Rusya
AB’nin ambargosu Rusya’nın LPG ihracatını nasıl etkileyecek?

Avrupa Birliği’nin Rusya’ya yönelik LPG ambargosunun tam olarak yürürlüğe girmesiyle birlikte, Rusya’nın LPG ihracat akışlarında önemli değişiklikler yaşandı. Polonya ve Baltık ülkelerine olan sevkiyatlar azalırken, Türkiye, Orta Asya, Çin gibi pazarlara yönelim arttı.
Avrupa Birliği’nin (AB) 20 Aralık 2024 tarihinden itibaren Rusya’dan Avrupa’ya sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG) tedarikine yönelik uyguladığı yaptırımlar, 19 Aralık 2023 tarihinden itibaren başlayan 12 aylık geçiş döneminin ardından tam olarak yürürlüğe girdi.
Tüccarların tahminlerine göre, Rusya’dan yapılan toplam LPG ihracatının yaklaşık yüzde 20’sini ve doğrudan AB ülkelerine yapılan ihracatın yaklaşık yüzde 10-15’ini oluşturan 2901 gümrük kodu (TN VED) grubundaki LPG türleri (normal bütan ve izobütan) ambargo kapsamı dışında bırakıldı.
Yaptırımlardan sonra LPG ihracat akışları nasıl değişti?
Yıl boyunca, Aralık 2023’ün sonundan günümüze kadar, Rus ihracatçılar Polonya ve Baltık ülkelerinden bazı hacimlerde propan ve bütanı limanlara (Ust-Luga, Temryuk, Gürcistan Kulevi) yönlendirdi.
Buradan yakıt gaz tankerleriyle çoğunlukla Türkiye’ye, demiryoluyla Orta Asya ülkelerine, Çin’e ve Rusya iç pazarına ihraç edildi.
Kasım ayında Rusya’dan Polonya’ya demiryoluyla yapılan her tür LPG sevkiyatı, Kasım 2023’teki 90 bin tondan 37 bin tona, Baltık ülkelerine (Letonya, Litvanya ve Estonya) yapılan sevkiyat ise 49 bin tondan 24 bin tona düştü.
Rusya’dan Orta Asya ülkelerine (Tacikistan, Özbekistan, Kırgızistan ve Kazakistan) bu yılın Kasım ayında yapılan LPG ihracatı, 2023 Kasım ayındaki 36 bin tona karşılık 60 bin ton, Afganistan’a ise 13 bin tona karşılık 32 bin ton oldu.
Rus LPG’sinin hem demiryolu hem de tankerlerle teslim edildiği Rusya ve Çin sınır kapıları yanı sıra Ermenistan, Gürcistan, Azerbaycan, Moğolistan ve diğer ülkelere yapılan LPG sevkiyatları da arttı.
Reuters ajansına konuşan sektör kaynaklarına göre, Ocak-Kasım 2024 döneminde Rusya’dan demiryoluyla yapılan LPG ihracatı, Ocak-Kasım 2023 dönemine kıyasla yüzde 7,2 oranında azalarak yaklaşık 3 milyon tona geriledi.
Aynı zamanda, bu yılın ocak-kasım döneminde Avrupa Birliği’ne (Polonya, Baltık ülkeleri, Finlandiya, Macaristan ve Bulgaristan) yapılan sevkiyatların payı 2023’teki yüzde 45’ten yüzde 40’a düşerken, deniz yoluyla yapılan sevkiyatlar (özellikle Ust-Luga ve Temryuk’tan Türkiye’ye) yüzde 31’den yüzde 23’e, Afganistan’a yüzde 6,2’den yüzde 9,1’e, Orta Asya ülkelerine yüzde 5,6’dan yüzde 7,5’e, Çin’e ise yüzde 5,6’dan yüzde 8,2’ye yükseldi.
Rusya’dan Avrupa LPG ihracatı devam edecek mi?
Piyasa katılımcıları, Rusya’dan Avrupa’ya LPG ihracatının durmayacağını, ancak AB ambargosu altında olmayan normal bütan ve izobütan tedarik etmek üzere yeniden yapılandırılacağını düşünüyor.
Bir kaynak, “Rusya’dan gelen bütan, Avrupa’dan veya diğer bölgelerden gelen propan ile karıştırılabileceği ve yerel pazar için bir propan-bütan karışımının üretileceği Polonya’ya tedarik edilmeye devam edecek. Buna ek olarak, bütan petrokimya endüstrisinde, özellikle Macaristan’da talep görüyor ve buradaki hacimler şu anda Rusya’dan Belarus ve Polonya üzerinden transit geçiyor,” dedi.
Kaynaklar, örneğin Lukoil’ün propan-bütan karışımı üretimini azaltabileceğini ve Permnefteorgsintez’den normal bütan üretimini ve ihracatını ayda 2 bin tondan 6 bin tona çıkarabileceğini söyledi.
Afganistan ve Orta Asya, ana tüketiciler haline geliyor
Tüccarlar, bir başka olası seçeneğin de Rusya’dan Orta Asya ülkelerine yapılan sevkiyatları ikame edecek operasyonlar olabileceğini, Kazakistan’dan komşu ülkelere yapılan sevkiyatlar yerine Polonya ve Baltık ülkelerine yönelik LPG sevkiyatlarının artabileceğini belirtiyor.
Ajansa konuşan tüccarlardan biri, “Her şey ilgili tarafların kendi aralarında anlaşıp anlaşamayacağına bağlı, pek çok nüans var. Önümüzdeki yılın ilk yarısında bu yönde bir hareket görebileceğimizi düşünüyorum,” değerlendirmesini yaptı.
Bir diğer olası yol ise LPG hacminin Rusya’dan Özbekistan’a yönlendirilmesi, buradan da propan-bütanın kısmen Afganistan’a yönlendirilmesi ki, Rusya’da hala yasaklı örgütler listesinde olan Taliban hareketi nedeniyle bazı Rus üreticiler henüz doğrudan çalışmaya hazır değil.
Bir piyasa katılımcısı, “Taliban yakın gelecekte yasaklı örgütler listesinden çıkarılırsa, ki her şey bu yönde ilerliyor, Rusya’dan Afganistan’a LPG tedariki daha da artacaktır,” diye konuştu.
Aynı zamanda, Gazprom, Rosneft, Forteinvest ve diğer bazı Rus üreticiler şu anda Afganistan’a doğrudan LPG tedarik ediyor.
Afganistan’a LPG tedariğindeki artış da şu anda mallar için ödeme sorunları nedeniyle engelleniyor.
Tüccarlardan biri, “Biz tedarik etmeye hazırız ama Afgan ortaklarımız sadece nakit ödeme yapmak istiyor. Peki bu ‘nakit’ ile ne yapmamız gerekiyor? Rusya Federasyonu’na ithal etmeye çalışırken ek sorular ve sorunlar olabilir,” diye ekledi.
Rusya’dan Çin’e LPG ihracatı artabilir
Tüccarlara göre, Çin, LPG hacimlerinin yeniden yönlendirilebileceği potansiyel satış kanallarından biri.
Şu anda Rusya’dan Çin’e LPG ihracatı hem Zabaykalsk-Mançurya (Zabaykalskiy Krayı) ve Mahalino-Hunçun (Primorskiy Krayı) sınır kapıları üzerinden demiryolu taşımacılığı ile hem de yakıtın tankerlerle veya tank konteynerlerle Çin’e ihraç edildiği Çin sınırındaki aynı bölgelerdeki gaz dolum istasyonları aracılığıyla gerçekleştiriliyor.
Bir tüccar, “Mevcut kanallar aracılığıyla tedarikte büyüme potansiyeli var ve ayrıca çok kısa bir süre önce inşa edilen Blagoveshchensk ve Heihe arasındaki köprü üzerinden tedarik başlatma olasılığı da var,” dedi.
Çin’e bir başka satış kanalı da Moğolistan üzerinden demiryoluyla Zamın-Uud’a ve oradan da karayoluyla Çin’e transit geçiş olabilir.
Bir sektör kaynağı, “Bu güzergâhta şimdiden deneme amaçlı LPG teslimatları yapılıyor,” diye konuştu.
Buna ek olarak, Remstal’in Sovetskaya Gavan limanındaki LPG aktarma deniz terminali’nin 2025 yılı sonunda faaliyete geçmesi planlanıyor; tüccarlara göre bu da Güney Kore’ye, Çin’deki limanlara, Vietnam’a ve diğer güney Asya ülkelerine LPG tedariki için yeni fırsatlar yaratacak.
Rusya’nın iç pazarı ambargodan nasıl faydalanacak?
Şu anda ve önümüzdeki aylarda, ihracat akışlarının yeniden dağıtımı gerçekleşirken, LPG piyasası katılımcıları Rusya Federasyonu iç pazarına yapılan sevkiyatlarda bir artış bekliyor.
Otogaz segmentinde tüketimin mevsimsel olarak azalmasıyla birlikte hem OTC piyasasında hem de St Petersburg Uluslararası Ticaret Borsası (SPIMEX)’de üreticilerin LPG arzındaki artış, büyük toptan satış fiyatlarında keskin bir düşüşe yol açtı: Kasım sonunda ton başına 28 bin ruble (KDV dahil) olan fiyatlar aralık ayında 14 bin ruble (KDV dahil) civarına geriledi.
Reuters‘in hesaplamalarına göre, ihracat şu anda Rusya pazarına, özellikle de Polonya’ya ton başına yaklaşık 220-230 dolar ve Azak-Karadeniz limanlarına (Temryuk, Taman) ton başına 200-210 dolar daha fazla prim yapıyor.
Tüccar, “Ancak Polonya’ya LNG tedariki artık yasaklandı ve güneydeki deniz limanları ya çalışmıyor (Taman, Kavkaz limanı) ya da maksimum düzeyde yüklenmiş durumda (Temryuk, Batum, Kulevi),” dedi.
Bir başka sektör kaynağı da iç piyasa katılımcılarının “şu anda şanslı” olduğunu ekledi.
Rusya
Rusya Maden Rezervleri Komisyonu Başkanı rüşvetten mahkemeye çıkıyor

Rusya Devlet Maden Rezervleri Komisyonu Genel Müdürü İgor Şpurov hakkında yaklaşık 3 milyon ruble rüşvet aldığı iddiasıyla ceza davası açıldı. Soruşturma Komitesinin yürüttüğü dosya kapsamında mahkeme Şpurov’un tutuklanma talebini görüşürken, ilgili maddeden 15 yıla kadar hapis cezası istenebiliyor.
Rusya Devlet Maden Rezervleri Komisyonu (GKZ) Genel Müdürü İgor Şpurov hakkında yaklaşık 3 milyon ruble rüşvet aldığı iddiasıyla ceza davası açıldı.
RBK medya kuruluşuna konuşan kolluk kuvvetlerindeki kaynaklar, Moskova’daki Basmannıy Bölge Mahkemesinin 2 Ekim günü müfettişlerin Şpurov hakkında talep ettiği tutuklama başvurusunu değerlendireceğini aktardı.
Rusya Ceza Kanunu’nun 290. maddesinin 6. fıkrası uyarınca suçlanan GKZ başkanının karşı karşıya olduğu en yüksek ceza 15 yıl hapis olarak öngörülüyor.
Federal Maden Kullanım Ajansı (Rosnedra), Şpurov hakkında soruşturma işlemlerinin sürdüğünü doğruladı.
Kurumdan yapılan açıklamada, “Şu anda soruşturma işlemleri yürütülüyor. Rosnedra, kolluk kuvvetlerine gerekli yardımı sağlıyor” ifadelerine yer verildi.
Maden rezervlerinin onayından sorumlu tepe kurum
Rosnedra bünyesinde devlet ekspertiz organı olarak faaliyet gösteren GKZ, kullanıma sunulan maden sahalarının rezervleri ile jeolojik, ekonomik ve çevresel verilerinin resmi incelemesini yürütüyor.
Kurum aynı zamanda maden rezervlerini inceleyen ve onaylayan yetkili komisyonlara organizasyonel ve metodolojik destek veriyor.
1964 yılında Tümen’de doğan İgor Şpurov, 1987’de Tümen Endüstri Enstitüsünden maden mühendisi olarak mezun oldu.
1985 ile 1999 yılları arasında SibNİİNP bünyesinde Samotlor petrol sahasının geliştirilmesi projelerinde görev alan Şpurov, 1999 ve 2000 yıllarında aynı sahanın jeoloji ve geliştirme departmanı direktörlüğünü yürüttü. Şpurov, Aralık 2013’te GKZ genel müdürlüğü görevine atanmıştı.
Uzak Doğu’da da maden yetkilileri tutuklanmıştı
Rusya’da maden sahalarına ilişkin rüşvet soruşturmaları daha önce de üst düzey bürokratları hedef almıştı.
Şubat ayında Primorskiy Krayı’ndaki mahkeme, Uzak Doğu Federal Bölgesi Maden Kullanım Departmanı Başkanı Dmitriy Tsukanov ile yardımcısı Artem Neveselıy hakkında rüşvet suçlamasıyla tutuklama kararı vermişti.
Soruşturma makamlarına göre Tsukanov, değeri 17,5 milyon rubleyi aşan bir Lexus LX600 marka otomobili rüşvet olarak kabul etti. Tsukanov’un ticari bir şirketin temsilcisine kurumsal bilgileri aktardığı ve Magadan bölgesindeki maden arama ile işletme ruhsatının lehte koşullarla verilmesini sağladığı öne sürülüyor.
Yardımcısı Neveselıy ise jeolojik araştırma lisansının uzatılmasına aracılık etmek ve gizli bilgileri sızdırmak karşılığında aracılar üzerinden 350 bin ruble almakla suçlanıyor. Söz konusu davada rüşveti veren kişinin de tutuklandığı bildirildi.
Rusya
Rusya: Saldırıya uğrayan rafinerilerin yüzde 10’unda onarım sürüyor

Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak, petrol şirketlerinin Ukrayna saldırıları sonrası rafinerileri daha hızlı devreye aldığını ve hasarın azaldığını açıkladı. Rusya Savunma Bakanlığı bir gecede 646 İHA’nın düşürüldüğünü duyururken dört rafinerinin hedef alındığı bildirildi.
Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak, petrol şirketlerinin Ukrayna saldırılarının ardından rafinerileri işletmeye alma süresini kısalttığını ve tesislerdeki hasarın belirgin ölçüde azaldığını öne sürdü.
TASS haber ajansının aktardığına göre Novak, bu durumun şirketler, Enerji Bakanlığı ve Savunma Bakanlığının ortaklaşa yürüttüğü savunma önlemleri sayesinde sağlandığını söyledi.
Novak, rafinerilere yönelik tehdit modellerine uygun pasif koruma sistemleri kurulduğunu ve hava savunma araçlarıyla aktif korumanın güçlendirildiğini belirterek “Tesislerimize yönelik sürekli akınlardan kaynaklanan hasarın son dönemde çok daha düşük olduğunu gözlemliyoruz” dedi.
Novak ayrıca petrol şirketlerinin, üretimin durmasından kaynaklanan yüksek zararlar sebebiyle güvenlik önlemlerini kendi bütçelerinden finanse ettiğini kaydetti.
Dört rafineriye saldırı düzenlendi
Novak, 2 Ekim gecesi Ukrayna ordusunun Rusya topraklarındaki dört petrol rafinerisini hedef aldığını, saldırıların tümünün püskürtüldüğünü iddia etti. Teknolojik ekipmanın zarar görmediğini savunan Novak, yalnızca bir tesiste hasar tespit çalışmalarının devam ettiğini açıkladı.
Rusya Savunma Bakanlığı ise aynı gece Rusya bölgeleri, Kırım, Karadeniz ve Azak Denizi üzerinde toplam 646 insansız hava aracının düşürüldüğünü duyurdu. Volgograd Bölge Valisi Andrey Boçarov da gece saatlerinde bir sanayi altyapısına yönelik saldırı gerçekleştiğini kaydetti.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 1 Eylül’de yaptığı açıklamada hasar gören rafinerilerin yaklaşık yüzde 10’luk kısmının onarılmayı beklediğini bildirmişti.
Novak ise bu açıklamanın hemen ertesinde, bakımdan çıkan tesislerin tedariki artırmasıyla yakıt piyasasının daha istikrarlı hale geldiğini savunmuştu.
Başbakan Birinci Yardımcısı Denis Manturov da rafinerilerdeki onarım ve restorasyon sürelerini asgariye indirmeye çalıştıklarını, çalışmaların hasarın boyutuna ve parça ihtiyacına göre değiştiğini fakat önceliğin tesisleri hızla devreye almak olduğunu ifade etmişti.
Manturov, kapasitelerin korunması, yedeklenmesi ve onarım sürelerinin kısaltılması talimatını vermişti.
Putin, rafinerilerin güvenliğini ağustos ayı sonunda sanayi ve enerji tesisleri dahil kritik altyapıların korunmasına yönelik imzaladığı kararnameyle ilişkilendirmişti.
Tesislerin teçhizat ve korunması için on milyarlarca ruble ayrıldığını kaydeden Putin, kararnamede yer alan geçici yönetim uygulamasının bir kamulaştırma anlamına gelmediğini vurgulamıştı.
Novak, şirketlerin savunma önlemlerini Savunma Bakanlığı ve Ulusal Muhafızlar (Rosgvardiya) ile koordineli yürüttüğünü aktardı.
Rusya
Schröder Rusya’da 22 mağazalı hipermarket zincirinin yönetimine geçti

Almanya’nın eski Başbakanı Gerhard Schröder, Rusya’da faaliyet gösteren perakende zinciri Globus’un stratejik yönetimini üstlendi. Ülkede sekiz bölgede 22 hipermarketi kapsayan ağda görev alan Schröder, gıda tedarikinde ekonomik bağların korunması gerektiğini savundu.
Almanya’nın eski Başbakanı Gerhard Schröder, Rusya’da faaliyet gösteren perakende zinciri Globus’un stratejik gelişim süreçlerini yönetecek.
Rus medya kuruluşu RBK’ya konuşan şirket temsilcisi, OOO Giperglobuş Genel Kurulu kararıyla Schröder’in denetim kurulu üyeliğine getirildiğini duyurdu.
Temsilcinin verdiği bilgiye göre Schröder, Rusya pazarındaki genel yönetim süreçlerine dahil olacak ve şirketin uzun vadeli planlamasına katkı sunacak.
Globus Holding hissedarı ve OOO Giperglobuş’un sahibi Thomas Bruch, basın servisi aracılığıyla yaptığı değerlendirmede, atamanın şirketteki uzmanlık desteğini artırma ihtiyacından kaynaklandığını bildirdi.
Bruch, eski başbakanın Rusya’nın siyasi ve iktisadi hayatındaki uzun yıllara dayanan tecrübesinin, mevcut koşullarda “diyalog odaklı bir yaklaşım” izlemeyi ve yapıcı çözümler geliştirmeyi kolaylaştıracağını kaydetti.
Gerhard Schröder ise ekonomik temasların ve yatırımların sürdürülmesinin önemini vurgularken, gıda tedarik sektörünü temel bir işbirliği alanı olarak niteledi.
Basın servisinin aktardığına göre Schröder, “Kriz dönemlerinde bu bağlar birbirini dinlemeyi ve geleceğe dönük yollar belirlemeyi mümkün kılması açısından ayrı bir değer taşıyor” ifadesini kullandı.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, daha önce yaptığı bir değerlendirmede, Avrupa tarafından Rusya ile yürütülecek diyalog zemini için Schröder’in tercih edilen bir müzakereci olduğunu dile getirmiş ve bu öneriyi kendisine duyduğu yüksek güvenle gerekçelendirmişti.
Putin, 2026 yılında St. Petersburg Uluslararası Ekonomi Forumu (SPIEF) marjında uluslararası haber ajanslarının temsilcileriyle gerçekleştirdiği toplantıda, Schröder’in tutumunu savunma cesaretine sahip bir siyasetçi olduğunu söylemişti.
Rusya Devlet Başkanı, eski başbakanın Kuzey Akım gibi altyapı projelerini hayata geçirerek Almanya sanayisine uygun maliyetli ve güvenilir sevkiyat sağlamayı amaçladığını da anımsatmıştı.
Rusya’daki perakende yapısı OOO Giperglobuş, Ocak 2025’te Almanya merkezli Globus Holding bünyesinden ayrıldı.
Rusya’nın Merkez Federal Bölgesi’ndeki sekiz bölgede faaliyet gösteren ağın bünyesinde, 2025 yılı sonu itibarıyla 22 hipermarket yer alıyor. Şirket, faaliyetlerini doğrudan ana şirketin finansmanına bağlı kalmaksızın kendi öz kaynaklarıyla yürüttüğünü açıklıyor.
Almanya kökenli zincir, gıda odaklı hipermarket segmentinde orta ve üst gelir grubuna hitap ediyor.
Rusya pazarına 2006 yılında Moskova bölgesindeki Şçyolkovo kentinde açtığı ilk mağazayla giren Globus, 2022 yılı sonrasında ülkeden ayrılmayan az sayıdaki yabancı perakendeci arasında yer alıyor.
Ülkedeki varlığını sürdüren yabancı şirketler arasında Alman Metro Cash & Carry, Fransız Auchan ve eski adı Leroy Merlin olan Lemana PRO da bulunuyor.
Rusya’da yabancı şirketlerin mülkiyet yapısına dönük idari adımlar ise genişliyor.
Vladimir Putin, eylül ayı ortasında imzaladığı kararnameyle Auchan, Lemana PRO, lojistik şirketi FM Logistic ve Nestle’nin Rusya operasyonlarının yönetimini L.E.V. Management şirketine devretti. 28 Eylül’de ise Metro’nun ülkedeki ticari varlıkları UK Torg Rus yönetiminin idaresine verildi.
Asya2 hafta önceJaponya Merkez Bankası faizleri 1995’ten bu yana en yüksek seviyeye çıkardı, yen değer kaybetti
Asya2 hafta önceGüney Kore lideri Lee, ABD baskısına rağmen Ortadoğu’da savaşa dahil olmayacaklarını söyledi
Diplomasi5 gün önceEast-West Forum İstanbul’da toplandı: Çok kutupluluk geri döndürülemez
Ortadoğu2 hafta önceEnsarullah lideri: Suudi Arabistan’ın Mekke iddiası ‘asrın yalanı’
Asya2 hafta öncePakistan’a Katar’dan ikinci LNG sevkiyatı yapılacak
Diplomasi1 hafta öncePalantir nasıl Ukraynalıları kobay faresine dönüştürdü?
Diplomasi1 hafta önceEast-West Forum İstanbul’da kapılarını açıyor
Asya2 hafta önceSoftBank, OpenAI yatırımı için 11 milyar dolar borçlanacak









