aldığını vurguluyor.
Karadeniz’deki gerilimin azaltılması ve seyrüseferin açılması müzakere gündeminin temel maddeleri arasında bulunuyor.
Dmitriy Rılko, küresel fiyat düşüşünün bir diğer temel sebebi olarak Güney Yarımküre’deki üreticiler Arjantin ve Avustralya için rekolte tahminlerinin yukarı yönlü güncellenmesini gösterdi.
Arjantin’in Rosario Tahıl Borsası, ekim ayı sonunda ülkenin üretim beklentisini 21 milyon tondan 23,8 milyon tona çıkardı.
Fiyatları frenleyen üçüncü etken ise ithalatçı ülkelerin sınırlı alım talebi oldu.
S&P Global verileri, Mısır’ın ekim ayında 985,4 bin ton buğday satın aldığını ve ithalat hacminin yıllık bazda yüzde 47 daraldığını gösteriyor.
Benzer bir talep daralması eylül ayında da kayıtlara geçmişti.
Piyasa analistleri, ithalat talebindeki durgunluğun arkasında alıcıların Karadeniz ihracat koridorunun yeniden tam kapasite açılmasını beklemesinin yattığına işaret ediyor.
Rusya içi buğday piyasasında ise fiyatlar toparlanma eğilimini sürdürüyor.
Sovecon hesaplamalarına göre, üçüncü sınıf buğdayın ton fiyatı haftalık 25 ruble artarak 8,5 bin rubleye, dördüncü sınıf buğday 50 ruble artışla 8,3 bin rubleye, beşinci sınıf buğday ise 25 ruble artışla 7,2 bin rubleye çıktı.
İç pazardaki bu yavaş toparlanma, ekim dönemine hazırlanan çiftçilerin nakit ihtiyacıyla ürünlerini ciddi iskonto yaparak sattığı sert düşüş dalgasının ardından gözleniyor.
Asya2 hafta önceMao gafı krize yol açtı: Mbappe özür diledi, Çin’de boykot başladı
Dünya Basını2 hafta önceGünah keçisi olarak Netanyahu
Amerika5 gün önceMavi dalga, Demokratik Sosyalizm veya laciverdin tonları
Dünya Basını2 hafta önceEmperyalizmin açmazları: Savaşlar, yalanlar ve çöken refah devleti
Ortadoğu2 hafta önceİsrail’de rekor katılımlı seçim: İki blok da 61 sandalyeye ulaşamıyor
Ortadoğu2 hafta önceABD ara seçim sonrası İran’a saldırı için Körfez’i uyardı
Ortadoğu2 hafta önceBAE, Hürmüz’ü baypas eden yeni hattan petrol ihracatına başlayacak
Dünya Basını1 hafta önceTarihçi Emmanuel Todd: Fransa’da asıl tehdit Rusya değil Macron yönetimidir








