Bizi Takip Edin

Diplomasi

Azerbaycan Havayolları Rusya’nın 7 şehrine uçuşları askıya aldı

Yayınlanma

25 Aralık’ta Azerbaycan Havayolları’na ait bir uçak Grozni’ye iniş yapamayarak Aktau’da düştü. Kazada 38 kişi hayatını kaybederken, uçuş güvenliği gerekçesiyle Azerbaycan ve Kazakistan’dan Rusya’ya bazı uçuşlar askıya alındı. Azerbaycan, kazanın Rusya tarafından ateşlenen bir füze nedeniyle gerçekleştiğini iddia ederek Moskova’ya özür ve tazminat çağrısında bulundu. Rusya, iddiaları araştırmanın sonucunu beklemeden yorum yapmanın doğru olmadığını belirtti.

Azerbaycan Havayolları (AZAL), bir uçağının Grozni’ye iniş yapamayıp Kazakistan’ın Aktau kentinde düşmesi sonrasında Rusya’daki yedi şehre uçuşlarını durdurma kararı aldı.

APA ajansının haberine göre, 28 Aralık 2024 tarihinden itibaren havayolu şirketi Bakü’den Mineralnıye Vodı, Soçi, Volgograd, Ufa, Samara, Grozni ve Mahaçkale’ye sefer düzenlemeyecek.

Havayolu şirketinin açıklamasında, bu kararın, Embraer 190 tipi uçağın kazasına ilişkin ön inceleme sonuçları ve uçuş güvenliğiyle ilgili olası riskler nedeniyle alındığı belirtildi.

Seferler, kazanın nedenine ilişkin soruşturma tamamlanana kadar askıda kalacak. Ancak şirket, Moskova, St. Petersburg, Yekaterinburg, Astrahan, Kazan ve Novosibirsk’e uçuşlara devam edecek.

Aynı zamanda Kazakistan havayolu şirketi Qazaq Air de Astana’dan Yekaterinburg’a uçuşlarını durdurduğunu açıkladı. 28 Aralık 2024 ile 27 Ocak 2025 tarihleri arasında bu güzergâhta sefer düzenlenmeyecek.

Şirketin açıklamasında, “Uçuşların durdurulması, Rusya’ya yönelik uçuş risklerinin sürekli değerlendirilmesi sonucu yolcuların ve mürettebatın güvenliğini sağlamak amacıyla yapılmıştır,” denildi. Buna karşılık şirket, Omsk ve Novosibirsk seferlerine devam edecek.

Öte yandan, İsrail’in ulusal havayolu şirketi El Al, 26 Aralık’ta yaptığı açıklamada, Moskova’ya uçuşlarını bir hafta süreyle askıya aldığını duyurmuştu.

Bakü’den Grozni’ye giden bir yolcu uçağı Kazakistan’da düştü

Pilotlardan tepki: Rusya’da uçuş yapmak riskli

AZAL’daki kaynaklar, Mojem Obyasnit adlı yayına konuşarak, pilotların kaza sonrası Rusya’ya uçuş yapmak istemediklerini aktardı. Kaynaklardan biri, “Ruslar sadece uçağımızı düşürmekle kalmadı, aynı zamanda onu kendi en yakın havaalanlarına indirmemize de izin vermedi. Şu an pilot camiasındaki hâkim görüş bu yönde. Bu durumun tekrar yaşanmayacağının garantisi var mı? Kimse riske girmek istemiyor,” ifadelerini kullandı.

25 Aralık’ta Bakü’den Grozni’ye gitmekte olan AZAL’a ait Embraer 190 tipi uçak, Aktau yakınlarında düştü. Uçakta 62 yolcu ve 5 mürettebat bulunuyordu: 42 Azerbaycan, 16 Rusya, 6 Kazakistan ve 3 Kırgızistan vatandaşı. Kazada 38 kişi hayatını kaybederken, 29 kişi kurtuldu.

Batılı medya organlarının Azerbaycan hükümetindeki kaynaklara dayandırdığı bilgilere göre, kazanın nedeni, Rusya’nın Pantsir-S hava savunma sistemi tarafından ateşlenen bir füze. Füze, Grozni’ye iniş yapmaya çalışan uçağın yakınında infilak etti.

Grozni’nin o sırada insansız hava araçları saldırısını püskürttüğü belirtildi. Ayrıca, uçağın pilotlarına Rusya’daki tüm havaalanlarında acil iniş izni verilmediği ve uçağın iletişim sistemlerinin elektronik harp araçlarıyla felç edildiği ifade edildi. Bu nedenle, yönünü şaşıran mürettebat Aktau’ya yönelmek zorunda kaldı.

Azerbaycan’dan Rusya’ya tepki

Öte yandan Azerbaycan Parlamentosu Uluslararası İlişkiler Komisyonu üyesi Rasim Musabekov, Turan ajansına verdiği demeçte, “Uçak Rusya’nın Grozni semalarında vuruldu ve bunu inkâr etmek imkânsız,” dedi.

Musabekov, Moskova’yı medya ortamında delilleri örtbas etmeye çalışmakla suçlayarak, bunun yerine özür dilemesi, suçluları cezalandırması ve mağdurlara ile hayatını kaybedenlerin ailelerine tazminat ödemesi gerektiğini vurguladı. “Eğer bu olmazsa, ilişkiler elbette farklı bir boyuta taşınacaktır,” uyarısında bulundu.

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov ise, gazetecilerin, uçağın vurulduğuna dair iddiaları yorumlama taleplerine, Azerbaycan, Kazakistan ve Rusya’nın yürüttüğü soruşturmanın sonuçlarının beklenmesi gerektiğini söyleyerek yanıt verdi.

Peskov, “Bu aşamada herhangi bir varsayımda bulunmak yanlış olur ve elbette bunu yapamayız. Kimse bunu yapmamalı,” diye konuştu.

NATO’dan düşen Azerbaycan uçağı için soruşturma çağrısı

Diplomasi

UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Yayınlanma

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.

FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.

Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.

UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.

Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.

Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.

Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.

Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.

Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.

Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.

Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.

En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.

POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

Yayınlanma

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.

Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.

Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.

Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.

ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.

Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.

Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.

Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.

Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.

Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.

GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.

Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Yayınlanma

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.

Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.

The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.

ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.

Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu

Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.

Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.

Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.

Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.

Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English