Diplomasi
Baltık ve İskandinav liderleri Ukrayna’ya yardımı artırma konusunda anlaştı

İskandinav ve Baltık ülkeleri ile Polonya çarşamba günü yaptıkları açıklamada önümüzdeki aylarda Ukrayna’ya, ülkenin savunma sanayii de dahil olmak üzere, desteklerini artıracaklarını ve daha fazla mühimmat sağlanması için yatırım yapacaklarını belirttiler.
Danimarka, Estonya, Finlandiya, Letonya, Norveç, Polonya ve İsveç liderleri yaptıkları açıklamada, “Konvansiyonel ve hibrit saldırılara karşı caydırıcılığımızı ve dayanıklılık da dahil olmak üzere savunmamızı güçlendirmeye ve Rusya’nın yanı sıra Rusya’nın saldırganlığını mümkün kılanlara karşı yaptırımları genişletmeye kararlıyız,” dedi.
İsveç hükümetinin Stockholm’ün güneybatısında yer alan Harpsund’daki inziva mekanında bir araya gelen liderler transatlantik ilişkiler, bölgesel güvenlik işbirliği ve Ukrayna’daki savaşa ilişkin ortak bir politika belirlenmesi konularını ele aldılar.
Baltık, İskandinavya ve Polonya toplamı Kiev’e yardımda ikinci sırada
Donald Trump’ın ikinci kez başkanlığa seçilmesi, ABD’nin Rusya’ya karşı savaşında Ukrayna’yı destekleme kararlılığı ve Washington’un NATO’daki rolü konusunda soru işaretleri yaratmıştı.
Birçoğunun Rusya ile sınırı olan İskandinav ve Baltık ülkeleri Ukrayna’nın en büyük destekçileri arasında yer alıyor. Kiel Enstitüsü’nün “Ukrayna Destek Takibi”ne göre İskandinavya, Baltık ve Polonya’dan gelen yardımın toplamı yaklaşık 24 milyar avro ve mutlak rakam olarak ABD’den sonra ikinci sırada.
İsveç Başbakanı Ulf Kristersson yaptığı ayrı bir açıklamada, “Avrupa’nın kendi güvenliği için daha fazla sorumluluk alması gerekiyor. Bu da işbirliğimizi arttırmamız ve hem kendi hem de bizim güvenliğimiz için mücadele eden Ukrayna’yı uzun vadede desteklemeye devam etmemizle mümkün,” dedi.
Baltık’ta Çin’e karşı eleştiriler artıyor
Bunun yanı sıra, Çin’in Rusya’ya artan desteğinin Pekin’in Avrupa ile ilişkilerine zarar verdiğini düşünen İskandinav ve Baltık liderleri, AB’nin kritik altyapılara sabotaj gibi “hibrit savaşlara” karşı tepkisini acilen sertleştirmesi çağrısında bulundu.
Finlandiya ve İsveç başbakanları Financial Times’a (FT) yaptıkları açıklamada Finlandiya-Almanya ve İsveç-Litvanya veri kablolarına kimin ve neden zarar verdiği konusunda bir sonuca varmak için henüz çok erken olduğunu söylediler. Konu hakkında Finlandiya ve İsveç’in ortaklaşa yürüttüğü bir soruşturma devam ediyor.
Fakat Finlandiya başbakanı Petteri Orpo, “Rusya’nın arkasında giderek daha fazla Çin’in olduğunu gördük. Endişeliyim. Umarım Avrupa’nın mesajını duymuşlardır. Ukrayna’ya karşı savaşması için Rusya’ya verdikleri desteği artırmaları Avrupa ile Çin arasındaki ilişkiler için iyi olmaz,” uyarısında bulundu.
Çin bandıralı gemi gerilimin odağında
Estonya Başbakanı Kristen Michal da Nordik-Baltık zirvesinde yaptığı açıklamada, “Bu daha önce iki kez oldu. Bu gerçekten kötü bir denizcilik mi? Tarafsız bir soruşturmaya ihtiyacımız var. Ama bu tür olaylar ve [Ukrayna’da] Rusya’nın desteklenmesi, Çin’in Avrupa ile iş yapma kabiliyetini etkiliyor ve diplomatik olanaklarını sınırlıyor,” iddiasında bulundu.
Şimdi gözler, Danimarka karasularının hemen dışından çekilen son televizyon görüntülerinde çapası gözle görülür bir şekilde hasar gördüğü öne sürülen Çinli dökme yük gemisi Yi Peng 3’e çevrilmiş durumda.
Gemi İsveç, Danimarka ve Alman donanmaları tarafından yakından izleniyor. Denizcilik bilgileri Yi Peng 3’ün bu ayın başlarında kesilen Finlandiya-Almanya ve İsveç-Litvanya veri kablolarının yakınından geçtiğini gösteriyor.
İsveç Başbakanı Ulf Kristersson, Çin’i soruşturmaya yardımcı olması için Yi Peng 3’ün İsveç sularına taşınmasını emretmeye çağırdı.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını7 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi4 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını7 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Dünya Basını2 hafta önceProf. Pape: İran savaş öncesinden daha güçlü









