Bizi Takip Edin

Amerika

Dünya ekonomisi nereye – 2: Enflasyonun eşitsiz darbeleri ve yavaşlayan faaliyet

Yayınlanma

ABD Hazine Bakanı Janet Yellen, Afrikalıları ülkesinin ne kadar ulvi niyetleri olduğuna ikna etmek için çıktığı turda, önce Senegal’de bir köle anıtına gitti, sonra Zambiya’daki ücra bir köyde çiftçilerle konuştu, nihayetinde Güney Afrika’nın kömür madenleri bölgesindeki bir mesleki eğitim merkezini ziyaret etti.

Son durağında, Amerikan ekonomisi hakkında konuşan Yellen, bazı aksaklıklar olsa da ve aydan aya neler yaşanacağını kestiremese de, enflasyonun büyük ölçüde aşağı çekildiğini söyledi.

Kiralar söz konusu olduğunda hâlâ enflasyonun sürdüğünü düşünen Yellen, önümüzdeki beş ila altı ay içerisinde emlak kiralarının düzeleceğini ve bunun da enflasyondaki düşüşe katkı sunacağını belirtti. Mal fiyatları düşüyor ama hizmet sektöründeki fiyatlar hâlâ hızlı bir şekilde yükselmeye devam ediyordu.

Dördüncü çeyrekteki yüzde 2,9 büyümenin de ‘sağlam’ olduğunu savunan Yellen, yüksek enflasyon ortamında düşük tempolu bir büyümenin daha arzu edilir olduğunu savundu.

Enflasyonda ara bilanço

New York Fed, enflasyonun en çok hangi gelir gruplarını vurduğunu araştıran bir çalışma yayımladı. Bulgular, 2021 ile 2022 yıllarında enflasyonun vurduğu kesimlerin değişiklik gösterdiğini ortaya koyuyor.

2021 yılında, orta gelir grubunun enflasyondan en çok çeken grup olduğu görülüyor. Orta gelir grubundan kasıt, yılda 50 bin ila 150 bin dolar arasında gelir elde edenler.

Bu gelir grubunun ikinci el otomobil ve yakıt enflasyonu nedeniyle zarar gördüğü anlaşılıyor. Alt gelir grubunun daha ziyade toplu taşımayı kullanması, zenginlerin ise ya sıfır araç alması ya da yakıt giderlerinin gelirleri içerisinde daha küçük bir kısmı kaplaması nedeniyle enflasyonun hedefinde bahsettiğimiz gruplar yer aldı. Zenginlerle yoksulların, köylülerle kentlilerin harcama kalemlerindeki farklılaşma da bu sonuçta etkili oluyor.

Son aylarda ise yakıt ve ikinci el araç fiyatlarında bir düşüş görülüyor. Bu sırada kira ve gıda fiyatlarındaki artış ise can yakıyor. Bu iki kalem, özellikle daha düşük gelirlilerin olmazsa olmaz harcamaları arasında yer aldığından, enflasyonun hedefi daha yoksul kesimler haline gelmiş durumda.

Bunun sonucu olarak, en altta yer alan yüzde 40’lık dilim, ortalamadan yüzde 0,3 daha fazla enflasyona maruz kalıyor.

Örneğin, Şubat 2022’ye kadar olan dönemde, kırsal bölgelerde yaşayanların hissettiği enflasyon, ortalamanın 2 puan üzerindeydi. Şimdilerde ise aynı bölgeler enflasyon ortalamasının altında yaşıyorlar.

Geçen yılın ilk döneminde de siyahi ve hispanik haneler 1 puan yüksek enflasyona maruz kalıyorlardı. Üniversite diploması olmayanların da daha yüksek enflasyon hissettikleri ortaya çıktı. Bu grupların şimdilerde enflasyon ortalamasına doğru yaklaştıkları tespit ediliyor.

Gıda ve kira fiyatları enflasyonu, hâlâ ortalama enflasyonun üzerinde seyrediyor (sırasıyla yüzde 10,6, yüzde 7,9 ve yüzde 7,1). Dolayısıyla, Nobel ödüllü iktisatçı Paul Krugman’ın geçen Kasım ayında New York Times için yazdığı makalede dile getirdiği ‘düşük gelirliler enflasyondan o kadar da etkilenmiyor’ tezi doğru değil. Krugman’ın gerekçesi, düşük ücretli işlerde çalışanların ücret artış yüzdelerinin daha yüksek ücretlilerin oranlarına göre daha fazla olması.

ABD İşçi İstatistikleri Bürosunun verilerine göre, en düşük yüzde 25’in içerisinde yer alan Amerikalılar, gelirlerinin yarısından fazlasını kira, gıda ve tıbbi hizmetlere harcıyor. Yüksek gelir grubunun harcamalarında ise ev dışında yenen gıdalar, eğlence ve dinlenme, yeni ve ikinci el araçlar alt gelir grubundan çok daha fazla yer kaplıyor.

Genel ve tarihsel eğilim, hane halklarının temel ihtiyaç malzemelerinin fiyatlarının, temel ihtiyaç olmayan malların fiyatlarından daha fazla artış gösterdiğine işaret ediyor. 

Tüketici harcamalarında düşüş

Enflasyonun hararetinin azalma eğilimine girmesindeki en büyük payın tüketici harcamalarındaki düşüş olduğu anlaşılıyor.

Geçen hafta yayımlanan istatistikler, Aralık ayında tüketici talebinin bir önceki aya göre yüzde 0,2 azaldığını gösteriyor. Enflasyona göre ayarlandığında bu oran yüzde 0,3’ü buluyor.

Perakende satışları takip ettiğimizde, tatil mevsimi de olmasına rağmen, Aralık ayında tüketicilerin talebinin bir önceki aya göre yüzde 1,1 azaldığı anlaşılıyor.

Amerikan tüketimindeki azalmanın belki de en önemli göstergelerinden biri de ticaret açığında Kasım ayında yaşanan dev düşüş. 14 yıllık dilimdeki en büyük düşüş olarak kayıtlara geçen bu ay, azalan tüketici talebini ve ithalat yapmak için yükselen borçlanma maliyetini gözler önüne serdi.

Kasım ayında ABD’nin ticaret açığı yüzde 21 düşüşle 61,5 milyar dolara geriledi. İthalat yüzde 6,4 gerilerken, mal ithalatında bu oran yüzde 7,5 olarak gerçekleşti. Kasım ayında ihracat da yüzde 2 azaldı.

Doların göreli güçlülüğü Amerikan mamul mallarının küresel rekabetçiliğini azaltırken, merkez bankalarının faiz artırma politikaları da talebi düşürüyor.

Bir başka mesele, pandemi dönemindeki nakit devlet yardımları ile tasarrufları artmış görünen hane halklarının şu anda 2005 seviyelerinde tasarruflara çekilmiş olması. 

Ayrıca tüketici borçlanmasında da tehlikeli sınırlara yaklaşılıyor. Öğrenci ve otomobil kredilerinin yanı sıra kredi kartı ödemeleri de 2022’nin üçüncü çeyreğinde 2008’den bu yana en yüksek seviyelere ulaştı.

İmalat sanayisi alarm veriyor

Ama belki de hepsinden önemlisi, Amerikan imalat sanayisinde yaşanan düşüş ve ‘fabrika resesyonu’ ihtimali.

Veriler açıklanmadan önce yapılan bir Wall Street Journal anketi, endüstriyel üretimin Aralık 2022’de 0,1 küçülmesini bekliyordu. Açıklanan rakamlar, tüm beklentileri boşa çıkararak, yüzde 0,7’lik bir küçülme olduğunu gösterdi.

Kapasite kullanımında da beklentiler yüzde 79,6 idi. Açıklanan istatistikler Kasım ayına oranla bir düşüş olduğunu gösterdi: yüzde 78,8.

İmalat sektöründeki düşüş eğilimi ise sürdü. Kasım ayında yüzde 1,1 küçülen imalat sanayisi, Aralık ayında da yüzde 1,3 daraldı.

İmalat sanayisindeki yeni siparişler de Kasım ayında yüzde 1,8 azalmıştı.

Sermaye harcamaları (ekipman, bina, entelektüel mülkiyet) ise yalnızca yüzde 0,7 arttı. Üçüncü çeyrekte bu oran yüzde 6,3’tü. Dolayısıyla, yatırımlarda da yavaşlama olduğu anlaşılıyor.

Amerikan ekonomisinin bazı bölmelerinin resesyona doğru koşar adım gittiği, bunların başında da imalat sanayisinin geldiği kabul ediliyor. İkinci çeyreğe girdiğimizde teknik resesyonun gerçekleşmesi muhtemel; ama iktisatçılar nedense resesyonun ‘hafif’ geçmesini bekliyorlar.

Mini mini resesyonlar

Son zamanlarda Amerikan ekonomisi hakkında yapılan tahminlerin genel eğilimi, hafif seyredecek bir resesyon beklentisi.

Amerikan Merkez Bankasının (Fed) faiz artırımına, artık daha az ivmeyle de olsa devam edecek olması, yükselen borçlanma maliyetleri ve düşen tüketici talebi Amerikan ekonomisini soğutacak.

Ama ‘karamsar’ Fed’de bile tünelin sonundaki ışığın görüldüğüne dair bir beklenti oluştu. Bu hafta yapılacak toplantıda 0,25 puanlık bir faiz artışı beklentisi hakim. Fed Guvernörü Christopher Waller’ın ‘İhtiyatlı İyimserlik’ başlıklı konuşması da Amerikan ekonomisinde bir ‘yumuşak iniş’in hâlâ mümkün olduğuna işaret ediyor.

Bloomberg anketine katılan iktisatçılar da GSYİH’deki daralmanın ikinci çeyrekten itibaren başlayacağını düşünüyor ama zararın daha hafif olacağı konusunda hemfikir.

Öte yandan, resesyon, teknik tanımı itibariyle, birçok ülkede iki çeyrek üst üste ekonomik faaliyette görülen küçülme demek. Ama Bloomberg, ABD’de işlerin böyle olmadığını hatırlatıyor: Bu ülkede resesyonun ‘resmi’ ilanı, ‘kâr amacı’ gütmeyen bir kuruluş olan Ulusal Ekonomik Araştırma Bürosunun (NBER) ‘elit’ akademisyenlerinin gizli toplantılarından çıkıyor ve bu tanımın yapılması genellikle 1 yılı alıyor. Genel resesyon kabulü ise, Wall Street’in geniş ölçüde ortada bir resesyon olduğu konsensüsü ile hareket etmesi.

Emek piyasası ‘sıkı’ mı?

Emek piyasasının ‘sıkı’ durduğu tüm ABD’li yetkililerin ve şirket iktisatçılarının üzerinde hemfikir olduğu bir konu.

İşsizlik oranları tarihsel diplerde gezerken, şirketlerin işe alımları, teknoloji devlerindeki tüm işten çıkarmalara rağmen devam ediyor.

Fakat büyük şirketlerin işten çıkarmalara başlaması, ekonominin şu anda resesyonda olduğunu göstermeyebilir. Şirketler, 2023 içerisinde bir resesyon bekledikleri için önden emek maliyetini kısmak için harekete geçiyor olabilir.

Nitekim, ‘sıkı’ sayılan emek piyasasında gevşeme emareleri Aralık ayında ortaya çıkmaya başladı. Pandemi çıkışında sürekli artan yeni istihdam, şimdi soğumaya başladı. Aralık ayında patronlar 230 bin yeni istihdam eklediler. Ama bu, son iki yıldaki en düşük ilave.

2022 yılı boyunca toplam 4,5 milyon yeni istihdam görülürken, bu sayı 6,7 milyonluk 2021’e göre bariz bir azalma olduğuna işaret ediyor.

Ama pembe tablo çizen bu rakamların arkasında başka veriler gizli. Örneğin, çalışan ya da iş arayan yetişkin ABD’lilerin oranı, yani işgücüne katılım oranı, Aralık ayında yüzde 62,3’e yükselse de bu oran hâlâ pandemi öncesinin altında.

Son iki yılda ortalama çalışma haftası saatleri de azalıyor ve bu ortalama Aralık ayında 34,3 saat olarak tespit edildi.

Geçici yardım hizmetlerinden işe alınanların sayısı da son 5 ayda 110 bin azaldı. Yukarıdaki istatistikle birlikte okunduğunda, demek oluyor ki, işverenler azalan tüketici talebi karşısında kendi personelinin çalışma saatlerini azaltırken geçici yardım hizmetlerinden çıkıyor.

Ücretlerdeki artışın hızı azalıyor

Amerikan Merkez Başkanı Yardımcısı Lael Brainard da düşük ücretlilere yapılan ücret zamlarının yüksek ücretlilere yapılanlardan az olduğuna dikkat çekenlerden. Gerçekten de idari işlerden çalışmayan işlerde çalışan işçilerin ücretlerindeki artışın daha fazla olduğu görülüyor.

Bununla birlikte yukarıda, düşük ücretlilerin temel harcamalarında hangi kalemlerin daha fazla tuttuğunu ve bu temel harcamalardaki enflasyonun diğerlerinden daha yüksek olduğunu söylemiştik. Tüm bunlara şu bilgi de eklenmeli: 2021’in başından 2022’nin sonunda kadar, düşük ücretli işçilerin ücretlerinde ortalama yüzde 11,5 bir artış olsa da fiyatlar yüzde 14 yükseldi.

Ortalama ücretlerdeki artış hızının da yavaşladığı görülüyor. Aralık’ta ortalama saatlik ücret bir önceki yılın aynı döneminde göre yüzde 4,6 arttı. Aynı dönemde enflasyonun yüzde 7,1 olduğunu hatırlatmak gerekiyor.

Bütün bunlara rağmen, OECD ülkelerindeki tüketici beklentilerinin iyimserleştiğini de hatırlatmak gerekiyor. Özellikle Avrupa’da sıcak geçen kış, enerji fiyatlarındaki enflasyon nedeniyle sert bir darbe yemesi beklenen imalat sanayisindeki daralmayı kontrol altında tuttu. Bir sonraki yazıda, Avrupa’ya bakacağız.

Amerika

ABD’den Rusya’ya Avrupa için yeni güvenlik anlaşması teklifi çağrısı

Yayınlanma

Axios’un haberine göre ABD yönetimi, Abu Dabi’deki müzakerelerde Rusya’dan Avrupa ile gelecekte akdedilecek güvenlik mimarisine yönelik yeni bir teklif hazırlamasını istediğini ileri sürdü. Sürecin Ukrayna barış görüşmeleriyle eş zamanlı yürütülmesi öngörülürken güvenlik adımlarının ancak çatışmaları sona erdirecek anlaşmanın ardından devreye gireceği bildirildi.

ABD yönetiminin, Avrupa ülkeleri ile Moskova arasındaki gerilimi düşürecek tedbirleri de içeren, Avrupa ile gelecekte akdedilebilecek yeni güvenlik anlaşmasına yönelik teklif sunması için Rusya’ya çağrıda bulunduğu ileri sürüldü.

Haber portalı Axios’un konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre ABD tarafı, söz konusu talebi Abu Dabi’de yapılan üçlü müzakereler sırasında iletti.

Görüşmelerde ABD Başkanı Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile Donald Trump’ın damadı Jared Kushner, Rus heyetine güvenlik alanındaki endişe ve taleplerini özetleyen yeni bir teklif hazırlamasını önerdi.

Amerikan heyetinin, bu teklifte Moskova’nın gerilimi azaltmak ve “Avrupa’ya saldırmazlık garantileri sunmak” adına ne tür “simetrik adımlar” atmaya hazır olduğunun da netleştirilmesini istediği aktarıldı.

Beyaz Saray’ın yaklaşımına vakıf bir başka kaynak ise Trump yönetiminin Avrupa’da yeni güvenlik mimarisi ile Rusya ve Ukrayna arasındaki barış anlaşması süreçlerini eş zamanlı yürütmeyi amaçladığını bildirdi.

Buna göre güvenlik mutabakatlarının fiili uygulaması, yalnızca Ukrayna’daki çatışmayı sona erdirecek anlaşmanın imzalanmasının ardından devreye girecek.

Kaynak, sürece ilişkin yaklaşımı değerlendirirken “[Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir] Zelenskiy, güvenlik garantileri konusunda bundan sonra neler yaşanacağını bilmeden herhangi bir uzlaşıya onay vermez. Putin de aynı tabloyu net biçimde görmek istiyor. Güvenlik başlığının bu denli belirleyici olması tam da buradan kaynaklanıyor” ifadelerini kullandı.

Aynı yetkili, Avrupa ve Ukrayna’nın desteği bulunmadığı sürece ABD’nin Rusya ile güvenlik anlaşmasına varmayacağını, ayrıca Washington’ın Moskova’ya Avrupa’nın güvenlik kararları üzerinde veto hakkı tanımayacağını kaydetti.

Rusya Devlet Başkanı Yardımcısı ve Ukrayna müzakerelerindeki heyet başkanı Vladimir Medinskiy ise temel hedefin Avrupa’da kapsamlı yeni güvenlik sisteminin inşası olduğunu dile getirmişti.

Medinskiy, söz konusu yapının “1975 Helsinki ruhunu taşıyan, günümüz gerçeklerine yanıt üreten, adil, yeni bir modern Yalta ve Potsdam” kimliğine kavuşması gerektiğini kaydetti.

Rus yetkili, böyle bir sistemin kurulması durumunda Avrupa’da on yıllarca, hatta asırlarca sürecek barışın sağlanabileceğini savundu.

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov da Avrasya’da yeni güvenlik mimarisinin nasıl şekillenmesi gerektiğine dair Moskova’nın kendi tutum belgesine sahip olduğunu açıkladı.

Lavrov, Rusya’nın, Washington yönetiminin “hiç kimsenin güvenliğinin zedelenmeyeceği dürüst bir çıkar dengesine ulaşma hedefiyle diyaloğu sürdürme kararlılığını koruyacağını” umduğunu belirtti.

Rus makamları, ülkenin Avrupa’ya saldırma niyetinin bulunmadığını birçok kez dile getirdi.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, NATO ülkeleriyle savaşmak için hiçbir gerekçelerinin bulunmadığına işaret ederek “Ne jeopolitik ne ekonomik ne siyasi ne de askeri hiçbir çıkarımız var” açıklamasını yapmıştı.

Putin ekim ayında yaptığı açıklamada Rusya’nın “2029’da da 2030’da da 2050 yılında da” kimseye saldırma planı olmadığını dile getirmişti.

Diğer taraftan Putin, “bütün NATO ülkelerinin Rusya ile savaştığını” öne sürmüş ve Rus ordusunun bugün dünyanın en savaşa hazır silahlı gücü olduğunu ifade etmişti.

Abu Dabi’deki temasların ardından Kushner, Witkoff ile Moskova’ya gideceklerini duyurdu.

Ziyaret kapsamında çatışmanın çözümüne yönelik müzakerelere Avrupalıların katılımı hususunda Putin ile görüşmeyi planladıklarını aktaran Kushner, Rus liderin bu katılıma onay vermesi durumunda tarafların “çok daha büyük bir ilerleme kaydedebileceğini” savundu.

Rusya Devlet Başkanı Yardımcısı Yuriy Uşakov, ABD özel temsilcilerinin 12 Kasım’da Moskova’ya ulaşacağını, Rusya Devlet Başkanı ile planlanan görüşmenin ise günün ilk yarısında yapılacağını bildirdi.

Okumaya Devam Et

Amerika

Oylamaya gitmeyen 11 Demokrat vekil Hegseth’in azil sürecini tıkadı

Yayınlanma

ABD Temsilciler Meclisinde 11 Demokrat vekilin katılmadığı oylamada Savunma Bakanı Pete Hegseth hakkındaki azil tasarısı 204’e karşı 211 oyla engellendi. Katılım eksikliği parti içinde disiplin tepkilerine yol açarken gelecek yıl için planlanan azil girişimi Demokrat liderlerin temkinli stratejisiyle karşı karşıya geldi.

ABD Temsilciler Meclisindeki Demokratlar, 11 milletvekilinin oylamaya katılmaması sebebiyle Savunma Bakanı Pete Hegseth hakkındaki azil girişiminin Cumhuriyetçilerce engellenmesine tepki gösteriyor.

Salı akşamı Genel Kurula gelen ve Cumhuriyetçi Milletvekili Thomas Massie tarafından hazırlanan sekiz maddelik azil tasarısı, 204’e karşı 211 oyla reddedildi.

Oylamaya katılmayan 11 Demokrat vekilden sekizinin Genel Kurulda hazır bulunması halinde azil sürecinin bir sonraki aşamaya taşınabileceği hesaplanıyor.

Yaşanan sonuç, Demokrat Parti içinde Genel Kurul oylamalarına katılım disiplininin sıkılaştırılması çağrılarını artırdı.

Bu tablo, Kongrenin her iki kanadında da çoğunluğu devralacakları gelecek yılın başında Hegseth’in azline öncelik verilmesini savunan Demokrat vekillerin taleplerini yeniden hareketlendirdi.

Söz konusu baskı, yürütmenin denetiminde daha temkinli ve aşamalı bir yöntem öneren parti yönetimi açısından görüş ayrılığı riski barındırıyor.

New York Temsilcisi Alexandria Ocasio-Cortez, devamsızlık yüzünden herhangi bir oylamanın kaybedilmesinin kesinlikle kabul edilemeyeceğini vurguladı: “Bu hiçbir şekilde kabul edilemez. Konuyu en kısa sürede yeniden gündeme getirmeli ve herkesin katılımını sağlamalıyız.”

İşlerini yapmak ve oylamalarda hazır bulunmak zorunda olduklarını kaydeden Ocasio-Cortez, “Burada bulunma amacımız bu” ifadesini kullandı.

Benzer bir değerlendirmede bulunan Kaliforniya Temsilcisi Ro Khanna, “Önemli oylamalarda vekillerin mutlaka gelmesi gerektiğini açıkça ortaya koymalıyız” dedi.

Gelecek yıl Temsilciler Meclisi çoğunluğu partisine geçtiğinde Hegseth’in azlinin vakit kaybetmeden yeniden oylanmasını isteyen Khanna, “Bunu elimizden geldiğince çabuk yapmalıyız” görüşünü paylaştı.

Tasarı Genel Kurula getirilmeden önce oturum veya soruşturma gerekip gerekmediği sorusuna Khanna, “Hayır, doğrudan ilerletmeliyiz” yanıtını verdi.

Bu yaklaşım, hazırlıksız ve aceleci azil süreçlerine karşı çıkan Demokrat liderlerle bir çatışma ihtimalini doğuruyor.

Demokrat yöneticiler bu haftaki tasarıya destek verse de metni Genel Kurula bizzat taşımamıştı.

Gelecek yıl çoğunluğu elde ettiklerinde azil adımından önce Donald Trump yönetimindeki çeşitli yetkililer hakkında kapsamlı incelemeler yürütmek istediklerini belirtiyorlar.

Temsilciler Meclisi Çoğunluk Liderliği görevini üstlenmesi beklenen Kaliforniya Temsilcisi Pete Aguilar, parti yönetiminin gelecek yıl Hegseth’in azlini yeniden ele alma planı olmadığını bildirdi.

Aguilar konuya dair, “Çoğunluğa geçtiğimizde sorumlulardan hesap sorma konusunda kararlıyız ve bu süreç erken dönemde denetim mekanizmasıyla başlayacak. Ancak şu aşamada tartışılan böyle bir başlık yok” değerlendirmesini yaptı.

Oylamayı kaçıran 11 Demokrat vekil arasında yer alan Melanie Stansbury ve Jonathan Jackson, trafik sıkışıklığı nedeniyle Temsilciler Meclisine zamanında ulaşamadıklarını bildirdi.

Eski Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi’nin ofisi, San Francisco’daki Gaziler Günü etkinliğinde bulunduğunu, ancak Hegseth’in azlini desteklediğini ve tasarının komisyona havale edilmesine karşı ret oyu kullanacağını açıkladı.

Nevada Temsilcisi Steven Horsford ise şahsi bir acil durum nedeniyle Genel Kurula geç kaldığını ve sorumluluğu tamamen üstlendiğini duyurdu.

Michigan Temsilcisi Rashida Tlaib, oylamaya katılmayan vekillere tepki göstererek Demokratlara çoğunluğu veren seçmenlerin yeni Kongreden daha fazlasını bekleyeceği uyarısında bulundu.

Bir kaza yüzünden Kongre binasına ulaşımda zorluk yaşandığını anladığını aktaran Tlaib, “Ancak özellikle çoğunluktayken işimize odaklanmalı ve oyları eksiksiz çıkarmalıyız” dedi.

Hegseth’in gelecek yılın başında azledilmesi yönünde çağrı yapan Tlaib, “Birinin ülkenin temel çıkarlarına aykırı hareket etmesine izin vermemizin tehlikeli bir emsal oluşturacağını düşünüyorum” şeklinde konuştu.

Massachusetts Temsilcisi Jim McGovern de tüm vekillerin oylamalarda bulunması gerektiğine işaret ederek sonucun değişip değişmeyeceğinden bağımsız olarak herkesin orada yer almasının şart olduğunu ifade etti.

Salı günkü oylamaya katılan tüm Demokratlar, Massie’nin sunduğu tasarının komisyona sevk edilmesine karşı oy kullandı.

New York Temsilcisi Joe Morelle, Demokratların Hegseth’in Amerikan halkı için oluşturduğu tehlikeye karşı tutumunu net biçimde gösterdiğini savunarak bakanın görev için uygun olmadığını öne sürdü.

Morelle, parti grubunun önümüzdeki haftalarda izlenecek yola dair istişarelerde bulunacağını kaydetti.

Tasarının sahibi Massie, Hegseth’in Kongre yetkisi olmadan İran’da çatışma yürüterek, Venezuela Devlet Başkanı’nı ülkesinden kaçırarak ve uluslararası sularda şüpheli uyuşturucu kaçakçılarının yargısız infazını yöneterek yetkisini kötüye kullandığını savunuyor.

Cumhuriyetçi Massie, eylül ayında da Hegseth için benzer bir azil girişimi başlatmış, ancak partisinin Meclis yönetimi oylamaları iptal edip vekilleri erken tatile göndererek tasarının oylanmasını önlemişti.

Massie, Politico’ya verdiği demeçte azil maddelerini Genel Kurula yeniden sunmayı planlamadığını söyledi.

Salı günü basın toplantısı düzenleyen Savunma Bakanı Hegseth ise Massie’nin girişimini “siyasi bir gösteri” ve “ego ile öfkeden beslenen şahsi bir manifesto” olarak nitelendirdi.

Hegseth savunmasında, “Amerikan cumhuriyetinin 250 yıllık tarihinde hiçbir savaş veya savunma bakanı, yasal askeri operasyonları yürüttüğü için azledilmedi; üstelik bizim vakamızda bu operasyonlar başarılıydı. Savaş yetkileri tasarısı olsun ya da olmasın, tek bir kez bile yaşanmadı. Tarih son derece açık ve nettir. Hoşnutsuz bir milletvekili politika anlaşmazlıkları yüzünden bunu hiçe saymak istiyor. Durum sadece politika anlaşmazlığından ibaret” ifadelerini kullandı.

Okumaya Devam Et

Amerika

Büyük Teknolojide Demokratlara göz kırpan ilk isim Alex Karp oldu

Yayınlanma

Büyük Teknoloji şirketleri, Demokratların ara seçimlerde büyük bir zafer kazanmasının ardından ilişkilerini yeniden düzenleme arayışında ve Alex Karp öne çıktı.

Bu keskin yön değişikliği, ikinci Donald Trump yönetimine büyük ölçüde bahis oynayan ve bu süreçte yönetimin gözdesi haline gelen teknoloji devi Palantir’in CEO’su ve kurucu ortağı Alex Karp’ta en belirgin şekilde ortaya çıkıyor.

Palantir’in Manhattan’daki merkezinde, POLITICO Playbook’a verdiği özel bir röportajda, bir zamanlar Demokrat Parti’yi “tamamen sorumsuz” olarak eleştiren Karp, felsefesini tanımlamak için “ilerici” kelimesini sekiz kez kullandı ve Demokratların 2026’da, 2028’de desteğini geri kazanacak bir düzelmeyi “kesinlikle” kaydettiğini kabul etti.

Karp şunları söyledi:

“Hayatım boyunca Demokrat oldum. Aşırı sol bir ortamda büyüdüm. İlerici olmak konusunda dünyadaki neredeyse herkesten daha fazla şey biliyorum ve Palantir’in, tüm ürünlerimizin özünde ilerici olduğuna kesinlikle inanıyorum.”

Şirketini “anti-woke” olarak nitelendiren Karp, ikinci Trump yönetimi döneminde milyarlarca dolarlık federal ihalelerden kazanç elde etti ve olası kongre soruşturmaları öncesinde Palantir’e danışmanlık yapması için eski Montana Demokrat Senatörü Jon Tester’ı işe aldı.

Geçen yıl kendi çalışanlarının “Trump 2.0”a ve Elon Musk’ın DOGE girişimine karşı çıkmak için şirketten ayrıldığını gören CEO şimdi Cumhuriyetçilerin seçim yenilgilerinin “iktisadi adalet” üzerine bir “referandum” olduğunu söylüyor ve pratik siyaset yaptığını ima ediyor:

“Bağışlarım Demokratlara da, Cumhuriyetçilere de eşit. Size şunu söyleyebilirim ki, açıklamayacağım ayrıntılara girmeden, ben çok dengeli biriyim ve siyasi arenadaki herkes bunu bilir. Ve şunu da söyleyeyim, ben köyün delisi de değilim.”

Karp ayrıca, Trump’ın özellikle göçmenlik uygulamalarını yanlış yönettiğini kabul etti. Oysa Palantir’in “Immigration OS” adlı teknolojisi, 30 milyon dolarlık bir sözleşmeyle desteklenen göç karşıtı rejimi besliyor:

“Başkanın bu konuda dürüst olduğunu duymaktan gerçekten memnun oldum; bilirsiniz, sanırım sözleri şöyleydi: ‘Evet, biraz fazla ileri gittik’. Ve benim özel olarak söylediğim şeyi şimdi kamuoyuna açıklamasından memnunum.”

Bu eleştirilerin Pentagon’a da (ki Pentagon da Palantir’e sözleşmeler vermişti) uzanıp uzanmadığı sorusuna gelince, Savunma Bakanı Pete Hegseth’in Kongre’nin öfkesiyle karşı karşıya kalan ilk yönetim yetkilisi olması üzerine Karp, yeni Demokrat danışmanının tavsiyesi üzerine sessiz kaldı.

Tester şunları söyledi:

“Alex’e hiçbir şey söylememesini tavsiye ederim. Bırakalım da olaylar kendi seyrini izlesin. Kongre işini yapsın. Kongre ya onu görevden alacak ya da almayacak. Başkan ya onu görevden alacak ya da başka biriyle değiştirecek, ya da yapmayacak. Bırakalım da bu süreç işlesin.”

Röportajdan saatler sonra Temsilciler Meclisi’ndeki Cumhuriyetçiler Hegseth’e yönelik görevden alma girişimini boşa çıkardılar.

New Hampshire’da kayıtlı seçmen olan Karp (burada yaklaşık 2 bin dönümlük arazisi var), 2028’de bir Demokrat’ı destekleme olasılığına açık.

Fakat Karp, destekleyeceği Demokratın DSA (Amerikan Demokratik Sosyalistleri) üyesi olmayacağını söylüyor.

Ona göre DSA’lılar, “Yahudileri manipüle etmeyi ve Siyahları ayrımcılığa maruz bırakmayı seviyorlar.”

“En yetkin, en iyi lider”e oy vereceğini söyleyen CEO şöyle devam etti:

“Aslında Palantir’i savunmuyorum. Aslında sorduğum şey, ‘Bu ülkedeki iktisadi adalet konusunda ne yapacaksınız?’ Ve bence bu konuda Demokratların bir avantajı var çünkü birçok Cumhuriyetçide kapitalizmin tüm sorunları çözdüğü yönünde bir ortodoks inanç var. Belki bu bir zamanlar doğruydu. Ben bunun doğru olduğunu hiç düşünmedim. Şu anda kesinlikle doğru değil. Ve temelde merkez ve merkez-sol görüşlü herkes bunu anlıyor.”

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English