Amerika
Trump’ın başkan yardımcısı adayı JD Vance kimdir?

Cumhuriyetçi başkan adayı Donald Trump, kasımda yapılacak seçimlerde başkan yardımcılığı görevi için Ohio senatörü JD Vance’i aday gösterdi.
39 yaşındaki Vance, “Ohio’nun genç senatörü” ve “yükselen Cumhuriyetçi yıldız” olarak görülüyor. Vance 2016 yılında, kitaptan uyarlanan filmde Glenn Close tarafından canlandırılan uyuşturucu bağımlısı annesiyle yoksulluk içinde büyümesini anlatan ve çok satan Hillbilly Elegy adlı anı kitabıyla ün kazandı.
Yale Hukuk Fakültesi’nden burs kazanan Vance, Trump’ın desteğiyle 2022’de Senato’ya girmeye hak kazandı.
Elit teknoloji çevreleriyle uzun süreli bağları olan Vance, 2015-2017 yılları arasında Peter Thiel’in San Francisco’daki girişim fonu Mithril Capital’de ve daha sonra AOL CEO’su Steve Case tarafından kurulan Washington merkezli girişim fonu Revolution’da çalıştı.
Federal seçim kayıtlarına göre Thiel, Vance’in 2022’deki Senato adaylığını desteklemek için Protect Ohio Values Pac’a 15 milyon dolar bağış yaptı.
Palantir yöneticisi ve Trump’ın büyük bağışçılarından Jacob Helberg, Vance’in, “Başkan Trump’ın gündemi ve Amerikan halkı için olağanüstü bir savunucu olacak teknoloji yanlısı ve Önce Amerika yanlısı bir seçim” olduğunu söyledi.
Vance ayrıca 2020 yılında Thiel, Andreessen Horowitz’in kurucu ortağı Marc Andreessen, start-up yatırımcısı Scott Dorsey ve eski Google CEO’su Eric Schmidt’in desteğiyle kendi girişim şirketi Narya Capital’i kurdu.
Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu dosyalarına göre, geçen yıl yaklaşık 200 milyon dolarlık yönetilen varlığa sahip olan Cincinnati, Ohio merkezli firma, teknoloji yatırımı tarafından yetersiz hizmet alan ABD şehirlerine daha fazla Silikon Vadisi fonu kanalize etmeyi amaçladı.
Mevcut en son veri olan 2022 açıklamalarına göre Vance, Thiel destekli bir yapay zeka savunma grubu olan Anduril Industries ve uzay simülasyon şirketi Slingshot Aerospace’in yanı sıra 100.000 dolar değerinde Walmart hissesi de dahil olmak üzere 100’den fazla kamu ve özel şirkette kişisel yatırımlara sahipti.
Vance ayrıca tartışmalı video platformu Rumble’a şahsen yatırım yaparak 2022 yılında 300.000 dolar değerinde bir hisseye sahip oldu ve Hristiyan dua uygulaması Hallow’a da o yıl 100.000 dolar değerinde bir para yatırdı.
Vance ayrıca 2022 yılında kripto para borsası Coinbase’de 100.001 ila 250.000 dolar arasında bitcoin sahibi olduğunu açıklamıştı.
Bir risk sermayedarı olan Vance, Trump kampanyasının Demokratların bağış toplamasına yetişmek için büyük para toplamasına yardımcı olabilir. Geçtiğimiz ay, teknoloji girişimcisi David Sacks’ın ev sahipliğinde Silikon Vadisi’nde düzenlenen 12 milyon dolarlık bağış toplama etkinliğinin koordinasyonuna yardımcı olmuştu.
Vance, Trump’ın “Önce Amerika” politikasını benimsiyor ve bazı önemli eyaletlerde onun işçi sınıfı kökenlerini paylaşan seçmenlere hitap edebilir. Ayrıca Trump’ın adaylığı için lobi yapan Donald Trump Jr’ın da yakın arkadaşı.
İsrail’in sadık bir dostu
Antisemitizmin kovuşturulması gerektiğini söyleyen Vance, 2022 yılında Jerusalem Post’a verdiği bir röportajda, “Eğer bir Yahudi’yi döver ve sonuçlarına katlanmazsanız, saldırılar devam edecek ve daha da kötüleşecektir,” demişti.
Vance, Amerikan kampüslerindeki Filistin yanlısı protestolara yanıt olarak, çadır kamplarını kampüslerinden kaldırmayan kolej ve üniversitelerin federal mali yardım almasını engelleyecek bir yasa tasarısı sunmuş, ayrıca hükümetin protestoları finanse eden kuruluşları hedef alması gerektiğini söylemişti.
Fakat Vance, nisan ayında Senato’ya sunulan iki partili Antisemitizmle Mücadele Yasası’nı desteklemedi. asa, küresel antisemitizme odaklanan kabine düzeyinde bir pozisyona sahip olan Büyükelçi Deborah Lipsdtadt’tan ayrı olarak, antisemitizme adanmış yeni bir başkanlık danışmanı atanmasını öneriyordu.
Bu yılın başlarında, çoğunluğu Hasidik ve Ortodoks olan bir dinleyici kitlesi önünde yaptığı konuşmada Vance, “Biz Amerika’da Yahudileri seviyoruz,” demişti.
İlk olarak 2022 kampanyası sırasında İsrail’i ziyaret etmiş ve yargı revizyonuna karşı düzenlenen hükümet karşıtı protestolara ABD’nin verdiği desteği eleştirmişti.
7 Ekim Aksa Tufanı operasyonundan birkaç saat sonra Vance, saldırının sorumluluğunu Biden yönetiminin İran’a yönelik 6 milyar dolarlık fonu dondurma hamlesine yüklemişti.
X’te, “Dostlarımıza esenlikler diliyorum ama en çok da bizim paramızla alınan silahlara karşı savaşmamalarını diliyorum,” diye yazmıştı.
Quincy Enstitüsü’nde yaptığı bir konuşmada, “Eğer İsrail’i destekleyeceksek, ki bence desteklemeliyiz, bunun neden bizim çıkarımıza olduğunu açık bir şekilde ifade etmeliyiz. Amerikalıların İsrail’i önemsemesinin nedenlerinden biri de hala dünyada Hıristiyanların çoğunlukta olduğu en büyük ülke olmamızdır; yani bu ülkenin vatandaşlarının çoğunluğu Kurtarıcılarının, ki ben de kendimi bir Hıristiyan olarak görüyorum, Akdeniz’deki o daracık toprak parçasında doğup öldüğünü ve yeniden dirildiğini düşünüyor. Dünyanın bu parçasını önemsemeyen bir Amerikan dış politikası olacağı düşüncesi akıl almazdır,” diye belirtmişti.
İbrahim Anlaşmalarının genişletilmesini savunuyor
Vance’e göre ABD bölgedeki savaşları yönetme konusunda başarılı olamadı ve savaşı nasıl yürüteceğine İsrail’in karar vermesine izin vermeli.
Senatör, “Bence İsraillilere karşı tavrımız şu olmalı: Ortadoğu savaşlarını yönetmekte iyi değiliz, İsrailliler bizim müttefikimiz, bırakın bu savaşı uygun gördükleri şekilde sürdürsünler,” demişti.
Vance CNN röportajında ayrıca “yeni bir Ortadoğu” çağrısında bulunarak ABD’nin İsrail ve Suudi Arabistan arasında normalleşme anlaşmasına varma çabalarına destekte bulunmuştu.
Vance, “Ortadoğu’daki hedefimiz İsraillilerin Suudi Arabistan ve diğer Körfez Arap ülkeleri ile iyi bir noktaya gelmelerini sağlamak olmalıdır. İsrailliler Hamas’ın işini bitirmeden bunu yapmamız mümkün değil,” diyerek Tel Aviv’in Gazze’deki işgaline destek vermişti.
İran’a karşı “caydırıcılığın” yeniden tesisi
İran’ın nisan ayında İsrail’e misilleme yapmasının ardından Vance, bölgede “gerçek bir tırmanma korkusu” olduğu ve ABD’nin çatışmayı kontrol altına almak için çalışması gerektiği konusunda uyarıda bulunmuştu.
CNN’e verdiği bir başka mülakatta Vance, “Bence burada ABD için en önemli şey, bir, bunun daha geniş bir bölgesel çatışmaya dönüşmesini engellemek, çünkü zaten çok zayıf durumdayız ve iki, İsrailli müttefiklerimizi desteklemek,” demişti.
Vance, tırmanma korkusunun “dünya çok zayıflamış bir ABD gördüğü için” var olduğunu söylemiş ve ABD’yi üretim kapasitesini yeniden inşa etmek de dahil olmak üzere “caydırıcılığı yeniden tesis etmeye” çağırmıştı.
En büyük tehdit Çin
Vance, Ukrayna savaşında Kiev ile Moskova’nın müzakere masasına oturması gerektiğini savunurken, ABD’ye yönelik en büyük tehdidin Çin’den geldiğini düşünüyor.
Ohio senatörü söz konusu açıklamaları pazartesi günü Fox News’ten Sean Hannity’ye verdiği mülakatta yaptı. Ukrayna’daki savaşla ilgili bir soru üzerine Vance, Trump’ın Moskova ve Kiev’le müzakere ederek “bu işi hızlı bir şekilde sonlandıracağını ve böylece Amerika’nın asıl mesele olan Çin’e odaklanabileceğini” söyledi.
Vance, “Ülkemiz için en büyük tehdit bu [Çin] ve biz bundan tamamen uzaklaşmış durumdayız,” dedi.
Vance Pekin’i daha önce de eleştirmişti. Senatör daha önce Çin mallarına “geniş tabanlı gümrük vergileri” uygulanması çağrısında bulunmuş ve Pekin’e bağımlılığı azaltmak için Amerikan üretiminin ülkeye geri getirilmesini savunmuştu.
“Önce Amerika”
Vance, dış yardımları ve ABD’nin Ortadoğu’daki askeri operasyonlarını eleştiriyor.
Mayıs ayında Quincy Enstitüsü’nde yaptığı bir konuşmada Vance, Amerika’nın Ukrayna’ya yaptığı askeri yardımı sorgulamıştı. Vance konuşmasında, “Rusya’ya karşı savaşan Ukraynalıları kesinlikle takdir ediyorum, fakat Ukrayna’da fiilen hiç bitmeyen bir savaşı finanse etmeye devam etmenin Amerika’nın çıkarına olduğunu düşünmüyorum,” demişti.
Quincy Enstitüsü’ndeki konuşmasında ABD’nin dış politika kararlarını eleştiren Vance, ülkesinin 2003’te Irak’ı işgal ederek “Ortadoğu’da bir İran vekili yarattığını” söylemişti.
Senato’nun nisan ayı sonunda Ukrayna’ya 61 milyar dolarlık yeni askeri yardımı onaylamasının ardından Vance, Irak’taki deneyimlerine dayanarak meslektaşlarını eleştirmişti.
Senato kürsüsünde, “Ülkeme onurlu bir şekilde hizmet ettim ve Irak’a gittiğimde bana yalan söylendiğini gördüm” diyen Vance, “Bu ülkenin dış politika kurumunun vaatleri tam bir şakaydı,” diye ekledi.
Doların rezerv para olmasına itiraz etmişti
8 Mart 2023’te Senato’da ifade veren Fed Başkanı Jay Powell’ı sorgulayanlar arasında yer alan JD Vance önemli açıklamalarda bulunmuştu.
Senato Bankacılık, Konut ve Kentsel İşler Komitesi tarafından düzenlenen bir oturumda Powell’a, ABD dolarının dünyanın rezerv para birimi olarak rolü konusunda sorular yönelten Vance, “Amerikan ekonomisine baktığımda, çok sayıda finans mühendisimiz ve çok sayıda çeşitlilik danışmanımız var, bir şeyler üreten çok fazla insanımız yok ve rezerv para statüsünün ve para birimimiz üzerinde sahip olduğumuz kontrol eksikliğinin belki de buna neden olduğundan endişeleniyorum,” demişti.
Güçlü doların Washington konsensüsünün bir nevi “kutsal ineği” olduğunu bildiğini belirten Vance, “Ama Amerikan ekonomisini incelediğimde, bir yandan çoğunlukla işe yaramaz ithalata dayalı kitlesel tüketimimizi, diğer yandan da içi boşaltılmış sanayi tabanımızı gördüğümde, rezerv para statüsünün sadece bazı olumlu yanları değil, bazı olumsuz yanları da var mı diye merak ediyorum,” ifadelerini kullanmıştı.
Daha önce Trump’a “Amerikan Hitler’i” ve “aptal” demişti
Bir zamanlar Trump’ı “aptal” olarak tanımlayan ve “asla Trump’çı olmadığını” söyleyen Vance, son yıllarda eski başkanın en ateşli destekçileri arasında yer aldı.
Sekiz yıl önce, 2016 başkanlık seçimleri öncesinde, JD Vance Donald Trump’ı sert bir şekilde eleştiriyordu.
Trump’ı kamuoyu önünde “kınanacak biri” olarak eleştiren senatör, özel olarak ise onu Adolf Hitler ile kıyaslamıştı.
Pazartesi gecesi Fox News’e verdiği mülakatta Vance, Trump’ı eleştiren önceki yorumlarının “hata” olduğunu ve “yanıldığını” söyledi.
Vance, “2016 yılında Donald Trump’a kesinlikle şüpheyle yaklaşıyordum. Ama Başkan Trump harika bir başkandı ve benim fikrimi değiştirdi. Bence pek çok Amerikalının da fikrini değiştirdi,” dedi.
Amerika
Nvidia yönetim kurulu CEO Jensen Huang’ı görevden almaya hazırlanıyor

Nvidia yönetim kurulu, hakkındaki casusluk bağlantısı soruşturması ve evlilik dışı ilişki iddialarının ardından kurucu CEO Jensen Huang’ı görevden almaya hazırlanıyor. Geçici yönetici seçeneğini de değerlendiren şirketin hisseleri gelişmeler üzerine yüzde 8,2 düşüşle 159 dolara geriledi.
The Wall Street Journal’ın (WSJ) konuya aşina kaynaklara dayandırdığı haberine göre Nvidia yönetim kurulu, şirketin kurucusu ve Üst Yöneticisi (CEO) Jensen Huang’ı görevden almaya hazırlanıyor.
Aynı kaynaklar, Huang’ın geleceğinin ele alınacağı yönetim kurulu toplantısının bugün yapılabileceğini aktardı.
Bloomberg’in konuya vakıf bir kaynağa dayandırdığı haberinde ise Nvidia yönetim kurulunun, Huang’ın yerine geçebilecek adayları belirlemek amacıyla dışarıdan bir firmayla anlaştığı belirtildi.
Ajansa konuşan kaynak, şirket yönetiminin kalıcı bir halef bulunana kadar geçici bir yönetici atama seçeneğini de değerlendirdiğini söyledi.
CBS News kanalının kaynakları da ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin Nvidia yönetim kurulunun bu planlarından haberdar olduğunu bildirdi.
The New York Times (NYT) daha önce kaynaklarına dayanarak yayımladığı haberde, Megaspeed yöneticisi Alice Huang ile bağlantıları nedeniyle hakkında soruşturma yürütülen Jensen Huang’ın, bir astıyla evlilik dışı ilişki yaşadığını yazmıştı.
ABD istihbarat servisleri, Alice Huang’ın Çin Devlet Güvenlik Bakanlığı tarafından devşirildiğini değerlendiriyor.
NYT’nin aktardığına göre söz konusu ilişki, Nvidia Başkan Yardımcısı Kimberly Powell ile yaşandı.
Şirketin iki eski çalışanı, Kaliforniya’daki bir otelde düzenlenen şirket konferansı sırasında Huang ve Powell’ın birbirlerine yakınlık gösterdiği anların videoya kaydedildiğini anlattı.
NYT ise bu video kaydını izlemediğini özellikle not düştü.
Öte yandan hem Huang hem de Powell başka kişilerle evli.
Bu gelişmelerin gölgesinde TradingView verilerine göre Nvidia hisseleri anlık olarak 165,26 dolardan 156,46 dolara geriledi.
Türkiye saatiyle 02.00 itibarıyla şirket hisseleri yüzde 8,2 düşüşle 159 dolar civarında işlem gördü.
Huang hakkındaki Megaspeed yöneticisiyle yakın ilişki şüpheleri kasım ayı başında gündeme gelmişti.
Financial Times’ın haberine göre ikili arasındaki bağ yalnızca yakın temaslarla sınırlı kalmayıp romantik bir ilişkiye dayanıyordu.
Nvidia CEO’su, çalışanlara hitaben yaptığı konuşmada eşini aldattığını itiraf etmişti.
Eşine ve çocuklarına yaşattığı acı nedeniyle özür dileyen Huang, ilişki yaşadığı kadının adını açıklamamıştı.
Nvidia yönetim kurulu, CEO’ya yönelik olası bir istihbarat faaliyetinin araştırılması için bağımsız bir soruşturma başlatıldığını duyurmuştu.
İncelemenin dışarıdan hukukçuların katılımıyla bağımsız yönetim kurulu üyeleri tarafından yürütüleceği açıklanmıştı.
Şirket, devlet sırlarının veya Nvidia’ya ait gizli bilgilerin tehlikeye girdiğine dair henüz bir bulgu bulunmadığının altını çizerek Huang’a duyduğu güveni ifade etmiş ve görevine devam edeceğini bildirmişti.
ABD Başkanı Donald Trump da Nvidia CEO’suna destek vererek görevde kalması yönünde görüş belirtmişti.
Çin Dışişleri Bakanlığı ise casusluk iddialarını temelsiz spekülasyon ve ülkeyi karalama girişimi olarak nitelendirerek reddetmişti.
Reuters’ın daha sonraki haberine göre yatırımcılar, Nvidia ve Huang aleyhine toplu dava açtı.
Davada şirket ve CEO’su, iş insanının Megaspeed yöneticisiyle olan bağlantılarını gizleyerek hissedarları yanıltmakla suçlanıyor.
Amerika
ABD’de dört eyalette trans sporculara sandıktan yasak çıktı

ABD’de Demokratların seçim başarısına rağmen Arizona, Nebraska, Washington ve Colorado’daki halk oylamalarında trans sporcuların kadın takımlarında yarışmasını engelleyen düzenlemeler kabul edildi. Yasaklar, eyaletlerce yüzde 52 gibi dar marjlarla onaylandı.
ABD’de Demokratların geçen haftaki seçim başarısına rağmen dört eyalette trans kadın ve kız çocuklarının kadın spor takımlarında yer almasını engelleyen tasarılar halk oylamasında kabul edildi.
Arizona, Nebraska, Washington ve Colorado eyaletlerinde kabul edilen düzenlemeler, Demokratların güçlü olduğu bölgelerde dahi trans hakları konusunda ciddi engeller bulunduğunu ortaya koydu.
Trans sporcuların haklarını savunan sivil toplum kuruluşları, sandıktan çıkan yenilgilerin ardından yeni bilgilendirme kampanyaları planlayarak gelecek mücadeleler için zemin hazırlamaya çalışıyor.
Transgender Law Center İcra Direktörü Shelby Chestnut, konuya ilişkin The Hill gazetesine verdiği demeçte, “Trans çocukların spordaki mücadelesinin bittiğini kesinlikle düşünmüyorum ancak bu seçimin, insanların spora katılım hakkı dahil olmak üzere trans haklarını desteklemenin ne anlama geldiğini kavraması için daha katetmesi gereken çok yol olduğunu açıkça gösterdiğine inanıyorum” dedi.
Eyalet genelinde onaylanan dört düzenleme, ilk ve ortaöğretim ile üniversite düzeyinde trans sporculara yönelik kısıtlamalar getirdi veya mevcut kısıtlamaların kapsamını genişletti.
Kamuoyu araştırmaları da halkın bu tür yasaklara geniş destek vermeyi sürdürdüğünü gösteriyor.
Siena Üniversitesi bünyesindeki Araştırma Enstitüsünün nisan ayı verilerine göre, katılımcıların yüzde 59’u trans sporcuların lise düzeyinde kendi cinsiyet kimlikleriyle örtüşen takımlarda yarışmasına karşı çıktı.
Aynı ankette, transların üniversite düzeyinde kadın takımlarında yarışmasına karşı olanların oranı ise yüzde 58 olarak ölçüldü.
Siena Üniversitesinin 2025 yılı verilerinde hem lise hem de üniversite seviyesinde trans sporcuların tercih ettikleri takımlarda yer almasına karşı çıkanların oranı yüzde 65 seviyesindeydi.
Bazı eyaletlerde tasarıların az farkla kabul edilmesi trans hakları savunucuları açısından umut kaynağı oldu.
Colorado’daki halk oylaması yüzde 52 destekle sonuçlandı.
Trans hakları savunucuları, hayal kırıklığı yaratsa da bu tablonun kamuoyunda mesafe katedildiğini gösterdiğini vurguladı.
National Center for LGBTQ Rights Hukuk Direktörü Shannon Minter, “Bu tasarıların eyaletlerde halk oylamasına sunulmasının getirdiği baskı altında, oldukça kısa bir süre içinde kamuoyunu çok ciddi biçimde dönüştürmeyi başardık” ifadesini kullandı.
Konunun doğrudan seçmenin oyuna sunulması, trans sporculara sınırlama getirmek isteyen gruplar açısından yeni bir yöntem oldu.
ABD’de daha önce 27 eyalette trans sporcular aleyhine yasalar çıkarılmış, iki eyalette de benzer adımlar idari düzenlemeler yoluyla atılmıştı.
Meseleyi doğrudan halk oylamasına taşıma stratejisi kısıtlama yanlıları için başarıyla sonuçlandı.
Independent Women’s Forum Hukuk Danışmanı Beth Parlato, “Bunun dahiyane ve kız çocuklarının sporunu korumak adına mükemmel bir yöntem olduğunu düşünüyorum” değerlendirmesinde bulundu.
Stratejinin daha fazla eyalette uygulanmasını umduğunu kaydeden Parlato, nihai hedeflerinin bu konuda ulusal ölçekte bir yasanın çıkarılması olduğunu belirtti.
Trans sporcuları savunan aktivistler, zaman içinde bu mücadeleyi kazanabilecekleri görüşünü dile getiriyor.
ABD’deki sporcuların yüzde 1’inden azının trans olduğu tahmin edilirken savunucular meselenin yerel düzeyde ele alınması gerektiğini savunuyor.
Minter, konunun uzlaşmaz bir ikilem olmadığını belirterek şunları kaydetti:
“Halk meselenin ‘ya hep ya hiç’ olmadığını, çocuğun yaşına, spor dalına ve rekabet düzeyine göre makul kurallar getirilebileceğini anlama fırsatı bulduğunda destek veriyor; zira insanlar genellikle kimseyi dışlamak istemiyor. İnsanların farkına varmaya başladığı ve oyların birbirine bu denli yakın çıkmasını sağlayan bir diğer unsur da bu tür düzenlemelerin asıl etkisinin tüm kız çocuklarını denetime, muhtemelen de pek çok kişinin tepkisini çekecek ölçüde mahremiyeti ihlal eden muayene veya testlere tabi tutmak olduğunu görmeleridir.”
LGBTQ hakları örgütü PFLAG Üst Yöneticisi Brian K. Bond, trans bireyleri savunmak için toplumla bağ kurmanın ve zor konuları konuşmanın zorunlu olduğunu aktardı.
Bond, “Bu da alışıldık çevrelerimizin ötesine geçmek ve algoritmalarımızın yarattığı yankı fanuslarının dışına çıkmak anlamına geliyor” dedi.
Hak savunucuları kısıtlamalara karşı yargı yoluna başvurmayı ve seçilmiş yetkililer üzerindeki baskıyı artırmayı planlıyor.
Chestnut, stratejilerine ilişkin şu bilgileri verdi:
“Bazı grupların dava süreçlerini işaret ettiğini biliyorum, idari düzenlemelere dönük adımlar da var. Bizim açımızdan net olan husus, ister federal ister yerel düzeyde olsun, Kongre’ye yeni seçilen üyelerin politikalarında trans bireyleri kapsayacak şekilde hareket etmelerini sağlamak ve onları sorumlu tutmaktır.”
Alınan sonuçlar, hak savunucularına 2000’li yılların başında eşcinsel evlilikleri kısıtlamak amacıyla yürürlüğe konan düzenlemeleri hatırlattı.
Bond, geçmişteki benzer süreçlere işaret ederek, “1990’larda ve 2000’lerde halk oylamaları, LGBTQ+ bireylerin hakları üzerinden toplumu kutuplaştırmanın başlıca araçlarından biriydi. Ancak yenilgiler de dahil olmak üzere halk oylaması sonuçları yalnızca belirli bir anı yansıtır; hakların geleceğine veya nelerin başarılabileceğine dair nihai bir hüküm niteliği taşımaz. İnsanların eninde sonunda adalete değer verdiğine ve toplumlarımızı güçlendiren çeşitliliğe saygı duyduğuna inanıyoruz” değerlendirmesinde bulundu.
Amerika
ABD’den Rusya’ya Avrupa için yeni güvenlik anlaşması teklifi çağrısı

Axios’un haberine göre ABD yönetimi, Abu Dabi’deki müzakerelerde Rusya’dan Avrupa ile gelecekte akdedilecek güvenlik mimarisine yönelik yeni bir teklif hazırlamasını istediğini ileri sürdü. Sürecin Ukrayna barış görüşmeleriyle eş zamanlı yürütülmesi öngörülürken güvenlik adımlarının ancak çatışmaları sona erdirecek anlaşmanın ardından devreye gireceği bildirildi.
ABD yönetiminin, Avrupa ülkeleri ile Moskova arasındaki gerilimi düşürecek tedbirleri de içeren, Avrupa ile gelecekte akdedilebilecek yeni güvenlik anlaşmasına yönelik teklif sunması için Rusya’ya çağrıda bulunduğu ileri sürüldü.
Haber portalı Axios’un konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre ABD tarafı, söz konusu talebi Abu Dabi’de yapılan üçlü müzakereler sırasında iletti.
Görüşmelerde ABD Başkanı Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile Donald Trump’ın damadı Jared Kushner, Rus heyetine güvenlik alanındaki endişe ve taleplerini özetleyen yeni bir teklif hazırlamasını önerdi.
Amerikan heyetinin, bu teklifte Moskova’nın gerilimi azaltmak ve “Avrupa’ya saldırmazlık garantileri sunmak” adına ne tür “simetrik adımlar” atmaya hazır olduğunun da netleştirilmesini istediği aktarıldı.
Beyaz Saray’ın yaklaşımına vakıf bir başka kaynak ise Trump yönetiminin Avrupa’da yeni güvenlik mimarisi ile Rusya ve Ukrayna arasındaki barış anlaşması süreçlerini eş zamanlı yürütmeyi amaçladığını bildirdi.
Buna göre güvenlik mutabakatlarının fiili uygulaması, yalnızca Ukrayna’daki çatışmayı sona erdirecek anlaşmanın imzalanmasının ardından devreye girecek.
Kaynak, sürece ilişkin yaklaşımı değerlendirirken “[Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir] Zelenskiy, güvenlik garantileri konusunda bundan sonra neler yaşanacağını bilmeden herhangi bir uzlaşıya onay vermez. Putin de aynı tabloyu net biçimde görmek istiyor. Güvenlik başlığının bu denli belirleyici olması tam da buradan kaynaklanıyor” ifadelerini kullandı.
Aynı yetkili, Avrupa ve Ukrayna’nın desteği bulunmadığı sürece ABD’nin Rusya ile güvenlik anlaşmasına varmayacağını, ayrıca Washington’ın Moskova’ya Avrupa’nın güvenlik kararları üzerinde veto hakkı tanımayacağını kaydetti.
Rusya Devlet Başkanı Yardımcısı ve Ukrayna müzakerelerindeki heyet başkanı Vladimir Medinskiy ise temel hedefin Avrupa’da kapsamlı yeni güvenlik sisteminin inşası olduğunu dile getirmişti.
Medinskiy, söz konusu yapının “1975 Helsinki ruhunu taşıyan, günümüz gerçeklerine yanıt üreten, adil, yeni bir modern Yalta ve Potsdam” kimliğine kavuşması gerektiğini kaydetti.
Rus yetkili, böyle bir sistemin kurulması durumunda Avrupa’da on yıllarca, hatta asırlarca sürecek barışın sağlanabileceğini savundu.
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov da Avrasya’da yeni güvenlik mimarisinin nasıl şekillenmesi gerektiğine dair Moskova’nın kendi tutum belgesine sahip olduğunu açıkladı.
Lavrov, Rusya’nın, Washington yönetiminin “hiç kimsenin güvenliğinin zedelenmeyeceği dürüst bir çıkar dengesine ulaşma hedefiyle diyaloğu sürdürme kararlılığını koruyacağını” umduğunu belirtti.
Rus makamları, ülkenin Avrupa’ya saldırma niyetinin bulunmadığını birçok kez dile getirdi.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, NATO ülkeleriyle savaşmak için hiçbir gerekçelerinin bulunmadığına işaret ederek “Ne jeopolitik ne ekonomik ne siyasi ne de askeri hiçbir çıkarımız var” açıklamasını yapmıştı.
Putin ekim ayında yaptığı açıklamada Rusya’nın “2029’da da 2030’da da 2050 yılında da” kimseye saldırma planı olmadığını dile getirmişti.
Diğer taraftan Putin, “bütün NATO ülkelerinin Rusya ile savaştığını” öne sürmüş ve Rus ordusunun bugün dünyanın en savaşa hazır silahlı gücü olduğunu ifade etmişti.
Abu Dabi’deki temasların ardından Kushner, Witkoff ile Moskova’ya gideceklerini duyurdu.
Ziyaret kapsamında çatışmanın çözümüne yönelik müzakerelere Avrupalıların katılımı hususunda Putin ile görüşmeyi planladıklarını aktaran Kushner, Rus liderin bu katılıma onay vermesi durumunda tarafların “çok daha büyük bir ilerleme kaydedebileceğini” savundu.
Rusya Devlet Başkanı Yardımcısı Yuriy Uşakov, ABD özel temsilcilerinin 12 Kasım’da Moskova’ya ulaşacağını, Rusya Devlet Başkanı ile planlanan görüşmenin ise günün ilk yarısında yapılacağını bildirdi.
Amerika6 gün önceMavi dalga, Demokratik Sosyalizm veya laciverdin tonları
Ortadoğu2 hafta önceABD ara seçim sonrası İran’a saldırı için Körfez’i uyardı
Asya1 hafta önceÇin Komünist Partisi’nden ‘demir şapkalı prenslere’ tasfiye uyarısı
Dünya Basını1 hafta önceTarihçi Emmanuel Todd: Fransa’da asıl tehdit Rusya değil Macron yönetimidir
Ortadoğu2 hafta önceBAE, Hürmüz’ü baypas eden yeni hattan petrol ihracatına başlayacak
Asya1 hafta önceBangladeş’te konfeksiyon işçilerinin ücret isyanı
Ortadoğu1 hafta önceEisenkot’tan koalisyon için üç şart
Asya2 hafta önce6,3 milyar dolarlık Binance vurgunundan “Kuzey Koreli hackerlar” sorumlu iddiası








