Amerika
ABD Kongresi’nde İç Güvenlik Bakanlığı bütçe krizi çözülemedi

ABD İç Güvenlik Bakanlığı’nın (DHS) bütçe kesintisiyle sarsılan faaliyetleri, ufukta bir çözüm görünmeksizin rekor süreli bir kriz aşamasına girdi. Başkan Trump’ın havalimanı güvenlik görevlilerinin maaşlarını ödeme kararı, Kongre üzerindeki acil uzlaşma baskısını hafifleterek siyasi kördüğümü daha da karmaşık hale getirdi.
ABD İç Güvenlik Bakanlığı (DHS) tarihindeki en uzun süreli bütçe kesintisi, sonu görünmeyen bir sürece girerken, krizi sonlandıracak belirgin bir baskı noktası da kalmadı.
Kongre, inatçı siyasi tıkanıklıkları aşmak için genellikle dışarıdan bir itici güce ihtiyaç duyuyor. Ülke genelindeki havalimanlarında güvenlik görevlilerinin maaşlarının dondurulmasıyla tetiklenen kaos, yolcuları öfkelendirmiş ve ana haber bültenlerinin ilk sırasına yerleşmişti; bu durum her iki partinin de farklılıklarını bir kenara bırakıp bakanlığın yeniden açılması için anlaşması adına devasa bir motivasyon yaratmıştı.
Ancak Başkan Trump’ın, Ulaşım Güvenliği İdaresi (TSA) görevlilerine ödeme yapmak üzere bütçeyi kaydırma kararı, bu ivmeyi durdurdu. Kongre tam da uzun bahar tatili öncesinde DHS’yi yeniden açmaya hazırlanırken gelen bu hamle, krizin en acil ve dışa dönük sorununu hafifleterek iki partili bir anlaşma olasılığını zayıflattı.
Temsilciler Meclisi ve Senato birbirinden tamamen farklı tasarıları onayladıktan sonra, bu farklılıkları gidermek için herhangi bir çaba sarf etmeden Washington’dan ayrıldı.
Kongre 13 Nisan haftasında geri döndüğünde, hükümetin izinsiz izleme yetkilerinin yenilenmesi süreci gündemi tamamen meşgul edebilir ve DHS konusundaki bir atılımı daha da geciktirebilir.
Cumhuriyetçi liderler arasında derin ayrışma
Yaşanan bu sarsıcı gelişme, Temsilciler Meclisi ve Senato’daki Cumhuriyetçi liderler arasındaki keskin bölünmeleri gün yüzüne çıkardı. Aynı zamanda Cumhuriyetçiler ve Demokratlar, Ocak ayında başlayan göçmenlik uygulamaları tartışmasından bu yana birbirinden en uzak noktaya savruldu.
Bu durum, her iki partinin de tabanlarından gelen “mücadeleye devam et” baskısı altında olduğu bir ortamda, tarafları anlaşmaya zorlayacak hangi siyasi gücün ortaya çıkabileceğine dair yeni soru işaretleri yarattı.
Demokrat Connecticut Milletvekili Jim Himes, hafta sonu CBS’in “Face the Nation” programında yaptığı açıklamada, “Çıkmaz henüz sona ermedi” ifadesini kullandı.
Bir diğer temel soru ise Trump’ın geçici çözümünün ne kadar süreceğiyle ilgili. Yaklaşık 61 bin TSA çalışanı, bütçe krizinin başladığı 14 Şubat’tan bu yana ilk kez pazartesi günü maaşlarını almaya başlasa da, Kongre’deki tıkanıklığın yaza kadar uzaması durumunda bu ödemelerin ne kadar devam edebileceği belirsizliğini koruyor.
Bütçe kaynaklarının belirsizliği kafa karıştırıyor
Karmaşayı artıran bir diğer unsur, maaşlar için kullanılan fonun kaynağının henüz netleşmemiş olmasıdır. Bazı gözlemciler, Trump’ın bütçe ofisinin Cumhuriyetçilerin DHS operasyonları için milyarlarca dolar içeren paketinden kaynak aktarmasını bekliyor.
Ancak TSA görevlilerine ödeme yapılmasına ilişkin kararname bu konuda muğlak ifadeler barındırıyor ve yönetimin “TSA operasyonlarıyla makul ve mantıklı bir bağlantısı olan fonları” kullanacağını belirtiyor.
Trump’ın bu hamlesinin pratik etkilerini tahmin etmek de güç. Yeni ödemeler ülke genelindeki havalimanlarında yolcu deneyimini iyileştirse ve bekleme sürelerini azaltsa da, birçok TSA görevlisinin hala hastalık izni kullandığına dair raporlar geliyor.
Şubat ayında fonların kesilmesinden bu yana ciddi bir sorun haline gelen bu duruma ek olarak, 500’den fazla görevlinin işinden tamamen istifa etmesi, bu kadrolar doldurulana kadar hizmette aksamaların devam edeceğini gösteriyor.
Hükümet çalışanları sendikasından Kongre’ye tepki
Ülke genelinde 45 binden fazla TSA görevlisini temsil eden Amerikan Federal Hükümet Çalışanları Federasyonu TSA Konseyi 100 Başkanı Hydrick Thomas, pazartesi günü yaptığı açıklamada, Kongre DHS’yi yasama yoluyla yeniden açana kadar sorunların süreceğini belirtti.
Thomas, “Birçok üyemizin faturaları birikti, gecikme faizleri arttı, araçlarına el konuldu ve aileleri düzensizliğe sürüklendi; çünkü Kongre görevini yerine getiremedi” dedi.
Thomas ayrıca 500’den fazla meslektaşlarının istifa etmek zorunda kaldığını ve işe gidemeyenlerin disiplin cezası tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu vurguladı.
Thomas, “Sadece geçmişe dönük maaş ödemesi bu sorunları çözmez. Diğer DHS çalışanlarımız ise Kongre’deki işlevsizlik nedeniyle hala maaşlarını alamıyor” açıklamasında bulundu.
Tek taraflı fon kaydırma kararı yargı denetiminde
Trump’ın TSA maaşlarını ödemeye yönelik tek taraflı hamlesinin yasal olup olmadığı da mercek altında. Yönetim, havalimanlarındaki sorunların “ulusal güvenliği tehlikeye atan acil bir durum oluşturması” nedeniyle başkanın fonları yeniden yönlendirme yetkisine sahip olduğunu savunuyor.
Buna karşın birçok Demokrat, vergi mükelleflerinin dolarlarının nereye harcanacağını belirleme yetkisinin yalnızca Kongre’de olduğunu iddia ediyor.
Bu görüşü savunanlar, Trump’ın tek taraflı fon kaydırma işleminin açıkça yasadışı olduğunu öne sürüyor. Milletvekili Himes, “Eğer Kongre’nin sahip olduğu bir yetki varsa, o da bütçe yetkisidir. Ancak bu başkan, tutarlı ve evrensel bir şekilde bu güce sahip olduğunu iddia ediyor” dedi.
Cumhuriyetçilerin “C Planı”
Tıkanıklık uzadıkça, DHS’yi yeniden açmak için sundukları teklifi reddedilen Senato Cumhuriyetçileri, bir “C Planı” üzerinde çalışmaya başladı. Bu strateji, bakanlığı Trump’ın görev süresinin geri kalanını kapsayacak şekilde 2028 yılına kadar fonlamayı öngörüyor.
Özel bir bütçe süreci kullanarak Demokratların engellemesini/kürsü işgalini (filibuster) baypas etmeyi hedefleyen bu plan, göçmenlik yasası reformu taleplerini de devre dışı bırakmayı amaçlıyor.
Bu gelişme, Cumhuriyetçilerin her DHS bütçe görüşmesinde Demokratların ICE ve diğer kurumlarda taviz istemesinden duyduğu endişeyi yansıtıyor.
Kuzey Dakota Senatörü John Hoeven pazartesi günü gazetecilere yaptığı açıklamada, “Bu konuyu masadan kaldırıyoruz. Demokratlarla bu kadar uğraştığımız yeter. DHS’yi önümüzdeki üç yıl boyunca fonlayacağız” ifadelerini kullandı.
Trump’tan Thune’a “nükleer seçenek” çağrısı
Cumhuriyetçi senatörler Başkan Trump’ın Temsilciler Meclisi üzerinde baskı kurmasını istese de, Trump bu konuda destek vermedi. Bunun yerine Senato Çoğunluk Lideri John Thune’a, Demokratların engellemelerini aşmak için ya “filibuster” kuralını tamamen kaldırması ya da Demokratları sürekli kürsüde tutarak süreci zorlaştırması çağrısında bulundu.
Pazar gecesi gazetecilerin sorularını yanıtlayan Trump, Senato’nun Demokratlarla yaptığı gece yarısı uzlaşmasından habersiz yakalanıp yakalanmadığı sorusuna, doğrudan basit çoğunlukla kural değişikliğine gidilmesi gerektiğini söyleyerek yanıt verdi.
Trump, “Kürsü işgali kuralını sonlandırmalı ve oylamaya geçmeliler. Çok yumuşak oynuyorlar” dedi. Senato kurallarını basit çoğunlukla değiştirmek o kadar tartışmalı bir konu ki, kurum içinde bu hamle “nükleer seçenek” olarak adlandırılıyor.
Amerika
Hackerlar, Meta AI’ı “kandırarak” kullanıcı hesaplarını ele geçirdiler
Bilgisayar korsanlarının, Meta’nın yapay zeka destek ekibini (Meta AI) ünlü hesapları ele geçirmelerine yardım etmeleri için “kandırdığı” ortaya çıktı.
Henüz kaç hesabın etkilendiği belli değil ama mağdurlar arasında Barack Obama’nın Beyaz Saray hesabı, ABD Uzay Kuvvetleri’nin başçavuşu ve güvenlik araştırmacısı olan eski bir Meta çalışanı da bulunuyor gibi görünüyor.
Hackerların sosyal medya paylaşımlarının da gösterdiği gibi, Meta’nın sohbet robotunu kandırmak şaşırtıcı derecede kolaydı.
404 Media’ya göre, hackerlar ilk olarak bir VPN kullanarak kendilerini hedef hesap sahibinin bulunduğu coğrafi bölgedeymiş gibi gösterdiler ve böylece otomatik hesap korumalarını atlattılar.
Ardından, Meta AI Destek Asistanı’ndan hesaba yeni bir e-posta adresi eklemesini istediler ve botun bir kod göndermesini sağladılar.
Kodu ele geçiren hacker, şifre sıfırlama talebinde bulunabildi; bot da bunu yeni e-posta adresine göndererek hesabın kontrolünü devretti.
Fakat bot artık hackerlara kapılarını ardına kadar açmayacak. Dün bir Meta sözcüsü, sorunun “çözüldüğünü ve etkilenen hesapları güvence altına aldıklarını” söyledi.
Botun yaptığı bu hata, önemli iş fonksiyonlarını yapay zeka ajanlarına devretme gibi giderek yaygınlaşan uygulamanın risklerini ortaya koyuyor.
Instagram, birçok kullanıcının hesabının ele geçirilmesine yol açan güvenlik sorununu çözdüğünü açıkladı.
Hafta sonu boyunca, Reddit’teki birçok kullanıcı Instagram hesaplarının ele geçirildiğini iddia etti ve X’teki bir dizi kullanıcı da benzer hesap ele geçirme olaylarına karşı uyarıda bulundu.
Güvenlik araştırmacısı Jane Wong, kendi Instagram hesabının da ele geçirildiğini söyledi.
Wong, “Şifrem benden habersiz değiştirildi ve dün boyunca farklı şifre sıfırlama girişimleri aldım. Oldukça endişe verici,” dedi.
Amerika
Trump, yapay zeka kararnamesini imzaladı

ABD Başkanı Donald Trump, yapay zeka şirketlerinden, modellerin tam olarak piyasaya sürülmeden önce yeteneklerini değerlendirmek üzere federal hükümete modeller sunmalarını talep eden bir başkanlık emri imzaladı.
Emirde, şirketlerden gönüllülük esasına dayalı olarak, bir modelin “gelişmiş siber yeteneklerini” değerlendirmek ve modelin “kapsam dahilindeki öncü model” olarak kabul edilip edilmeyeceğini belirlemek üzere bir karşılaştırmalı değerlendirme sürecine katılmaları isteniyor.
Ardından, şirketlerin bu modelleri daha geniş bir kitleye sunmayı planladıkları tarihten en fazla 30 gün önce bu modellere erişim talep ediyor ve hükümetin erken erişim hakkı alacak “güvenilir ortakları” seçmesine olanak tanıyor.
Kararnamede şöyle deniyor.
“Bu bölümdeki hiçbir hüküm, sınır modeli dahil olmak üzere yeni yapay zeka modellerinin geliştirilmesi, yayınlanması, piyasaya sürülmesi veya dağıtımı için zorunlu bir hükümet lisanslama, ön onay veya izin şartı oluşturulmasına yetki verdiği şeklinde yorumlanamaz.”
Trump, o dönemde gazetecilere verdiği demeçte, önde gelen teknoloji şirketlerinin CEO’larıyla imza törenini “kararnamenin bazı yönlerini beğenmediği”için ertelediğini söylemişti.
Somut ayrıntılar açısından yetersiz olan salı günkü kararname, ABD’deki yapay zeka geliştirme çalışmaları için kritik bir anda yayınlandı.
Pazartesi günü Anthropic, Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonuna halka arz için gizli başvuruda bulunduğunu açıkladı. Rakip OpenAI da bu yıl içinde olası bir halka arz için hazırlıklarını sürdürüyor.
SpaceX, kendi AI laboratuvarı SpaceXAI’nin sahibi olarak, her ikisini de halka arz konusunda geride bırakmaya hazırlanıyor. Şirketin değerini 1 trilyon doların çok üzerine çıkarabilecek halka arzın önümüzdeki hafta gerçekleşmesi bekleniyor.
AI patlaması sırasında servetlerin hızla arttığı teknoloji sektörü, Beyaz Saray’ın AI konusundaki tutumunda merkezi bir rol oynadı.
Musk’ın uzun süredir müttefiki olan risk sermayedarı David Sacks, bu yılın başlarında görevine son verilene kadar ilk kripto ve yapay zeka sorumlusu olarak görev yaptı.
Fakat Sacks’ın, Musk ve Meta CEO’su Mark Zuckerberg ile birlikte geçen ay Trump yönetimini arayarak, başkanın imzalamaya hazırlandığı önceki yapay zeka başkanlık kararnamesine karşı lobi yaptığı bildirildi.
Salı günkü kararname, Anthropic’in yazılımdaki zayıflıkları ve güvenlik açıklarını tespit etmede üstün bir model olan Claude Mythos Preview’u duyurarak bu yılın başlarında hükümet yetkililerini ve Wall Street’i şaşırtmasının ardından geldi.
Şirket, Project Glasswing adlı siber güvenlik girişiminin bir parçası olarak bu modelin kullanıma sunulmasını seçkin bir grup şirketle sınırladı ve bu girişimi salı günü genişletti.
Mythos’un piyasaya sürülmesi, Anthropic ile Beyaz Saray Özel Kalem Müdürü Susie Wiles ve Hazine Bakanı Scott Bessent dahil olmak üzere Trump yönetiminin üst düzey üyeleri arasında birkaç yüksek profilli toplantı düzenlenmesine yol açtı.
Trump’ın yapay zeka kararnamesi, yönergeler ve diğer kılavuzların geliştirilmesi için çeşitli zaman dilimlerini özetliyor ve özellikle Savunma Bakanlığı’ndan bilgi sistemlerinin siber savunmasına öncelik vermesini istiyor.
Savunma Bakanlığı, Mythos’u piyasaya sürmeden kısa bir süre önce bu girişimi bir tedarik zinciri riski olarak nitelendirerek, Anthropic’in öncü modellerinden aktif olarak uzaklaşmaya çalıştı.
Bu tanımlama, Anthropic’in ABD ulusal güvenliğini tehdit ettiği anlamına geliyor ve savunma müteahhitlerinin kurumla yaptıkları çalışmalarda şirketin teknolojisini kullanmalarını yasaklıyor.
Anthropic, bu tanımlamayı geri aldırmak için Trump yönetimine dava açtı ve bu dava halen devam ediyor.
Amerika
SpaceX 75 milyar dolarlık rekor halka arza hazırlanıyor

Elon Musk’ın sahibi olduğu havacılık ve uzay şirketi SpaceX, hisse başına 135 dolar sabit fiyat belirleyerek gerçekleştireceği halka arzla rekor düzeyde 75 milyar dolar toplamayı planlıyor. Reuters’ın haberine göre şirket, bu adımla piyasa değerini 1,75 trilyon dolara ulaştırmayı hedefliyor.
Milyarder Elon Musk’ın sahibi olduğu SpaceX şirketi, hisse başına 135 dolar sabit fiyat belirleyerek gerçekleştireceği halka arzla rekor düzeyde 75 milyar dolar toplamayı planlıyor. Reuters ajansının konuya aşina bir kaynağa dayandırdığı haberine göre şirket, bu süreçte 555,6 milyon adet hisse satmayı amaçlıyor ve toplam piyasa değerinin 1,75 trilyon dolara ulaşmasını bekliyor.
Bu halka arzın borsa tarihindeki en büyük işlem olabileceği ve ardından yapay zeka devleri OpenAI ile Anthropic’in de izlemesi beklenen büyük ölçekli yeni bir halka arz dalgasına öncülük edebileceği belirtiliyor.
Sabit fiyatlı halka arz, bir şirketin talep toplama süreci başlamadan önce hisse başına kesin değeri önceden duyurduğu bir fiyatlandırma yöntemi. Bu fiyat, şirketin analistleri ve yetkilendirilmiş aracı kurumlar tarafından finansal göstergeler, piyasa koşulları ve rakip analizleri temel alınarak hesaplanıyor. Yatırımcılar bu arza katılırken doğrudan belirlenen bu fiyat üzerinden talep iletiyor; talebin arzı aşması durumunda hisseler, genellikle bireysel küçük yatırımcılara öncelik verilerek katılımcılar arasında dağıtılıyor.
Reuters, yatırımcı sunumları yapılmadan ve talep toplama defteri oluşturulmadan önce sabit bir fiyat belirlenmesinin piyasa teamülleri açısından sıra dışı bir adım olduğunu aktardı.
Şirketler genellikle talebe göre fiyatı ayarlayabilmek amacıyla belirli bir fiyat aralığı ilan etmeyi tercih ediyor.
ABD merkezli hukuk firması Wilson Sonsini Goodrich & Rosati’nin kıdemli ortağı Weiheng Chen konuya ilişkin değerlendirmesinde, “Musk, kendi takipçi kitlesinde işe yarayan ‘ister al ister bırak’ yaklaşımını uyguluyor. Piyasa koşulları ve sektörde karşılaştırılabilecek başka bir şirketin bulunmaması göz önüne alındığında bu makul bir adım” dedi.
SpaceX’in yatırımcı turları kapsamındaki tanıtım faaliyetleri (roadshow) 4 Haziran Perşembe günü başlayacak.
Halka arzın tamamen birincil piyasa halka arzı olarak yapılandırılması, yani elde edilecek tüm gelirlerin doğrudan şirkete aktarılması ve mevcut hissedarların kendi paylarını satamaması bekleniyor. Kurucu Elon Musk’ın da halka arzın ardından 366 gün boyunca SpaceX hisselerini elinde tutma zorunluluğu bulunuyor.
Şirket halka arz gelirini yapay zeka ve Starlink yatırımlarında kullanacak
Halka arzdan elde edilecek fonlar, şirketin yapay zeka bilgi işlem kaynaklarının genişletilmesinde ve Starlink uydu ağının büyütülmesinde kullanılacak.
SpaceX, bu yılın başlarında Elon Musk’ın yapay zeka girişimi xAI ile bir ortaklık kurmuş, bu süreçte roket şirketine 1 trilyon dolar, Grok adlı sohbet robotunun geliştiricisine ise 250 milyar dolar değer biçilmişti.
Finansal tablolara göre SpaceX, bir önceki yıl elde ettiği 791 milyon dolarlık kârın ardından, 2025 yılında 4,94 milyar dolar net zarar bildirdi.
Nasdaq borsasında “SPCX” koduyla işlem görmeyi hedefleyen SpaceX’in borsaya ilk adımını 12 Haziran’da atması bekleniyor. Goldman Sachs, Morgan Stanley, BofA Securities, Citigroup ve J.P. Morgan süreçte ortak lider aracı kurumlar (joint bookrunners) olarak görev alıyor.
Bank of America’nın Asya-Pasifik bölgesindeki eski küresel sermaye piyasaları eş başkanı Craig Coben sürece ilişkin olarak, “Tarihin en çok beklenen halka arzı konumundaysanız, yatırımcılardan kendi sürecinize uyum sağlamalarını isteyebilirsiniz; tersini yapmak zorunda kalmazsınız” değerlendirmesinde bulundu.
Dünya Basını2 hafta önceProf. Mearsheimer: Trump, İran savaşını sonlandırmak için Çin’den yardım istedi
Dünya Basını2 hafta önceİktisat tarihçisi Chance: Batı, Çin’i kendi sistemine entegre ederek liberal bir demokrasiye dönüştüreceğini sandı
Asya2 hafta önceRusya ve Çin liderleri Pekin’de stratejik ortaklığı görüştü
Diplomasi2 hafta önceXi ve Putin ‘çok kutuplu bir dünya ve yeni tip uluslararası ilişkiler’ çağrısı yaptı
Amerika2 hafta önceBolivyalı işçi ve köylüler başkent La Paz’ı kuşattı
Asya2 hafta önceLai, Tayvan’ın “özgürlüğünden vazgeçmeyeceğini” söyledi, yeni İHA bütçeleri sözü verdi
Asya2 hafta önceRusya ve Çin arasındaki ticaret hacmi 240 milyar dolara ulaştı
Asya2 hafta önceİran’daki savaş yuan için küresel ticarette fırsat penceresi açtı









