Diplomasi
Trump: NATO’dan çekilmeyi ciddi biçimde düşünüyorum

ABD Başkanı Donald Trump, ABD’nin İran’a karşı yürüttüğü savaşa katılmaması nedeniyle “kağıttan kaplan” dediği NATO’dan çekmeyi ciddi olarak düşündüğünü söyledi.
The Telegraph’a konuşan ABD Başkanı, ABD’yi NATO savunma anlaşmasından çıkarmak konusunun artık “yeniden değerlendirilemeyecek” bir noktaya geldiğini belirtti.
Trump’a, çatışmanın ardından ABD’nin NATO üyeliğini yeniden gözden geçirip geçirmeyeceği sorulunca verdiği yanıt şu oldu:
“Ah, evet, bence [bu] yeniden gözden geçirmenin ötesinde. NATO beni hiçbir zaman etkilemedi. Onların kağıt kaplan olduğunu hep biliyordum, bu arada Putin de bunu biliyor.”
NATO ortakları, dünya petrolünün yüzde 20’sinin geçtiği boğazı yeniden açmaya yardım etmekte isteksiz davranıyorlar.
Trump, NATO’ya “büyük bir baskı yapmadığını”, “fazla ısrar etmediğini”, İran savaşına NATO’nun katılımının “kendiliğinden olması gerektiğini düşündüğünü” söyledi ve şöyle devam etti:
“Ukrayna da dahil olmak üzere, biz her zaman kendiliğinden oradaydık. Ukrayna bizim sorunumuz değildi. Bu bir sınavdı ve biz onların yanındaydık; her zaman onların yanında olacaktık. Onlar bizim için orada değildi.”
ABD Başkanı, Birleşik Krallık’ı özellikle hedef alarak, Başbakan Keir Starmer’ı İran’a karşı Amerikan-İsrail savaşına katılmayı reddetmesi nedeniyle eleştirdi ve Kraliyet Donanması’nın bu göreve hazır olmadığını ima etti.
Başkan, “Sizin donanmanız bile yok. Çok eskisiniz ve çalışmayan uçak gemileriniz vardı,” dedi ve İngiltere’nin savaş gemisi filosunun durumuna atıfta bulundu.
Başbakanın savunmaya daha fazla harcama yapması gerekip gerekmediğini sorulduğunda Trump, “Ona ne yapması gerektiğini söylemeyeceğim. Ne isterse yapabilir. Önemli değil. Starmer’ın tek istediği, enerji fiyatlarınızı tavan yapan pahalı rüzgar türbinleri,” diye ekledi.
Trump’ın sözlerinin ardından Keir Starmer, NATO’ya olan desteğini teyit etti ve bu ittifakı “dünyanın bugüne kadar gördüğü en etkili askeri ittifak” olarak nitelendirdi.
Başbakan, Washington ile ilişkilerin bozulmasına yanıt olarak Avrupa ile daha yakın bir ilişki kurmayı hedeflediğini belirtti ve “ne olursa olsun” İngiltere’nin çıkarları doğrultusunda hareket edeceğini söyledi.
Starmer, “Bu bizim savaşımız değil ve bu savaşa sürüklenmeyeceğiz,” dedi.
Salı günü, Deniz Kuvvetleri Komutanı, Kraliyet Donanması’nın savaşa hazır olmadığını itiraf ederek, Silahlı Kuvvetlerin tehlikeli durumuna karşı uyarıda bulunan en üst düzey askeri yetkili oldu.
İran savaşının başlangıcında, Britanya’nın altı muhribinden dördü hizmet dışı ve onarımdaydı.
Britanya, Kuzey Atlantik’teki NATO yükümlülüklerini yerine getirmek için Almanya’dan bir savaş gemisi ödünç almak zorunda kaldı.
Beyaz Saray, uzun süredir müttefik olan ülkelerin savaştaki tutumları nedeniyle giderek daha fazla hayal kırıklığına uğruyor.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, salı günü müttefiklerinim askeri üslerine erişim izni vermemelerini eleştirirken NATO’yu “tek yönlü bir yol” olmakla suçladı.
Trump ile röportajdan birkaç saat önce Fox News’e konuşan Rubio, İran’daki savaş sona erdiğinde ABD’nin NATO üyeliğini “yeniden gözden geçirmesi” gerekeceğini söyledi.
Rubio şöyle konuştu:
“Maalesef, bu çatışma sona erdikten sonra bu ilişkiyi yeniden gözden geçirmek zorunda kalacağımızdan hiç şüphe yok. NATO, saldırıya uğradıklarında Avrupa’yı savunmakla ilgiliyse, ama ihtiyaç duyduğumuzda bize üs haklarını reddediyorsa, bu pek de iyi bir düzenleme değil. Böyle bir durumda ilişkiyi sürdürmek zor.”
Trump, The Telegraph’a Rubio’nun bu açıklamaları yapmasından ”memnun” olduğunu söyledi.
Geçen hafta The Telegraph gazetesi, Trump’ın kendi finansman taleplerini yerine getirmeyen üyeleri cezalandırmak amacıyla NATO’da bir yeniden yapılanma planladığını ortaya çıkarmıştı.
Trump yönetiminin üst düzey üyeleri, hedefleri tutturamayan müttefikleri, ittifakın savaşa girmesi dahil olmak üzere karar alma süreçlerinden dışlayabilecek bir “ödeme karşılığı oynama modeli” için baskı yapıyorlar.
Başkana yakın kaynaklar, Trump’ın geçen yıl göreve döndüğünden beri düşündüğü bir hamle olan ABD askerlerini Almanya’dan çekmeyi de değerlendirdiğini söylediler.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını6 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Avrupa6 gün önce‘Yeraltı ülkesi’ geri geliyor: İsviçre sığınaklarında yeni ‘savaş düzenlemesi’








