Amerika
Tarife savaşlarında ABD Hazine Bakanı Bessent öne çıkıyor

ABD Başkanı Donald Trump’ın küresel ekonomiyi vuran gümrük tarifeleri uygulamasına Çin hariç 90 gün ara vermesiyle birlikte, “piyasalar” rahat bir nefes almış görünüyor.
Süreç, aynı zamanda Trump kampındaki çelişkileri de su yüzüne çıkardı. Elon Musk ve Trump’ın ticaret ve üretimden sorumlu danışmanı Peter Navarro arasında sosyal medyaya da yansıyan atışmalar buzdağının görünen yüzü. Musk, tarifelerin sonuna kadar uygulanmasından ziyade bir tehdit olarak kullanılmasını savunan kampta yer alırken, Navarro “Amerika’yı Yeniden Büyük Yap” (MAGA) koalisyonu içerisinde “sonuna kadar gidilsin” diyenlerin sözcüsü konumunda.
Tarife savaşlarında “iyi polis” rolüne soyunan isim ise Hazine Bakanı Scott Bessent. Örneğin POLITICO’da yer alan bir analizde, Bessent’in Trump’ın gümrük tarifeleri stratejisi konusunda Beyaz Saray’ın önde gelen seslerinden biri olduğuna dikkat çekildikten sonra şimdi de ticaret anlaşmaları konusunda başarılı olmak zorunda olduğu vurgulanıyor.
Wall Street ile Beyaz Saray arasındaki arabulucu
POLITICO, “Eski hedge fonu yöneticisi, çoğu üç aylığına askıya alınmış olan ve ekonomiyi sarsan gümrük vergilerini engellemek için 75’ten fazla hükümetle yapılacak anlaşmaların müzakeresinde başrolü üstlenecek. Patronu Başkan Donald Trump’ın nefesi ensesinde olacak. Wall Street’teki müttefikleri ve gümrük tarifelerine şüpheyle yaklaşan Cumhuriyetçi Kongre üyeleri, finans piyasalarına kesinlik getirmesi için umutlarını ona bağlayacak,” diye yazıyor.
Bessent’in, huzursuz Wall Street yöneticileri ile Beyaz Saray arasında tarifeler konusunda arabuluculuk rolüne soyunduğu belirtiliyor.
Bessent, Ticaret Bakanlığı ve ABD Ticaret Temsilciliği (USTR) ile birlikte çalışmak üzere “bir süreci uygulamaya koyduğunu” söylemek dışında, yönetimin bu göreve nasıl yaklaşacağına dair kamuoyuna çok az ipucu verdi. Bununla birlikte Japonya gibi “hızlı davranan” ülkelere müzakerelerde öncelik verileceği gelen bilgiler arasında. Bakan ayrıca yönetimin her ülkeyle “ısmarlama” ticaret anlaşmaları yapacağını da söylüyor.
Bu arada Bessent, POLITICO’ya göre, kesinlik arayan finans piyasalarının baskısı altında. 90 günlük duraklamaya rağmen, ABD gümrük vergileri şu anda 1903’ten bu yana en yüksek oran olan ortalama yüzde 27 civarında ve Trump Çin mallarına yüzde 145 gümrük vergisi uygulayarak Çin ile tam ölçekli bir ticaret savaşı başlattı.
Ticaret müzakereleri için de Bessent rol üstlenecek
Beklenti, Hazine şefinin başarılı bir anlaşmanın neye benzeyebileceğini hızlı bir şekilde gösterebilmesi.
Bessent’in ticaret müzakerelerinde önemli bir figür olarak ortaya çıkması, Trump’ın gümrük vergisi planının finans piyasalarını sarstığı son günlerde beklenmedik bir gelişme oldu; çünkü tarifeler ve ticaret müzakereleri geleneksel olarak Hazine’nin değil USTR’ın görev kapsamında yer alıyor.
Bessent ayrıca 2 Nisan’da açıklanan gümrük vergisi planıyla arasına mesafe koyarak bu hafta bir televizyon röportajında gümrük vergisi oranlarının belirlenmesinde yaygın olarak kullanılan formülde yer almadığını söyledi.
Çarşamba günü banka yöneticilerinin katıldığı bir konferansta konuşan Bessent, “Açıkçası tarifeler konusunda tavsiyelerde bulunuyordum, [ama] daha çok vergi tasarısı üzerinde çalışıyordum. Şimdi ise birçok gümrük tarifesinde baş müzakereci rolünü üstleneceğim,” ifadelerini kullanmıştı.
Bakan, Trump’ın son birkaç haftadır uyguladığı tarife stratejisiyle “kendisi için maksimum müzakere kozu” yarattığını söyleyerek Musk’ın da yer aldığı kampta olduğunun işaretlerini veriyor.
POLITICO’ya göre Wall Street, Bessent’in rolünü bir “kriz yöneticisi” olarak görmeye başladı ve son birkaç gündür yönetimin tarife yaklaşımı üzerinde artan etkisini memnuniyetle karşıladı.
JPMorgan şefi Dimon, Bessent’i göreve çağırdı
Bloomberg’de yer alan bir haberin başlığı da Bakanın yeni rolünü ilan ediyor: “Bessent Wall Street’in En İyi Ticaret Müzakerecisi Olarak Ortaya Çıktı”
Haberde, “Hazine Bakanı Scott Bessent, İkinci Dünya Savaşı öncesinden bu yana en yüksek Amerikan gümrük vergisi oranlarının belirlenmesinde doğrudan yer almadı. Fakat şimdi bunların uygulanmasını önlemek için yürütülen müzakerelerden sorumlu,” deniyor.
Analizde, ABD finans dünyasının tartışmasız en büyük ismi olan JPMorgan CEO’su Jamie Dimon’ın, çarşamba günü özellikle Bessent’in liderliği üstlenmesi çağrısında bulunduğuna işaret ediliyor.
Dimon, Trump’ın izlediğini söylediği bir Fox Business programında, ticaret ortaklarıyla anlaşmalar yapmak için “Scott’ın zaman ayırmasına izin verin” demişti.
Kısa bir süre sonra Bessent, Cumhuriyetçilerin vergi kesintisi tasarısını tartışmak üzere Capitol Hill’de (ABD Kongresi) Cumhuriyetçilerle yapacağı öğlen görüşmesini iptal etti.
Günün ilerleyen saatlerinde yönetimin yüzü olarak gazetecilere konuşmak üzere Beyaz Saray’da ortaya çıktı ve Trump’ın görüşmelere olanak tanımak üzere “karşılıklı” vergilerin çoğu için 90 günlük bir duraklama kararını detaylandırdı.
İyi polis, kötü polis ve kenara çekilenler
Hazine şefi olarak seçilmeden önce Bessent, Trump’ın yaklaşımını “gerilimi azaltmak için gerilimi tırmandırmak” olarak tanımlamıştı ve bu anlayışı resmi olarak ekibe katıldıktan sonra bırakmıştı.
Fakat Bloomberg’e göre şimdi tartışmalı bir şekilde ortaya çıkan şey bu. Perşembe günü yapılan kabine toplantısında Trump, Bessent ve Ticaret Bakanı Howard Lutnick’i “anlaşmalar üzerinde çalışan kişiler” olarak gösterdi. Bessent o oturumda Hazine, Ticaret ve USTR ofislerinin “bir süreci uygulamaya koyacaklarını” söyledi ve Trump’ın müzakerelerde doğrudan yer alacağını da yineledi.
Atlantic Council GeoEconomics Center’ın üst düzey direktörü Josh Lipsky, “Dün olan şey, piyasanın Bessent’te bir sözcüye sahip olduğunu görmesiydi,” diyerek Bakan’ın yeni rolünü tanımlıyor
Bessent için Lipsky, çarşamba günü “görev süresinin şu ana kadarki en önemli günlerinden biriydi, ancak daha önümüzde pek çok sınav var,” diyor.
Bllomberg, “Geçtiğimiz haftalarda Ulusal Ekonomik Konsey Direktörü Kevin Hassett ile birlikte Cumhuriyetçi Kongre üyeleri ile vergi paketi müzakerelerini yürüten Hazine şefi için bu ani bir değişim oldu,” diye yazıyor.
Geçtiğimiz kasım ayında, “tartışmasız ticaret çarı” olarak görünen Ticaret Bakanı Howard Lutnick’ti, çünkü Trump onu sadece ticaret şefi olarak seçmekle kalmadı, aynı zamanda “tarife ve ticaret gündemine liderlik edeceğini” ve Greer’in USTR ofisinden de “doğrudan sorumlu” olduğunu söylemişti.
Daha yakın bir zamanda, başkanlık danışmanı Peter Navarro, Trump’ın “Kurtuluş Günü” olarak adlandırdığı 2 Nisan’da açıklanan karşılıklı tarifelerde önemli bir rol oynayarak yükselişe geçmişti.
POLITICO’daki başka bir değerlendirmede, Lutnick’in “kötü polis”, Bessent’in ise “iyi polis” rolünü oynamaya başladığına, Navarro’nun ise “kenara çekildiğine” işaret ediliyor.
Çin gümrük vergilerini yüzde 125’e çıkararak ABD’ye karşılık verdi
Amerika
Tesla ve SpaceX için 3,6 trilyon dolarlık birleşme planı

Tesla ve SpaceX yönetim kurulları, iki şirketi yaklaşık 3,6 trilyon dolarlık piyasa değeri altında bir araya getirebilecek birleşme planını incelemek üzere bağımsız komiteler kurdu. Yapay zeka yatırımları ve roket harcamaları nedeniyle birleşen yapının yıllık serbest nakit akışının en az eksi 54 milyar dolara inmesi bekleniyor.
Elektrikli araç üreticisi Tesla ile uzay taşımacılığı şirketi SpaceX’in olası birleşimi, piyasa değeri yaklaşık 3,6 trilyon dolara ulaşan yeni bir yapı ortaya çıkarabilir.
Financial Times, yatırımcılar, hukukçular ve analistlerin değerlendirmelerine dayandırdığı incelemesinde, her iki şirketin yönetim kurullarının bağımsız komiteler kurarak birleşme ihtimalini araştırmaya başladığını duyurdu.
Elon Musk, 20 Ekim’de yaptığı açıklamada birleşmeyi “iyi bir fikir” olarak nitelendirdi ancak koşulların henüz netleşmediğini ve anlaşmanın garanti olmadığını belirtti. Girişimci, çıkar çatışması sebebiyle görüşmelere doğrudan katılamayacağını bildirdi.
Hissedarlar açısından birleşmenin en belirgin avantajı, Musk’ın zaman ve kaynak paylaşımına dair soru işaretlerini giderebilmesi. İsmi açıklanmayan bir Tesla yatırımcısı, “Şu an vaktinin bir kısmını Tesla’da, bir kısmını da SpaceX’te geçiriyor ve hissedarlar gücünün veya parasının büyük bölümünün nereye gittiğini anlayamıyor” dedi.
Otomobil üreticisine yakın bir kaynak, iki şirketin Roadster spor modelinden malzeme, yakıt ve üretim teknolojilerine kadar uzanan mevcut işbirliğini hatırlattı. Aynı kaynak, birleşmenin işlem gücü ile yapay zekanın fiziksel cihazlardaki kullanımını entegre eden dikey bir yapı kuracağını kaydetti.
Tesla ile SpaceX arasındaki finansal ilişkiler şimdiden belirgin bir hacme ulaştı. SpaceX, Tesla’dan yaklaşık 1 milyar dolar değerinde Megapack batarya sistemleri ve Cybertruck araçları satın aldı.
Tesla, yapay zeka girişimi xAI’a yaptığı 2 milyar dolarlık yatırımın Şubat 2026’da SpaceX ile birleşmesi sonucunda uzay şirketinin doğrudan hissedarı haline geldi. Musk, xAI hamlesini yapay zeka, roket teknolojisi ve uydu iletişimini bir araya getirerek uzayda veri merkezleri kurma hedefiyle gerekçelendirmişti.
Visible Alpha tarafından derlenen analist tahminleri, Tesla ve SpaceX’in toplam gelirinin 2026 yılında 153 milyar dolara çıkacağını gösteriyor. Buna karşılık yapay zeka altyapısı, çip üretimi ve roket harcamaları sebebiyle iki yapının toplam serbest nakit akışının en az eksi 54 milyar dolar olması bekleniyor.
Financial Times, 3,6 trilyon dolarlık büyüklüğün kesinleşmiş anlaşma bedelini değil, şirketlerin mevcut piyasa değerini yansıttığını bildirdi. Olası birleşme aynı zamanda Musk’ın Tesla üzerindeki kontrolünü güçlendirebilir.
Girişimci, imtiyazlı hisseler sayesinde SpaceX’te yaklaşık yüzde 84 oy gücünü elinde tutarken bu oran Tesla’da yüzde 20 civarında kalıyor. Anlaşmanın kabul edilmesi için Tesla tarafında yalnızca oylamaya katılanların değil, tüm hisselerin çoğunluğunun desteği aranacak.
Hukuk uzmanları, birleşme müzakerelerinin bir tarafın diğerinin aleyhine avantaj sağlamadığına piyasayı ikna edecek biçimde yürütülmesi gerektiğini belirtiyor. Colorado Üniversitesi kurumsal hukuk profesörü Ann Lipton, her iki şirketin merkezini taşıdığı Teksas yasalarının yönetim kararlarına itirazı zorlaştırdığına işaret etti.
Lipton, çıkar çatışması iddiasının tek başına yetersiz kalacağını, hissedarların dolandırıcılık veya kasıtlı yasa ihlali gibi fiilleri ispat etmek zorunda olduğunu söyledi. Sürecin bir diğer zorlu ayağını ise küresel onaylar oluşturuyor.
Hukukçulara göre anlaşmanın AB, Birleşik Krallık ve Çin’deki düzenleyici kurumlardan onay alması gerekecek. Geçen yıl Tesla’ya 21 milyar dolarla toplam cirosunun yaklaşık yüzde 22’sini kazandıran Çin, şirketin en büyük otomobil fabrikasına Şanghay’da ev sahipliği yapıyor.
SpaceX’in ABD savunma ihalelerini üstlenmesi ve askeri Starshield uydularını üretmesi, Pekin hattında güvenlik çekincelerini artırıyor. JPMorgan analistleri, ulusal güvenlik kaygıları nedeniyle Çin onayının ciddi engellerle karşılaşabileceğini bildirdi.
Banka analistleri, Tesla’nın Çin operasyonlarını tamamen ayırmasını veya kontrolü yerel bir konsorsiyuma devrederek marka ile otonom sürüş lisans gelirleriyle yetinmesini olası seçenekler arasında gösterdi.
The Wall Street Journal temmuz ayında Tesla’nın Çin birimini satmayı değerlendirdiğini yazmış, ancak Musk bu iddiayı “kesinlikle sahte haber” diyerek yalanlamıştı.
Tesla’ya yakın bir kaynak, birleşmenin Donald Trump’ın 2029’da bitecek başkanlık görev süresinden önce tamamlanmasının önem taşıdığını ifade etti. Kaynak, “Bu anlaşma gerçekleşecek, ama herkesin düşündüğü kadar hızlı değil” dedi.
SpaceX’in halka arzının ardından haziran ayında tarihin ilk trilyoneri unvanını alan Musk, hisselerdeki dalgalanmalar nedeniyle bu eşiğin altına indi. Forbes verilerine göre 13 Ekim’de SpaceX hisselerinin değer kaybetmesiyle serveti 982,9 milyar dolara gerileyen girişimcinin güncel varlığı 925 milyar dolar seviyesinde.
Amerika
ABD’de yolsuzluğu ihbar edene ödül verilecek

ABD Başkanı Donald Trump, kamudaki dolandırıcılıkları ihbar edenlere nakit ödeme sağlayacak 25 milyon dolarlık teşvik programını tanıttı. Mahkûmiyetle sonuçlanan bildirimlere yüzde 1 komisyon vadeden düzenlemede ilk ödeme 10 bin dolarla muhafazakâr YouTuber Nick Shirley’ye yapıldı.
ABD Başkanı Donald Trump ve Başkan Yardımcısı JD Vance, federal hükümeti dolandıranları ihbar edenlere nakit para ödenmesini öngören 25 milyon dolarlık bir ihbarcı programı açıkladı.
Oval Ofis’te duyurulan Dolandırıcılık İhbar Teşvik Programı kapsamında, mahkûmiyetle sonuçlanan başarılı bildirimlerde bulunanlara yüzde 1 oranında komisyon verilmesi planlanıyor.
Ödüllerin kimlere dağıtılacağı konusundaki tek yetkilinin kendisi olacağını belirten Trump, süreçte son sözü söyleyeceğini dile getirdi.
Trump, Oval Ofis’teki konuşmasında, “Biri birini ihbar ederse yüzde 1 komisyon alacak. Bu harika olacak çünkü bu ülkeden çalınan para trilyonları buluyor” ifadelerini kullandı.
İhbarların “America.gov/fraud” internet sitesi üzerinden toplanacağını aktaran Trump, süreci hızlandırmak adına aynı ödül için birden fazla talep gelmesi durumunda bağlayıcı hakem rolünü bizzat üstleneceğini bildirdi.
Trump, ödemelere ilişkin takdir yetkisini, “Başka bir deyişle o kişinin bunu hak edip etmediğine ben karar vereceğim ve oldukça cömert davranacağım” sözleriyle savundu.
İnternet sitesindeki yönergede, yapılan bildirimin cezai kovuşturmaya yol açması şartıyla ödülün en fazla 30 bin dolara kadar çıkabileceği belirtiliyor.
Öte yandan Trump, Oval Ofis’te yaptığı konuşmada bir kişinin alabileceği tutarda herhangi bir tavan sınır olmadığını iddia etti.
İhbarcıların çok yüksek gelirler elde edebileceğini öne süren Trump, “İnsanlar başkalarını ihbar ederek milyonlarca dolar kazanacak” dedi.
Trump ayrıca ödemelerin ceza davası açılmasına bağlı kalmayacağını, çalınan paranın geri alınması durumunda yapılacağını savundu.
Program kapsamında verilen ilk ödül, Oval Ofis’te Trump ve Vance’in yanında yer alan muhafazakâr YouTuber Nick Shirley’ye gitti. Fox News, Shirley’ye bu kapsamda 10 bin dolar ödendiğini aktardı.
Shirley, Minnesota’daki çocuk bakım programlarında yürütülen usulsüzlük iddialarını araştırdığı bir video yayımlamasının ardından geçen yıl sağ çevrelerde tanınmıştı.
Yeni program, Başkan Yardımcısı Vance’in başkanlığını yürüttüğü dolandırıcılıkla mücadele görev gücünün çalışmalarına dayanıyor.
Vance, “Başkan bu durumun durması gerektiğini söyledi. Artık duruyor ve bunu durdurmamıza yardım etmek isterseniz, ABD Başkanı’nın yaptıkları sayesinde siz de bu ödülleri paylaşabilirsiniz” diye konuştu.
Trump, federal hükümet programlarındaki suistimalleri incelemek ve azaltmak amacıyla mart ayında Dolandırıcılığı Ortadan Kaldırma Görev Gücü’nü kurmuş, yapının başına da Vance’i getirmişti.
Amerika
Anthropic halka arz öncesinde 80,7 milyar dolar zarar açıkladı

Yapay zeka devi Anthropic, 2026’nın ilk yarısında 80,7 milyar dolar net zarar açıklarken gelirini 16,3 milyar dolara taşıdı. Şirket, halka arz izahnamesinde modellerin şantaj benzeri davranışlar sergileyebileceği ve felaket boyutundaki risklerin sigortalanamayacağı uyarısını yaptı.
Yapay zeka modeli Claude’un geliştiricisi Anthropic, 30 Haziran’da sona eren 2026’nın ilk altı ayında 80,7 milyar dolar net zarar açıkladı.
The Wall Street Journal gazetesinin şirketin halka arz izahname taslağına dayandırdığı habere göre kaydedilen bu zarar, 2025 yılının tamamında gerçekleşen 42 milyar dolarlık kaybı neredeyse ikiye katladı.
Söz konusu devasa tutarın 72 milyar dolarlık büyük bölümü muhasebe kaynaklı defter değeri düşüşlerinden kaynaklandı.
Buna karşın şirketin gelirlerinde sert bir yükseliş görüldü; yılın ilk yarısındaki ciro, önceki yılın aynı dönemindeki 1,1 milyar dolardan 16,3 milyar dolara ulaştı.
Anthropic bu dönemde işlem gücü ve altyapı ihtiyaçları için yaklaşık 9 milyar dolar harcayarak, 2025’in tamamında yapılan 7,3 milyar dolarlık harcamayı altı ayda geride bıraktı.
Şirketin önümüzdeki 7 ila 10 yıl içinde bulut hizmetleri sözleşmeleri kapsamında yaklaşık 450 milyar dolar ödeme taahhüdü bulunuyor.
Bu yükümlülükler çerçevesinde Google Cloud ile 111 milyar dolar, Amazon Web Services ile 110 milyar dolar ve Microsoft ile 31 milyar dolarlık sözleşmeler planlanıyor.
Anthropic ayrıca yapay zeka odaklı daha küçük bulut sağlayıcıları Nscale ve Lambda üzerinden Nvidia çipleri kiralamak için sırasıyla 2033 ve 2034 yıllarına kadar 86 milyar dolara varan harcama yapacak.
Şirket gelecek yıllarda bilgi işlem kapasitesini artırmak amacıyla 750 milyar dolar daha harcayabilir.
Halka arz izahname taslağının yaklaşık üçte birlik kısmı ise doğrudan risk faktörlerine ayrıldı.
Belgede modellerin gerçek dünyada somut zararlara yol açma olasılığına dikkat çekilirken, yapay zekanın “kendini koruma” eğilimi sergileyebileceği ve “şantajı” andıran yanıtlar üretebileceği kaydedildi.
Anthropic, yapay zeka kaynaklı “felaket boyutundaki bir olayın” yaratacağı hasarın büyüklüğü nedeniyle bu tür riskleri sigortalamanın imkansız hale gelebileceği uyarısında bulundu.
Piyasa beklentilerine göre Anthropic’in halka arzı tarihin en büyük işlemlerinden biri olabilir ve SpaceX’in rekorunu geride bırakabilir.
Borsaya açılmanın ardından şirketin piyasa değerinin 2 trilyon dolara kadar ulaşabileceği öngörülüyor.
Dünya Basını2 hafta önceEski CIA analisti Johnson: Trump İran’a girerse Çanakkale’deki Churchill gibi yenilir
Asya2 hafta önceGüney Kore, Kiev Büyükelçisini geri çağırdı
Amerika2 hafta önceBrezilya’da ikinci tur süreci nasıl işleyecek?
Asya2 hafta önceEndonezya’nın yeni iş yasası işçileri memnun etti, iş dünyasını endişelendirdi
Diplomasi2 hafta önceİtalyan gazeteci ve yazar Thomas Fazi: Avrupa, II. Dünya Savaşı’ndan beri ABD işgali altında
Dünya Basını2 hafta önceNükleer bilimci Hughes: Bölgesel nükleer savaş bile dünya genelinde üç milyar insanı aç bırakır
Amerika2 gün önceSenatör Sanders: Silikon Vadisi zenginleri “korkunç bir plan” üzerinde çalışıyor
Dünya Basını1 hafta önceİngiliz diplomat Crooke: Suudi Arabistan’da asıl çöküş içeriden gelecek










