Avrupa Birliği, Rusya’ya yönelik 22’nci yaptırım paketini onaylayarak 743 kişi ve 826 şirketi kısıtlama listesine dahil etti. Yeni tedbirler savunma, sanayi ve gemi inşa alanlarında faaliyet yürüten dev kuruluşları hedef alıyor.

Avrupa Birliği (AB) üyesi ülkelerin dışişleri bakanları, Rusya’ya yönelik 22’nci yaptırım paketini onayladı.

AB Resmi Gazetesi’nde yayımlanan belgelere göre yeni yaptırım listesine 743 gerçek ve 826 tüzel kişi olmak üzere yaklaşık 1600 kişi ve kuruluş dahil edildi.

Birlik yetkilileri, kabul edilen bu son paketin 2022 yılından bu yana Rusya’ya karşı yürürlüğe konan en kapsamlı kısıtlama adımı niteliğini taşıdığını bildirdi.

Resmi Gazete’de yer alan karara göre, yaptırım listesine alınan kuruluşlar arasında Ural Cihaz Yapım Fabrikası, Kingisepp Makine Fabrikası ve Sergo Orconikidze Saratov Elektrikli Cihaz Yapım Fabrikası yer alıyor.

Kısıtlamalar ayrıca Gorki Otomobil Fabrikası’nın sahibi olan GAZ halka açık anonim şirketini de kapsıyor.

Yeni yaptırımlar, Rusya’nın en köklü gemi yapım tesisleri arasında bulunan Amiral Tersaneleri, Uzak Doğu Zvezda Fabrikası ile makine ve metalurji alanında faaliyet gösteren Motoviliha Fabrikaları holdingine genişletildi.

Yaroslavl Motor Fabrikası (Avtodizel), Kordiant anonim şirketi, Vostok Çistopol Saat Fabrikası ile Gemi Onarım ve Gemi İnşa Şirketi de yeni kısıtlama listesine girdi.

Gayrimenkul ve inşaat sektöründe faaliyet gösteren Samolet Şirketler Grubu ile şirketin genel müdürü Anna Akinşina da yaptırım listesine dahil edildi.

Kısıtlama getirilen diğer gerçek kişiler arasında Rusya Merkez Seçim Komisyonu üyeleri, siyasetçiler, milletvekilleri ve Rusya’nın kontrol ettiği yeni bölgelerden Devlet Duması seçimlerine katılan adaylar sıralanıyor.

Rus haber ajansı RBK, kısıtlama listesinde adları yer alan Samolet şirketi, Amiral Tersaneleri, Uzak Doğu Zvezda Fabrikası, Motoviliha Fabrikaları holdingi, Yaroslavl Motor Fabrikası, Kordiant anonim şirketi, Vostok Çistopol Saat Fabrikası ile Gemi Onarım ve Gemi İnşa Şirketi’ne konuyla ilgili resmi bilgi talebinde bulundu.

Kallas: “2022’den bu yana en kapsamlı yaptırım paketi”

AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, 12 Ekim’de dışişleri bakanlarının onayladığı bu adımın, Rusya’ya yönelik şimdiye kadarki en büyük yaptırım paketi olduğunu belirtti.

Estonya Dışişleri Bakanı Margus Tsahkna, kısıtlama listesine eklenenlerin ayrıntılarına dair açıklama yaparak AB’nin 743 kişi ile 826 şirketi kapsama aldığını duyurdu.

Moskova yönetimi ise Batılı ülkelerin uygulamaya koyduğu yaptırımları kınamayı sürdürüyor.

AB temmuz ayında 21’inci paketi kabul etmişti

AB, temmuz ayı sonunda Rusya’ya yönelik 200’den fazla unsuru içeren 21’inci yaptırım paketini kabul etmişti.

Söz konusu tedbirler finans, enerji ve savunma sanayisi sektörlerini hedef almıştı.

Temmuz ayındaki kararla birlikte 90’dan fazla banka, 40 gemi, bazı petrol rafinerileri ile enerji şirketleri kısıtlama kapsamına girmişti.

Rusya’nın tek elektrik ihracat ve ithalat operatörü olan Inter RAO şirketi de bu tedbirlerden etkilenmişti.

Farklı ülkelerde faaliyet yürüten 14 kripto para platformu ve işletmecisi ile Rus savunma sanayisi bünyesindeki 50’yi aşkın işletme de temmuz ayındaki kısıtlama listesine eklenmişti.

Milletlerarası Ticaret Odası Uluslararası Tahkim Mahkemesi, Finlandiya merkezli Fennovoima şirketinin Hanhikivi-1 Nükleer Güç Santrali inşaat sözleşmesini tek taraflı feshini hukuka aykırı buldu. Tarafların tahkim sürecinde karşılıklı milyarlarca avroluk tazminat talepleri yer alırken projenin toplam maliyeti 7 ila 7,5 milyar avro düzeyindeydi.

Milletlerarası Ticaret Odası (ICC) Uluslararası Tahkim Mahkemesi, Finlandiya merkezli Fennovoima şirketinin Hanhikivi-1 Nükleer Güç Santrali’nin inşasına ilişkin sözleşmeyi tek taraflı feshini hukuka aykırı buldu.

Strana Rosatom yayın organının Rusya Devlet Atom Enerjisi Kurumu (Rosatom) Genel Müdürü Aleksey Lihaçov’un açıklamasına dayandırdığı habere göre mahkeme, feshin gerçekleştiği tarih itibarıyla projenin dinamik biçimde ilerlediği ve Rosatom bünyesindeki şirketlerin santralin inşaat lisansını alma yolunda somut ilerleme kaydettiği sonucuna vardı.

Kararı değerlendiren Lihaçov, “Bugünkü zafer önemli fakat nihai bir nitelik taşımıyor. Farklı yargı mercilerinde Finlandiya projesine ilişkin haklılığımızı savunmayı sürdüreceğiz. Aynı zamanda şunu da eklemek isterim ki şayet mahkemelerde davalaşmak yerine projeyi ortaklaşa hayata geçirmeye devam etseydik Finlandiya en modern nükleer güç santraline kavuşacak, bununla birlikte ucuz ve yeşil elektrik elde edecekti” ifadelerini kullandı.

Rosatom temsilcileri, Finlandiya tarafından tahsil edilecek nihai tazminat ve alacak tutarlarının tamamlanan tüm yargı süreçlerinin ardından netleşeceğini bildirdi.

Rosatom ile Fennovoima, Hanhikivi-1 Nükleer Güç Santrali’nin inşasına yönelik sözleşmeyi 2013 yılında imzaladı.

Finlandiya’nın kuzeyinde kurulması planlanan tek reaktörlü santral projesinin toplam maliyetinin 7 ila 7,5 milyar avro seviyesinde gerçekleşeceği öngörülüyordu.

Finlandiya resmi makamlarının inşaat iznini verme süreci birkaç yıl gecikti. Fennovoima ise 2022 yılının ilkbaharında sözleşmeyi feshettiğini duyurdu.

Nükleer güç santrali inşaatının siparişçisi ve ana işvereni konumundaki şirket, Ukrayna’daki askeri harekatın proje risklerini tırmandırdığını ve lojistik tedarik zincirlerinin çoğunun kesintiye uğradığını gerekçe gösterdi.

Sözleşmenin feshine yönelik hukuki bir zemin görmediğini kaydeden Rosatom yetkilileri ise tüm yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirdiklerini vurgulayarak Finlandiya tarafına fatura çıkaracaklarını ilan etti.

Yürütülen tahkim yargılaması kapsamında iki şirket karşılıklı olarak milyarlarca avroluk tazminat talebinde bulundu. Süreçte Fennovoima yaklaşık 2 milyar avro talep ederken Rosatom’un karşı talepleri 3 milyar avroyu buldu.

Rosatom, 2023 yılında uluslararası tahkim mekanizması üzerinden yeni bir adım atarak Finlandiya’daki Hanhikivi-1 Nükleer Güç Santrali’nin siparişçisine sağlanan 920,5 milyon avro tutarındaki kredinin vaktinden önce geri ödenmesini talep etti.

Genel Müdür Lihaçov, geçen yılın mayıs ayında yaptığı açıklamada nükleer santral projesindeki işbirliğinden çekilme sebebiyle oluşan zararları yargı yoluyla Finlandiya’dan tazmin ettirme niyetinde olduklarını kaydetmişti.

Lihaçov, söz konusu dönemde yaptığı değerlendirmede “Finlandiya hükümeti projeden sürekli kaçındı, Finlandiya iş dünyasının ise bu projeyi savunacak gücü ve imkanları yetmedi” diye konuşmuştu.

Rusya hükümeti, Putin ile Trump arasındaki görüşmelerin ardından dizel yakıt ihracatındaki yasağı kısmen kaldırdı. İlk aşamada küresel pazara 500 bin ton dizel sevkiyatı yapılacağı açıklanırken, ABD yönetimi de Rus dizel operasyonlarına yönelik kısıtlamaları geçici olarak askıya aldı.

Rusya, Ukrayna krizi ve enerji piyasalarına yönelik atılan adımlar kapsamında kısmi olarak yürürlükten kaldırdığı dizel ihracat yasağı çerçevesinde küresel pazara 500 bin ton dizel yakıt sevkiyatı yapacağını duyurdu.

Rusya hükümetinden yapılan açıklamada, söz konusu kararın Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile ABD Başkanı Donald Trump arasında varılan mutabakatlar uyarınca hayata geçirildiği bildirildi.

10 Ekim itibarıyla yürürlüğe giren karar doğrultusunda ilk aşamada dünya piyasasına 500 bin ton dizel yakıt tedarik edileceği belirtildi.

Hükümet açıklamasında, “İptal edilen kararın ardından Rus petrol şirketleri, hükümetle koordinasyon içinde yabancı iş ortaklarıyla dizel yakıt tedarik sözleşmelerini imzalamaya derhal başlayacaktır” ifadelerine yer verildi.

Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak, alınan kararın Rus tüketicilerin çıkarlarını etkilemeyeceğini vurguladı.

Dizel yakıtın Rusya’daki rafinerilerde Rus petrolünden üretildiğini kaydeden Novak, üretim hacimlerinin hem iç piyasanın tüm ihtiyaçlarını eksiksiz karşılamaya hem de belirtilen miktarlarda dünya pazarına sevkiyat yapmaya elverişli olduğunu bildirdi.

Rusya’da dizel yakıt ihracatına yönelik yasak ilk olarak 31 Ocak 2026 tarihinde yalnızca üretici olmayan şirketleri kapsayacak şekilde yürürlüğe konulmuştu.

Hükümet, 9 Temmuz itibarıyla kısıtlamaları doğrudan üreticileri de kapsayacak şekilde genişleterek sertleştirmişti. Daha önce ekim ayı sonuna kadar uzatıldığı duyurulan yasak, güncel gelişmeler doğrultusunda kısmen esnetildi.

Vladimir Putin ve Donald Trump, 9 Ekim tarihinde bir telefon görüşmesi gerçekleştirmişti. Bu görüşmenin ardından ABD Başkanı Trump, Rus dizelinin tedariki konusunda anlaşmaya varıldığını duyurmuştu.

Trump, Rusya’nın ilk etapta Amerikan ve dünya piyasalarına 300 bin tondan fazla, kasım ayında 500 bin ton ve bu dönemin ardından 1 milyon ton yakıt göndermeyi kabul ettiğini açıklamıştı.

Trump ayrıca ilerleyen süreçte 3 milyon tonluk ilave sevkiyatın daha yapılabileceğini ve bu anlaşmanın dizel yakıt fiyatlarını hızla düşürmesini beklediklerini ifade etmişti.

Görüşmenin ardından ABD Hazine Bakanlığı, Trump’ın talimatıyla yaptırımlar nedeniyle daha önce yasaklanan Rus dizel yakıtı operasyonlarını ve ABD’ye sevkiyatları 7 Nisan 2027 tarihine kadar muaf tutan geçici bir genel lisans yayımladı.

Putin ise görüşmenin ardından yaptığı açıklamada, Rusya’nın Amerikan ve küresel pazarlara petrol ile petrol ürünleri tedarik etmeye hazır olduğunu teyit ederek bunun küresel ekonomiye olumlu yansıyacağını belirtti.

Putin ayrıca iki liderin Ukrayna’daki çatışmanın çözümüne yönelik ihtimalleri, İran çevresindeki durumu ve ikili ilişkileri ele aldığını, başkanlık iddiaları, istihbarat teşkilatları ve diğer kurumlar aracılığıyla temasların sürdürülmesinde mutabakata varıldığını kaydetti.

Görüşmenin ardından Novak’ın ofisinden yapılan açıklamada, Rusya’nın ekim ayı içinde ABD’ye dizel sevk etmeye hazır olduğu bildirildi.

Novak, kasım ve aralık aylarında rafinerilerin bakım çalışmalarından çıkmasıyla birlikte ihracat hacminin artırılabileceğini belirtti.

Novak ayrıca Moskova’nın, Washington’ın küresel enerji piyasasının istikrara kavuşturulması ve enerji ticaretinin normalleştirilmesi yönündeki adımlarını olumlu değerlendirdiğini aktardı.