Amerika
Bakan Hegseth’in tasfiyeleri Cumhuriyetçileri böldü

ABD Savaş Bakanı Pete Hegseth’in, ABD Kara Kuvvetleri Avrupa ve Afrika Komutanı Orgeneral Chris Donahue’yu görevden alması Cumhuriyetçi Kongre üyeleri arasında görüş ayrılığına yol açtı. Bazı vekiller tasfiye kararlarını orduya zarar verdiği gerekçesiyle eleştirirken, diğerleri komuta kademesinin kararına saygı duyulması gerektiğini savunuyor.
ABD Savaş Bakanı Pete Hegseth’in, ABD Kara Kuvvetleri Avrupa ve Afrika Komutanı Orgeneral Chris Donahue’yu görevden alma kararı, Cumhuriyetçi Kongre üyelerini ikiye böldü.
Ulusal Muhafız kökenli olan ve Irak’ta görev yapan Hegseth, bazı Cumhuriyetçiler tarafından Pentagon’un düzenini bozmak ve deneyimli bir komutanı uzaklaştırmakla suçlanırken, bazıları ise tüm bulguların ortaya çıkmasının beklenmesi gerektiğini savunuyor.
Görüş ayrılıklarına rağmen tüm Cumhuriyetçi vekiller, kariyerinin büyük bölümünü özel operasyon birimlerinde geçiren, Ranger eğitimi alan ve Delta Force komutanlığına kadar yükselen Donahue’nun hizmetlerini övdü.
Ordu içinde “yükselen bir yıldız” olarak görülen Donahue’nun tasfiyesine en sert tepkilerden biri Senatör Thom Tillis’ten geldi.
Emeklilik kararının ardından Trump yönetimine yönelik eleştirilerini artıran Kuzey Karolina Senatörü Tillis, Hegseth’i Pentagon’u “itidal, tevazu ve dünyanın en iyi savaş gücünün özenli yönetimi yerine kabadayı kültürüyle yönetmekle” suçladı.
Donahue’nun Kuzey Karolina’daki görev dönemini yakından tanıyan Tillis, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, “Güçlü liderler başarılı komutanlardan tehdit algılamaz, zayıf olanlar algılar” ifadesini kullandı.
Tillis, Hegseth’in üst düzey komutanlar üzerindeki yönetim tarzını “reform maskesi takmış güvensizlik” olarak nitelendirdi ve bakanın liyakat yerine kişisel sadakat arayışında olduğunu belirtti.
Bu yaklaşımın orduya büyük zarar verdiğini vurgulayan Tillis, savaş bakanlığının ciddiyetten uzak, toy bir yönetim anlayışıyla karşı karşıya olduğunu savundu.
Temsilciler Meclisi Silahlı Hizmetler Komisyonu Üyesi Cumhuriyetçi Clay Higgins ise daha temkinli bir yaklaşım sergileyerek Donahue’nun emeklilik kararı konusunda acele hüküm verilmemesini istedi.
Higgins, komuta kademesinin kararlarına doğrudan şüpheyle yaklaşılmaması gerektiğini belirterek, tüm gerçeklerin önce açığa çıkması gerektiğini kaydetti.
Higgins, Pentagon kültüründe sorun çıkaran personeli görevden almak yerine başka pozisyonlara terfi ettirmenin daha kolay görüldüğünü ifade etti.
Geçmişte yöneticilerin bu tür kararların getireceği baskıdan kaçındığını söyleyen Higgins, mevcut komuta kademesinin ise bu kararları alacak cesarete sahip olduğunu ekledi.
Pentagon’daki üst düzey tasfiyeler Kongre’yi endişelendiriyor
Hegseth’in geçen yıl göreve gelmesinden bu yana, aralarında eski Genelkurmay Başkanı Orgeneral CQ Brown, Deniz Operasyonları Şefi Amiral Lisa Franchetti, Sahil Güvenlik Komutanı Amiral Linda Fagan ve Kara Kuvvetleri Kurmay Başkanı Orgeneral Randy George’un da bulunduğu 20’den fazla üst düzey askeri yetkili görevden alındı ya da emekliliğe zorlandı.
Bu tasfiyelerin gerekçesi hakkında resmi bir açıklama yapılmazken, Hegseth ve müttefikleri komuta kademesinin hantallaştığını savunuyor.
Komutanların gerekçesiz görevden alınması Kongre’de her iki partiden vekillerin tepkisini çekerken, şeffaflık taleplerini de artırdı.
Temsilciler Meclisi Silahlı Hizmetler Komisyonu, yıllık Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası’na (NDAA), Pentagon’un görevden alınan generallerin gerekçelerini beş gün içinde yazılı olarak Kongre’ye bildirmesini zorunlu kılan bir madde ekledi.
Kabil Havalimanı’nın tahliyesi sırasında Afgan müttefiklerin tahliyesini yöneten Donahue, yaklaşık bir buçuk yıldır sürdürdüğü komutanlık görevinden ayrılmak üzere resmi emeklilik dilekçesini sundu.
2 Temmuz’da görevini devredecek olan Donahue’nun yerine yardımcısı Tümgeneral Christopher Norrie vekalet edecek.
ABD’li bir yetkilinin aktardığına göre, Kara Kuvvetleri Sekreteri Dan Driscoll, Orgeneral Randy George’un görevden alınmasının ardından Donahue’nun genelkurmay başkanı olması için Kongre ve Beyaz Saray nezdinde girişimlerde bulunmuştu.
Yetkili, Driscoll’un Donahue’yu Kara Kuvvetleri Kurmay Başkan Yardımcılığı görevi için de düşündüğünü belirtti.
Aynı kaynak, eski genelkurmay başkanı George’un Donahue’yu en üst düzey liderlik görevi için yetiştirdiğini ve ikilinin yakın bir çalışma ilişkisi olduğunu bildirdi.
Ancak Hegseth’in doğrudan talimatıyla, George’un 2 Nisan’daki ihracından kısa bir süre sonra Donahue’ya emekli olması yönünde sözlü emir iletildi.
Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komisyonu eski Başkanı Michael McCaul da Donahue’nun Polonya’da Ukrayna’ya yönelik lojistik destek ve istihbarat ağını kuran isim olduğunu hatırlatarak görevden alınma kararına anlam veremediğini söyledi.
McCaul, “Hegseth’in onu neden görevden aldığını anlamıyorum; çok yetenekli bir generali kaybediyoruz” dedi.
Temsilciler Meclisi üyelerinden Brian Fitzpatrick konuya dair brifing aldıktan sonra açıklama yapacağını belirtirken, muhafazakar Özgürlük Grubu Başkanı Andy Harris kararın tamamen Hegseth ve Başkan Trump’ın yetkisinde olduğunu ifade etti.
Silahlı Hizmetler Komisyonu Üyesi Rich McCormick de Donahue’ya büyük saygı duyduğunu ancak detayları bilmediğini kaydetti.
Emekli Tuğgeneral ve Kongre Üyesi Don Bacon ise gerekçesiz görevden almaların kabul edilemez olduğunu belirterek, yaklaşık 20 general ve amiralin tasfiye edilmesinin endişe verici olduğunu dile getirdi.
Eski bir Delta Force komutanı olan Cumhuriyetçi Keith Self de Donahue’nun ordu için çok değerli bir isim olduğunu vurgularken, generallerin nihayetinde başkanın kararlarına tabi olduğunu hatırlattı.
Pentagon konuyla ilgili soruları yanıtsız bırakırken, emekli Albay Kevin Carroll, Donahue’nun ordu içindeki en saygın isimlerden biri olduğunu ve bu kararın askeri moral üzerinde yıkıcı etki yaratacağını söyledi.
Carroll, Hegseth’in karakterli liderler yerine emirleri sorgulamadan uygulayacak kadrolar kurmak istediğini savundu.
Karar Kongre dışındaki muhafazakar çevrelerde de eleştirildi. Muhafazakar yorumcu Erick Erickson, Hegseth’in orduyu Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’den daha hızlı tasfiye ettiğini öne sürerken, Fox News sunucusu Brian Kilmeade bu kaybı Amerikan futbolunun efsane ismi “Tom Brady’yi kariyerinin zirvesinde kaybetmeye” benzetti.
Amerika
Kevin Warsh yatırımcıları “rahatlattı”

Büyük fon yöneticileri, Kevin Warsh’ın enflasyonu dizginleme sözünün, yeni Fed Başkanı’nın finans piyasalarındaki güvenilirliğini artırdığını belirtiyor.
Tahvil piyasasının uzun vadeli enflasyona ilişkin görüşünü yansıtan 10 yıllık başabaş (break-even) faiz oranları, mayıs ortasındaki yüzde 2,5’in üzerindeki seviyeden bu hafta yaklaşık yüzde 2,2’ye geriledi ve bir yıldan uzun süredir en düşük seviyesine ulaştı.
Yatırımcılar, bu değişimin hem son dönemde petrol fiyatlarındaki düşüşü hem de Fed’in geçen haftaki toplantısında sergilediği şahin tutumu yansıttığını belirtiyor.
Warsh, bu toplantıda sürekli yüksek fiyatların “Amerikan halkı için bir yük” olduğunu söylemişti.
Bu sert söylem, ABD Başkanı Donald Trump’ın, borçlanma maliyetlerini çok yüksek tuttuğu gerekçesiyle eski Başkan Jay Powell’a yönelik tekrarlanan sert eleştirilerinin ardından, Warsh’ın faiz oranlarını düşürme yönündeki baskıya boyun eğebileceğine dair yatırımcıların endişelerini hafifletti.
Fidelity International’da fon yöneticisi olan Mike Riddell, uzun vadeli başabaş noktalarındaki düşüşün “petrol hareketleri göz önüne alındığında beklenenden bile daha fazla” olduğunu belirterek, bunun muhtemelen merkez bankasındaki şahin tavrın “Fed’e piyasada enflasyonla mücadele konusunda daha fazla güvenilirlik kazandırması” nedeniyle olduğunu ekledi.
Warsh’ın karşı karşıya olduğu enflasyon sorunu, perşembe günü açıklanan ve mayıs ayında enflasyonun yüzde 4,1’e yükseldiğini gösteren verilerle daha da belirginleşti.
Bu rakam, Kişisel Tüketim Harcamaları Fiyat Endeksine (TÜFE) göre Fed’in yüzde 2’lik hedefinin iki katından fazlasına denk geliyor.
Fed’in uzun vadeli enflasyon baskılarını ölçmek için tercih ettiği gösterge olan çekirdek (PCE) enflasyonu da yüzde 3,4’e yükseldi.
Fakat mevcut fiyat baskılarına rağmen, piyasanın gelecekteki enflasyona ilişkin beklentileri bu hafta hafifçe geriledi.
Bir yıl sonra başlayacak ve önümüzdeki 12 aylık dönemin ortalama enflasyonunu ölçen swap oranı, 0,12 puan düşüşle yüzde 3,88’e geriledi.
Barclays’in ABD enflasyon stratejisi başkanı Jon Hill, “Şahin [Fed toplantısı] ve İran krizine ilişkin geçici çözümün oluşturduğu çifte darbe, algılanan enflasyon risklerini azalttı ve piyasa temelli enflasyon beklentisi göstergelerinde keskin bir düşüşe yol açtı,” dedi.
Washington ile Tahran arasında Hürmüz Boğazı’ndan petrol akışını yeniden sağlamak üzere varılan anlaşmaya rağmen, tüccarlar bu yıl Fed’in en az çeyrek puanlık bir faiz artışı yapacağına bahis yapmaya devam ediyor.
Bu durum, şubat ayı sonunda savaş başlamadan önce öngörülen bir dizi faiz indiriminden tam bir tersine dönüş anlamına geliyor.
Evercore ISI başkan yardımcısı Krishna Guha, “Genel olarak bakıldığında, şu andan Eylül ayına kadar enflasyonda iyileşme görülürse, Warsh sert bir tavır sergileyebilir ancak faizleri yükseltmek zorunda kalmayabilir. Fakat eylül ayına kadar verilerin bu yönde net bir şekilde hareket etmeye başlamadığı bir durumla karşı karşıya kalırsa, faizleri yükseltmek zorunda kalacak ya da güvenilirliğini kaybetme riskiyle karşı karşıya kalacaktır,” dedi.
Öte yandan bazı yatırımcılar ve iktisatçılar, Warsh’ın yatırımcıları enflasyon konusunda “şahin” bir tutum sergilediğine ikna edebilmesi halinde, Fed’in çok fazla faiz artışı yapmasına gerek kalmayabileceğini ve bunun da piyasalardaki borçlanma maliyetlerini artıracağını düşünüyor.
Varlık yönetimi şirketi Aberdeen’in faiz oranları başkanı Aaron Rock, “Warsh’ın nihayetinde politika faizlerini yükseltmek zorunda kalmamak için sert bir tavır sergilediğini… sadece zaman gösterecek,” dedi.
Amerika
California’da milyarderlere ek vergi oylaması

California’da seçmenler, milyarderlerden geçici olarak ek vergi alınmasını öngören tasarıyı kasım ayında oylayacak. Girişimi destekleyen sendika ile Vali Gavin Newsom arasındaki uzlaşı görüşmelerinin başarısız olmasının ardından teklifin referanduma sunulması kesinleşti.
ABD’nin California eyaletinde seçmenler, milyarderlerin vergilerini geçici olarak artırmayı öngören tartışmalı yasa teklifini kasım ayında oylayacak.
Teklifi destekleyen sendika, perşembe günü yaptığı açıklamada girişimi referandum sürecine taşıyacaklarını duyurdu.
“California Milyarderler Vergisi Yasası” olarak bilinen tasarı, 1 Ocak itibarıyla eyalette ikamet eden ve net serveti 1 milyar doları aşan kişilerden bir kereliğe mahsus yüzde 5 oranında ek vergi alınmasını öngörüyor.
Girişim, Batı Sağlık Çalışanları Sendikası (SEIU Healthcare Workers West) tarafından destekleniyor.
Zenginlik vergisini savunanlar, bu düzenlemenin eyalete yaklaşık 100 milyar dolar gelir sağlayabileceğini belirtiyor. Elde edilecek gelirin büyük bölümünün, federal bütçe kesintilerinin ardından eyaletin Medicaid sağlık programını ve diğer kamu hizmetlerini finanse etmek üzere uzun yıllara yayılan bir süreçte kullanılması planlanıyor.
Sendika Başkan Yardımcısı Debru Carthan düzenlediği basın toplantısında, “Milyarderler vergisine yönelik ilgi daha önce gördüğümüz hiçbir şeye benzemiyor” dedi. Carthan, tasarıyı kasım ayı sandığına taşıyacaklarını ve kazanmayı hedeflediklerini ekledi.
Girişimi destekleyenlerin teklifi sandıktan çekmeleri için belirlenen yasal süre perşembe günü doldu. Normal şartlarda sendika yanlısı siyasetiyle bilinen California Valisi Demokrat Gavin Newsom ve diğer bazı siyasetçiler tasarıya karşı çıktı.
Vali yardımcılığı ve sendika arasındaki uzlaşı görüşmelerinden de yasal süre dolmadan önce bir sonuç alınamadı.
Sendika Başkanı Dave Regan, tasarıya tam destek verdiklerini ifade ederek teklife karşı çıkanları “gerçeklikten tamamen kopuk olmakla” suçladı.
SEIU şubesi geçen hafta, Vali Newsom’un desteğini almak karşılığında milyarderlere yönelik vergi oranını yüzde 2’ye düşürmeyi teklif etmişti.
Ancak Regan’ın aktardığına göre vali bu teklifi hızla reddetti. Regan, valinin eyaletin en zengin sakinleriyle ortak hareket ettiğini belirterek, “Milyarderlerin vergilendirilmesine yönelik hiçbir öneriyi veya uzlaşı seçeneğini değerlendirmeyi kabul etmedi” diye konuştu.
Bu oylama süreci, 2028 yılı başkanlık seçimleri için olası adaylar arasında adı geçen ve Demokrat Parti’nin güçlü figürlerinden biri olarak kabul edilen Vali Newsom için siyasi bir risk oluşturabilir.
Sağlık, eğitim ve iş dünyası temsilcilerinden oluşan bir koalisyon ise tasarıya karşı ortak bir açıklama yayımladı. Koalisyon, bu verginin zengin vatandaşları eyalet dışına çıkmaya zorlayacağını ve gelecekteki gelir vergisi akışını daraltacağını savunuyor.
Yapılan açıklamada, “Bu tehlikeli zenginlik vergisi, California’nın bütçe gelirlerini daha da istikrarsızlaştırarak eğitim, okullar, sağlık hizmetleri, klinikler, kamu güvenliği ve altyapı projelerine ayrılan hayati kaynakları doğrudan tehdit etmektedir” ifadelerine yer verildi.
Amerika
Beyaz Saray, OpenAI’ın yeni modelini kısıtladı

Beyaz Saray, OpenAI’dan bir sonraki modelinin piyasaya sürülmesini hükümetin onayladığı kullanıcılarla sınırlandırmasını istedi.
Bu hamle, Trump yönetiminin “yapay zeka müdahaleciliğine” doğru kayışını pekiştirmiş görünüyor.
Donald Trump hükümeti başlangıçta yapay zeka konusunda serbest piyasa yaklaşımını benimsemiş ve Biden döneminden kalma öncü modellerin güvenlik incelemelerini zorunlu kılan kuralları kaldırmıştı.
Fakat Beyaz Saray hızla yön değiştirerek, ordunun yapay zeka kullanımına ilişkin Anthropic ile hukuki bir çekişmeye girerken, yabancı uyrukluların şirketin en son teknolojiye sahip sistemlerine erişimini engelledi ve bu ay, yeni sürümler için nominal olarak gönüllü incelemeler dayatan bir kararname imzaladı.
POLITICO, bunun sonucunda “sınırsız ve kafa karıştırıcı bir düzenleme ortamı” oluştuğunu savunuyor.
New York Times’ın haberine göre OpenAI halka arzını ertelemeyi düşünüyor.
Şirket yöneticileri, SpaceX’in dalgalı halka arzı ve borsadaki dalgalanmalardan tedirgin olmuş durumda.
Amerika1 hafta öncePeter Thiel’in gizli cemiyeti: “Dialog”
Avrupa2 gün önceKuzey Akım sabotajında ‘porno filmi kılıfı’ iddiası
Görüş2 hafta önceSavaşın kısa tarihi ve senaryolar – 5
Asya1 hafta önceÇKP, ‘Xi Jinping’in Parti İnşası Üzerine Düşüncesi’ni resmi doktrin ilan etti
Asya2 hafta önceGüney Kore’de askeri istihbarat teşkilatına tarihi darbe
Ortadoğu2 hafta önceİran, ABD ile varılan anlaşmanın detaylarını açıkladı
Görüş2 hafta önceSavaşın kısa tarihi ve senaryolar – 4
Dünya Basını1 hafta önceİngiliz iktisatçı Pettifor: Yapay zeka çöküşü kaçınılmaz bir krize yol açacak











