Amerika
Trumpizmin iktisadi aklı – 2: Scott Bessent, Amerikan rüyası ve özel güzeldir

ABD Hazine Bakanı olarak ilk önemli ekonomi politikası konuşmasını yapan Scott Bessent, kendince Trump yönetiminin Amerikan ekonomisini “devlete bağımlılıktan” kurtarıp “özel sektör odaklı büyümeye” yöneltme yönündeki planını ortaya koyuyordu.
Geçen mart ayında New York Ekonomi Kulübü’nde konuşan eski Soros Fonu yöneticisi Bessent, Başkan Donald Trump’ın deregülasyon, kalıcı vergi indirimleri uygulama ve Amerikan sanayisini güçlendirmek için gümrük tarifelerini stratejik bir araç olarak kullanma niyetinde olduğunu açıkça belirtiyordu.
Scott Bessent, bu değişimle birlikte, önceki yönetimin “aşırıya kaçması” olarak tanımladığı durumu tersine çevirmeyi amaçlıyordu.
Bessent’e göre önceki hükümetler, fazla “devletçi” bir ekonomi politikası izliyor ve bu da inovasyon ve üretkenliği engelliyordu. Dolayısıyla ve tahmin edileceği üzere, ekonomide devlet müdahalesinin azaltılması gerekiyordu.
Geçtiğimiz yıl istihdam artışının %95’inden fazlasının kamu ve hükümete yakın sektörlerde yoğunlaştığını gösteren verilere işaret eden Scott Bessent, bu sektörlerin özel sektör işlerine kıyasla daha yavaş ücret artışı ve daha düşük verimlilik sunduğunu savunuyordu.
‘Bürokrasi’den ‘risk temelli’ düzenlemeye geçiş
Bessent şunu iddia ediyordu:
“Amerikan ekonomisi hükümet harcamaları ve kamu sektöründeki istihdam artışıyla yapay olarak desteklendi. İşletmelerin istihdam yaratma, yatırım ve inovasyona yön verdiği özel sektör destekli bir ekonomiye geri dönmeye odaklanmış durumdayız.”
Bu geçişi kolaylaştırmak için yönetim, Bessent’in küçük işletmelere gereksiz raporlama yükleri getirdiğini iddia ettiği Kurumsal Şeffaflık Yasasını askıya almayı planlıyordu.
Bessent ayrıca Trump’ın yatırım ve girişimciliği teşvik etmek için kalıcı vergi indirimleri, indirimli kurumlar vergisi oranları ve genişletilmiş küçük işletme kesintilerine olan bağlılığını yineliyordu.
Bakan, bankaların ekonomik büyümeyi yönlendirmede daha aktif bir rol oynamalarını sağlamak amacıyla finans sektörünü serbestleştirmek için “kapsamlı ve iddialı bir çaba” göstereceklerini de açıklıyordu.
Yönetim özellikle finans kuruluşlarının denetlenme şeklini elden geçirmeye odaklanarak, Bessent’in “bürokratik onay kutusu” olarak tanımladığı yaklaşımdan daha “risk temelli” bir düzenleme yaklaşımına geçmeyi hedefliyordu.
Hazine Bakanına göre tarifelerin üç hedefi
Konuşmanın bam teli, Scott Bessent’in agresif ticaret politikasını savunarak tarifelerin sadece korumacılıkla ilgili olmadığını, “daha rekabetçi ve dirençli bir ABD ekonomisi” yaratmakla ilgili olduğu yönündeki sözleriydi.
Olası enflasyonist etkilere ilişkin kaygıları reddeden Bakan, tarifelerin üç temel amaca hizmet ettiğini savunuyordu: gelir elde etmek, Amerikan sanayilerini ve çalışanlarını haksız uygulamalardan korumak ve ticaret görüşmelerinde güçlü bir müzakere aracı olarak hizmet etmek.
Bessent, “Başkan Trump’ın birçok kez söylediği gibi, ‘Tarife benim en sevdiğim kelimedir’. Ticaret ortakları misilleme yaparlarsa, daha da yüksek vergilerle karşı karşıya kalacaklar. Fakat müzakere etmek isterlerse, görüşmekten memnuniyet duyarız,” diyordu.
Bessent bu politikaya yönelik eleştirileri de reddederek, Trump’ın ticaret politikalarının ABD’nin küresel sahnedeki iktisadi gücünü yeniden tesis etmek üzere tasarlandığının altını çiziyordu.
Trumpizmin iktisadi aklı – 1: Stephen Miran ve doların devalüasyonu planı
‘Lehman momenti’nden ‘bırakın piyasalar çözsün’e
Yatırımcıların endişelerini gideren Bessent, yönetimin düşüşleri önlemek için hisse senedi piyasasına müdahale etme niyetinde olmadığını da açıkça ifade etti. Bu pozisyonun, Amerikan devletinin 2008-9 krizinde olduğu gibi bir “Lehman momenti” düşünmediğine, “piyasalar çözer” mantığına yaslandığına işaret ediyordu.
Nitekim Bessent, Trump yönetiminin “iktisadi sağlığın” bir göstergesi olarak hisse senedi fiyatlarından ziyade tahvil getirilerine odaklanmasına atıfta bulunarak, “Trump’ın yukarı yönlü çağrısı basit: eğer iyi politikalarımız varsa, o zaman piyasalar yükselecektir,” diyerek kestirip atıyordu.
Bessent ayrıca Trump’ın iktisadi siyasetinin, özellikle de ekonominin yeniden “özelleştirilmesinin”, faiz oranlarının düşmesine ve uzun vadeli piyasa güveninin artmasına katkıda bulunacağını öne sürüyordu.
Zaten Trump yönetiminin önüne koyduğu hedeflerden biri de yatırımcıları piyasa tarafından belirlenen faiz oranlarının düşmesi gerektiğine ikna etmek. Amerikan ekonomi yönetiminin üst düzey üyeleri özellikle on yıllık Hazine tahvillerinin getirisini düşürmek istiyor.
Bessent, Trump yönetiminin enerji fiyatlarını düşürerek ve regülasyonları kolaylaştırarak getirileri düşürebileceğini savunuyordu. Bakan, gümrük tarifeleri şokundan sonra ABD Hazine tahvillerindeki satışı da küçümseyerek “sistemik bir sorun” olmadığını söylüyordu.
Bessen, “Şu anda piyasalarda devam etmekte olan bu kaldıraç azaltma sarsıntılarından biri var,” diyor ve on yıllarca süren hedge-fon kariyerinde bunlara çok sık tanık olduğunu sözlerine ekliyordu: “Bu sabit gelirli piyasada kayıplar yaşayan ve kaldıraçlarını azaltmak zorunda kalan çok büyük kaldıraç oyuncuları var.”
Amerikan rüyasının önündeki engel: İşçilerin ucuz mallara erişimi…
“Ucuz mallara erişim Amerikan rüyasının özü değildir. Amerikan Rüyası, her vatandaşın refaha, yukarı doğru hareketliliğe ve iktisadi güvenliğe ulaşabileceği kavramına dayanır. Çok uzun zamandır, çok taraflı ticaret anlaşmalarının tasarımcıları bunu gözden kaçırdı.”
Bu iddianın doğal sonucu, “enflasyonla mücadele” programının arka sıralara itilmesi olurdu. Gerçekten de böyle: Bessent New York Ekonomi Kulübü’nde yaptığı konuşmada, “Bir süreklilik [continuum] içinde, enflasyon konusunda endişeli değilim,” diyerek buna işaret ediyordu.
“Wall Street harika işler yaptı, Wall Street iyi işler yapmaya devam edebilir. Fakat bu yönetim Main Street ile ilgili.” Bessent’in bu sözleri, Trump’ın da sık sık dile getirdiği bir hedef: “Main Street”, üretime, dükkancıya, mağazalara ve perakende satışlara odaklanma anlamına geliyor. Bessent, Trump’ın bu “cilasını” olduğu gibi tekrar ediyor.
Ekonomide ‘detoks’ zamanı: Yeniden dengeleme hesabı
Mart ayında gümrük tarifeleri ilk duyurulduğunda, Trump’a resesyon riski olup olmadığı soruluyor ve Başkan da yanıt olarak politikalarında bir “geçiş periyodu” olacağını kabul ediyordu.
Trump’tan sonra konuşan Scott Bessent ise CNBC’ye verdiği demeçte en alttaki %50’lik Amerikan işçisinin “öldüğünü”, en tepedeki %10’un tüketimdeki payının %40’a, %50’ye yakın olduğunu öne sürüyor ve bu dengesizliği sona erdirmekten bahsediyordu:
“Bakın, kamu harcamalarından özel harcamalara geçerken doğal bir ayarlama olacaktır. Piyasa ve ekonomi paçayı kaptırır hale geldi ve biz bu hükümet harcamalarına bağımlı hale geldik ve bir detoks dönemi olacak. Bir detoks dönemi olacak.
(…)
Bakın, bir uyumlulaştırma [adjustment] var. Acı olup olmadığını göreceğiz. Yapmaya çalıştığımız şey, dün New York Ekonomi Kulübü’nde bundan bahsettim. Kamudan özel sektöre geçmeye çalışıyoruz. Bankacılık sistemimizi yeniden işler hale getirmek için güvenli ve sağlam düzenlemeler yapacağımızdan bahsettim. Yani bankalar özel şirketlere kredi vermeli. İstihdam özel şirketlerden gelmeli, devletten değil. Doğru politikaları uygularsak çok yumuşak bir geçiş olacağından eminim.”
Scott Bessent bunun bir “uyum süreci” olduğuna hep dikkat çekiyor. Ronald Reagan’a, Jimmy Carter’a referansla, p dönemde bazı çalkantılar olduğunu kabul ediyor (ki bu başkanlara dizinin sonraki bölümünde değineceğiz), fakat bu isimlerin “rotayı koruduğunu”, kendilerinin de izledikleri rotaya sahip çıkacaklarını vurguluyor.
Bessent, CNBC sunucunusa, “bu sürdürülemez sistem yıllardır inşa edildiği” söylüyor, ticaretin önceki “sürdürülemez sisteminin” de bugünkü iktisadi belirsizliklerden sorumlu olduğunu sözlerine ekliyordu:
“Ticaret ortaklarımız bizden faydalandı. Bunu büyük bütçe fazlalarından görebiliyoruz. Bunu büyük bütçe açıklarından da görebiliyoruz.”
Küreselleşmeye mersiye mi?
Scott Bessent, ekim ayında The Economist’te yayınlanan bir yazısında, küreselleşmenin ABD’de artan eşitsizliği tetiklediğini ve bunun da toplumsal ve iktisadi eşitsizliklerin büyümesine yol açtığını belirtiyordu.
“Batılı orta sınıf ve işçi sınıfı nüfusları küreselleşmeye karşı giderek daha temkinli hale geliyor,” diye yazıyordu daha sonra Hazine Bakanı olacak finans yöneticisi, “Uluslararası ticaret sisteminin faydalarını korumanın tek yolu, sistemin bazı hatalı varsayımlarını sorgulamak ve mevcut durum için güncellemektir.”
Aynı yazıya başlarken, Bessent’in uluslararası iktisat ve ticaret politikaları ile güvenlik arasında sıkı bağlar kurma çağrısı yapması, yazı dizisinin ilk bölümünü okuyanlar için şaşırtıcı olmayacaktır. Bu fikir, yani ulusal güvenlik ile ekonomi ve ticaretin birbirinden ayrıştırılamaz olduğu fikri, bu döneme özgü değildir; “neoliberal” çağda da Amerikan ulusal güvenliği uluslararası iktisadi sisteme bağlıdır. Stephen Miran ve Bessent gibileri, bunun altını daha kalın çizmek, eski konfigürasyonun artık Amerikan ulusal güvenliği lehine çalışmadığını öne çıkarmak istiyorlar. Bessent yazıyor:
“Amerika Birleşik Devletleri uluslararası ekonomik düzenin yeniden şekillendirilmesinde daha aktif bir rol oynamalıdır. Uluslararası ticaret sistemini tamamen terk etmek Amerikan halkı ve müttefiklerimiz için bir felaket olacaktır. Bununla birlikte, mevcut durum güvenlik zafiyetleri yaratmaktadır ve Amerika Birleşik Devletleri için toplam ekonomik faydalar belirsizdir. Amerika’nın yeni nesil uluslararası iktisadi politikası, gerçek anlamda serbest ticaretin getirebileceği faydaları sağlamak için güvenlik ilişkilerini ve iktisadi ilişkileri daha yakından ilişkilendirmelidir. Ayarlamalara ihtiyaç vardır, fakat bunlar dikkatle ayarlanmalı ve bilinçli bir şekilde hızlandırılmalıdır.”
Küreselleşme yüzünden; 1) Çin yükselmiştir, 2) Amerikan ekonomisinin yapısını bozarak ABD’nin hasımları ile olan güç dengesi değişmiştir. Bessent’in tezleri bunlar. Uluslararası iktisadi entegrasyon, açık piyasalar ve küreselleşme küresel ekonominin kısa vadeli verimliliği artırıp malların maliyetini önemli ölçüde düşürerek enflasyonun frenlenmesine yardımcı olsa da, ticaretin serbestleştirilmesinin “bölüşüm” üzerindeki etkileri göz ardı edildi ve Amerika’daki eşitsizlik daha da kötüleşti.
Uyum süreci büyük ölçüde gerçekleşmemiş, bu da küresel ekonomide kalıcı dengesizliklere yol açmıştı. “Arzu edilen denge,” diye yazıyordu Bessent, “başta Çin olmak üzere Japonya, Güney Kore ve diğer ihracata bağımlı ekonomiler gibi yabancı hükümetlerin kasıtlı politika tercihleriyle engellenmiştir.”
Wolfgang Münchau: Trump’ın tarifeleri küreselleşmenin sonudur
Uluslararası ticaret ve güvenlik sistemine güncelleme arayışı
Yukarıda değinmiştik, Scott Bessent uluslararası ticaret sistemini terk etmeyi değil, yeniden düzenlemeyi savunuyor.
Ona göre birçok kusuruna rağmen, uluslararası ticaret sistemini terk etmek büyük bir iktisadi ve stratejik hata olur. Bunun yerine ABD, uluslararası ekonomideki “dengesizliklerin” kaynaklarını düzeltmeye yönelik politikalar benimseyecek.
Söylemeye gerek bile yok, elbette bu tedbirler “küresel bir temelde hareket etmeli”, zira iki tarafın bulunduğu eylemler dengesizliklerin altında yatan kaynağı ele almak yerine büyük ölçüde onların etrafından dolanıyor.
Bessent bu nedenle, Joe Biden döneminin alamatifarikası olan “sanayi politikaları” tartışmalarını yersiz buluyor, bunu elbette “devletçi” görüyor ve şöyle yazıyor:
“Geniş tabanlı gümrük tarifeleri gibi makroekonomik düzeydeki müdahaleler, sanayi politikası gibi genellikle hükümetin kazananları ve kaybedenleri seçmesine dayanan mikroekonomik müdahalelerden daha etkili olacaktır.”
ABD, müttefiklerine de bu doğrultuda müdahale etmelidir: Amerikan cari açığını kapatacak hamleler. Amerika’nın güvenlik garantileri ve pazar erişimi de, müttefiklerin “ortak güvenlik” için daha fazla harcama yapma ve ekonomilerini zaman içinde dengesizlikleri azaltacak şekilde yapılandırma taahhütleriyle bağlantılı olmalı; Bessent’in önerisi budur:
“Böylesi bağlantılı bir güvenlik ve iktisadi ittifaklar sistemi, Amerikan çıkarlarına uygun davranışları teşvik etmek için dinamik olmalıdır. Ülkeler, ortaya koydukları tercihlere göre bu ilişkiler sisteminin merkezine yaklaşabilir ya da uzaklaşabilir.
Uluslararası ekonominin daha net bir şekilde bölümlere ayrılması, dengesizliklerin altında yatan kaynaklarla yüzleşmek için şu anda baskın olan ikili yaklaşımdan daha etkili kaldıraçlar sağlayacaktır. Ayrıca, çevre dışında kalmanın maliyeti de yüksek olacaktır. ABD pazarlarına erişim olmadan, Çin’in kapasite fazlası diğer ülkelerin yerli üretiminin yaşayabilirliğini tehdit edecektir. Ayrıca ABD liderliğindeki bölgenin dışında kalan hegemonların savaş sonrası dönemde ABD kadar yardımsever olması da pek olası değildir.”
Amerika
JD Vance, 2028’de aday olmamayı düşünüyor

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, geçen hafta yaşanan felaket niteliğindeki ara seçimlerin ardından 2028’de başkanlık yarışına girmemeyi ciddi olarak değerlendiriyor.
Yakın çevresinden CNN’e verilen bilgilere göre Vance henüz kararını vermedi. Bununla birlikte başkan yardımcısının çevresi ile yapılan röportajlar, başkan yardımcısının siyasi hırsları, MAGA koalisyonundaki bölünme ve babalık görevlerinin getirdiği yükler arasında bocaladığını ortaya koyuyor.
Kaynaklar, Vance’i 2024’te zafer kazanan hareketi yeniden inşa etmeye derinden bağlı ama bu hareketi yönetmesi gerekip gerekmediğinden emin olamayan biri olarak tanımladılar.
Örneğin bir kaynak şunları söyledi:
“Alacağı herhangi bir karar beni şaşırtmaz. Henüz 42 yaşında. Bu ortamda başarıya ulaşması imkânsız hale gelse bile geri dönüş yapabilecek kadar genç. Belki de henüz zamanı gelmemiştir.”
Bir zamanlar 2028 seçimlerinin açık ara favorisi olarak görülen Vance, bu karar için bir zaman çizelgesi belirlemedi ve Beyaz Saray’a adaylık seçeneği hâlâ masada duruyor.
Hatta bazı müttefikleri, aday olma olasılığının yüksek olduğu konusunda ısrarcı.
Destekçileri, Vance’in ara seçimlerin ertesi sabahı X’te paylaştığı ve Cumhuriyetçilerin yaygın kayıplarını İran savaşına bağlayan uzun mesajından cesaret alıyor ve bunun, olası bir başkanlık kampanyası için çerçevesini işaret ettiğine inanıyorlar.
Kaynakların CNN’e verdiği bilgiye göre, bu paylaşım aynı zamanda Başkan Donald Trump’ı da kızdırdı.
Fakat arkadaşları ve sadık destekçileriyle yaptığı özel sohbetlerde Vance o kadar da emin görünmüyor.
Kendisine yakın kişiler, bu yıla henüz bir karar vermemiş olarak girdiğini vurguluyor ve bu yaz dördüncü çocuğunun dünyaya gelmesi, Beyaz Saray’da başkanlık hedeflerini bir süreliğine rafa kaldırabileceğine dair spekülasyonları çoktan alevlendirmişti.
Vance’in müttefiklerinden biri şunları söyledi:
“Asıl soru, JD’nin bunu yapıp yapamayacağı değil. Asıl soru şu: İran savaşı hâlâ devam ediyorsa, herhangi bir Cumhuriyetçi bunu yapabilir mi? İran’daki savaşı sona erdirmezlerse, hiçbir Cumhuriyetçinin 2028’de şansı kalmaz.”
Vance’in en sadık müttefiklerinden bazıları, ara seçim sonuçlarının Vance’i açıkça sarsmadığını vurgulayarak, iki yılın siyasi rüzgârın yeniden onun lehine dönmesi için uzun bir süre olduğunu belirtiyorlar.
Ayrıca, Vance’in 2028 seçimlerine katılması halinde Cumhuriyetçi ön seçimlerde üstünlük sağlayacağına dair inançlarını sürdürüyorlar.
Etkili bir muhafazakâr grup olan American Principles Project’in başkanı Terry Schilling, Vance’in siyasi çıkarlar uğruna adaylıktan vazgeçmesinin bir hata olacağını söyledi.
Schilling, “O, temelde general olmak için hazır durumda ve biz de en büyük savaşlardan birine giriyoruz. Aday olmazsa şaşırırım,” dedi.
Diğer Cumhuriyetçiler ise fırsat kokusunu alınca 2028 seçimlerinde ön plana çıkmak için harekete geçtiler.
Bunların arasında Florida Valisi Ron DeSantis, Teksas Senatörü Ted Cruz ve Georgia Valisi Brian Kemp de bulunuyor.
Vance’in müttefikleri, ortaya çıkan rekabetten rahatsız olmadıklarını vurgulayarak, Cumhuriyetçi adaylar arasında bölünmenin 2016 ve 2024’te Trump’ın adaylığı kazanmasına yardımcı olduğunu belirtiyorlar.
Vance için öncelikli hedef, hızla çökmüş gibi görünen MAGA koalisyonunu yeniden inşa etmek ve ona yeni bir ivme kazandırmak.
Bu çabasında daha güçlü bir müttefiki var; zira Trump’a sadık Stephen Miller bu hafta Beyaz Saray genel sekreterliğine terfi etti.
Miller’ın, Trump’ın pek çok takipçisini heyecanlandıran seçim vaatleri konusunda Vance ile aynı çıkarları paylaştığına yaygın olarak inanılıyor.
Her iki adam da, öncelikle savaştan hızlı bir çıkış yolu bulmaları gerektiğini fark ediyor ki bu, yönetimin sürekli olarak başa çıkmakta zorlandığı bir konu.
Fakat bu görevin boyutu, 3 Kasım’da seçmenlerin Cumhuriyetçilere verdiği ağır yenilginin ardından acı verici bir şekilde ortaya çıktı.
Kaybedilenlerin boyutu, Beyaz Saray yetkililerinin ve Trump’ın siyasi ekibinin en karamsar tahminlerini bile gölgede bıraktı.
Ayrıca bu çabada kritik bir nokta olan İran savaşını sona erdirmeye dair hâlâ net bir cevap yok.
Beyaz Saray yetkilileri ile hem Trump’ın hem de Vance’in danışmanları, bu seçmenleri geri kazanmanın ne kadar zor bir iş olduğunu kabul ediyorlar.
Eğer bir parça da olsa iyimserlik varsa, bunun Demokrat Parti’nin popülaritesinin düşüklüğünden ve hükümete karşı genel olarak artan hayal kırıklığından kaynaklandığına inanıyorlar.
Vance’in müttefikleri ve danışmanları, aday olması halinde, kendisini önce Senato’ya, ardından da başkan yardımcılığına taşıyan Washington karşıtı ve yerleşik düzene karşı mesajını yeniden öne çıkarmaya çalışacağını öngörüyorlar.
Fakat mevcut iktidar konumu göz önüne alındığında, bunu kabul ettirmek oldukça zor olacak.
Amerika
Microsoft’ta büyük kesinti: 74 ülkede erişim sorunları yaşandı

Microsoft’un Outlook, Teams ve Copilot gibi bulut servislerinde yaşanan küresel kesinti, birçok ülkede kamu kurumları ile finans ve teknoloji şirketlerinin işleyişini aksattı. Downdetector verilerine göre 74 ülkede tespit edilen ve 10 saatten uzun süren aksama sırasında şikayetler yaklaşık 140 bine ulaşırken, şirketin hisseleri ön işlemlerde yüzde 3,23 değer kaybetti.
Microsoft’un Outlook, Teams ve diğer bulut servislerinde 12 Kasım akşamı başlayan küresel kesinti, iş dünyası ile kamu kurumlarını etkiledi.
Milyonlarca kişi e-posta hesaplarına erişemedi ve şirketin uygulamalarında çeşitli hatalarla karşılaştı.
İlk kesinti bildirimleri 12 Kasım Perşembe günü Türkiye saatiyle 19.15’ten sonra gelmeye başladı.
Downdetector verilerine göre şikayetler Türkiye saatiyle 21.00’de yaklaşık 140 bine ulaşarak zirve yaptı.
Aksama, Teams, Word, Excel, PowerPoint ve Outlook’u kapsayan Microsoft 365 bulut paketinin yanı sıra yapay zeka asistanı Copilot’u da etkiledi.
Microsoft, ilk olarak Kuzey ve Güney Amerika’daki kullanıcıların erişim sorunlarına ilişkin verileri incelediğini duyurdu, ardından diğer bölgelerde de aksamalar yaşanabileceğini bildirdi.
Downdetector kayıtlarına göre toplam 74 ülkede erişim sorunu tespit edildi.
Etkilenen kullanıcı sayısını açıklamayan şirketin araçlarını, BBC’nin aktardığına göre yaklaşık 430 milyon kişi kullanıyor.
10 saatten uzun süredir devam eden kesintiyle ilgili Microsoft, 13 Kasım sabahı yaptığı açıklamada sorunları gidermeye yönelik adımların “beklendiği gibi” ilerlemediğini kabul etti.
Şirket birkaç saat sonra servislerin “kademeli olarak normale döndüğünü” duyursa da sorunların henüz sürdüğünü kaydetti.
Bu gelişmeler üzerine cuma günü öğle saatlerinde NASDAQ borsasında ön işlemlerde Microsoft hisseleri en düşük seviyesinde yüzde 3,23 düşerek 506,12 dolara geriledi.
Kesintinin siber saldırıdan kaynaklanmadığı açıklandı
Microsoft Corp. İcra Kurulu Başkan Yardımcısı Charles Lamanna, sorunların dış müdahaleden kaynaklanmadığını belirtti.
Lamanna, “Bunun kötü niyetli eylemlerin veya bir siber saldırının sonucu olduğuna dair hiçbir belirti olmadığını teyit edebilirim” dedi.
Avustralya İçişleri ve Siber Güvenlik Bakanı Tony Burke de ülkedeki Microsoft temsilcileriyle görüştüğünü belirterek benzer bir açıklama yaptı.
Şirketin X platformundan yaptığı paylaşımda, çeşitli bölgelerdeki sunucularda “artan yük” yaşandığı ifade edildi.
Sunucuların bir bölümünün erişilemez hale gelmesiyle kalan altyapı üzerindeki yükün arttığı aktarıldı.
Microsoft, güncelleme dağıtımını durdurarak trafiği yeniden yönlendirmeye ve etkilenen sunucuları yeniden başlatmaya başladı.
Ancak yük geri döndüğünde onarılan sunucuların yeniden yanıt vermez hale gelebildiği belirtildi.
Microsoft 365 cephesinden kesintinin neden bu kadar uzun sürdüğüne dair ayrıntı paylaşılmadı.
The Guardian gazetesinin haberine göre, sorunların giderilmesinin ardından sunucuların tekrar çalışmaz hale gelmesi üzerine mühendisler alternatif çözümler aramak zorunda kaldı ve bu süreç normalden daha uzun sürdü.
Kesinti birçok ülkede kamu hizmetleri ile finans sektörünü etkiledi
ABD’nin birçok eyaletinde belediyeler, kolluk kuvvetleri ve kamu kurumları kesintiden etkilendi, ABD’li parlamenterler de aksamalardan şikayet etti.
Avustralya’da cuma sabahı okullar, mahkemeler ve kamu kurumlarında Microsoft Outlook ile diğer servislere erişim sağlanamadı.
Danışmanlık şirketi RSM Australia’dan uzman Ashwin Pal, kesintinin ülkeye maliyetinin milyarlarca doları bulacağını belirterek, “Bu yalnızca doğrudan değil, dolaylı harcamaları da kapsıyor” dedi.
Hong Kong’da Morgan Stanley, Goldman Sachs ve diğer bankaların çalışanları e-posta ve Teams’e erişemedi.
Banka çalışanlarından biri CNN’e yaptığı açıklamada, “Ara sıra bazı e-postalar geliyor ancak muhtemelen işlenmemiş milyonlarca mesaj birikmiştir” ifadelerini kullandı.
Singapur’daki piyasa işlemcileri bazı bankaların işlemleri tamamlayamadığını bildirirken, Hindistan’daki aracı kurumlar hizmetlerde gecikmeler yaşanabileceği uyarısında bulundu.
Japonya Kabine Başsekreter Yardımcısı Masanao Ozaki, kesintinin ülkedeki kamu hizmetlerini de etkilediğini açıkladı.
Bakanlık ve kurum çalışanları cuma günü mesainin büyük bölümünde e-posta gönderemezken, kamu görevlileri belgelerin kağıt kopyalarını çıkardı.
İngiltere’de Ulusal Sağlık Hizmeti sistemlerinde aksamalar yaşandı ve hastalara reçete düzenlenmesinde gecikmeler olabileceği uyarısı yapıldı.
İngiliz hükümeti, Microsoft kesintilerinin kamu hizmetlerine etkisini en aza indirmek amacıyla “acil durum planları” hazırlamaya başladı.
Filipinler Yüksek Mahkemesi de Microsoft 365’teki küresel kesinti nedeniyle e-posta işlemlerinde ve diğer yargı faaliyetlerinde gecikmeler yaşanabileceğini duyurdu.
Yapay zeka şirketleri ve sanayi kuruluşları da aksamalardan etkilendi
BBC’nin haberine göre kesintinin etkileri, Microsoft sistemleriyle çalışan yapay zeka devleri Anthropic ve OpenAI gibi diğer şirketlerde de hissedildi.
ChatGPT’nin geliştiricisi OpenAI, kullandığı bazı araçların düzgün çalışmadığını bildirdi.
Endüstriyel teknolojiler alanında faaliyet gösteren ABD merkezli Workhorse Group Inc. ise üçüncü çeyrek finansal sonuçlarını değerlendireceği konferansı ertelemek zorunda kaldı.
Amerika
Anthropic’in halka arzına arzın altı katı talep geldi

ABD’li yapay zeka şirketi Anthropic’in halka arzına yönelik yatırımcı talebi, arzın yaklaşık altı katına ulaştı. Şirket ve bazı hissedarları halka arzdan 64,4 milyar dolara kadar, özel hisse satışından ise 26 milyar dolar kaynak sağlamayı hedefliyor.
Bloomberg’in kaynaklarına dayandırdığı haberine göre, ABD’li teknoloji şirketi Anthropic’in halka arzına yönelik yatırımcı talebi, arzın yaklaşık altı katına ulaştı.
Anthropic ve bazı hissedarları, halka arz kapsamında 64,4 milyar dolara kadar kaynak sağlamayı planlıyor.
Şirket, özel hisse satışı yoluyla da 26 milyar dolar daha toplamayı hedefliyor.
Anthropic’in halka arzının toplam hacmi SpaceX’in halka arzını geçerek tarihin en büyük hisse satışı olabilir.
Havacılık ve uzay şirketi SpaceX, haziran ayında 75 milyar dolarlık halka arz gerçekleştirmiş, ek satışlarla birlikte 85,7 milyar dolarlık rekor bir tutara ulaşmıştı.
Claude yapay zeka modellerinin geliştiricisi Anthropic, daha önce NASDAQ borsasındaki halka arz parametrelerini açıklamıştı.
Halka arz kapsamında hisse başına 70 ila 78 dolar fiyat aralığından yaklaşık 825 milyon hissenin satılması planlanıyor.
Bloomberg verilerine göre, halka arzın ardından şirketin piyasa değeri yaklaşık 1,4 trilyon dolara ulaşabilir.
Şirketin halka arz fiyatını 18 Kasım’da açıklaması, Anthropic hisselerinin ise 19 Kasım’da “ANT” koduyla NASDAQ borsasında işlem görmeye başlaması bekleniyor.
Bloomberg’in bazı kaynaklarına göre Anthropic, hisse dağıtımında mevcut yatırımcılara öncelik verecek ve bazı potansiyel alıcılar beklediklerinden daha az hisse alabilecek.
Halka arza Goldman Sachs ve Morgan Stanley ile birlikte 20 banka daha aracılık ediyor.
Bloomberg, Anthropic hisselerine yönelik yoğun ilginin, CEO Jensen Huang’ın kurum içi soruşturma nedeniyle görevden uzaklaştırılmasının ardından Nvidia hisselerinde yaşanan toplu satışlarla tezat oluşturduğunu yazdı.
Nvidia, halka arzla eş zamanlı yürütülen 26 milyar dolarlık özel hisse satışı kapsamında yaklaşık 10 milyar dolarlık Anthropic hissesi almayı planlıyor.
Anthropic, Nvidia’yı stratejik ortağı olarak görüyor ve şirketin en gelişmiş çiplerine erişim sağlamak amacıyla yapılan anlaşmalara on milyarlarca dolar yatırım yaptı.
Mayıs ayı sonunda Anthropic’in değerlemesi, yatırımcılardan 65 milyar dolar topladığı yeni yatırım turunun ardından 900 milyar doları aştı.
Bu gelişme, şirketin 730 milyar dolar değer biçilen ChatGPT’nin geliştiricisi OpenAI’ı geride bırakarak dünyanın en değerli yapay zeka girişimi olmasını sağladı.
Yatırım turuna Greenoaks Capital, Sequoia Capital, Altimeter Capital ve Dragoneer Investment Group liderlik etti.
Şirket daha önce Amazon ve Google’dan da yatırım aldığını açıklamıştı.
Anlaşmanın ardından Anthropic’in değeri, üç ay önceki 380 milyar dolarlık değerlemesine kıyasla yaklaşık 2,5 kat arttı.
Şirket o dönemdeki finansman turunda 30 milyar dolar kaynak sağlamıştı.
Anthropic’in 2026 yılının ilk yarısındaki geliri, bir önceki yılın aynı dönemindeki 1,1 milyar dolara kıyasla 16,3 milyar dolara ulaştı.
İlk yarıdaki net zarar ise 80,7 milyar dolara çıktı.
Bu tutar, 2025 yılının tamamındaki 42 milyar dolarlık zararın yaklaşık iki katına ulaşıyor.
Bu zararın yaklaşık 72 milyar dolarlık ana kısmı, mevcut nakit harcamalarından değil, finansal yükümlülüklerin muhasebe açısından yeniden değerlenmesinden kaynaklanıyor.
Amerika1 hafta önceMavi dalga, Demokratik Sosyalizm veya laciverdin tonları
Asya2 hafta önceÇin Komünist Partisi’nden ‘demir şapkalı prenslere’ tasfiye uyarısı
Dünya Basını2 hafta önceTarihçi Emmanuel Todd: Fransa’da asıl tehdit Rusya değil Macron yönetimidir
Dünya Basını2 hafta önceABD’ye “gözünü Türk dünyasına dikme” çağrısı
Asya2 hafta önceBangladeş’te konfeksiyon işçilerinin ücret isyanı
Dünya Basını2 hafta önceDemokrasi namına: AB’nin iç düşmana karşı savaşı
Ortadoğu2 hafta önceEisenkot’tan koalisyon için üç şart
Asya2 hafta önceÇin Afrika silah pazarında Fransa ve Batılı ülkelerin yerini alıyor








