Amerika
Ekvador’un Meksika elçiliğine baskını ilişkileri kopardı

Meksika, polisin Ekvador’un başkenti Quito’daki büyükelçiliğine girerek, yolsuzluktan hüküm giydikten sonra buraya sığınan eski Ekvador başkan yardımcısını gözaltına alması üzerine, Ekvador ile diplomatik ilişkilerini kesti ve bu ülkeyi uluslararası mahkemeye çıkarma sözü verdi.
Devlet Başkanı Daniel Noboa’nın sağcı hükümeti, Meksika’nın sosyal demokrat yönetiminin, 2013-18 yılları arasında Ekvador’un başkan yardımcılığını yapan ve yakın zamanda 14 yıl hapis cezasına çarptırılan Jorge Glas’a sığınma hakkı tanımasının ardından polislere elçilik binasına girme emri verdi.
Ağır silahlı askerler dışarıda nöbet tutarken polis cuma gecesi geç saatlerde elçiliğe zorla girdi. Sosyal medyada yayınlanan videoda iki siyah polis cipinin siren çalarak diplomatik binadan ayrıldığı ve Meksika’nın vekil büyükelçisi Roberto Canseco’nun bağırdığı görülüyor. “Hayır, hayır, bu bir ihlaldir, bu mümkün değil!” diyen Canseco polis tarafından yere yatırıldı.
Canseco daha sonra gazetecilere yaptığı açıklamada, “Bu kesinlikle kabul edilemez. Bana vurdular, beni yere ittiler. Fiziksel olarak içeri girmelerini engellemeye çalıştım. Quito’daki Meksika elçiliğini suçlular gibi aradılar,” dedi.
Meksika Devlet Başkanı Andrés Manuel López Obrador, Ekvador’u ‘uluslararası hukuku ve Meksika egemenliğini alenen ihlal etmekle’ suçladı ve diplomatik ilişkilerin derhal askıya alınması talimatını verdiğini söyledi.
Meksikalı bakan: Diktatör Pinochet bile cesaret edememişti
1961 Viyana Sözleşmesi diplomatik binaların dokunulmazlığını garanti altına alarak ‘kabul eden devletin temsilcilerinin misyon şefinin rızası dışında buralara giremeyeceğini’ belirtiyor. Askeri diktatörlüklerde bile bir elçiliğe ev sahibi hükümet tarafından zorla girilmesi neredeyse duyulmamış bir şeydi.
Latin Amerika 1980’lerden bu yana ciddi bir ulusal büyükelçilik ihlali görmemişti. 1980 yılında Guatemala City’deki İspanyol büyükelçiliğinin yakılması sırasında 37 kişi ölmüş ve Kolombiyalı bir gerilla grubu olan M-19, Dominik Cumhuriyeti’nin Bogota’daki büyükelçiliğinde diplomatları rehin almıştı.
Meksika Dışişleri Bakanı Alicia Bárcena, geri dönen diplomatlara ‘Quito’daki büyükelçiliğimizi kendi fiziksel sağlıklarını tehlikeye atarak da olsa korudukları için’ teşekkür etti.
Bárcena, “Diktatör Pinochet bile Şili’deki Meksika büyükelçiliğine girmeye cesaret edememişti. Şiddetle ve yetkisiz bir şekilde girdiler, (diplomatlara) fiziksel saldırıda bulundular. Bunu şiddetle kınıyoruz,” dedi.
Bárcena, ‘Ekvador’un uluslararası hukuk ihlallerinden sorumlu olduğunu kınamak için’ davayı Uluslararası Adalet Divanına götüreceğini söyledi. Bakan, baskın sırasında birkaç Meksikalı diplomatın yaralandığını da sözlerine ekledi.
Ekvador lideri baskını savundu
Ekvador lideri Noboa, Jorge Glas’ı barındıran diplomatik misyona verilen dokunulmazlık ve ayrıcalıkların ‘kötüye kullanıldığını’ ve siyasi sığınmasının ‘yasal çerçeveye aykırı’ olduğunu ileri sürdü.
Noboa, “Ekvador egemen bir ülkedir ve hiçbir suçlunun cezasız kalmasına izin vermeyeceğiz,” diye ekledi.
Ülkenin cezaevi kurumunun yaptığı açıklamaya göre Glas, cumartesi sabahı Ekvador’un büyük liman kenti Guayaquil’de ‘kaya’ olarak adlandırılan maksimum güvenlikli bir hapishaneye nakledildi. Daha önce sosyal medyada paylaşılan videolarda zırhlı bir konvoyla Quito’daki bir tutukevinden nakledildiği görülüyordu.
Ekvador ve Meksika arasındaki anlaşmazlık Glas’ın aralık ayında elçiliğe sığınmasından bu yana devam ediyordu. Savcıların, önde gelen bir Ekvadorlu uyuşturucu kaçakçısının bir yargıca rüşvet vermesi nedeniyle 2022 yılında uzun süreli hapis cezasından erken tahliye edildiğini öne süren sohbet mesajlarını yayınlamasının ardından elçiliğe kaçmıştı.
Glas, Correa’nın ekibindendi
López Obrador bu hafta Noboa’nın geçen yıl solcu bir rakibine karşı kazandığı seçim zaferinin, rakibinin kampanya sırasında başka bir adayın öldürülmesinden haksız yere sorumlu tutulması sayesinde olduğunu öne sürerek Ekvador hükümetini kızdırdı. Ekvador bu sözler üzerine Meksika Büyükelçisinin sınır dışı edilmesine karar verdi.
Glas, Rafael Correa’nın başkan yardımcısıydı ve geçen yıl Noboa’ya karşı kaybeden Luisa González de Correa tarafından destekleniyordu. González Cumartesi günü yaptığı açıklamada Noboa’yı istifa etmeye çağırdı.
Rafael Correa, hakkında yolsuzluktan verilen tutuklama kararı nedeniyle 2018’de Belçika’ya sığınmıştı.
Ekvador’un sağcı başkanı Noboa
36 yaşındaki Noboa, uyuşturucu kaçakçılığına karşı topyekûn savaş ilan ettikten sonra Ekvadorlular arasında artan popülaritesini ve Washington’dan gelen güçlü desteği arkasına almış durumda. Muz ihracatçısı zengin bir ailenin çocuğu olan Noboa, kısmen El Salvador’un güçlü lideri Nayib Bukele’den ödünç aldığı taktiklerle, sokaklara asker çıkarmak için acil durum yetkilerini kullandı ve orduyu çetelerle dolu hapishanelerin kontrolünü ele geçirmeye gönderdi.
Noboa geçen ekim ayında, ‘maksimum’ güvenlikli cezaevleri tasarlamak için İsrail’in kendilerine yardım edeceğini açıklamıştı.
Noboa geçen şubat ayında, ABD ile biri ortak deniz operasyonları için olmak üzere iki askeri işbirliği anlaşmasını onayladı.
Anlaşmalardan biri, Ekvador’un uyuşturucu kaçakçılığı, silah ve insan ticareti ile yasadışı balıkçılık gibi yasadışı faaliyetlerle mücadele etmek üzere ABD ile ortak operasyonlar yürütmesine olanak tanıyor.
Noboar, zimmetine para geçirme suçlamasıyla hakkında görevden alma davası açılan Başkan Guillermo Lasso’nun erken seçim çağrısında bulunmasının ardından kasım ayında iktidara geldi. Noboa, Lasso’nun görev süresinin geri kalanı olan Mayıs 2025’e kadar görevde kalacak.
Noboa ilk ziyaretini ABD’ye yapmıştı
Noboa, göreve geldikten sonra katma değer vergisini üç puan artırarak %15’e çıkaran ve petrol ve madencilik şirketleri için binlerce çevre iznine yeşil ışık yakan acil bir vergi tasarısı hazırladı; bu hamlelerin hem ekonomiyi hem de hükümet kasasını desteklemeye yardımcı olacağını söylüyordu.
Dahası, yeni başkan benzin sübvansiyonlarını azaltmayı ve işgücü piyasasını daha işveren dostu hale getirmek için serbestleştirmeyi planlıyordu.
Noboa hükümeti, ABD ve AB’den ‘çetelerle savaş’ kapsamında ülkenin dış borcunu yeniden yapılandırmasını da talep ediyordu.
Noboa seçilmiş başkan olarak ilk ziyareti için Washington’a gitti. Kampanya vaatlerini hayata geçirmek için finansman mekanizmaları sağlamaya odaklanan Noboa, Uluslararası Para Fonu (IMF), Dünya Bankası, Amerikan Devletleri Örgütü, ABD Ticaret Odası ve Inter-Amerikan Kalkınma Bankası temsilcileriyle bir araya gelmişti.
Latin Amerika ülkelerinden Ekvador’a kınama
Latin Amerika hükümetlerinden ise kınamalar gecikmedi. Küba, Venezuela ve Honduras hükümetleri Ekvador’un tutumunu eleştirirken Nikaragua da cumartesi günü Meksika’yı takip ederek Quito ile diplomatik ilişkilerini kesti.
Brezilya Dışişleri Bakanlığı baskının ‘ciddi bir emsal teşkil ettiğini ve uygulama gerekçesi ne olursa olsun güçlü bir şekilde reddedilmesi gerektiğini’ söyledi. Arjantin ve Uruguay’ın sağcı hükümetleri de Ekvador’u eleştirdi.
Kolombiya’nın solcu Devlet Başkanı Gustavo Petro, Glas’ın siyasi sığınma hakkının ‘barbarca ihlal edildiğini’ söyledi ve Amerikan Devletleri Örgütü (OAS) dahil bölgesel çok taraflı örgütleri davayı ele almaya çağırdı.
OAS genel sekreterliği cumartesi günü yaptığı açıklamada Ekvador’u eleştirdi ve ‘diplomatik misyon binalarının dokunulmazlığını ihlal eden ya da riske atan her türlü eylemi reddettiğini’ söyledi. OAS ayrıca ‘farklılıklarını çözmek için taraflar arasında diyalog’ çağrısında bulundu.
ABD Dışişleri Bakanlığı ise cumartesi günü yaptığı açıklamada Viyana Sözleşmesinin her türlü ihlalini kınadığını belirterek her iki ülkenin de ‘önemli ortaklar’ olduğunu ifade etti.
Bakanlık, “İki ülkeyi aralarındaki farklılıkları uluslararası normlara uygun olarak çözmeye teşvik ediyoruz,” dedi.
Amerika
Hackerlar, Meta AI’ı “kandırarak” kullanıcı hesaplarını ele geçirdiler
Bilgisayar korsanlarının, Meta’nın yapay zeka destek ekibini (Meta AI) ünlü hesapları ele geçirmelerine yardım etmeleri için “kandırdığı” ortaya çıktı.
Henüz kaç hesabın etkilendiği belli değil ama mağdurlar arasında Barack Obama’nın Beyaz Saray hesabı, ABD Uzay Kuvvetleri’nin başçavuşu ve güvenlik araştırmacısı olan eski bir Meta çalışanı da bulunuyor gibi görünüyor.
Hackerların sosyal medya paylaşımlarının da gösterdiği gibi, Meta’nın sohbet robotunu kandırmak şaşırtıcı derecede kolaydı.
404 Media’ya göre, hackerlar ilk olarak bir VPN kullanarak kendilerini hedef hesap sahibinin bulunduğu coğrafi bölgedeymiş gibi gösterdiler ve böylece otomatik hesap korumalarını atlattılar.
Ardından, Meta AI Destek Asistanı’ndan hesaba yeni bir e-posta adresi eklemesini istediler ve botun bir kod göndermesini sağladılar.
Kodu ele geçiren hacker, şifre sıfırlama talebinde bulunabildi; bot da bunu yeni e-posta adresine göndererek hesabın kontrolünü devretti.
Fakat bot artık hackerlara kapılarını ardına kadar açmayacak. Dün bir Meta sözcüsü, sorunun “çözüldüğünü ve etkilenen hesapları güvence altına aldıklarını” söyledi.
Botun yaptığı bu hata, önemli iş fonksiyonlarını yapay zeka ajanlarına devretme gibi giderek yaygınlaşan uygulamanın risklerini ortaya koyuyor.
Instagram, birçok kullanıcının hesabının ele geçirilmesine yol açan güvenlik sorununu çözdüğünü açıkladı.
Hafta sonu boyunca, Reddit’teki birçok kullanıcı Instagram hesaplarının ele geçirildiğini iddia etti ve X’teki bir dizi kullanıcı da benzer hesap ele geçirme olaylarına karşı uyarıda bulundu.
Güvenlik araştırmacısı Jane Wong, kendi Instagram hesabının da ele geçirildiğini söyledi.
Wong, “Şifrem benden habersiz değiştirildi ve dün boyunca farklı şifre sıfırlama girişimleri aldım. Oldukça endişe verici,” dedi.
Amerika
Trump, yapay zeka kararnamesini imzaladı

ABD Başkanı Donald Trump, yapay zeka şirketlerinden, modellerin tam olarak piyasaya sürülmeden önce yeteneklerini değerlendirmek üzere federal hükümete modeller sunmalarını talep eden bir başkanlık emri imzaladı.
Emirde, şirketlerden gönüllülük esasına dayalı olarak, bir modelin “gelişmiş siber yeteneklerini” değerlendirmek ve modelin “kapsam dahilindeki öncü model” olarak kabul edilip edilmeyeceğini belirlemek üzere bir karşılaştırmalı değerlendirme sürecine katılmaları isteniyor.
Ardından, şirketlerin bu modelleri daha geniş bir kitleye sunmayı planladıkları tarihten en fazla 30 gün önce bu modellere erişim talep ediyor ve hükümetin erken erişim hakkı alacak “güvenilir ortakları” seçmesine olanak tanıyor.
Kararnamede şöyle deniyor.
“Bu bölümdeki hiçbir hüküm, sınır modeli dahil olmak üzere yeni yapay zeka modellerinin geliştirilmesi, yayınlanması, piyasaya sürülmesi veya dağıtımı için zorunlu bir hükümet lisanslama, ön onay veya izin şartı oluşturulmasına yetki verdiği şeklinde yorumlanamaz.”
Trump, o dönemde gazetecilere verdiği demeçte, önde gelen teknoloji şirketlerinin CEO’larıyla imza törenini “kararnamenin bazı yönlerini beğenmediği”için ertelediğini söylemişti.
Somut ayrıntılar açısından yetersiz olan salı günkü kararname, ABD’deki yapay zeka geliştirme çalışmaları için kritik bir anda yayınlandı.
Pazartesi günü Anthropic, Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonuna halka arz için gizli başvuruda bulunduğunu açıkladı. Rakip OpenAI da bu yıl içinde olası bir halka arz için hazırlıklarını sürdürüyor.
SpaceX, kendi AI laboratuvarı SpaceXAI’nin sahibi olarak, her ikisini de halka arz konusunda geride bırakmaya hazırlanıyor. Şirketin değerini 1 trilyon doların çok üzerine çıkarabilecek halka arzın önümüzdeki hafta gerçekleşmesi bekleniyor.
AI patlaması sırasında servetlerin hızla arttığı teknoloji sektörü, Beyaz Saray’ın AI konusundaki tutumunda merkezi bir rol oynadı.
Musk’ın uzun süredir müttefiki olan risk sermayedarı David Sacks, bu yılın başlarında görevine son verilene kadar ilk kripto ve yapay zeka sorumlusu olarak görev yaptı.
Fakat Sacks’ın, Musk ve Meta CEO’su Mark Zuckerberg ile birlikte geçen ay Trump yönetimini arayarak, başkanın imzalamaya hazırlandığı önceki yapay zeka başkanlık kararnamesine karşı lobi yaptığı bildirildi.
Salı günkü kararname, Anthropic’in yazılımdaki zayıflıkları ve güvenlik açıklarını tespit etmede üstün bir model olan Claude Mythos Preview’u duyurarak bu yılın başlarında hükümet yetkililerini ve Wall Street’i şaşırtmasının ardından geldi.
Şirket, Project Glasswing adlı siber güvenlik girişiminin bir parçası olarak bu modelin kullanıma sunulmasını seçkin bir grup şirketle sınırladı ve bu girişimi salı günü genişletti.
Mythos’un piyasaya sürülmesi, Anthropic ile Beyaz Saray Özel Kalem Müdürü Susie Wiles ve Hazine Bakanı Scott Bessent dahil olmak üzere Trump yönetiminin üst düzey üyeleri arasında birkaç yüksek profilli toplantı düzenlenmesine yol açtı.
Trump’ın yapay zeka kararnamesi, yönergeler ve diğer kılavuzların geliştirilmesi için çeşitli zaman dilimlerini özetliyor ve özellikle Savunma Bakanlığı’ndan bilgi sistemlerinin siber savunmasına öncelik vermesini istiyor.
Savunma Bakanlığı, Mythos’u piyasaya sürmeden kısa bir süre önce bu girişimi bir tedarik zinciri riski olarak nitelendirerek, Anthropic’in öncü modellerinden aktif olarak uzaklaşmaya çalıştı.
Bu tanımlama, Anthropic’in ABD ulusal güvenliğini tehdit ettiği anlamına geliyor ve savunma müteahhitlerinin kurumla yaptıkları çalışmalarda şirketin teknolojisini kullanmalarını yasaklıyor.
Anthropic, bu tanımlamayı geri aldırmak için Trump yönetimine dava açtı ve bu dava halen devam ediyor.
Amerika
SpaceX 75 milyar dolarlık rekor halka arza hazırlanıyor

Elon Musk’ın sahibi olduğu havacılık ve uzay şirketi SpaceX, hisse başına 135 dolar sabit fiyat belirleyerek gerçekleştireceği halka arzla rekor düzeyde 75 milyar dolar toplamayı planlıyor. Reuters’ın haberine göre şirket, bu adımla piyasa değerini 1,75 trilyon dolara ulaştırmayı hedefliyor.
Milyarder Elon Musk’ın sahibi olduğu SpaceX şirketi, hisse başına 135 dolar sabit fiyat belirleyerek gerçekleştireceği halka arzla rekor düzeyde 75 milyar dolar toplamayı planlıyor. Reuters ajansının konuya aşina bir kaynağa dayandırdığı haberine göre şirket, bu süreçte 555,6 milyon adet hisse satmayı amaçlıyor ve toplam piyasa değerinin 1,75 trilyon dolara ulaşmasını bekliyor.
Bu halka arzın borsa tarihindeki en büyük işlem olabileceği ve ardından yapay zeka devleri OpenAI ile Anthropic’in de izlemesi beklenen büyük ölçekli yeni bir halka arz dalgasına öncülük edebileceği belirtiliyor.
Sabit fiyatlı halka arz, bir şirketin talep toplama süreci başlamadan önce hisse başına kesin değeri önceden duyurduğu bir fiyatlandırma yöntemi. Bu fiyat, şirketin analistleri ve yetkilendirilmiş aracı kurumlar tarafından finansal göstergeler, piyasa koşulları ve rakip analizleri temel alınarak hesaplanıyor. Yatırımcılar bu arza katılırken doğrudan belirlenen bu fiyat üzerinden talep iletiyor; talebin arzı aşması durumunda hisseler, genellikle bireysel küçük yatırımcılara öncelik verilerek katılımcılar arasında dağıtılıyor.
Reuters, yatırımcı sunumları yapılmadan ve talep toplama defteri oluşturulmadan önce sabit bir fiyat belirlenmesinin piyasa teamülleri açısından sıra dışı bir adım olduğunu aktardı.
Şirketler genellikle talebe göre fiyatı ayarlayabilmek amacıyla belirli bir fiyat aralığı ilan etmeyi tercih ediyor.
ABD merkezli hukuk firması Wilson Sonsini Goodrich & Rosati’nin kıdemli ortağı Weiheng Chen konuya ilişkin değerlendirmesinde, “Musk, kendi takipçi kitlesinde işe yarayan ‘ister al ister bırak’ yaklaşımını uyguluyor. Piyasa koşulları ve sektörde karşılaştırılabilecek başka bir şirketin bulunmaması göz önüne alındığında bu makul bir adım” dedi.
SpaceX’in yatırımcı turları kapsamındaki tanıtım faaliyetleri (roadshow) 4 Haziran Perşembe günü başlayacak.
Halka arzın tamamen birincil piyasa halka arzı olarak yapılandırılması, yani elde edilecek tüm gelirlerin doğrudan şirkete aktarılması ve mevcut hissedarların kendi paylarını satamaması bekleniyor. Kurucu Elon Musk’ın da halka arzın ardından 366 gün boyunca SpaceX hisselerini elinde tutma zorunluluğu bulunuyor.
Şirket halka arz gelirini yapay zeka ve Starlink yatırımlarında kullanacak
Halka arzdan elde edilecek fonlar, şirketin yapay zeka bilgi işlem kaynaklarının genişletilmesinde ve Starlink uydu ağının büyütülmesinde kullanılacak.
SpaceX, bu yılın başlarında Elon Musk’ın yapay zeka girişimi xAI ile bir ortaklık kurmuş, bu süreçte roket şirketine 1 trilyon dolar, Grok adlı sohbet robotunun geliştiricisine ise 250 milyar dolar değer biçilmişti.
Finansal tablolara göre SpaceX, bir önceki yıl elde ettiği 791 milyon dolarlık kârın ardından, 2025 yılında 4,94 milyar dolar net zarar bildirdi.
Nasdaq borsasında “SPCX” koduyla işlem görmeyi hedefleyen SpaceX’in borsaya ilk adımını 12 Haziran’da atması bekleniyor. Goldman Sachs, Morgan Stanley, BofA Securities, Citigroup ve J.P. Morgan süreçte ortak lider aracı kurumlar (joint bookrunners) olarak görev alıyor.
Bank of America’nın Asya-Pasifik bölgesindeki eski küresel sermaye piyasaları eş başkanı Craig Coben sürece ilişkin olarak, “Tarihin en çok beklenen halka arzı konumundaysanız, yatırımcılardan kendi sürecinize uyum sağlamalarını isteyebilirsiniz; tersini yapmak zorunda kalmazsınız” değerlendirmesinde bulundu.
Dünya Basını2 hafta önceProf. Mearsheimer: Trump, İran savaşını sonlandırmak için Çin’den yardım istedi
Dünya Basını2 hafta önceİktisat tarihçisi Chance: Batı, Çin’i kendi sistemine entegre ederek liberal bir demokrasiye dönüştüreceğini sandı
Asya2 hafta önceRusya ve Çin liderleri Pekin’de stratejik ortaklığı görüştü
Diplomasi2 hafta önceXi ve Putin ‘çok kutuplu bir dünya ve yeni tip uluslararası ilişkiler’ çağrısı yaptı
Amerika2 hafta önceBolivyalı işçi ve köylüler başkent La Paz’ı kuşattı
Asya2 hafta önceLai, Tayvan’ın “özgürlüğünden vazgeçmeyeceğini” söyledi, yeni İHA bütçeleri sözü verdi
Asya2 hafta önceRusya ve Çin arasındaki ticaret hacmi 240 milyar dolara ulaştı
Asya2 hafta önceİran’daki savaş yuan için küresel ticarette fırsat penceresi açtı








