Amerika
Kaliforniya Valisi Newsom, 548 idam mahkûmunun cezasını hafifletti

Kaliforniya Valisi Gavin Newsom, eyaletteki idam cezasına çarptırılmış 548 kişinin tümünün idam cezalarını hafifleterek ömür boyu hapis cezasına çevirdi.
Vali, yazdığı bir mektupta, “Artık bu suçluların gözden uzak bir şekilde ölmelerine izin verirken, kurbanları sonsuza dek anıp onurlandırabiliriz,” dedi.
Bu karar, ABD’nin en kalabalık eyaletinin Demokrat lideri Newsom’un 2028 başkanlık seçimlerinde olası bir aday olarak gündeme gelmesiyle birlikte geldi.
Görev süresi dolmak üzere olan Newsom, makamındaki son aylarını geçiriyor. Demokrat Parti’den Xavier Becerra’nın salı günü yapılacak ara seçimlerin ardından görevi devralması bekleniyor.
Newsom mektubunda, cezaları şartlı tahliye olasılığı olmayan ömür boyu hapis cezasına çevirmek için anayasal af yetkisini kullandığını açıkladı:
“Yaklaşık 30 yıldır kamu görevinde bulunduktan sonra, hükümetin adil bir şekilde başarabileceği şeylerin sınırlarını anlamaya başladım. Bu kararı alıyorum çünkü eylalet onaylı infazların Kaliforniya’nın değerleriyle bağdaşmadığını, hukuk sistemimizin temellerini sarsacağını ve hepimizi küçük düşüreceğine yürekten inanıyorum.”
Kaliforniya, tarihsel olarak en fazla idam mahkumu barındıran eyalet. Newsom, daha önce 2019 yılında eyalette idam cezasının uygulanmasına son verilmesini emretmişti.
2006 yılından bu yana hiçbir mahkumu idam etmeyen eyalette, idam mahkûmlarını affetme kararı büyük ölçüde sembolik bir anlam taşıyor.
Fakat uzmanlar, bu kararın her yıl milyonlarca dolarlık mahkeme masrafından tasarruf sağlayabileceğini belirtiyor.
Seçmenlerin 1978 yılında idam cezasını yeniden yürürlüğe koymasından bu yana sadece 13 mahkûm idam edildi.
Kararını zor ama “doğru bir adım” olarak nitelendiren Newsom, pek çok Kaliforniyalının acımasız suçlar işleyenlerin ölmeyi hak ettiğini düşünse de kendisinin “eyaletin ahlaki açıdan onları öldüremeyeceği” sonucuna vardığını belirtti.
Newsom, her açıdan Kaliforniya’nın idam cezasını uygulama sisteminin “bir başarısızlık” olduğunu ve bu sistemin adil bir şekilde uygulanmadığını ve uygulanamayacağını, bunun da masum insanların mahkum edilmesine yol açtığını söyledi.
Şartlı tahliye imkânı olmayan ömür boyu hapis cezasının, yasal olarak verebileceği ve eyaletin etik olarak uygulayabileceği en ağır ceza olduğunu belirtti.
Af kararının bazı Kaliforniyalıları kızdıracağını ve inciteceğini kabul eden Newsom, bunun “her zaman vicdanımda ağır bir yük olarak kalacağını” söyledi ve şöyle devam etti:
“Vali olarak, her bir idamın sorumluluğunu tek başıma üstlendiğim gibi, bu kararın ve etkisinin sorumluluğunu da tek başıma üstleniyorum. Bu nedenle, vicdanımın sesini dinlemek ve Anayasamızın verdiği yetkiyle Kaliforniya Eyaleti’nin refahı için bu adımı atmak zorundayım.”
ABD’de suçları kovuşturma ve idam emri verme yetkisi eyaletlere ait olduğundan, bu konudaki yetkinin büyük kısmı eyalet valilerinde bulunuyor.
Newsom’un kararı, Eylül ayı sonlarında Tennessee’de bir kadına yönelik büyük yankı uyandıran ve başarısızlıkla sonuçlanan idamın ardından ve ABD’de idamların sayısının artmakta olduğu bir dönemde geldi.
Perşembe günü Indiana, Florida ve Alabama’da üç idamın gerçekleştirilmesi planlanıyor.
CalMatters’ın haberine göre, Kaliforniya Yüksek Mahkemesi’ndeki yedi yargıçtan en az dördünün cezaların hafifletilmesini onaylaması gerekecek.
Newsom’un kararının, 1996 yılında iki cinayet ve dört kişiyi yaralamak suçlarından idam cezasına çarptırılan 53 yaşındaki Keith Doolin gibi idam mahkûmlarını nasıl etkileyeceği belirsiz. Doolin masum olduğunu savunuyor.
Doolin, 2025 yılında başka bir cezaevine nakledilene kadar onlarca yıl boyunca San Quentin’de idam mahkûmları koğuşunda kaldı.
O yıl vali, eyaletin idam mahkûmları hariç tüm mahkûmlar için cezaevi sisteminde reform yapacağını duyurmuştu.
Amerika
Küba, ABD harekatı ihtimaline karşı her cuma savunma tatbikatı yapıyor

Küba’nın BM Daimi Temsilcisi Guzman, ABD’den gelebilecek askeri harekat ihtimaline karşı ülke genelinde her cuma gününün halk savunmasına ayrıldığını duyurdu. Havana yönetiminin son 10 ayda aralarında FBI ve CIA’in de bulunduğu ABD kurumlarıyla temas yürüttüğünü belirten Guzman, iki ülke arasındaki askeri dengesizlik sebebiyle sivil hazırlığa odaklandıklarını vurguladı.
Küba yönetimi, ABD’nin olası askeri harekat ihtimalini dışlamayarak muhtemel çatışmalara hazırlanıyor.
Küba’nın Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilcisi Ernesto Soberon Guzman, Rus haber ajansı TASS’a verdiği mülakatta konuya ilişkin değerlendirmede bulundu.
Guzman, süreci ciddiyetle ele aldıklarını belirterek “Örneğin bu nedenle Küba’da her cuma gününü, egemenliğimizi, bağımsızlığımızı ve toprak bütünlüğümüzü korumak amacıyla tüm halkı hazırlamak üzere savunmaya ayırıyoruz. Askeri senaryo dahil her türlü ihtimale hazır olmak zorundayız” dedi.
Mevcut ABD yönetimi döneminde üst düzey yetkililerin Küba’yı ele geçirme, bombalama ve yok etme niyetine dair bir ya da iki değil, çok sayıda kamuya açık beyanda bulunduğunu aktaran Guzman, tehditleri ciddiye almalarının bir nedeninin de bu açıklamalar olduğunu kaydetti.
Daimi Temsilci, iki ülkenin askeri imkanlarının kıyaslanamayacak düzeyde olduğunu, bu sebeple Küba’nın kendi nüfusunun hazırlığına dayanmak mecburiyetinde kaldığını ifade etti.
Havana yönetiminin hedefinin çatışma olmadığını vurgulayan Guzman, siyasi görüş ayrılıklarına rağmen ABD ile ilişkilerin normalleşmesinden ve karşılıklı saygı temelinde kurulacak diyalogdan yana olduklarını bildirdi.
Küba’nın son 10 ayda ABD Dışişleri Bakanlığı, FBI, CIA ve ABD Güney Komutanlığı (SOUTHCOM) temsilcileriyle temas kapsamında birkaç tur görüşme gerçekleştirdiği bilgisini paylaştı.
Diğer taraftan ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Küba’nın “zaten düştüğünü” savunarak adanın işleyen bir ekonomiye ve etkin bir hükümete sahip olmadığını öne sürdü.
Daha önce ABD Başkanı Donald Trump, askeri müdahale yerine yaptırımları tercih ederek Küba’yı silah zoruyla ele geçirme yaklaşımından geri adım atmıştı.
Küba Dışişleri Bakanı Bruno Rodriguez Parrilla ise Trump’ın, Washington’ın İran meselesini çözmesinin ardından adaya yönelik olası adımlar atılabileceği yönündeki ifadelerini kınamıştı.
Amerika
Eski Paraguay Başkanı Peña, askeri cezaevine nakledildi

Eski Paraguay Cumhurbaşkanı Santiago Peña, 6 Ekim Cuma gecesi ev hapsinden Silahlı Kuvvetler bünyesindeki bir askeri birliğe nakledildi.
Bu nakil, protestocuların Asunción’daki konutunu kuşatarak onun resmi bir cezaevine hapsedilmesini talep etmeleri ve bunun sonucunda polisle çatışmaların yaşanmasının ardından gerçekleşti.
Peña, Senato’nun oybirliğiyle aleyhinde azil kararı almasının ardından birkaç saat önce görevinden alınmıştı.
Görevden alma kararı, Paraguay nüfusunun yaklaşık %40’ının fonlarına erişimini engelleyen Ueno Bankası’nın iflasında Peña’nın rol oynadığı iddialarından kaynaklanıyordu.
Bu olay, Brezilya’da Daniel Vorcaro’nun Banco Master’ı ile ilgili finansal skandalla benzerlikler taşıyor.
Söz konusu skandal, eski cumhurbaşkanı adayı Flávio Bolsonaro’yu, Bolsonaro hareketinin önemli bir kısmını ve Brezilya’daki siyasi sağ örgütleri de içine almıştı.
Arjantinli dijital haber sitesi Infobae’ye göre, ordu, Peña’yı Asunción’un La Piedad semtindeki evinden üç kamyonet kullanarak götürdü.
Operasyon, eski başkanın ikametgahı yakınlarında gerginliğin tırmanması nedeniyle orada kalmasının imkansız hale gelmesinin ardından, gece yarısından kısa bir süre önce gerçekleştirildi.
Paraguaylı ABC Color gazetesi tarafından çekilen görüntülerde, konvoy yola çıkarken Peña’yı taşıyan araca yumurta atan ve hakaretler yağdıran kişiler görülüyor.
Aynı yayın organı, Paraguay istihbaratının kalabalığın arasına sızan “kışkırtıcıları” tespit ettiğini bildirdi.
Polis ile göstericiler arasında yaşanan çatışmalar sırasında, 10. Polis Karakolu’nun başı Komiser Pedro Barbera kaşından yaralandı.
Olay yerinde bulunanlar, Peña’nın ev hapsinde tutulmak yerine Tacumbú Ulusal Cezaevi’ne gönderilmesini talep ettiler.
Peña’nın görevden alınması, 6 Ekim Cuma günü Paraguay Senatosu’nda oybirliğiyle kabul edildi.
Eski başkan, yargılama öncesinde istifasını sunmaya çalışmış ama talebi reddedilmiş ve yargılama süreci, görevden alınma kararı onaylanana kadar devam etmişti.
Kongre’nin kararından birkaç dakika sonra, iktisadi suçlar ve yolsuzlukla mücadele konusunda uzmanlaşmış savcılar, Peña’nın derhal tutuklanmasını talep etti.
Savcılık daha sonra, Peña’nın Ueno Bankası’nın iflasına karıştığı iddiasını gerekçe göstererek, onun ev hapsine alınmasını emretti. Bu önlem, cezai kovuşturmanın yalnızca ilk adımıydı.
Peña, davayla ilgili ilk resmi duruşma için 7 Ekim Cumartesi sabahı yerel saatle 11:00’de savcılığa çağrıldı.
Bu duruşma sırasında, Peña’ya güveni kötüye kullanma, nüfuz ticareti ve zimmete para geçirme gibi suçlamalar hakkında sorular sorulacak.
Peña’nın görevden alınmasının ardından Savcılık’ın gösterdiği hızlı tepki, skandalın boyutunu ve önceki günlerde artan siyasi ve toplumsal baskıyı yansıtıyor.
Kriz, başkanın görevden alınmasından üç gün önce, 3 Ekim Salı günü Ueno Bankası’nın kapatılmasıyla tetiklendi.
Paraguay Merkez Bankası, bankanın kendi kontrol grubuna bağlı şirketlere verilen kredilerle bağlantılı olarak ödeme gücü oranlarında bir açık tespit ettikten sonra, kurum için tasfiye işlemlerini başlattı.
Banka, Peña’nın geçen yılın Mart ayına kadar hisselerine sahip olduğu Vázquez Grubu’na aitti.
Kurum, Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan gelen fonlar da dahil olmak üzere yaklaşık 850 milyon ABD doları tutarında kamu mevduatına sahipti ve yaklaşık 3 milyon müşteriye hizmet veriyordu.
Bu rakam, Paraguay nüfusunun neredeyse %40’ına denk geliyor.
Muhalefet, eski başkanı eleştirmekten geri durmadı. Milletvekilleri, onu çıkar çatışması, mevzuatın manipülasyonu, sosyal güvenlik fonlarının zimmete geçirilmesi ve Merkez Bankası tarafından kurumsal örtbas yapılmakla suçladı.
Muhalefet milletvekili Rocío Vallejo, Peña aleyhine resmi bir suçlamada bulunmadan kısa bir süre önce bir oturumda, “Daha önce hiç kimse Paraguay Cumhuriyeti’nde tek bir günde 3 milyon insana zarar vermemişti, ama siz bunu başardınız,” dedi.
Peña’nın “Başkanlık Koruma Alayı” adlı askeri birimdeki hukuki durumu, birkaç önemli noktada hâlâ belirsizliğini koruyor.
Eski başkanın askeri tesiste hangi koşullarda tutulacağına dair bilgiler de açıklanmadı.
Öte yandan Ueno’nun, 10 Şubat’ta Florida’nın Palm Beach kentindeki Trump’ın özel kulübünde düzenlenen “Hispanic Prosperity Gala 2026” etkinliğinin altı Elmas Sponsoru’ndan biri olduğu ortaya çıktı.
ABC Color’a göre, etkinlikte eski Brezilya Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’nun oğlu Eduardo Bolsonaro da dahil olmak üzere siyasi şahsiyetler ve muhafazakârların destekçileri bir araya geldi.
Ueno, galada en üst düzey sponsorluk kademesi olan ve reklam değeri 100.000 dolar olarak belirtilen “Elmas Sponsor” kategorisinde sadece beş başka şirketle birlikte yer aldığı bildirildi.
Galanın düzenleyicisi olan Latino Wall Street, 3 Şubat’ta sosyal medyada Ueno Bank’ın katılımını kamuoyuna duyurarak, bankayı bu ilk etkinliğin resmi sponsoru olarak tanımladı.
Amerika
Pentagon, Ukrayna’yı takip ederek kara robotu kullanımını artırıyor

Kara robotlarının yaygın olarak benimsenmesi söz konusu olduğunda, Pentagon Ukrayna’nın öncülük ettiği yolu izlemeye başlıyor.
Defense One’a göre ABD ordusu, Ukrayna’daki ölçekte insansız kara araçları (UGV’ler) satın almaya henüz yakın değil.
Ukrayna Savunma Bakanlığı, bu yılın ilk yedi ayında 22.000’den fazla araç sipariş ettiğini belirtiyor. Bu rakam, 2025 yılının tamamında sipariş edilen miktara neredeyse eşit.
Fakat kamuya açık kayıtlara ve hükümet sözleşmelerini takip eden Defense One‘ın kardeş markası GovTribe’a göre, ABD Savunma Bakanlığı 2026 mali yılında UGV projelerine 115 milyon dolardan fazla kaynak ayırdı.
Yine de, Ukrayna savaş alanlarındaki kara robotlarının sayısı, dronlarının sayısının yanında çok az kalıyor.
2025 yılında Ukrayna, yaklaşık 4 milyon quadcopter ve diğer dronlardan üretti. Bakanlık yetkilileri ise 2026 teslimatlarının 3,7 kat daha hızlı ilerlediğini belirtiyor.
Rusya da SİHA’ları daha hızlı üretiyor ve her iki tarafın da savaş alanında hareket eden her şeyi hedefleme konusundaki artan yeteneği, üreticileri UGV tasarımlarını nispeten küçük ve ucuz tutmaya teşvik etti.
CNA, CNAS ve CSIS’te insansız hava aracı analisti olan Samuel Bendett, bir röportajda şunları söyledi:
“Ukrayna’nın ihtiyaç duyduğunu söylediği şey –ve tabii ki bu, Ruslar için de aşağı yukarı aynı– çok pahalı olmayan, kaybedilse bile kolayca yenisiyle değiştirilebilecek bir şey. Bunlar aşırı derecede karmaşık UGV’ler değil. Nispeten basitler. Çok sayıda ticari bileşene sahipler.”
Ukrayna’nın UGV’leri genellikle lojistik, yaralı tahliyesi ve ilgili görevler için kullanılıyor. Ülkenin TERMIT adlı UGV’si, 300 kg’a kadar malzeme veya yaralı asker taşıyabiliyor.
Fakat bu araçlar giderek daha fazla savaş amaçlı olarak silahlandırılıyor. Defense One’ın bu yılın başlarında bildirdiği üzere, 2025 yazında Ukrayna, önemli bir kavşağı tekrarlanan saldırılardan korumak için .50 kalibrelik makineli tüfekle donatılmış bir Droid TW 12.7 UGV kullandı.
Rusya da benzer araçlar kullanıyor; bunlardan biri, 2024 Kasım ayında patlayıcı yüklü bir kamikaze olarak kullanılmıştı.
Kiev’den daha geniş bir yelpazede ortamlarda savaşmayı öngören Pentagon, geliştirme aşamasında olan daha çeşitli UGV projelerine sahip.
Örneğin geçen ay, Deniz Piyadeleri bir topçu birimini ilk Donanma-Deniz Piyadeleri Seferi Gemi Engelleme Sistemi (NMESIS) taburuna dönüştürdü.
NMESIS, 100 deniz mili uzaklıktaki kara ve deniz hedeflerine iki adet Deniz Saldırı Füzesi ateşleyebilecek şekilde donatılmış UGV’ler kullanıyor.
Sistem, Pasifik’teki deniz erişimini engelleme görevlerinde kullanılmak üzere tasarlandı.
Sistem, Forterra ve Kodiak AI tarafından sağlanan otonomi paketleriyle donatılmış, modifiye edilmiş bir Oshkosh Ortak Hafif Taktik Aracı kullanıyor.
Program, bu yıl Deniz Piyadeleri’nin (USMC) ROGUE Fires siparişleri kapsamında yaklaşık 92 milyon dolarlık bütçenin bir parçası.
Öte yandan, şirket yetkilileri geçen ay, Deniz Piyadeleri ve Kara Kuvvetleri’ne bağlı 75. Ranger Alayı’nın lojistik ve İHA’lara karşı savunma görevleri için Overland AI tarafından üretilen bir düzineden fazla IBEX UGV’yi satın almak üzere yaklaşık 25 milyon dolar harcadığını açıkladı.
Şirket ayrıca Ağustos ve Eylül aylarında otonom engel aşma yetenekleri için toplamda 34 milyon doları aşan iki sözleşme kazandı.
Ukrayna’nın genellikle uzaktan kumandalı, ucuz ve tek kullanımlık sistemlere odaklanmasına kıyasla, barış zamanında araştırma ve geliştirme imkânlarına sahip ABD ekosistemi, daha yetenekli otonom UGV’ler geliştirmeyi hedefliyor.
Overland AI’nin kurucu ortağı ve CEO’su Byron Boots yaptığı açıklamada şunları söyledi:
“Askerler, sürekli iletişim ve veri ağlarından mahrum kaldıkları bu tür ortamlarda görevlerini yerine getirmek üzere eğitilir ve bu görevleri tamamlamaları beklenir. Overland AI, otonom sistemlerin de aynı standartlara tabi tutulması gerektiğine inanıyor.”
Diplomasi2 hafta önce“Küresel Britanya” ve Kürt Reçetesinin İzleri
Asya2 hafta önceMao gafı krize yol açtı: Mbappe özür diledi, Çin’de boykot başladı
Dünya Basını2 hafta önceGünah keçisi olarak Netanyahu
Ortadoğu2 hafta önceYBŞ, Irak ordusuna katılacak
Avrupa2 hafta önceSırbistan seçimleri: Dört sütunlu illüzyonun dağılışı
Asya2 hafta önceÇin, ticari sırlarını ‘yabancı kuruluşlara’ karşı korumak için yeni kurallar hazırladı
Dünya Basını2 hafta önceProf. Dr. Hudson: Trump aynı anda iki petrol cephesinde savaşamaz
Dünya Basını2 hafta önceEmperyalizmin açmazları: Savaşlar, yalanlar ve çöken refah devleti











