Bizi Takip Edin

AMERİKA

ABD’den ‘ileri teknoloji’ şirketlerine Çin yasağı

Yayınlanma

Biden yönetimi, federal fon alan ABD ‘ileri teknoloji’ şirketlerinin 10 yıl boyunca Çin’de fabrika kurmasını yasakladı.

Karar, ABD’de yerel yarı iletken endüstrisini geliştirmeyi amaçlayan 50 milyar dolarlık bir planın parçası olarak açıklandı. Böylece, ABD’nin yarı iletkenlerin üretiminde Çin’e olan bağımlılığının azaltması hedefleniyor. ABD’li şirketler, küresel bir mikroçip sıkıntısı ile karşı karşıyalar ve bu durum üretimi de yavaşlatıyor.

Konuyla ilgili konuşan ABD Ticaret Bakanı Gina Raimondo, Yarı İletkenler Üretmek Amacıyla Yardımcı Teşvikler Yaratma (CHIPS) fonu alanların “ulusal güvenliği tehlikeye atmamalarını temin etmek adına”, bu şirketlerin 10 yıllık bir süre için Çin’de ileri teknoloji geliştirmelerine izin verilmeyeceğini açıkladı.

Parayı alan şirketler, yalnızca Çin’deki mevcut fabrikalarını Çin pazarına hizmet etmek için genişletebilecek.

ABD şu anda, otomobillerden cep telefonlarına kadar her şeyin anahtarı olan küresel yarı iletken üretiminde yaklaşık yüzde 10’luk paya sahip. Bu pay 1990’larda yüzde 40 civarında idi.

Küresel üretimin yaklaşık 4’te 3’ü coğrafi olarak Tayvan, Güney Kore ve Çin’de yoğunlaşmış durumda.

Soğuk Savaş zihniyeti

Washington’daki Çin Büyükelçiliği, yarı iletken yasa tasarısına karşı çıkarak, “Soğuk Savaş zihniyetini” anımsatan bir durum olarak nitelendirdi.

ABD ayrıca, Japonya, Güney Kore ve Tayvan ile çip üretiminde Çin’e karşı bir blok oluşturarak, bu sektördeki üstünlüğünü yeniden elde etmeyi amaçlıyor. Dörtlünün eylül ayında bu konuda toplanacağına dair iddialar basında yer aldı.

Teknoloji rekabeti

Küresel hegemonyasının en önemli araçlarından biri olan teknoloji üstünlüğünü Çin’e kaptıran ABD, bu konuda yaptırımların yanı sıra, sık sık dizginleyici adımlara da başvurmaya başladı.

Washington geçen sene, özellikle de yapay zeka ve yarı iletkenler alanında Çin ile rekabeti esas alan, ABD Yenilikçilik ve Rekabet Yasası’nı yürürlüğe sokmuştu. ABD Başkanı Joe Biden da ağustos ayında, ABD’nin teknolojik üstünlüğünü Çin’e kaptırdığına dair baskın söylemler arasında, yüksek teknolojili üretim ve bilimsel araştırmalara 280 milyar taahhüt eden yasayı imzalamıştı. Bu yasaklayıcı önlemler ve destek paketleri ile, ABD’nin Çin önderliğindeki Asya tedarik zincirine bağımlılığının azaltılması amaçlansa da Washington’ın tutumu giderek daha ‘yasakçı’ bir hal alıyor.  Daha önce ülkede TikTok kullanımını yasaklayan ABD, geçtiğimiz yıllarda da Çin’in 5G teknolojisini Avrupa’da yasaklatabilmek için tehdit ve şantajlara başvurmuştu.

Amerikan şirketleri endişeli

5G konusunda olduğu gibi Pekin’e üstünlüğü kaptırmak istemeyen Washington, bu sefer çip endüstrisinde tehdit dışında önlemlere de başvurdu. Bu yasaktan doğrudan etkilenecek olan ABD’li çip üreticileri ise bu durumdan endişeli.

Bu ayın başında, ABD’li yetkililer Nvidia ve AMD teknoloji şirketlerine Çin’e yapay zeka çiplerinin satışını durdurmalarını söylemiş. BBC’ye konuşan, Wedbush Securities yatırım şirketi analistlerinden Dan Ives, kısıtlamaları Nvidia için “mideye atılan bir yumruk” olarak nitelendirdi ve Çin ile jeopolitik gerginlikleri körükleyeceğini kaydetti.

AMERİKA

ABD’de iki kişi, Rusya’nın VTB bankasının yaptırımları delmesine yardım ettikleri iddiasıyla tutuklandı

Yayınlanma

ABD makamlarının, Rusya’nı VTB Bankası yöneticisi Andrey Kostin’in yaptırımları delmesine yardımcı oldukları iddiasıyla iki kişiyi tutukladığı öğrenildi.

Reuters ajansının haberine göre ABD Adalet Bakanlığı, New York’taki bir mahkemede dosyalanan ilgili belgeleri yayımladı.

İddiaya göre Kostin’in iki ortağı Vadim Wolfson ve Gannon Bond ABD’de tutuklandı. Yetkililerden, 2018 yılında kısıtlamalar getirilen Kostin’e ait olduğu iddia edilen Colorado’daki gayrimenkullerle ilgilendikleri gerçeğini gizlediler.

ABD Hazine Bakanlığı, Kostin’i Washington’un kendisine ait olduğuna inandığı Aspen’deki yatlar ve gayrimenkuller konusunda kara para aklama ve yaptırım ihlalleriyle suçluyor.

Soruşturmaya göre Kostin, Wolfson ve Bond mülkü 12 milyon dolara satmaya çalıştı.

Buna ek olarak Columbia Bölge Mahkemesi, ABD makamlarının Rus ve İsviçre vatandaşlığına sahip bir iş insanı olan Vladislav Osipov’u yaptırımların delinmesini ve kara para aklanmasını kolaylaştırmakla suçladığı davanın üzerindeki gizliliği kaldırdı.

Habere göre, söz konusu eylemler Rus iş insanı Viktor Vekselberg’e ait Tango yatının ‘sahipliği ve işletilmesi’ ile ilgili.

Perşembe günü ABD Dışişleri Bakanlığı, 52 yaşındaki Osipov hakkındaki bilgiler için 1 milyon dolara kadar ödül koydu. Osipov, hakkında Kasım 2022’de dolandırıcılık, ABD yaptırımlarını delme, ülke makamlarını dolandırmak için komplo kurma ve kara para aklama gibi 17 suçlama yöneltildi.

Suçlamalar, ABD Adalet Bakanlığı’na bağlı bir çalışma grubu tarafından, yaptırımlara tabi Rus varlıklarını tespit etmek ve bunlara el koymak amacıyla hazırlandı.

Washington Post‘a göre, el konulan Rus varlıklarının yaklaşık 6 milyon doları, esas olarak Ukrayna Silahlı Kuvvetlerine yardım sağlamak üzere Kiev’e transfer edildi.

Okumaya Devam Et

AMERİKA

ABD, Rusya’da ‘500’den fazla hedefe’ yaptırım uygulayacak

Yayınlanma

ABD Hazine Bakan Yardımcısı Wally Adeyemo, Washington yönetiminin Rusya’nın Ukrayna’ya dönük askeri müdahalesinin ikinci yıldönümü münasebetiyle 23 Şubat Cuma günü ‘500’den fazla hedefe’ yaptırım uygulayacağını söyledi.

Reuters haber ajansına mülakat veren Adeyemo, “Yarın sadece ABD olarak yüzlerce yaptırım açıklayacağız, bu eylemleri gerçekleştirenin sadece Amerika olmadığını hatırlamak önemli,” ifadelerini kullandı.

Diğer ülkelerle ortaklaşa atılacak adımın Rusya’nın savunma sanayisini ve istediği mallara erişimini kolaylaştıran üçüncü ülkelerdeki şirketleri hedef alacağını belirten Adeyemo, “Yaptırımlar ve ihracat kontrolleri Rusya’yı yavaşlatmaya ve Ukrayna’da istedikleri gibi savaşmalarını zorlaştırmaya yöneliktir,” dedi.

Ayrıca yetkili, “Ama nihayetinde Ukrayna’ya hız kazandırmak ve kendilerini savunabilmelerini sağlamak için Kongre’nin Ukrayna’ya ihtiyaç duyduğu kaynakları ve silahları sağlamak üzere harekete geçmesi gerekiyor,” diye konuştu.

Öte yandan uzmanlar, yaptırımların Moskova’nın saldırılarını durdurmak için yeterli olmadığı konusunda uyarıda bulundu.

Eski bir Ulusal Güvenlik Konseyi yetkilisi olan Peter Harrell, “Kongre’nin Ukrayna’ya ek askeri yardım için ne yapacağı, yaptırımlar konusunda yapabilecekleri her şeyden çok ama çok daha önemli olacaktır,” değerlendirmesini yaptı.

ABD Hazine Bakanlığı, aralık ayında Rusya ekonomisinin yaptırımlardan etkilendiğini ve 2022 yılında yüzde 2,1 oranında daraldığını öne sürmüştü.

Bakanlığın yaptırımlardan sorumlu baş ekonomisti Rachel Lyngaas, Hazine’nin internet sitesinde yaptığı açıklamada, Rusya ekonomisinin daha önce tahmin edilenden yüzde 5 daha küçük olduğunu savunmuştu.

Yine de Rusya ekonomisi beklentilerin üzerinde bir performans gösterdi. 2023’teki yüzde 3,0’lık güçlü büyümenin ardından Uluslararası Para Fonu (IMF), ocak ayında 2024 için yüzde 2,6’lık bir büyüme tahmininde bulunmuştu.

AB, Rusya’ya yönelik yaptırım listesine ilk kez Çinli şirketleri dahil etti

Okumaya Devam Et

AMERİKA

WSJ: SpaceX, Amerikan askeri kurumlarıyla bağını derinleştiriyor

Yayınlanma

Wall Street Journal’da (WSJ) yer alan habere göre Elon Musk’ın şirketi SpaceX, ABD istihbarat ve askeri kurumlarıyla bağlarını derinleştiriyor. WSJ, SpaceX’in en az bir büyük gizli sözleşme kazandığını ve ulusal güvenlik müşterileri için Starshield adlı gizli bir uydu programını genişlettiğini aktarıyor.

WSJ’nin gördüğü belgelere göre şirket 2021’de ABD hükümetiyle 1,8 milyar dolarlık gizli bir sözleşme imzaladı. SpaceX, belgelerde sözleşmeden elde edilen fonların önümüzdeki yıllarda gelir bileşiminin önemli bir parçası olmasının beklendiğini söyledi. Hükümetteki müşterisinin adını ise açıklamadı.

WSJ’ye göre anlaşmanın büyüklüğü ve gizliliği, uzay endüstrisinde baskın bir güç olan SpaceX ile ulusal güvenlik kurumu arasında artan bir karşılıklı bağımlılığı gösteriyor.

Musk’ın gizemli şirketi Starshield: Pentagon ve istihbaratın göz bebeği

SpaceX’in ABD savunma kurumları ile yaptığı çalışmalar, uzun süredir gizli ve askeri uyduları fırlatmayı içeriyor. Pentagon, Ukrayna ordusuna SpaceX’in Starlink geniş bant internet hizmetiyle vererek Musk ile işbirliği yapıyor.

SpaceX’in hükümet içindeki müşterileri için özel olarak tasarlanan ve liderleri arasında eski bir Hava Kuvvetleri generalini sayan Starshield birimi hakkında daha az şey biliniyor. Starshield, onlarca Pentagon ortağına iletişim hizmetleri sağlamak için geçen ağustos ayında ordudan 70 milyon dolarlık bir anlaşma kazandı. Bununla birlikte, grup büyük ölçüde kamuoyundan uzak bir şekilde faaliyet gösterdi.

Şirketin başkanı Gwynne Shotwell geçen mayıs ayında katıldığı bir etkinlikte, “Halka açık bir forumda ne söyleyebileceğimden asla emin olmadığımda, ağzımı kapatmaya meyilliyim. Ancak istihbarat topluluğu ile SpaceX arasında çok iyi bir işbirliği olduğunu söyleyebilirim,” demişti. 

SpaceX, 2022’nin sonlarında kamuoyuna açıklanan bir web sayfasında Starshield’ı güvenli iletişimi yönetebilen, dünya hakkında veri yakalayabilen veya yörüngedeyken hükümet için sensörler veya diğer gözlem araçlarını taşıyabilen uydular olarak tanımladı. 

Starshield’ın çevrimiçi iş ilanları, çok gizli izinlerin yanı sıra Savunma Bakanlığı ve istihbarat topluluğuyla çalışma deneyimine sahip kişileri arıyor.

ABD’nin Elon Musk sorunu

Musk’ın yükselişi gizli bir istihbarat sözleşmesi ile başladı

İlan edilen bir pozisyon için aranan kişinin, Starshield’ı Pentagon’un muharip komutanlıklarında (dünya çapındaki askeri operasyonları veya ulaşım ve siber güvenlik gibi belirli işlevleri denetleyen bölümler) temsil etmesinin gerektireceği söyleniyordu.

SpaceX, kuruluşundan bu yana ulusal güvenlik kuruluşlarıyla çalıştı. Musk, şirketi 2002 yılında kurduktan kısa bir süre sonra, açıklanmayan bir ABD istihbarat müşterisiyle bir lansman sözleşmesi kazandı. Daha sonra SpaceX, askeri kurumlar ve casus kurumları için düzenli uydu fırlatmaları yapmaya başladı.

Şirket ayrıca, uydu teknolojileri için önemli ulusal güvenlik müşterileri kazandı. WSJ’nin ‘konuya aşina kişiler’den aktardığına göre, bu tip müşteriler arasında Ulusal Keşif Ofisi (NRO) de var.

NRO, federal hükümetteki ulusal güvenlik ve sivil kurumları desteklemek için uydu verilerini kullanan farklı Pentagon şubelerinden ve Merkezi İstihbarat Teşkilatı’ndan (CIA) personel bulunduruyor. Kurumun varlığı 1992 yılına kadar devlet sırrıydı. NRO’nun SpaceX’in hangi uydu teknolojisini kullandığı belirlenemedi.

Komutanlar güçlü ama büyük uydular yerine hızlı yapılan ‘uydu sürüleri’ istiyor

Elon Musk ve şirketlerinin istihbarat ve ordu kurumlarıyla işbirliği geliştirmesinde şirketin önemli yöneticilerinden Gwynne Shotwell’in başrol oynadığı da haberde verilen bilgiler arasında.

Konuya aşina olan kişiler, 2020’de Hava Kuvvetlerinden general olarak emekli olduktan sonra SpaceX’e katılan Terrence O’Shaughnessy’nin Starshield’de üst düzey bir rolü olduğunu söylüyorlar. Bir ticaret grubunun web sitesinde yayınlanan bir biyografi, onu ‘SpaceX ile ilgili konularda Elon Musk’ın Kıdemli Danışmanı’ ve şirketin Özel Programlar Grubunun başkan yardımcısı olarak tanımlıyor.

Joe Biden’ın Elon Musk sancısı

Uydular, ABD ulusal güvenliğinde, füze fırlatmalarını takip etmede ve güvenli iletişim sağlamada önemli bir rol oynuyor. Bazı Pentagon uzay departmanı liderleri, inşa edilmesi ve fırlatılması on yıl sürebilecek güçlü ama büyük uydular sipariş etmekten uzaklaşmak istiyor. Onların yerine, şirketlerin diğer sistemler arızalandığında çevrimiçi kalabilecek uydu sürülerini hızlı bir şekilde başlatmalarını istediklerini söylüyorlar. Yetkililer, önümüzdeki yıllarda agresif bir askeri ve casus uydu fırlatma programı planlıyorlar.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English