Avrupa
Draghi raporu ve Avrupa’nın Bush momenti

“Mario Draghi, merakla beklenen raporunu sundu.”
Başlıklar ya da spotlar birbirine üç aşağı beş yukarı benziyordu. Eski Avrupa Merkez Bankası Başkanı, eski İtalya Başbakanı gibi sıfatlara sahip bu becerikli teknokrat, Avrupa Komisyonu’nun “takdir ve tensipleriyle”, AB’nin rekabetçiliğine dair bir rapor hazırlamakla görevlendirilmişti.
Raporun içeriği de üç aşağı beş yukarı anlaşılmıştı: Draghi hem yazın çeşitli konferanslarda yaptığı konuşmalarda, hem de geçen hafta AP vekilleri ile AB yetkililerine verdiği bir ön brifingde durumu kendince ortaya koymuştu.
Neydi mesele? Öncelikle AB, rekabetçilik ve verimlilik söz konusu olduğunda ABD ve Çin’in çok ama çok gerisinde kalma tehlikesi ile karşı karşıyaydı. İnovasyon yoktu, regülasyon (siz bürokrasi anlayın) yenilikçi şirketlerin belini büküyor ve Avrupa dışına kaçmasına neden oluyordu. Karbonsuzlaştırma ve yeşil dönüşüm iyi fikirdi ama bir koordinasyondan ve sanayi politikasından yoksundu. Her şeyin başı sermaye piyasaları birliğiydi ama bunun için AB’nin ortak karar alma süreçlerinin hızlandırılması gerekiyordu. Özel sektör bu yükü tek başına sırtlayamazdı (yılda ilave 800 milyar avro!), devletin de yatırımlara el atması gerekiyordu. Sermaye Piyasaları Birliği bu işin çözümüydü. Elbette bu ilave yatırımlar kamu bütçesine yük bindirirdi; ama reformlar yoluyla üretkenlik artışı da sağlanacağı için bütçede sağlam bir yer açılırdı. Nasrettin Hoca’nın “peşin parayı görünce…” fıkrasındaki gibi: evin önüne çalı diktik, koyun sürüsü geçerken koyunlar çalıya takılacak, biz o koyunların yününü alıp satacağız…
Ezcümle, Avrupa Merkez Bankası Başkanı olarak neoliberal imandan taviz vermeyen Draghi, neoliberalizmin, Washington Konsensüsü’nün ve serbest ticaretin ölümünü ilan edenler korosuna katılıyordu.
Avrupa’nın demarkasyonu: Kuzeyden Güneye, Doğudan Batıya
Bunlarda yeni bir şey yok. Dahası, yatırım finansmanı için önerdiği ortak borçlanmada ve buna yönelik itirazlarda da bilinmeyen çok az şey var.
AB’ye ortak borçlanma için bastıranlar, başta Fransa ve İtalya olmak üzere, yüksek borç seviyelerinde takılıp kalan güney ülkeleri. İtiraz edenler, “mali disiplin” ile tanınan, başta Almanya ve Hollanda olmak üzere, kuzey ülkeleri.
Bir yandan, Draghi raporundaki Franko-İtalyan parmağı sık sık gözümüze girerken (örneğin, otomotiv sektöründe Çin’e yönelik gümrük tarifelerinin yükseltilmesinin övülmesinde), ortak borca karşı çıkışın derhal Almanya ve Hollanda’dan (bir de Avusturya) gelmesi beklenmedik değil. Piyasaya yeni para sürmek, çıkış değildir diyorlar. Tamamen haksız sayılmazlar.
Dolayısıyla Avrupa’nın ve “Batı”nın nerede başlayıp nerede bittiğine dair bir soru da artık sorulmak durumunda. Belki de artık “Batı” (veya “Doğu”) Urallarda değil, Thüringen’de başlıyordur.
Avrupa için güzel günlerin sonu: Sermayenin devalorizasyonu
Peki hiç mi yeni bir şey yok?
Kanımca var: Birincisi, özellikle Rusya karşıtı yaptırımlar ve enerji maliyetlerindeki artış ile sık sık tartışmaların odağı haline gelen “Avrupa’nın sanayisizleşmesi” meselesinin, o kadar basit olmadığına ilişkin işaretler var. Bu konuya daha önce Almanya bağlamında değindiğim için uzatmayacağım.
Bununla birlikte, Draghi raporuna sinen fırsat algısına işaret etmek durumundayız. İtalyan raportör, AB’deki yatırım ve üretkenlik eksikliğini açıkça “hâlâ otomotiv gibi orta teknoloji batağına saplanmak” ile açıklıyor.
Draghi, Ar-Ge söz konusu olduğunda Avrupalıların otomotiv ile yetindiğini, oysa ABD’de bu alandaki yatırımların çoktan dijital-yapay zeka gibi alanlara kaydığını vurguluyor.
Otomotiv sektöründen “çıkılması” gerektiğini savunmuyor; ama kaydırılan vurgu, bazı sektörlerin geride bırakılabileceğine işaret ediyor. Enerji yoğun sanayilerin bazıları için “hard-to-abate” (“küçültülmesi güç”) dese de, kimilerinin Avrupa dışına çıkarılmasına göz yumulabileceğini ilan ediyor. Kimya, metal, tekstil, ahşap, kağıt gibi sektörler bunlar arasında yer alıyor.
Aşırı üretim krizi ve Avrupa için kapanan dönem
Ve bu bizi bir kez daha Marx’a ve kriz teorisine götürüyor.
2008 krizi, finansal sistem içinden tetiklenmiş olsa da, özellikle 2000’lerin başından itibaren ABD’de uygulanan düşük faiz-ucuz kredi politikaları bir aşırı üretimin işaretlerini veriyordu.
Alman marksist Michael Heinrich, 2011 yılında yayımlanan bir araştırmasında özellikle çelik, otomotiv ve bazı yarı iletken sektörlerindeki aşırı kapasiteye dikkat çekiyordu. Heinrich’in bu çalışmasına dikkat çeken bir başka araştırmada(1), Alman otomotiv sanayiinin aşırı üretiminin o dönemde Çin’den gelen talep ve sektörün “doğuya genişlemesi” ile hafifletildiğine işaret ediliyor.
Doğuya doğru genişlemenin durması ve Çin’den gelen talebin azalması şimdi tekrar bir aşırı üretim krizinin içinde olduğumuzun göstergeleri. 2000’li yıllarda Almanya’nın hızlı büyüyen pazarlarla olan bağları, “outsourcing” etkisi (ki, “doğuya genişleme” bunun bir uzantısı), ihracata dayalı ekonomi krizi öteledi. Önce pandemi, sonra Ukrayna savaşı bu dönemin kapandığını, kapanması gerektiğini söylüyor.
Nitekim pandemi öncesinde Alman otomotiv sanayii kriz sinyalleri vermeye başlamıştı. Özellikle gelişmiş kapitalist ülkelerdeki talep yavaşlaması, bir belirti olarak kendini hissettiriyordu. Mayıs 2020 tarihli bir araştırmaya göre(2), “olgun piyasaların” küresel otomobil satışlarındaki payı, 2019’dan 2024’e kadar olan dönemde yüzde 0,5 azalacaktı. Esas yükü Çin’in de ötesinde, “gelişmekte olan piyasalar” çekecekti: sırasıyla yüzde 3,2 ve yüzde 4,7.
Leyen, Scholz’un önünde diz çöker mi?
Draghi de malumu ilam ediyor. 2008 krizinde ABD’de yaşandığı ileri sürülen bir diyaloğu, daha edepli bir biçimde, tekrar ediyor: Finansal kriz patlak verdiğinde, dönemin Başkanı George W. Bush, kurmayları ile Beyaz Saray’da bir toplantı yapıyor. Bush, büyük banka kurtarma programına mesafeli; klasik bir “piyasa dostu” Cumhuriyetçi, herkes kendi kıçını kurtarsın istiyor. Ama “ikna ediliyor”. Washington Post’un o dönem yazdığına göre toplantının bir yerinde ekonomiyi kastederek şöyle diyor: “Parayı gevşetmezsek, bu enayi batabilir.” (“If money isn’t loosened up, this sucker could go down.”)
Şimdi, sanırım bir de Şansölye Olaf Scholz’un önünde diz çökecek biri lazım. Ursula von der Leyen olabilir. Hatırlayanlar olacaktır: Bush’un Hazine Bakanı Hank Paulson, ki bir zamanlar Goldman Sachs’ta “Tanrı gibi” olduğu öne sürülür, o dönem Temsilciler Meclisi Başkanı olan Nancy Pelosi’nin önünde, kurtarma paketine Demokratların onay vermesi için diz çökmüştü.
New York Times şöyle yazıyordu: “‘Katolik olduğunuzu bilmiyordum,’ dedi Bayan Pelosi, Bay Paulson’un diz çökmesine alaycı bir gönderme yaparak. Sonra devam etti: ‘Bu işi patlatan ben değilim, Cumhuriyetçiler.’”
İhracatçı AfD’ler yolunu bulacak mı?
Gerçekten de, bazı Cumhuriyetçiler, “serbest piyasa” ve neoliberal amentüde büyük bir gedik açacağı gerekçesiyle banka kurtarma paketine ve devasa parasal genişleme politikalarına itiraz ediyordu.
Tıpkı şu anda Orta Avrupa’nın göbeğinde kendilerine sağlam bir yer edinen sağcılar gibi. Vakti zamanında Merkel CDU’sunun Yunanistan’ı kurtarma (ya da daha doğru deyişle ümüğüne çökme) planına itiraz eden serbest piyasa meftunları, şimdilerde ya FDP’deler, ya da AfD’yi kuran ekipte yer aldılar. İhracata dayalı Alman ekonomisinin güzel günlerini geri istiyorlar. Rusya’dan ucuz enerji, Çin’de geniş ihracat pazarı, doğuda kelepir işgücü peşindeler. FDP örneğinde olduğu gibi, ekonomideki sorunun “planlı ekonomi” ve “bürokrasi-regülasyon” olduğunu düşünüyorlar. Önlerinde diz çökülmesini bekliyorlar.
Neoliberalizm sonrasının devlete büyük rol biçen politikalarını yazan neoliberal Draghi’ye karşı, uluslararası neoliberal düzene karşı neoliberal piyasa amentüsünü savunan AfD ve türevleri… Ne ironi ama!
(1) Institute for International Political Economy Berlin, The European Economic crisis from 2007 onwards in the context of a global crisis of overproduction of capital – a Marxian monetary theory of value interpretation, 2019, s. 4 ve s. 31.
(2) The Impact of COVID-19 on the European Automotive Market, Pwc, Mayıs 2020, s. 6.
Avrupa
AB, Ukrayna’daki askeri eğitim misyonunu ilk kez sahaya gönderiyor

Avrupa Birliği Konseyi, Ukrayna ordusunu eğiten EUMAM misyonunun ilk kez Ukrayna topraklarında konuşlanmasına karar verdi. Görev süresi 15 Kasım 2028’e kadar iki yıl uzatılan misyona bu dönem için yaklaşık 300 milyon euro kaynak tahsis edildi.
Avrupa Birliği (AB) Konseyi, Ukrayna ordusunu eğitmeye yönelik askeri yardım misyonunun ilk kez Ukrayna topraklarına konuşlandırılmasına karar verdi.
Konseyin açıklamasında, Ukrayna’ya Askeri Yardım Misyonunun (EUMAM Ukraine) görev süresinin 9 Kasım’da alınan kararla iki yıl daha uzatılarak 15 Kasım 2028’e kadar devam edeceği kaydedildi.
Bu dönem için misyona yaklaşık 300 milyon euro bütçe ayrıldı.
Konsey açıklamasında karara ilişkin şu ifadeler yer aldı: “Karar, EUMAM faaliyetlerine ilişkin yakın zamanda yapılan stratejik incelemenin ardından alındı. Bu bağlamda AB Konseyi, Ukrayna askeri makamları, Ukrayna Silahlı Kuvvetleri ve benzer görüşteki uluslararası ortaklarla doğrudan ve etkin koordinasyon sağlamak amacıyla misyonun Ukrayna topraklarında varlık göstermesine de karar verdi. Bu adım, AB eğitim programlarının Ukrayna ordusunun ihtiyaçlarına göre uyarlanmaya devam etmesini sağlayacaktır.”
Ayrıca misyonun görev tanımına, savaştan çıkarılan derslerin analiz edilmesi ve Ukrayna’nın hedeflerini destekleyecek askeri eğitimin güçlendirilmesi yönündeki görevler eklendi.
Misyon; ABD, Birleşik Krallık, Kanada ve Norveç dahil diğer uluslararası ortaklarla eş güdümü sürdürecek.
EUMAM, güvenlik ve asker eğitimi alanında “gönüllüler koalisyonu” ve NATO’nun Ukrayna Güvenlik Yardımı ve Eğitimi (NSATU) birimiyle de işbirliği yapacak.
Kiev’in talebiyle Ekim 2022’de kurulan EUMAM Ukraine kapsamında bugüne kadar 100 binden fazla Ukrayna askerinin eğitim aldığı belirtildi.
Diğer taraftan Paris’te 4 Eylül’de, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin katılımıyla ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron başkanlığında “gönüllüler koalisyonu” toplantısı yapıldı.
Macron, Zelenskiy ile düzenlediği ortak basın toplantısında, 26 ülkenin Ukrayna’ya asker göndermeye ya da bu misyonu destekleyip ülkenin deniz ve hava güvenliğini sağlamaya yönelik kaynak ayırmaya hazır olduğunu duyurdu.
Birleşik Krallık hükümeti basın birimi, Kasım ayı başında yaptığı açıklamada, 11 NATO ülkesi ve ortaklarının katılımıyla Polonya’da askeri tatbikat düzenleneceğini bildirdi.
Tatbikatta, savaşın sona ermesinin ardından Ukrayna’yı desteklemek üzere çok uluslu bir gücün konuşlandırılması senaryosu çalışılacak.
Manevralara Belçika, Estonya, Fransa, Almanya, Litvanya, Hollanda, Polonya, İspanya, İsveç, Türkiye ve Birleşik Krallık katılacak.
Birleşik Krallık ve Fransa’nın ortak liderliğinde 9-22 Kasım tarihlerinde “Koalicja” adıyla yürütülecek tatbikatta, 300’ü İngiliz olmak üzere 2 bin 800 askerin görev alacağı duyuruldu.
The Guardian ve Sky News, Ukrayna’ya barış gücü olarak konuşlandırılacak İngiliz askerleri ve müttefiklerine, olası bir saldırı halinde Rus askerlerine “ateşle karşılık verme izni verileceğini” yazdı.
Avrupa
Ukraynalı Azov Taburu, İspanyol neo-Nazilere eğitim vermiş

İspanya’da gözaltına alınan Núcleo Nacional örgütü üyelerinin Ukrayna’da neo-Nazi Azov Taburu’dan silahlı eğitim aldığı ortaya çıktı. Soruşturma dosyasında, 14 şüphelinin yakalandığı operasyonun Madrid’deki gösteride çıkabilecek çatışma riski nedeniyle öne çekildiği bildirildi.
İspanya’da geçen hafta düzenlenen operasyonla 14 üyesi gözaltına alınan neo-Nazi örgütü Núcleo Nacional militanlarının, geçen ağustos ayında Ukrayna’da eğitim aldığı ve “silahlı ayaklanma” planladığı öğrenildi.
Gijón 1 Numaralı Soruşturma Mahkemesince yürütülen ve El País gazetesinin ulaştığı soruşturma dosyasındaki bilgilere göre, örgüt mensupları silah ruhsatları bulunmamasına rağmen tabanca ve tüfek kullandı.
Núcleo Nacional’in aktif üyeleri geçen ağustos ayında Ukrayna’ya giderek, 2014 yılında Donbas Savaşı sırasında kurulan ve Ukrayna Ulusal Muhafızlarına bağlı olan 12. Özel Kuvvetler Tugayı Azov ile temas kurdu.
Militanlar, çelik yelekler ve AK-47 tipi piyade tüfekleriyle paramiliter eğitimlere katıldı.
Soruşturma dosyasında yer alan bir videoda örgüt üyelerinden Rafael B.’nin arazide Núcleo Nacional’e ait siyah kapüşonlu kıyafet giydiği, bir diğer fotoğrafta ise Aitor R.’nin çelik yelek, saldırı tüfeği ve Nazi bayrağı armasıyla yer aldığı görüldü.
Örgüt üyelerinin Ukrayna’daki faaliyetleri sırasında, internetteki en büyük ırkçı nefret forumu ve beyaz üstünlükçülüğün beslenme kaynağı olarak tanımlanan Stormfront ibareli siyah kapüşonlu kıyafetler giydikleri de belirlendi.
Müfettişler, aşırı sağcı gençlerin Kiev’de, Rusya sınırına 20 kilometre mesafedeki başka bir yerleşim biriminde ve bir askeri kampta konakladıklarını tespit etti.
Bir örgüt üyesinin 28 Ağustos’ta eşiyle yaptığı telefon görüşmesinde, arka planda bomba ve insansız hava aracı saldırılarını haber veren siren seslerinin duyulduğu kayıtlara geçti.
Söz konusu militanın daha önce bulunduğu 1,4 milyon nüfuslu Harkov kentine kıyasla daha “iyi” bir yerde olduğunu söylediği ve eşine “Bütün bunlar çok ilginç geçiyor. Bulunduğumuz köy savaştan çok ağır darbe almış, her yer yıkılmış ve askerlerle dolu” dediği aktarıldı.
Ukrayna’ya savaş silahlarıyla askeri eğitim almak amacıyla yapılan yolculuğun, bu kişilerin döndüklerinde İspanya’daki örgüt temsilciliklerinde bulunan diğer militanları eğitmeleri hedefine dayandığı kaydedildi.
Kayıtlara geçen konuşmalara göre eğitimin bir diğer amacının ise “silahlı bir ayaklanma yürütmeyi” öğrenmek olduğu ifade edildi.
Kayıtlara yansıyan 12 Ağustos tarihli bir görüşmede bir militanın “Eğitim olmadan hiçbir ayaklanma işlemeyecek” dediği, karşı tarafın ise yapının “güvenlikle donatılmasının” asıl kilit nokta olduğunu belirttiği görüldü.
Nasyonal sosyalist ideolojiyi benimseyen örgütün yapısında yasa dışı silah kullanımı temel bir yer tutuyor.
Örgüt üyelerinden “El Jefe” (Şef) lakaplı Jesús R.’ye 7 Mayıs’ta gelen bir telefon aramasında, başka bir üyenin elinde “atış yapacağı” bir tabanca ve tüfek bulunduğunu bildirdiği belirtildi.
Müfettişler bu kişinin silah ruhsatı bulunmadığını belirlerken, silahları karaborsadan satın aldığı ya da çatışma bölgesinden ithal ettiği şüphesi üzerinde durdu.
14 yaşından küçük çocukları dahi saflarına katan örgüt mensuplarının mücadelelerini sisteme karşı bir “haçlı seferi” olarak gördükleri aktarıldı.
Müfettişler, Almanya ve Avusturya’da kullanımı yasak olan SS amblemlerini kullanan yapının, “rejimin kendi araçlarını kullanma” stratejisini benimsediğini ve “Devlet Güvenlik Güçleri ve Birliklerine karşı koyabilecek ve onların yerini alabilecek eğitim ve araçlara sahip olmayı amaçladığını” kaydetti.
Araştırmalara göre Núcleo Nacional; aralarında Onoare și Patrie (Romanya), Les Hussards Paris (Fransa), Macar Lejyonu (Macaristan), Der Dritte Weg (Almanya) ve Prevrat’ın (Hırvatistan) bulunduğu aşırı sağcı uluslararası bir ağın parçası olarak hareket ediyordu.
Ulusal Polis Teşkilatı, örgütün 7 Kasım’da Madrid’deki Plaza de España meydanında bir gösteri çağrısında bulunduğunu tespit etmesinin ardından, neo-Nazi yönetici kadroya yönelik operasyonun öne çekilmesini Gijón 1 Numaralı Soruşturma Mahkemesinden talep etti.
Müfettişlerin değerlendirmesinde yürüyüşün, Devlet Güvenlik Güçleri ve Birlikleri ile antifaşist gruplarla çatışma doğurma riskinin yüksek olduğu vurgulandı.
Polis gözaltı gerekçesinde, soruşturulan olayların ağırlığına, neo-Nazilerin çatışma bölgelerinde aldığı askeri eğitime, bir ayaklanma gerçekleştirme olasılığına, uluslararası aşırı sağ destek ağına ve şüphelilerin savaş silahlarına erişebilme ihtimaline işaret etti.
Gijón 1 Numaralı Soruşturma Mahkemesi örgüt üyelerini nefret suçu teşviki, yasa dışı örgüt kurma ve yasa dışı silah bulundurma suçlamalarıyla soruşturuyor.
Soruşturma yargıcı cuma günü Madrid, Asturias, Guadalajara, Valladolid, Pontevedra, Burgos ve Alicante kentlerinde örgütün 14 üyesinin gözaltına alınması talimatını verdi.
Gözaltına alınanlar arasında örgütün sözcüsü Iván Rico, sözde ideoloğu Isabel Peralta ve kıdemli aşırı sağcı yönetici Enrique Lemus yer aldı.
Ulusal Polis Teşkilatı aramalarda muştalar ve elektroşok cihazları ele geçirdi.
Soruşturma kapsamında gözetim altına alınanlardan 10’u pazar günü yurt dışına çıkış yasağı ve pasaportlarına el konulması şeklinde adli kontrol tedbirleriyle serbest bırakıldı.
Soruşturma sürecinin Çocuk Savcılığının girişimiyle bu yıl başlatıldığı kaydedildi.
Núcleo Nacional’in adli makamlarla yaşadığı geçmiş gerginlikler dikkat çekiyor.
Geçen mart ayında örgütle bağlantılı 10 kişi, Madrid’deki Dünya Kadınlar Günü yürüyüşünün düzenini bozdukları gerekçesiyle kamu düzenini bozma suçundan gözaltına alınmıştı.
Ağustos ayında Ceuta’daki göç krizine denk gelen süreçte ise yaklaşık 20 kişilik bir grup, “şehri işgale karşı aktif savunmaya katılmak” iddiasıyla özerk şehre gitti.
Mahalle sakinlerinin “Burası Torre Pacheco değil” sloganları attığı grup, polis eşliğinde limana kadar götürüldü.
Aşırı sağcı grup hakkında, X platformundaki hesaplarından sokakların “aktif savunması” ve “işgale karşı ortak mücadele” çağrısı yapan bir video yayımlamaları nedeniyle Nisan 2025’te Jandarma (Guardia Civil) tarafından da soruşturma yürütülmüştü.
Avrupa
GTA 6’nın çıkışı İngiliz şirketlerine 12 milyon sterline mal olacak

Rockstar Games’in 13 yıl aradan sonra 19 Kasım’da yayımlayacağı GTA 6 için İngiltere’de çalışanlar 83 bin gün izin aldı. Yalnızca çıkış gününde İngiliz şirketlerinin uğrayacağı zararın 3,14 milyon sterlini bulması öngörülüyor.
The Sun gazetesinin çalışanların işe devam durumunu da izleyen BrightHR platformunun verilerine dayandırdığı haberine göre, Grand Theft Auto 6 oyununun piyasaya çıkışı İngiliz şirketlerine 12 milyon sterline (16,1 milyon dolar) mal olacak.
Oyun serisinin yeni halkası, önceki yapımdan 13 yıl sonra, 19 Kasım tarihinde satışa sunulacak.
BrightHR verileri, kasım ve aralık aylarında İngiltere’deki çalışanların GTA çıkışıyla bağlantılı gerekçelerle toplamda 83 bin gün izin aldığını gösteriyor.
Haberde aktarılan uzman tahminlerine göre, yalnızca oyunun çıktığı gün İngiliz şirketlerinin uğrayacağı zarar 3,14 milyon sterlini (4,22 milyon dolar) bulacak.
Çalışanların 19 Kasım tarihi için sunduğu izin başvurularının yüzde 4,63’ünde gerekçe olarak doğrudan GTA gösterildi.
Bazı çalışanlar ise yöneticilerin izin vermemesi durumunda istifa edeceklerini bildirdi.
BrightHR Üst Yöneticisi (CEO) Alan Price konuya ilişkin şu ifadeleri kullandı:
“Bu çıkış, şirketlere 12 milyon sterlinden daha pahalıya mal olacak; bu kadar kısa sürede böylesine bir maliyet ciddi bir kayıp anlamına geliyor. Bazı yöneticiler çalışanların 6deo oyunu için izin almasına tepki gösterebilir ancak bu durum, futbol maçı, konser veya bekarlığa veda partisi için izin almaktan daha az geçerli bir neden değildir. Hayranlar bu anı 13 yıldır bekliyordu.”
Amerikan şirketi Rockstar Games’in geliştirdiği büyük oyun serisi Grand Theft Auto’nun devam oyunu GTA 6, ilk olarak Aralık 2023’te duyurulmuştu.
Çıkış tarihi başlangıçta 2025 yılı olarak planlanan yapım, PlayStation 5 ile Xbox Series X/S konsollarında yayımlanacak.
Oyunun hikayesi, Miami’den esinlenilerek tasarlanan kurgusal Vice City kentinde geçecek.
Başkarakterler Jason ve serinin ilk kadın başkahramanı unvanını alacak Lucia olacak.
Serinin Eylül 2013’te piyasaya sürülen son ana oyunu GTA 5, tarihin en pahalı 6deo oyunu olma unvanını halen koruyor.
Farklı kaynaklara göre GTA 5’in pazarlama dahil toplam bütçesi 265 milyon ile 365 milyon dolar arasında değişiyor.
Oyunseverleri sokak suçları, çete kurma ve kuralsız araç kullanma temalarıyla karşılayan GTA serisinin ilk oyunu 1997 yılında çıkmış ve kısa sürede başarı yakalamıştı.
GTA 6’nın dijital sürümleri için ön yükleme süreci, çıkıştan bir hafta önce, 12 Kasım’da açılacak.
Oyunun fiziksel kutusunda herhangi bir oyun diski yer almayacak; kutudan yalnızca oyunu dijital olarak indirmeye olanak tanıyan kod çıkacak.
The New York Times gazetesi, GTA 6’nın çıkışını Beyonce’nin yeni albüm çıkarmasına veya Martin Scorsese’nin yeni bir filmle sinemaseverlerin karşısına çıkmasına benzetiyor.
The Wall Street Journal (WSJ) gazetesi de ağustos ayı sonunda yer verdiği haberde, GTA 6’nın piyasaya çıkışının iş gücünde “kesintiye” yol açacağını belirtmişti.
Gazetenin haberinde, insanların sosyal medyada yıllık ücretli izinlerini bu oyunu oynamak için kullanacaklarına dair planlar paylaştığı aktarılmıştı.
Ayrıca gazete, bazı işverenlerin oyunun çıkışını çalışanları motive etmek amacıyla kullandığını kaydetti.
Asya2 hafta önceMao gafı krize yol açtı: Mbappe özür diledi, Çin’de boykot başladı
Dünya Basını2 hafta önceGünah keçisi olarak Netanyahu
Amerika5 gün önceMavi dalga, Demokratik Sosyalizm veya laciverdin tonları
Dünya Basını2 hafta önceEmperyalizmin açmazları: Savaşlar, yalanlar ve çöken refah devleti
Ortadoğu2 hafta önceİsrail’de rekor katılımlı seçim: İki blok da 61 sandalyeye ulaşamıyor
Ortadoğu2 hafta önceABD ara seçim sonrası İran’a saldırı için Körfez’i uyardı
Ortadoğu2 hafta önceBAE, Hürmüz’ü baypas eden yeni hattan petrol ihracatına başlayacak
Dünya Basını1 hafta önceTarihçi Emmanuel Todd: Fransa’da asıl tehdit Rusya değil Macron yönetimidir









