Diplomasi
ABD’den Gürcistan’a vize yaptırımı

ABD, ‘insan hakları ihlallerine’ karıştığı düşünülen ve aralarında ülke parlamentosu üyelerinin de bulunduğu onlarca Gürcistan vatandaşına vize kısıtlaması getiriyor. Yaptırımlar, söz konusu kişilerin yakın akrabaları için de geçerli olacak.
ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Matthew Miller, dün düzenlediği basın toplantısında ‘Yabancı Etkinin Şeffaflığı’ yasasıyla ilgili olarak Tiflis’e bir dizi yaptırım uygulanacağını bildirdi.
Miller, “Bu ilk vize kısıtlama listesi Gürcü Rüyası partisi üyelerini, parlamento üyelerini, kolluk kuvvetlerini ve sıradan vatandaşları içeriyor. Gürcistan liderlerinin eylemlerini yeniden gözden geçirecekleri ve ülkelerinin uzun süredir dile getirdikleri demokratik ve Avrupa-Atlantik hedeflerine doğru ilerlemek için adımlar atacakları konusunda umutluyuz, ancak bunu yapmadıkları takdirde ABD ek adımlar atmaya hazırdır,” dedi.
Gürcü Rüyası partisinin eylemlerini ‘anti-demokratik’ olarak nitelendiren Miller, “Size ek yaptırımlar uygulamaya ve gerekli diğer tüm adımları atmaya hazır olduğumuzu söyleyebilirim,” diye ekledi.
Listede kaç ismin olduğu yönündeki soruya Miller, “Genelde net rakamlar vermeyiz ama 20 ila 30 kişi söz konusu,” bilgisini vedi.
Sözcü, “Genellikle insanları bilgilendirmeyiz, ancak ABD’ye gelmeye çalıştıklarında bunu öğreneceklerdir,” diye konuştu.
Miller, şöyle devam etti: “Gürcü Rüyası partisinin anti-demokratik eylemleri ve son zamanlarda yaptığı açıklamalar ve söylemler konusunda derin endişe duymaya devam ediyor. Bu eylemler, Gürcistan’ın Avrupa’daki geleceğini raydan çıkarma riski taşımakta ve Gürcistan’ın anayasasına ve halkının isteklerine ters düşmektedir.”
Miller, kısa süre önce Dışişleri Bakanı Antony Blinken’ın ABD ile Gürcistan arasındaki tüm ikili iş birliğinin kapsamlı bir şekilde gözden geçirileceğini duyurduğunu anımsattı.
Son iki yıldır federal bütçeye dahil edilen Gürcü yetkililere yönelik 390 milyon dolarlık mali yardımın da gözden geçirilmekte olduğunu kaydeden Miler, bu miktarın yarısının askeri yardıma, yaklaşık üçte birinin ise kalkınma projelerine ve ayrıca demokratik kurumların ve sivil toplumun inşasına harcandığını anımsattı.
Sözcü, “Gürcistan’a sağladığımız mali yardımı gözden geçirmeye devam edeceğiz. Gürcistan’ın mevcut politikalarını sürdürmesi halinde tüm bu [fonlar] potansiyel olarak tehlikeye girebilir,” yorumunu yaptı.
Gürcistan parlamentosu, ‘yabancı acenta’ yasasını kabul etti: ABD’den yaptırım tehdidi
‘ABD’nin stratejik ortaklarına karşı yaptığı hataların bir yenisi’
Diğer yandan Gürcistan hükümeti, Washington yönetiminin kararına tepki gösterdi. Başbakan Yardımcısı, Kültür ve Spor Bakanı Teya Tsulukyani, Imedi TV kanalına verdiği demeçte, “Bu, ABD’nin stratejik ortaklarına karşı yaptığı ve bizi üzen hataların bir yenisi,” dedi.
Yetkili, Gürcü Rüyası hükümetinin ABD ile dostluktan hiçbir zaman vazgeçmediğini de sözlerine ekledi.
Geçen ay Gürcistan parlamentosu, sokak protestolarına ve ABD ile Avrupa Birliği’nin (AB) yaptırım tehditlerine rağmen ‘yabancı acenta’ yasa tasarısını kabul etti.
Cumhurbaşkanı Salome Zurabişvili tarafından veto edilen tasarı, daha sonra parlamentoda oy çokluğuyla geçersiz kılındı.
Yasa, fonlarının yüzde 20’sinden fazlasını yurt dışından alan sivil toplum ve medya kuruluşları için geçerli olacak. Bu kuruluşlar her yılın ocak ayında Adalet Bakanlığı’na gelir ve gider beyannamesi vermekle yükümlü olacaklar.
Bu yükümlülüğü yerine getirmemeleri halinde yaklaşık 9 dolar para cezasına çarptırılacaklar ve para cezasından sonra beyanname verilmezse, gecikilen her ay için yaklaşık 7 bin 200 dolar tahsil edilecek.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını7 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi4 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını7 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Dünya Basını2 hafta önceProf. Pape: İran savaş öncesinden daha güçlü












