Diplomasi
Axios: ABD ve İran nükleer anlaşmayı bu hafta görüşebilir

Axios portalının haberine göre, Trump yönetimi nükleer anlaşma ve İsrail ile İran arasındaki savaşa son verilmesini ele almak üzere bu hafta ABD elçisi Steve Witkoff ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi arasında bir görüşme yapılmasını değerlendiriyor. Görüşme henüz kesinleşmedi.
Axios haber portalının konuya vakıf dört farklı kaynağa dayandırdığı haberine göre, Beyaz Saray, bu hafta ABD Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi arasında bir görüşme yapılması ihtimalini İran’la müzakere ediyor.
Görüşmenin hedefi, nükleer bir anlaşmayı ve İsrail ile İran arasındaki savaşa son vermeyi içeren diplomatik bir girişimi masaya yatırmak olarak belirtiliyor.
Toplantı henüz kesinleşmemiş olsa da, bu girişim Başkan Donald Trump‘ın savaştan uzaklaşıp yeniden anlaşma zeminine dönme yönündeki son çabası olarak değerlendiriliyor.
Bir ABD’li yetkili, “Bu hafta İranlılarla bir görüşme yapılması değerlendiriliyor,” diyerek durumu teyit etti.
Trump’ın kozu sığınak delici bombalar
Üst düzey bir ABD’li yetkili, Trump’ın, İran’ın Fordo’daki yer altı zenginleştirme tesisini yok etmek için gereken ve İsrail’in elinde bulunmayan büyük sığınak delici bombaları, İran’ı bir anlaşmaya zorlamak için kilit bir koz olarak gördüğünü söyledi.
Sığınak delici bombalara ilişkin kararı bir “dönüm noktası” olarak nitelendiren yetkili, Trump’ın “anlaşmalar ve kozlar üzerinden düşündüğünü ve bunun da bir koz olduğunu” belirtti.
Yetkili, “Konuşmak istiyorlar. Ama bilmediğimiz şey şu: Bir ülkeleri olabilmesi için konuşmaları gerektiğini anlayacak kadar diz çöktüler mi? Ve eğer bu noktaya gelirlerse, onlara ne derecede bir zenginleştirmeye izin verirsiniz?” diye ekledi.
Netanyahu savaşa girilmesi için bastırıyor
Trump, şu ana kadar İsrail’in İran’a yönelik saldırılarına doğrudan katılmaktan kaçındı ancak İran’ın nükleer silah elde etmesinin bir şekilde engellenmesi gerektiğini açıkça belirtti.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ise Trump’a savaşa katılması ve Fordo’yu bombalaması için baskı yapıyor.
Trump ise özellikle İran’ın zayıf müzakere pozisyonu göz önüne alındığında bir anlaşma yapabileceği konusunda ısrarını sürdürüyor.
Pazartesi gecesi Truth Social hesabından yaptığı bir paylaşımla Orta Doğu’yu şaşırtan Trump, İranlı sivillere Tahran’ı derhal boşaltmaları çağrısında bulunmuştu.
Kısa bir süre sonra ise Kanada’daki G7 zirvesi gezisini yarıda keserek savaşa odaklanmak üzere Washington’a geri dönmüştü.
Bu iki hamle, Tahran’da patlamalar olduğuna dair haberlerle birleşince, İsrail basınında ve sosyal medyada ABD’nin savaşa katıldığı yönünde söylentilere yol açtı.
Beyaz Saray Sözcüsü Alex Pfeiffer ise bu iddiaları yalanladı. Pfeiffer, X platformu üzerinden yaptığı açıklamada, “Amerikan güçleri savunma pozisyonunu koruyor ve bu durum değişmedi. Amerikan çıkarlarını savunacağız,” ifadelerini kullandı.
Savunma Bakanı Pete Hegseth de Fox News‘e verdiği demeçte bu mesajı yineleyerek Trump’ın hâlâ bir anlaşma arayışında olduğunu vurguladı ve “Başkan Trump barış olmasını umuyor,” dedi.
Kaynaklara göre Trump yönetimi, görüşme teklifini pazartesi günü İran ile görüştü. Trump, G7 zirvesinde yaptığı açıklamada, “Telefonda konuşuyoruz ama yüz yüze konuşmak daha iyi,” dedi ve İran’ın bir anlaşmayı kabul edeceğine dair umudunu dile getirerek, “Bence bir anlaşma imzalanacak. İran’ın imzalamaması aptallık olur,” diye konuştu.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ise gazetecilere verdiği demeçte, Trump’ın zirve sırasında diğer liderlerle İran ve İsrail arasında bir ateşkese duyulan ihtiyacı tartıştığını belirterek, “Amerikalılar İranlılarla görüşmek için bir teklifte bulundu. Ne olacağını göreceğiz,” dedi.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını7 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi4 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını7 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Dünya Basını2 hafta önceProf. Pape: İran savaş öncesinden daha güçlü












